ცოლ-ქმრის კონფლიქტი

რა გავლენას ახდენს ოჯახური დავები და განქორწინება ბავშვის ფსიქიკაზე ფსიქოლოგი გვირჩევს

397
(განახლებულია 19:45 24.09.2019)
რუბრიკა „ფასილიტატორის“ სტუმარი – პრაქტიკოსი ფსიქოლოგი, ფსიქოთერაპევტი და ტრენერი ნანა ფაცაცია მშობლების განქორწინებისას ბავშვის განცდებსა და მათ ფისქოლოგიურ მდგომარეობაზე საუბრობს.

ბავშვები ყველაზე რეალურად აღიქვამენ ოჯახურ ატმოსფეროს და ოჯახში მიმდინარე პროცესების მიმართ განსაკუთრებით მგრძნობიარენი არიან. დაძაბულობა, ხშირი კონფლიქტები, განქორწინების პროცესი და შემდგომი დავები ყოფილ პარტნიორებს შორის ყველაზე რთულად აისახება ბავშვის ფსიქო-ემოციურ განვითარებაზე. როცა დგება განქორწინების საკითხი, ხშირად არ ხდება ბავშვების ინფორმირება განქორწინების გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით.

უფრო მეტიც, განქორწინების შემდგომ პარტნიორები იმდენად მოცულები არიან ერთმანეთის მიმართ ტკივილის მიყენებით, რომ შვილები ცნობიერად თუ არაცნობიერად ხდებიან ქიშპობის მთავარ იარაღად. ხშირად ეს უთანხმოება ეხება მშობლებს შორის უფლებების გადანაწილებასა და ბავშვის აღზრდის პროცესში რომელიმე მშობლის უპირატესად ჩართულობის საკითხებს. ფაქტობრივად ბავშვები მსგავს გარემოში ოჯახის წევრებისა და მშობლების მხრიდან პირდაპირი თუ ირიბი ძალადობის მსხვერპლი ხდებიან. მნიშვნელოვანია ბავშვები ინფორმირებული იყვნენ მშობლების გადაწყვეტილების შესახებ განქორწინების საკითხებზე, ჰქონდეთ ორივე მშობელთან თანაბარი ურთიერთობის უფლება.

განსაკუთრებით რთულად აისახება ბავშვის ფსიქიკაზე მისი რომელიმე მშობლის აუგად მოხსენიება გარემომცველი ახლობლების მხრიდან, ხშირად ბებია-ბაბუა, ოჯახის ახლო ნათესავებიც კი აქტიურად არიან ჩართული განქორწინების შემდგომი დავის პროცესში და ბავშვების თანდასწრებით ხდება განხილვები და შეფასებები კონფლიქტური საკითხების, რაც რთულად აისახება მოზარდის შემდგომ სრულფასოვან ფსიქოლოგიურ განვითარებაზე. არის შემთხვევები, როცა მშობელი, რომელთანაც ბავშვი იმყოფება, ხშირად უზღუდავს მას მეორე მშობელთან ურთიერთობას, რაც მოზარდს აყენებს არათანაბარ მდგომარეობაში მშობლებთან ურთიერთობის თვალსაზრისით. მსგავსი ფაქტები, რა თქმა უნდა, ბავშვზე ფსიქოლოგიურ ძალადობად და დანაშაულად არის მიჩნეული.

მეორე რთული საკითხია ასევე მშობლები, როლებიც განქორწინების შემდგომ უგულებელყოფენ შვილებს, არც ყოფილ პარტნიორებთან აქვთ ურთიერთობა, არც შვილებთან. მსგავსი სტრესული გამოცდილება, რა თქმა უნდა, უარყოფითად აისახება მოზარდის ფსიქიკაზე და აფერხებს მოზარდის სრულფასოვან განვითარებას.

მიუხედავად მშობლების განქორწინებისა, ბავშვის და მოზარდის ჯანსაღი ფსიქო-ემოციური განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია უსაფრთხო გარემოს შექმნა ორივე მშობლის მხრიდან, ორივე მშობლის თანაბარი ზრუნვა და სიყვარული მოზარდის მიმართ, მათი თანაბარი ჩართულობა შვილების აღზრდისა და განვითარების პროცესში, მშობლების დაპირისპირების მიუხედავად ასევე მნიშვნელოვანია, ბავშვებს ჰქონდეთ ურთიერთობა უფროსი თაობის წარმომადგენლებთან ბებია–ბაბუასთან და ოჯახის ახლო ნათესავებთან. მშობლები თუ ოჯახის წევრები უნდა მოერიდონ ერთმანეთის შეურაცხყოფას, უთანხმოების განხილვა-შეფასებას შვილების თანდასწრებით.

ბავშვის და მოზარდის ტრავმირების შედეგები:

ოჯახში მიმდინარე კონფლიქტები და შვილების მიმართ პირდაპირი თუ ირიბი ძალადობის ფაქტები ბავშვების ტრავმირებას ახდენს, რაც შემდგომ უარყოფითად აისახება მოზარდის განვითარების სხვადასხვა ასპექტებზე – როგორც ემოციურ-ნებელობით სფეროზე, ასევე ქცევით-კოგნიტურ პროცესებზე. 

ფიზიკური – სომატური შედეგები: სხეულის დაზიანებები (ფიზიკური ძალადობის შემთხვევაში), ტკივილები მუცლის არეში და საჭმლის მონელების პრობლემები, საკვების მიღებასთან დაკავშირებული სირთულეები, ძილის დარღვევები, ღამის კოშმარები, ენურეზი, ენის ბორძიკი ან ტიკები, ხშირი თავის ტკივილები და ა.შ.

ემოციური შედეგები: ადვილად გაღიზიანებადობა, ბრაზიანობა, განშორების და მარტოდ დარჩენის შიში, ფობიები, ბრალეულობის განცდა, გუნება-განწყობილების ხშირი ცვალებადობა, ყურადღების კონცენტრაციის დაღვევები, სწავლაში ჩამორჩენა და ა.შ.

ქცევითი დარღვევები: ჰიპერაქტიულობა ან პასიურობა, ხშირი ტირილი, იზოლაცია, აუტიზმი, აგრესიულობა, ხშირი კონფლიქტები და ა.შ.

განსაკუთრებული სირთულეები იჩენს თავს მოზარდების შემთხვევაში – სახლიდან გაქცევა, სირთულეები თანატოლებთან ურთერთბაში, ტყუილების თქმა, მიდრეკილება დანაშაულებრივი ქმედებისადმი, ძალადობის გამოყენება თანატოლების მიმართ,  იზოლაცია, დაბალი თვითშეფასება, დეპრესიისკენ მიდრეკილება, სუიციდური მცდელობები და ა.შ.

რომელ მშობელთან არის სასურველი ბავშვის ცხოვრება?

განქორწინებული მშობლების შემთხვევაში მათ შეთანხმებაზეა დამოკიდებული, თუ ვისთან უნდა ცხოვრობდეს არასრულწლოვანი შვილი. მთავარია, ბავშვი ცხოვრობდეს უსაფრთხო, მზრუნველ და თბილ გარემოში, სადაც ორივე მშობელს აქვს შესაძლებლობა შვილთან თანაბარი ურთიერთობის. მშობლებს თანაბრად აქვთ ყველა უფლება და მოვალეობა თავიანთი შვილების მიმართ, მიუხედავად იმისა, თუ რომელ მშობელთან იზრდება ბავშვი.

შეუთანხმებლობის შემთხვევაში, კანონის თანახმად, დავას იმის თაობაზე, თუ ვისთან უნდა ცხოვრობდეს არასრულწლოვანი შვილი, განსაზღვრავს სასამართლო ბავშვის ინტერესების გათვალისწინებით. ამ შემთხვევაში მშობლის უფლება, იყოს ბავშვის წარმომადგენელი სასამართლო დავასთან მიმართებით, შეჩერებულია. მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანო ნიშნავს ბავშვის წარმომადგენელს, რომელიც საქმის სასამართლოში განხილვის დროს ბავშვის ინტერესებს წარმოადგენს.

ბავშვის საუკეთესო ინტერესების დაცვის მიზნით აუცილებელია მშობლები შეთანხმდნენ შვილების საცხოვრებელი ადგილის შესახებ და მათ აღზრდა-განვითარებაში ორივე მშობლის თანაბარ ჩართულობაზე.

წლობით გაგრძელებული ოჯახური დავების უარყოფითი შედეგები

წყვილებს შორის განქორწინების შემდგომი უთანხმოება ხშირად წლების განმავლობაში გრძელდება. როცა პარტნიორებს უჭირთ ურთიერთობის ბოლომდე დასრულება, ხშირად ერთმანეთის ცხოვრებაში ერევიან და ცდილობენ განკარგონ პარტნიორის დამოუკიდებელი ცხოვრება განქორწინების შემდეგაც. „ყოფილი“ პარტნიორის ცნება თითქმის არ არსებობს ასეთ ცნობიერების ადამიანებისთვის, ისინი მუდმივად ძალადობენ ყოფილ მეუღლეებზე და ცდილობენ ბოლომდე აკონტროლონ და განკარგონ მათი ცხოვრება. ისინი ხელმძღვანელობენ საზოგადოებაში და მათ სოციუმში დამკვიდრებული სტერეოტიპული და ირაციონალური შეხედულებებით, რომ განქორწინების შემდგომ (ქალს ან კაცს) არა აქვს უფლება დამოუკიდებელი ცხოვრების წარმართვის და ცხოვრების ახალ ეტაპზე გადასვლის. ეს კიდევ ამძაფრებს ყოფილი პარტნიორის მხრიდან კონტროლის მექანიზმებს და მათ უპირატეს ძალაუფლებას. არის შემთხვევები, როცა შვილების გამოყენებით ცდილობენ ინფორმაციის მიღებას ყოფილ მეუღლეზე.  წლობით გაგრძელებული დაუსრულებელი დაპირისპირება და უთანხმოება ყოფილ პარტნიორებს უქმნის პრობლემებს საკუთარი ცხოვრების სტილის ცვლილებაში და ახალი ურთერთობების დაწყებაში.

მნიშვნელოვანია განქორწინებამდე წყვილმა ბოლომდე გაარკვიოს უთანხმოების მიზეზები, მიიღონ მათთვის სასურველი გადაწყვეტილება, შეთანხმდნენ განქორწინების შემდგომ ურთიერთობებზე და უფლება-მოვალეობებზე. მისცენ ერთმანეთს საშუალება დამოუკიდებლი ცხოვრების და ახალი პირადი ურთიერთობების წარმართვის. მიუხედავად განქორწინებისა მნიშვნელოვანია მოზარდს ჰქონდეს თანაბარი შესაძლებლობა ორივე მშობელთან ურთიერთობის.

ოჯახური კონფლიქტები და განქორწინების დაუსრულებელი შემდგომი დავები აფერხებს მოზარდის ჯანსაღ ფსიქო-ემოციურ განვითარებას, ბავშვების „ქიშპობის იარაღად“ გამოყენება და მშობლებთან ურთიერთობის თვალსაზრისით მოზარდის არათანაბარ მდგომარეობაში ჩაყენება მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს ბავშვების განვითარებას.

ყოფილმა პარტნიორებმა აუცილებელია იზრუნონ შვილების სრულფასოვან ფსიქოლოგიურ განვითარებაზე, უზრუნველყონ მათთვის უსაფრთხო თბილი და მზრუნველი გარემო, შეძლონ შვილების ინტერესების ხელშეწყობა, დაცვა და მათ აღზრდა-განვითარების პროცესში აქტიური ჩართულობა.

როგორ უნდა მოხდეს მშობლის მიერ შვილის ინფორმირება ახალი პარტნიორის არსებობის შესახებ?

მნიშვნელოვანია შვილმა თავად მშობლებისგან შეიტყოს მათი ცხოვრების ცვლილების და გეგმების შესახებ და არა სხვა პირებისგან. შვილებთან გულახდილი საუბრები და ახსნა მისი ცხოვრების მნიშვნელოვანი ეტაპების შესახებ არის აუცილებელი, რათა თავიდან ავარიდოთ მოზარდის გარკვეული ფსიქოლოგიური ტრავმები. ბავშვმა ჯანსაღად უნდა შეაფასოს და აღიქვას მოვლენები. ასევე მნიშვნელოვანია პარტნიორის გაცნობა შვილებისთვის და მათ შორის პოზიტიური ურთიერთდამოკიდებულების ჩამოყალიბების ხელშეწყობა.

 

397
სტევია

სტევია ჯანმრთელი ცხოვრების საწინდარი

120
(განახლებულია 19:20 06.07.2020)
პარაგვაის უნივერსიტეტში ჩაატარეს კვლევა და დაადგინეს, რომ ამ ქვეყნის მოსახლეობას არ აწუხებს გაცხიმოვნება და შაქრიანი დიაბეტი, რადგან თითოეული მცხოვრები წელიწადში 10 კილოგრამამდე სტევიას მოიხმარს.

სტევია (ლათინურად Stévia) თაფლოვანი, ანუ ტკბილი მცენარეა. ის ასტრასებრთა, ან რთულყვავილოვანთა ოჯახის წარმომადგენელია, აქვს დაახლოებით 260 ბალახისა და ბუჩქის სახეობა. გავრცელებულია სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში.

სტევია პირველად მე-16 საუკუნეში გამოიკვლია ექიმმა და ბოტანიკოსმა სტევუსმა (ლათ. Petrus Jacobus Stevus, ესპ. Pedro Jaime Esteve), რომელიც ვალენსიის უნივერსიტეტში მუშაობდა. სწორედ მისი გვარიდან მიიღო დასახელება ამ მცენარემ.

თანამედროვე ბრაზილიისა და პარაგვაის ტერიტორიაზე გუარანის ტომის ინდიელები ასწლეულების განმავლობაში იყენებდნენ სტევიის ზოგიერთ სახეობას საკვებში, განსაკუთრებით Stevia rebaudiana-ს, რომელსაც ka"a he'ê-ს, ანუ ტკბილ ბალახს ეძახდნენ და, გარდა საკვების დატკბობისა, სხვადასხვა დაავადების, მათ შორის გულძმარვის სამკურნალოდ იყენებდნენ.

1931 წელს ფრანგმა ქიმიკოსებმა ბრიდელმა და ლავიემ სტევიიდან გამოყვეს გლიკოზიდები, რაც მცენარეს ტკბილ გემოს აძლევს. ექსტრაქტები, რომლებსაც ეწოდა სტევიოზიდები (steviosides) და რებაუდიოზიდები (rebaudiosides), საქაროზაზე 250-300-ჯერ უფრო ტბილი აღმოჩნდა. ის არ მოქმედებს სისხლში გლუკოზის რაოდენობაზე და, ამდენად, დიაბეტით დაავადებულებისთვის მისი მიღება რეკომენდებულია.

იდეალური ქინოა – ჯანმრთელობის საწინდარი>>

სტევია განსაკუთრებით აქტუალური გახდა ბოლო პერიოდში. მეცნიერებმა მასზე განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილეს დაბალნახშირწყლოვანი და დაბალშაქრიანი დიეტების მოთხოვნილებასთან დაკავშირებით.

ცნობილია, რომ შაქარი ნახშირწყლებია, რომლებსაც ორგანიზმი წამიერად შთანთქავს, ხოლო ზედმეტს ცხიმებად აქცევს და ადამიანის სიმსუქნესა და გაცხიმოვნებას იწვევს. დანიელმა დიეტოლოგებმა შაქარი უკვე დიდი ხანია „მსუბუქი" ნარკოტიკების რიგს მიაკუთვნეს, რადგან აქვს ორმაგი ეფექტი: ა) ტკბილი გემო ენდორფინების (სიხარულის ჰორმონები) გამომუშავებას ასტიმულირებს; ბ) შაქარი ორგანიზმის სისტემაში იმგვარად „ეწყობა", რომ მისი მოხმარების მეტ სურვილს იწვევს. თანაც, შაქარი სოკოებისა და პარაზიტების „საყვარელი" საკვები გარემოა.

საქართველოში სტევია ახლა იხვეჭს პოპულარობას, მაგრამ შაქრის შემცვლელის სახით უკვე ფართოდ გამოიყენება იაპონიაში, აშშ-სა და კანადაში მას საკვების დანამატის სახით ხმარობენ.

1970-იანი წლების დასაწყისში იაპონელებმა დაიწყეს სტევიას კულტივირება, როგორც ხელოვნური დამატკბობლების – ციკლამატისა და საქარინის ალტერნატივის. სტევიის კომერციული გამოყენება იაპონიაში 1977 წლიდან დაიწყო და დღემდე გრძელდება. მას იყენებენ სასურსათო პროდუქტებში, უალკოჰოლო სასმელებში. სტევიის მთელი ბაზრის 40% სწორედ იაპონიაზე მოდის.

ამჟამად სტევია მოჰყავთ და კვების პროდუქტებში აქტიურად იყენებენ აღმოსავლეთ აზიაში, მათ შორის ჩინეთში, კორეაში, ტაივანში, ტაილანდსა და მალაიზიაში, ასევე სენ-კიტსისა და ნევისში, ბრაზილიაში, პარაგვაიში, ურუგვაიში, ისრაელში, უკრაინაში და რუსეთის სამხრეთით.

უაღრესად სასარგებლო კენკრა, რომელიც კოსმონავტებისა და მფრინავების მენიუში შედის>>

სტევიის (Stevia rebaudiana) ღეროს სიმაღლე 60-დან 100 სანტიმეტრამდე მერყეობს. მასზე განთავსებულია პატარა მრავალრიცხოვანი ფოთლები. თითოეული ბუჩქი 600-დან 1200-მდე ფოთოლს იძლევა.

ამ მცენარის მთავარი სიტკბო სწორედ ფოთოლშია თავმოყრილი – 10-15-ჯერ მეტი სიტკბო, ვიდრე საქაროზაში. ეს აიხსნება იმ ნივთიერებებით, რომლებიც არის მხოლოდ ამ მცენარეში და არსად სხვაგან. ესენია დიტერპენული გლიკოზიდები, რომელთაგან მთავარია სტევიოზიდები და რებაუდიოზიდები. სტევიისგან მიღებული ტკბილის შეგრძნება ნელა დგება, მაგრამ უფრო დიდხანს გრძელდება. ამასთან სტევიის ტკბილ ნივთიერებებს პრაქტიკულად ნულოვანი კალორიულობა აქვს.

სტევიის უპირატესობებია:

• 150-300-ჯერ მეტად ტკბილია შაქარზე;

• აქვს პრაქტიკულად ნულოვანი კალორიულობა. მაგალითად, 100 გრამ შაქარში 387 კ/კალორიაა, ხოლო 100 გრამ სტევიაში (მშრალ ბალახში) – 18 კ/კალორია, ანუ 21,5-ჯერ ნაკლები. მშრალ ექსტრაქტში – დაახლოებით 0 კ/კალორია;

• 100%-ით ნატურალური პროდუქტია;

• შაქრისგან განსხვავებით, არ წარმოადგენს ბაქტერიებისა და პარაზიტების საკვებს, არამედ პირიქით, გამოირჩევა სოკოსა და ბაქტერიების საწინააღმდეგო აქტიურობით;

• არ იწვევს ინსულინის აქტიურ გამოყოფას, რადგან არ ცვლის სისხლში გლუკოზის დონეს, პირიქით, მის ნორმალიზებას უწყობს ხელს;

• არ ვნებს ორგანიზმს დიდი ხნის განმავლობაში გამოყენებისას (ამაზე მეტყველებს გუარინის ტომის ათასწლოვანი პრაქტიკა, ასევე იაპონიაში ჩატარებული ძალზე სერიოზული კვლევები);

• კარგად იხსნება წყალში;

• მდგრადია მაღალი ტემპერატურისა და ტუტეების მიმართ, რაც კულინარიაში გამოყენების შესაძლებლობას იძლევა;

• დაბალი დოზირება, რადგან სიტკბოს მაღალი კოეფიციენტი აქვს.

საპონინების შემცველობის წყალობით სტევიას ასევე აქვს ჰომეოპათიური მოქმედება, აძლიერებს კუჭის სეკრეციას, რაც, თავის მხრივ, ყველა ჯირკვლის სეკრეციას აძლიერებს. აქვს მსუბუქი შარდმდენი მოქმედება, აუმჯობესებს მდგომარეობას კანის დაავადებების დროს, ასევე აქვს ეფექტი რევმატიზმის დროს; კარგია შეშუპებისას, ახასიათებს ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება და ხელს უწყობს ორგანიზმში სხვა სასარგებლო ნივთიერებების უკეთ ათვისებას.

პარაგვაის უნივერსიტეტში ჩაატარეს კვლევა და დაადგინეს, რომ პარაგვაის მოსახლეობას არ აწუხებს ისეთი დაავადებები, როგორიცაა გაცხიმოვნება და შაქრიანი დიაბეტი, რადგან თითოეული მცხოვრები წელიწადში 10 კილოგრამამდე სტევიას მოიხმარს.

სტევია:

• ამცირებს სისხლში შაქრისა და ცუდი ქოლესტერინის დონეს;

• აუმჯობესებს, აღადგენს ქსოვილებს, უჯრედებს;

• სტევიას აქვს უნარი, წინააღმდეგობა გაუწიოს კიბოს უჯრედების განვითარებას, აქვს ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება;

• ხელს უწყობს სისხლძარღვების გამაგრებას, არტერიული წნევის ნორმალიზებას;

• დადებითად მოქმედებს ღვიძლსა და კუჭქვეშა ჯირკვალზე;

• ახორცებს წყლულებს კუჭსა და ნაწლავებში;

• აწესრიგებს ნივთიერებათა ცვლას, ებრძვის ჭარბწონიანობის, შაქრიანი დიაბეტის, პანკრეატიტის, ათეროსკლეროზის განვითარებას;

• სტევიოზიდის გამოყენებით მცირდება მიდრეკილება ალკოჰოლისა და თამბაქოს მიმართ;

• ებრძვის პარაზიტების განვითარებას;

• აჩერებს კარიესის განვითარებას;

• შესანიშნავი საშუალებაა ბრონქიტის წინააღმდეგ;

• აუმჯობესებს თმის, კანის, ფრჩხილების მდგომარეობას;

• ამაღლებს იმუნურ სისტემას;

• წონაში დაკლებაში ეხმარება.

სტევიასთან დაკავშირებით არსებობდა მეცნიერების მოსაზრებები, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში მან, შესაძლოა, ადამიანის ორგანიზმზე უარყოფითად იმოქმედოს, თუმცა, საბოლოოდ, სტევიის ნეგატიური ზემოქმედება არ დამტკიცდა.

კურკუმა და მისი სასარგებლო თვისებები>>

სტევია საქართველოში გასული საუკუნის 80-იან წლებში უკრაინიდან შემოვიდა. სტევია ამჟამად მოჰყავთ ლანჩხუთში და ოზურგეთში.

120
თემები:
სასარგებლო რჩევები
ჯანმრთელი საკვები

როგორ გამოვიყენოთ ზაფხული წონაში დასაკლებად

952
(განახლებულია 16:56 06.07.2020)
ზედმეტ კილოგრამებთან საბრძოლველად ზაფხული საუკეთესო დროა, რადგან ამ სეზონზე განებივრებული ვართ ახალი ხილითა და ბოსტნეულით, ეს საკვები კი დიდი რაოდენობით შეიცავს ბოჭკოებს, ვიტამინებს, მინერალურ და სხვა სასარგებლო ნივთიერებებს.

როგორ გამოვიყენოთ ზაფხულის პერიოდი როგორც ჭარბ წონასთან საბრძოლველად, ასევე ორგანიზმის ზოგადი მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად, „Sputnik-საქართველოსთან“ ექიმი ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა საუბრობს.

ექიმი ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა
photo: courtesy of Tinatin Katcharava
ექიმი ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა

- რატომ არის ზაფხულში წონაში დაკლება უფრო ადვილი?

- ყველასთვის ცნობილია, რომ ზამთარში ორგანიზმს გასათბობად დიდი რაოდენობით ცხიმი სჭირდება, ხოლო ზაფხულში ამის საჭიროება არ არის, ამ პერიოდში ჩქარდება ნივთიერებათა ცვლაც, რაც კიდევ ერთ ხელშემწყობ  პირობას წარმოადგენს წონაში კლების პროცესისთვის. 

წონაში დაკლება
© CC0 / Pixabay
წონაში დაკლება

- როგორი უნდა იყოს ზაფხულში კვების რაციონი?

- კვების რაციონი უნდა იყოს მდიდარი ახალი სეზონური ხილით და ბოსტნეულით. უნდა ვერიდოთ მძიმედ მოსანელებელ ცხიმიან საკვებს. სიცხის მიუხედავად უარი არ უნდა ვთქვათ წვნიანებზე, რადგან ისინი დადებით გავლენას ახდენს კუჭ-ნაწლავის გამართულ ფუნქციონირებაზე, რაც აუცილებელი წინაპირობაა წონის კლებისთვის.

სასურველია კერძები მოვამზადოთ უშუალოდ კვების წინ, რადგან მაღალი სიცხის დროს ინტოქსიკაციების (მოწამვლების) რისკი იზრდება. გარდა ამისა, უარი უნდა ვთქვათ მალფუჭებად პროდუქტებზე. სასურველია მინიმუმამდე შემცირდეს ყავის და ჩაის რაოდენობა რაციონში, რადგან ისინი ხელს უწყობენ ორგანიზმიდან სითხის გამოდევნას. ზაფხულში უპირატესობა უნდა მივანიჭოთ სუფთა წყალს და ახალ გამოწურულ წვენებს.

საზამთროს წვენი
© CC0 / Pixabay
საზამთროს წვენი

- რა სიხშირით უნდა ვიკვებოთ და რა რაოდენობით?

- დღის მანძილზე აუცილებელია ჯერადი და მრავალფეროვანი რაციონი. სასურველია ვიკვებოთ დღეში ოთხჯერ. საუზმეზე შეგვიძლია მივირთვათ უფრო ნოყიერად, ვიდრე დღის სხვა მონაკვეთებში. საუზმიდან დაახლოებით სამ საათში სასურველია ცალკე სრულფასოვან კვებად მივიღოთ სეზონური ხილი, დაახლოებით 300-400 გრამის ოდენობით. შუადღეს სადილზე სასურველია იყოს წვნიანი, ცილოვანი საკვები, სალათები. ხოლო ვახშამი უნდა იყოს ძალიან მსუბუქი, მაგალითად, ბოსტნეულის სალათა ან რძის ნაწარმი. ზოგადად, ყველა ადამიანზე ერთნაირი რაციონის მორგება ძალიან რთულია, რადგან ყველა ადამიანს მისთვის დამახასიათებელი ინდივიდუალური მეტაბოლიზმი აქვს. რაც შეეხება ბოლო კვების დროს, სასურველია საღამოს 6-7 საათის შემდეგ არაფერი მივირთვათ.

ხმელთაშუა ზღვისპირული დიეტა
© CC0 / Pixabay
ხმელთაშუა ზღვისპირული დიეტა

- მარილი და შაქარი როგორ მოქმედებს წონაში კლების პროცესზე?

- მნიშვნელოვანია ასევე რაციონიდან პრაქტიკულად ამოვიღოთ შაქარი და მარილი. მარილი ხელს უწყობს ორგანიზშმი წყლის შეკავებას და აძლიერებს მადას. რაც შეეხება შაქარს, იგი ხელს უწყობს ინსულინის გამოყოფას, რაც, თავის მხრივ, ანაბოლური (მაშენებელი) ჰორმონია და ამ შემთხვევაშიც ხდება მადის გაძლიერება. 

მარილი
© CC0 / Pixabay
მარილი

- რანდენი კალორია უნდა მიიღოს ადამიანმა წონაში დასაკლებად?

- კონკრეტული კალორაჟის დასახელება, თუ როდის იწყება წონაში კლება, ძალიან რთულია, რადგან ეს არის ინდივიდუალური და დამოკიდებულია ორგანიზმის ნივთიერებათა ცვლაზე და იმაზე, თუ რამდენი კილოგრამი აქვს ადამიანს დასაკლები. მაგალითად, ზოგი ადამიანი 2500 კილოკალორიაზე იწყებს კლებას, ზოგი კი 1000-ზე, ამიტომ კონკრეტული კალორაჟის ყველა ადამიანზე მორგება შეუძლებელია.

- წონაში კლების პროცესში რამდენად მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს წყლის მიღებას?

- პირველ რიგში, აღვნიშნოთ, რომ ჩვენი ორგანიზმის 70% შედგება წყლისგან. წყლის შენარჩუნებულ ბალანსზეა დამოკიდებული ორგანიზმის სწორი ნივთიერებათა ცვლა.

გარდა ამისა, წყლის ნაკლებობა ორგანიზმში იწვევს მუდმივი გადაღლილობის შეგრძნებას და მრავალ სხვა სიმპტომს: გულის ფრიალი, თავის ტკივილი, არტერიული წნევის დაქვეითება, კანის სიმშრალე, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის არასწორი ფუნქციონირება და ა.შ. განსაკუთრებით კი საყურადღებოა ზაფხულის პერიოდი, რადგან ცხელ დღეებში ორგანიზმი კარგავს დიდი რაოდენობით სითხეს, ოფლთან ერთად ასევე იკარგება მიკრო- და მაკროელემენტები და ვიტამინები, სწორედ ამიტომ შენარჩუნებული წყლის ბალანსი და კვების ჯანსაღი რაციონი აუცილებელია, რათა თავიდან ავირიდოთ დეჰიდრატაცია (გაუწყლოვნება) და ავიტამინოზი (ვიტამინების დეფიციტი).

ნატა პატარაია

952
მყიდველები ბაზარში

კორონავირუსი საქართველოში: საგანგებო მდგომარეობის შემდეგ შეზღუდვების სრული სია/7 ივლისი

85957
საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა ერთი თვის წინ მოიხსნა, მაგრამ მთავრობამ შეზღუდვების ნაწილი ძალაში დატოვა.

თბილისი, 7 ივლისი – Sputnik. საქართველოს მთავრობა აგრძელებს კორონავირუსის პანდემიის გამო დაწესებული შეზღუდვების მოხსნას, მაგრამ ამავე დროს მთავრობა და ეპიდემიოლოგები მოუწოდებენ მოქალაქეებს გამოიჩინონ სიფრთხილე და დაიცვან ჯანდაცვის სამინისტროს რეკომენდაციები.

ქვეყნის ტერიტორიაზე მოქმედებს შემდეგი შეზღუდვები:

  • დახურულ სივრცეებში, საჯარო დაწესებულებებში, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, ოფისებსა და მაღაზიებში სავალდებულოა პირბადის ტარება და სოციალური დისტანციის დაცვა;
  • საზოგადოებრივ ტრანსპორტში დაუშვებელია პირბადის გარეშე ყოფნა და კონდიციონერების ჩართვა;

  • ტაქსის მძღოლისთვის სავალდებულოა პირბადის ტარება, ტაქსით ორზე მეტი მგზავრის გადაყვანა არ შეიძლება, ისიც უკანა სავარძელზე;
  • დახურულ სივრცეებში აკრძალულია კულტურული და სპორტული ღონისძიებების გამართვა;
  • კაზინოების და ტოტალიზატორების მუშაობა დაშვებულია მხოლოდ ონლაინ;
  • აკრძალულია 10-ზე მეტი ადამიანის თავშეყრა ტრადიციულ სოციალურ ღონისძიებებზე (ქორწილი, ნებისმიერი იუბილე, ქელეხი და ა.შ.);
  • უნივერსიტეტებში სასწავლო პროცესი კვლავ დისტანციურად განხორციელდება;
  • ადამიანების თავშეყრის ადგილებში აკრძალულია სპლიტ-სისტემის კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც ჰაერს იღებენ შენობიდან, აგრილებენ და ისევ აბრუნებენ. დაშვებულია სამრეწველო კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც კონდიცირება-ვენტილაციის სისტემებს მოიცავს (ჰაერი შენობაში გარედან შეაქვს).

ამ მომენტისათვის ინფიცირებულთა რაოდენობა 953 ადამიანს შეადგენს, აქედან 830 გამოჯანმრთელდა, 15 კი გარდაიცვალა. კიდევ სამი ინფიცირებული მოქალაქე სამკურნალოდ სხვა ქვეყნებიდან ჩამოიყვანეს.

საქართველო სხვა ქვეყნებისთვის კორონავირუსთან ბრძოლაში სამაგალითოა >>

15 ივნისიდან აღდგა შიდა ტურიზმი, ხოლო 1 ივლისიდან საქართველო საზღვრებს უცხოელი ტურისტებისთვის გახსნის.

უწყებათშორისი საკოორდინაციო საბჭო ოპერატიულად აფასებს სიტუაციას და შეიმუშავებს ახალ რეკომენდაციებს და შეზღუდვებს.

მთავრობის სპეციალურ ვებ-გვერდზე stopcov.ge გამოქვეყნებული ბოლო მონაცემების თანახმად, საკარანტინო სივრცეში იმყოფება 3903, სტაციონარებში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 202 ადამიანია.

მთავრობა მოსახლეობას მოუწოდებს, ქვეყანაში კორონავირუსთან დაკავშირებით მხოლოდ და მხოლოდ გადამოწმებულ და ოფიციალურად დადასტურებულ ინფორმაციას ენდონ. ყველა ინფორმაციის მოძიება შესაძლებელია მთავრობის მიერ სპეციალურად შექმნილ ვებ-გვერდზე stopcov.ge.

„ცხელი ხაზის“ ნომრები: ცხელი ხაზი კარანტინის რეჟიმის საკითხებზე – 144. საქართველოს ჯანდაცვა – 15 05 (დღე-ღამის განმავლობაში); დაავადებათა კონტროლის ცენტრი – 116 001 (21:00-მდე სამუშაო დღეებში და 18:00-მდე დასვენების დღეებში).

ყველა მოხალისეს, რომელსაც აქვს დრო და სურვილი დაეხმაროს ხანდაზმულ ადამიანებს, ასევე მათ, ვისაც სპეციალური დახმარება ესაჭიროება, შეუძლია დარეკოს მერიის ცხელ ხაზზე (032)2722222 და წითელი ჯვრის ცხელ ხაზზე - 0800 000 018.

კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
© Sputnik / Konstantin Ivanov.
კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
85957
თემები:
COVID-19 საქართველოში