განძეული

ვის ეკუთვნის მიწის გათხრისას ან ქუჩაში ნაპოვნი ნივთები იცოდეთ თქვენი უფლებები

3809
(განახლებულია 21:10 19.06.2020)
ალბათ იშვიათად მოიძებნება ადამიანი, ვისაც შემთხვევით რაიმე ნივთი არ უპოვია, შეიძლება ეს იყოს ფული, ღირებული ან თუნდაც უბრალო რამ. არის შემთხვევები, როდესაც მიწის დამუშავებისას ან საფლავის გათხრისას ძვირფასეულობას ან არტეფაქტებს გადასწყდომიან.

თუ შემთხვევით იპოვეთ რაიმე, იქნება ეს დოკუმენტები, მობილური ტელეფონი, საფულე, განძი, ღირებული ან თუნდაც უბრალო ნივთი, ძალიანაც ნუ აღფრთოვანდებით და გაგიხარდებათ, რომ იგი პოვნის მომენტიდან თქვენი საკუთრებაა. ამ ყველაფერს კანონი არეგულირებს და, თქვენდა უნებურად, შესაძლოა, სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობაც დაგეკისროთ.

დღევანდელ სტატიაში ვეცდებით ამომწურავად გიპასუხოთ ყველა კითხვაზე, ეხება ეს ქუჩაში ნაპოვნ ნივთებს, თუ მიწის გათხრისას ნაპოვნ განძსა თუ არტეფაქტებს. ასევე საინტერესოა იმის ცოდნაც, სად ინახება და რა ვადით დაკარგული ნივთები.

როგორ მოვიქცეთ დაკარგული ნივთის პოვნისას

თუ დაკარგული ნივთი იპოვეთ:

- პირველ რიგში, დაუყონებლივ უნდა აცნობოთ ნივთის დამკარგავს ან, თუ მისი ვინაობა უცნობია, პოლიციას ან ადგილობრივ ორგანოს და გადასცეთ ეს ნივთი. 

- თუ ნივთის პოვნის შესახებ პოლიციას შეატყობინეთ, თუმცა მეპატრონის გამოჩენამდე ის მაინც თქვენს ხელთაა, ერთი წლის გასვლის შემდეგ შეგიძლიათ მასზე საკუთრების უფლება მოიპოვოთ.

- იმ შემთხვევაში, თუ ნივთის მესაკუთრე ერთი წლის განმავლობაში მოიკითხავს ნაპოვნ ნივთს, თქვენ (მპოვნელმა) შეგიძლიათ მოითხოვოთ ჯილდო ნივთის ღირებულების 5%-მდე. გარდა ამისა, შეგიძლიათ უფლებამოსილ პირს ან სათანადო ორგანოს მოსთხოვოთ ნივთის შენახვის ხარჯების ანაზღაურება. ნივთის შენახვის ანაზღაურებაში იგულისხმება ყველაფერი, რაც მასზე დაიხარჯა, მაგალითად, ნაპოვნი ნივთის ტრანსპორტირებისა და შენახვის ხარჯები, სანამ მას მეპატრონეს დაუბრუნებთ.

- თუ მპოვნელი უარს განაცხადებს საკუთრებაზე, კომპეტენტურ ორგანოს შეუძლია ერთი წლის შემდეგ ნივთი აუქციონზე გაყიდოს და მოგება მიიღოს, ან, თუ ლაპარაკია დაბალი ღირებულების ნივთზე, უსასყიდლოდ გაასხვისოს ან გაანადგუროს.

- თუ ცხოველები, მალფუჭებადი ან ისეთი ნივთები იპოვეთ, რომელთა შენახვაც დიდ ხარჯებს მოითხოვს, მაშინ ერთწლიანი ვადა არ გამოიყენება. მესაკუთრეს კი მათი გასხვისებით მიღებული თანხა უბრუნდება.

როგორ მოვიქცეთ განძის პოვნისას

საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, განძს წარმოადგენს საგანი, რომელიც იმდენად დიდხანს იყო დაფლული, რომ შეუძლებელია მისი მესაკუთრის დადგენა.

ძალიან გაგიმართლებთ მაშინ, თუ შემთხვევით განძს გადააწყდებით, განსაკუთრებით მაშინ გაგიმართლებთ, თუ განძს თქვენსავე საკუთრებაში, მაგალითად, მიწაში იპოვით.

სხვა შემთხვევაში კი საკუთრება სანახევროდ გადადის აღმომჩენზე და იმ მესაკუთრეზე, რომლის ნივთშიც იქნა განძი ნაპოვნი.

როგორ მოვიქცეთ არტეფაქტის პოვნის შემთხვევაში

ფიზიკური ან იურიდიული პირის მიერ გარკვეული მიწის სამუშაოების დროს რაიმე არტეფაქტის პოვნის შემთხვევაში აუცილებლად უნდა შეატყობინონ შესაბამის ორგანოს (განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს).

ამის შემდეგ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან უნდა მოხდეს რეაგირება, არქეოლოგის მეთვალყურეობის ქვეშ უნდა დათვალიერდეს ობიექტი. სხვა შემთხვევაში, თუ გრძელდება მიწის სამუშაოები, უკვე საქმე გვაქვს უკანონო არქეოლოგიურ სამუშაოებთან, რაც სისხლის სამართლის კოდექსით დასჯადია.

ანუ, თუ არტეფაქტი აღმოაჩინეთ და შესაბამის უწყებას არ შეატყობინეთ, თქვენ სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა დაგეკისრებათ. 

სად ინახება თქვენ მიერ დაკარგული ნივთები

თქვენ მიერ დაკარგული, ზოგადად, ნაპოვნი დოკუმენტები, ძვირფასეულობა, მობილური ტელეფონები, ჩანთები თუ სხვა უამრავი ნივთი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შენობის საცავში ინახება, რომელიც მუდმივად განახლებადია.

როდესაც დაკარგული ნივთი საპატრულო პოლიციას გადაეცემა, ის სამ ეტაპს გადის:

- პოლიცია ერთი თვის ვადაში ნივთის მეპატრონის მოძიებას ცდილობს;

- თუ მეპატრონის მოძიება ვერ მოხერხდა, ნივთი საცავში 2 წლის განმავლობაში შეინახება და შემდეგ მესაკუთრეს ელოდება;

- თუ შენახვის ვადის ამოწურვის შემდეგ მეპატრონე არ გამოჩნდა, ღირებული ნივთები, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან შეთანხმებით, აუქციონის წესით იყიდება ან უსახლკარო ბავშვებსა და სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მყოფ პირებს გადაეცემა.

თუ ნაპოვია დოკუმენტები, ძირითად შემთხვევაში ის მესაკუთრეებს უბრუნდება. თუმცა, იმ შემთხვევაში, თუ მეპატრონეები წლების განმავლობაში არ გამოჩნდნენ, საბანკო ბარათები შესაბამის ბანკებში, მართვის მოწმობები შსს-ს მომსახურების სააგენტოში, სხვა ბარათები და საბუთებიც შესაბამის უწყებებში იგზავნება და ინახება.

მუდამ გახსოვდეთ, რომ საკუთარი უფლებების დაცვის საუკეთესო საშუალება მხოლოდ და მხოლოდ ინფორმირებულობაა. სამართლებრივი საკითხების ცოდნა კი გარანტიაა იმისა, რომ თავი მუდამ დაცულად იგრძნოთ.

3809
სტაფილო და სტაფილოს წვენი

რატომ უნდა მიირთვათ სტაფილო და ვის ეკრძალება იგი: დიეტოლოგი გირჩევთ

527
(განახლებულია 20:15 27.11.2020)
სტაფილო ნივთიერებათა ცვლის დამაჩქარებელია, ამცირებს ქოლესტერინს, აახალგაზრდავებს კანს და აადვილებს წონაში კლებას. კიდევ თუ რატომ არის სტაფილო სასარგებლო, ამის შესახებ ექიმი-დიეტოლოგი ოლგა კორაბლიოვა საუბრობს.

პირველად სტაფილოს მოყვანა ავღანეთში დაახლოებით ოთხი ათასი წლის წინ დაიწყეს და თანაც ღეროებისა და არა მისი ძირხვენების გამო. მწარე გემოს მიუხედავად, მათ საკვებად იყენებდნენ.

სასარგებლო თვისებები

სტაფილოში უამრავი ვიტამინი A და ბეტა-კაროტინია, რომელზეც დამოკიდებულია ორგანიზმის მეტაბოლიზმიცა და ადამიანის გარეგნობაც. მაგალითად, თუ ადამიანს ვიტამინ A-ს დეფიციტი აქვს, კანი შრება და ჩნდება ქერტლი.

„ვიტამინი A გავლენას ახდენს თვალის კუნთებზე, ბადურაზე. როცა ადამიანი ბინდისას უფრო ცუდად ხედავს, დღის განმავლობაში თვალებში ქვიშის შეგრძნება უჩნდება და ქუთუთოები უწითლდება, მან აუცილებლად უნდა მიაქციო ყურადღება მენიუს“, — ამბობს ექიმი.

სტაფილო შეიცავს B ჯგუფის, ასევე E და C ვიტამინებს, რომლებიც ორგანიზმს გაციებისა და ვირუსული ინფექციების წინააღმდეგ ბრძოლაში ეხმარება. ამასთან, თერმული დამუშავების დროს სტაფილოში შემავალი ვიტამინების 2/3-მდე იკარგება, ამიტომ პროდუქტი უმჯობესია უმი სახით მიიღოთ.

როგორც დიეტოლოგი ამბობს, სტაფილოს მაქსიმალური სარგებელი შუაგულში კი არა, კანშია. სწორედ იქაა უფრო უხეში, დაუმუშავებელი ბოჭკოები, რომლებიც ხელს უწყობს საჭმლის მონელებას.

მან, ვისაც რკინის ნაკლებობა აღენიშნება, უნდა მიირთვას სტაფილოს წვენი, ვინაიდან სწორედ ამ სახით შეიწოვება კარგად ეს ნივთიერება. აღსანიშნავია, რომ 100 გრამი სტაფილოს წვენი 0,7 მილიგრამ რკინას, ანუ დღიური ნორმის ხუთ პროცენტს შეიცავს.

ექიმები ხშირად სტაფილოს სამკურნალო კვების სახითაც ნიშნავენ. მაგალითად, ნაღველ-კენჭოვანი დაავადების, სანაღვლე გზების დისკინეზიის, უმადობის დროს. სტაფილოს სარგებელი ის არის, რომ ასტიმულირებს ნაღვლის გამოყოფას. კუჭის მომატებული მჟავიანობის დროს სტაფილოს წვენი არ იწვევს გულძმარვას.

გაახალგაზრდავებისთვის

პოპულარულია ნიღბები სტაფილოთი ან სტაფილოს წვენით — ეს კანს გამოშრობისგან იცავს, ხელს უწყობს ცხიმოვანი ჯირკვლების მუშაობის ნორმალიზებას, E ვიტამინის დიდი რაოდენობის წყალობით აღადგენს კანის ზედა ფენას, კურნავს მცირე ბზარებს და ხსნის ანთებას. ხოლო ვიტამინი C არეგულირებს სახის ფერს და ალაგებს სიფერმკრთალეს.

გასახდომად

სტაფილოს კალორიულობა დაბალია — 100 გრამზე მხოლოდ 33 კილოკალორია. მის შემადგენლობაში შემავალი ვიტამინი A აჩქარებს ნივთიერებათა ცვლას, ხოლო ტარტრონის მჟავა ხელს უშლის ნახშირწყლების ცხიმებად გადაქცევას.

მატონიზირებელი თვისებები

სტაფილო ამაგრებს სისხლძარღვებს, აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას, ებრძვის ანემიას. როდესაც ჰემოგლობინი დაბალია, ადამიანი ჩვეულებრივზე სწრაფად იღლება და ხშირად თავს იჩენს მოთენთილობა. სტაფილოს წვენს ხშირად ზოგადგამაჯანსაღებლად ან ავიტამინოზის პროფილაქტიკისთვის ნიშნავენ.

 

© Sputnik / Denis Aslanov
სტაფილოს კექსი

ვის ეკრძალება სტაფილო

სტაფილოს გამოყენება არასასურველია ღვიძლის დაავადებების დროს: თუ ეს ორგანო ჯანმრთელი არ არის, ის ვერ აითვისებს კაროტინს.

სტაფილოზე უკუჩვენებებს შორის ასევე არის კუჭისა და ნაწლავის წყლული და ენტერიტი (წვრილი ნაწლავის კედლების ანთება).

როგორ ავირჩიოთ და შევინახოთ სტაფილო

სტაფილო არ უნდა იყოს რბილი და უსწორმასწორო, არ უნდა ჰქონდეს ლაქები და ბზარები (ეს ნიშნავს, რომ შუაგული დაზიანებული აქვს).

უნდა იცოდეთ, რომ თუ სტაფილოს ხშირი ფოჩები და ღეროები აქვს, ძირხვენა, სავარაუდოდ, მაგარი იქნება.

გაწმენდილი სტაფილო მაცივარში ერთ კვირამდე ინახება, გაუსუფთავებელი — დაახლოებით ერთი თვე. ხოლო თუ მას სარდაფში ან აივანზე შეინახავთ ნულიდან შვიდ გრადუსამდე ტემპერატურაზე, მაშინ ის შვიდიდან ცხრა თვემდე გაძლებს უვნებლად.

 

527
თემები:
სასარგებლო რჩევები
პურის დაჭრა

პური გახდომაში დაგეხმარებათ, თუ... დიეტოლოგი გირჩევთ

213
(განახლებულია 15:51 27.11.2020)
ექიმ-დიეტოლოგის თქმით, თუ გახდომა გსურთ, პური აუცილებლად უნდა მიირთვათ, და სპეციალისტი განმარტავს, როგორი უნდა იყოს ის.

თბილისი, 27 ნოემბერი — Sputnik. პური წონაში დაკლებაში და იმუნური სისტემის გაძლიერებაში დაგეხმარებათ, თუ ის შესაბამისად იქნება გამომცხვარი, აცხადებს დიეტოლოგი ელენა სოლომატინა.

სპეციალისტმა განმარტა, რომ სასურველია პურის შემადგენლობა მაქსიმალურად მარტივი იყოს.

„ის არ უნდა იყოს გამომცხვარი უმაღლესი ხარისხის ფქვილისგან, ანუ არ უნდა იყოს გაწმენდილი. უკეთესია, თუ პური იქნება მთელმარცვლოვანი, ჭვავის ფქვილის, ქატოიანი. და, რაღა თქმა უნდა, ყოველგვარი დამატებითი კომპონენტების გარეშე: მარგარინის, კულინარიული ცხიმებისა თუ გამაფხვიერებლებისა“, — ამბობს დიეტოლოგი.

ამასთან ერთად სოლომატინა გვირჩევს, მივირთავთ არა ახალი, რბილი პური, არამედ უკვე გამომშრალი, ვინაიდან ის ბევრად სასარგებლოა.

„ასეთი პური ნელა ხვდება კუჭში. ჩვენ ის ჯერ კარგად უნდა დავღეჭოთ, ნერწვით დავარბილოთ. ამასთან სახამებლის ათვისება უკვე პირის ღრუში იწყება და რაც უფრო მეტ სახამებელს აითვისებს ორგანიზმი საწყის ეტაპზე, მით უკეთესი“, — გვირჩევს ექიმი.

სოლომატინა ამბობს, რომ ქატოსა თუ ჭვავის პურში დიდი რაოდენობით შედის უჯრედისი და В ჯგუფის ვიტამინები, რაც უკიდურესად მნიშვნელოვანია ადამიანის ნერვული სისტემისა თუ კუჭ-ნაწლავის სისტემის მიკროფლორისთვის. სწორედ ეს უკანასკნელი განსაზღვრავს როგორც იმუნიტეტის მდგომარეობას, ისე ადამიანის გუნება–განწყობასა და, რაც ყველაზე საინტერესოა, აღნაგობასაც კი.

„საოცარია, მაგრამ პური გახდომის მსურველებს წონაში დაკლებაშიც კი ეხმარება. როცა ჩვენ კერძს პურთან ერთად მივირთმევთ, ის დამატებით მოცულობას ქმნის და, შესაბამისად, სწრაფად ავსებს კუჭს, აჩენს რა სიმაძღრის შეგრძნებას. პურის გარეშე ადამიანი უფრო მეტ საჭმელს იღებს და, შესაბამისად, ბევრად მეტ კალორიასაც“, — გამარტავს სპეციალისტი.

დიეტოლოგის თქმით, პურის საშუალო ულუფა დღის განმავლობაში 2–3 ნაჭერია. თუმცა ზოგ შემთხვევაში ეს რაოდენობა ადამიანის ცხორების წესიდან და მისი რაციონის კალორიულობიდან გამომდინარე შეიძლება შეიცვალოს.

 

213
თემები:
სასარგებლო რჩევები
ავერსის აფთიაქი

ყაზბეგის გამზირზე აფთიაქში ინციდენტი მოხდა - ერთი პირი დაკავებულია

0
(განახლებულია 22:11 29.11.2020)
შინაგან საქმეთა სამინისტრომ იარაღის უკანონო შეძენა-შენახვა-ტარების ფაქტზე გამოძიება დაიწყო, დაკავებულია ერთი პირი.

თბილისი, 29 ნოემბერი – Sputnik. თბილისში, ყაზბეგის გამზირზე, „ავერსის“ აფთიაქში ინციდენტი მოხდა, პოლიციამ ადგილზე ერთი პირი დააკავა, იუწყება „პირველი არხი“.

გავრცელებული ინფორმაციით, აფთიაქში შევიდა ორი პირი, მათ მოითხოვეს ფსიქოტროპული პრეპარატი, რომელიც მხოლოდ რეცეპტით იყიდება. უარის მიღების შემდეგ მათ ფარმაცევტს იარაღის მსგავსი ნივთი მიუშვირეს, ხოლო ფარმაცევტმა პრევენციის მიზნით პოლიცია გამოიძახა.

ორივე პირი პოლიციამ ადგილზე შეაჩერა. ერთ-ერთი არასრულწლოვანია. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, მათგან ამოღებულ სავარაუდოდ იარაღზე დანიშნულია ექსპერტიზა.

„ავერსის“ თანამშრომლები აცხადებენ, რომ ორ პირს სათამაშო პისტოლეტები ჰქონდათ.

საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის მთავარი საგამოძიებო სამმართველოს ხელმძღვანელმა ვლადიმერ წითლაურმა განაცხადა, რომ 20 წლამდე ასაკის პირი ბრალდებულის სახით დააკავეს.

„ცეცხლსასროლი იარაღის უკანონო შეძენა-შენახვის ფაქტზე სისხლის სამართლის კოდექსის 236-ე მუხლის მესამე-მეოთხე ნაწილებით დაკავებულია ერთი პირი ბრალდებულის სახით, სავარაუდოდ ცეცხლსასროლი იარაღის შეძენა-შენახვის ფაქტზე, რაზეც დაინიშნება ექსპერტიზა, ჩატარდება საგამოძიებო მოქმედებები და შემდეგ მიეცემა საქმეს მსვლელობა“, – განაცხადა ვლადიმერ წითლაურმა.

0
თემები:
კრიმინალი საქართველოში