ქალი და სამყარო

მოკვდე რაიმეს გამო იოლია, იცოცხლო რთული

1360
(განახლებულია 01:03 06.01.2018)
რა მნიშვნელობა აქვს, ვინაა უფრო ძლიერი, ლამაზი, მდიდარი? საბოლოოდ მნიშვნელობა ხომ მხოლოდ იმას აქვს, ბედნიერი ადამიანი ხარ თუ არა?

სიბრძნის სიმფონია" წარმოგიდგენთ ინდოელ სულიერ მასწავლებელს – გურუსა და ფილოსოფოსს, ოშოს – ჩანდრა მოჰან ჯაინის, აგრეთვე ცნობილია, როგორც აჩარია რაჯნიში, ბჰაგვან შრი რაჯნიში (1931–1990). მისი ფილოსოფიისა და სწავლებების გამო წინააღმდეგობებით აღსავსე მოსაზრებები არსებობდა. სიცოცხლეში აკრძალული ჰქონდა შესვლა 21 ქვეყანაში. გარდაცვალების შემდეგ კი დამოკიდებულება ოშოს მიმართ ინდოეთსა და მთელ მსოფლიოში შეიცვალა.

• მიზეზები ჩვენშია, გარეთ მხოლოდ გამართლებაა…

• რა მნიშვნელობა აქვს, ვინაა უფრო ძლიერი, ლამაზი, მდიდარი? საბოლოოდ მნიშვნელობა ხომ მხოლოდ იმას აქვს, ბედნიერი ადამიანი ხარ თუ არა?

• გიყვარდეს და დაე, სიყვარული შენთვის ისეთივე ბუნებრივი იყოს, როგორც სუნთქვა. თუ გიყვარს ადამიანი, მისგან ნურაფერს მოითხოვ; წინააღმდეგ შემთხვევაში თქვენ შორის დასაწყისშივე კედელს აღმართავ. ნურაფერს ელოდები. თუ რამე მოდის შენთან, მადლობელი იყავი. თუ არაფერი მოდის, ეს ნიშნავს, რომ არც უნდა მოვიდეს, ამის აუცილებლობა არ არის. უფლება არა გაქვს, ელოდო.

• არავის შეუძლია თქვენი განადგურება თქვენ გარდა; არავის შეუძლია თქვენი ხსნა თქვენ გარდა.

• ერთადერთი ადამიანი დედამიწაზე, რომლის შეცვლის ძალაც შეგვწევს, თავად ჩვენ ვართ.

• როცა გეჩვენებათ, რომ ცხოვრებაში ყველაფერი ინგრევა, დაიწყეთ ფიქრი იმაზე, რას ააშენებთ გამოთავისუფლებულ ადგილზე.

• გახსოვდეს: ყველაფერი, რისი ყიდვაც ფულით შეიძლება, უკვე იაფფასიანია!

• საუკეთესოს კი ნუ ეძებთ, არამედ საკუთარი ეძებეთ, საუკეთესო ყოველთვის არ გახდება თქვენი, სამაგიეროდ, თქვენი – ყოველთვის საუკეთესოა!!!

• რომ ადგეთ, უნდა დაეცეთ; რომ მოიპოვოთ, უნდა დაკარგოთ.

• მხოლოდ უბედური ადამიანი ცდილობს დაამტკიცოს, რომ ბედნიერია; მხოლოდ მკვდარი ადამიანი ცდილობს დაამტკიცოს, რომ ცოცხალია; მხოლოდ ლაჩარი ადამიანი ცდილობს დაამტკიცოს, რომ მამაცია. მხოლოდ ადამიანი, რომელმაც იცის თავისი სიმდაბლე, ცდილობს დაამტკიცოს, რომ დიდი ადამიანია.

• მიუძღვენით სიცოცხლე მშენიერს. არ მიუძღვნათ ის საზიზღრობას. თქვენ არც ისე ბევრი დრო გაქვთ, არც ისე ბევრი ენერგია, რომ უქმად დახარჯოთ. სისულელეა, ასეთი პატარა სიცოცხლე, ასეთი ენერგიის პატარა წყარო დახარჯო მრისხანებაზე, სიძულვილზე, ეჭვიანობაზე.

• ქმარი ოთახში ზის და გაზეთს კითხულობს. ამ დროს მასთან მიდის ცოლი და სილას აწნის.

– რისთვის? – აღშფოთებული კითხულობს ქმარი.

– იმისთვის, რომ უვარგისი საყვარელი ხარ.

გარკვეული დროის შემდეგ ქმარი მიდის ცოლთან, რომელიც ტელევიზორს უყურებს და კარგ ალიყურს სთავაზობს.

– რისთვის? – აყვირდა ქალი.

– იმისთვის, რომ იცი განსხვავება.

• ნუ მისცემ შენს ცხოვრებას, იყოს უბრალოდ მკვდარი რიტუალი. დაე, იყოს აუხსნელის წამები, საიდუმლო რაღაცები, რომელთაც ახსნასა და მიზეზს ვერ მოუძებნი. დაე, იყოს ისეთი საქციელი, რომლის გამოც ადამიანები იფიქრებენ, რომ ცოტა "ვერ ხარ". ადამიანი, რომელიც ასი პროცენტით ნორმალურია, ცოცხალი არ არის. ცოტა სიგიჟე ჯანსაღ აზრთან ერთად – ეს ყოველთვის დიდი სიხარულია.

• ადამიანებს სულ დაავიწყდათ, რომ უნდა იცხოვრონ. ვის აქვს ამის დრო? ყველა ვიღაც სხვას ასწავლის, როგორი უნდა იყოს, და არავინ არასდროს არ ჩანს კმაყოფილი. თუ ადამიანს ცხოვრება უნდა, ერთი რამ უნდა ისწავლოს: მიიღოს ყველაფერი ისეთად, როგორიც არის, და მიიღოს საკუთარი თავი ისეთი, როგორიც არის. დაიწყეთ ცხოვრება. ნუ დაიწყებთ ცხოვრებისთვის მომზადებას, რომელიც მომავალში იქნება. სამყაროში ყველა ტანჯვა იმის გამო ხდება, რომ მთლიანად დაივიწყეს, რომ ცხოვრებაა საჭირო. თქვენ დაიწყეთ საქმიანობა, რომელსაც ცხოვრებასთან არანაირი კავშირი არა აქვს.

• რა არის ცუდი იმაში, რომ უმიზეზოდ იცინო? რატომაა საჭირო სიცილისთვის მიზეზი? მიზეზი საჭიროა იმისთვის, რომ უბედური იყო. ბედნიერი რომ იყო, ამისთვის მიზეზი საჭირო არაა.

• სინამდვილეში, არ არსებობს მიზეზი, თუ რატომ უნდა ელოდოს ქალი მამაკაცის ინიციატივას. თუ ქალს უყვარს, მან პირველი ნაბიჯი უნდა გადადგას. თუ მამაკაცი არ გამოეხმაურა, ქალმა თავი დამცირებულად არ უნდა იგრძნოს.

• თუ ერთდროულად თავისუფლებაცა გაქვთ და სიყვარულიც, მეტი არაფერი გჭირდებათ. თქვენ გაქვთ ყველაფერი, რის გამოც სიცოცხლე გვეძლევა.

• უბრალოდ, იყო ის, ვინც ხარ, ნიშნავს, იყო მშვენიერი.

• ადამიანების სიახლოვის ხარისხი დუმილის სიმყუდროვით განისაზღვრება.

• ორი დუმილი ორი ვერ დარჩება… ის ერთი ხდება.

• სამყაროში უდიდესი შიში სხვების მოსაზრებების წინაშე შიშია. იმ წამს, როცა ბრბოსი აღარ გეშინია, უკვე აღარ ხარ ცხვარი, შენ ლომი ხდები. შენს გულში უდიდესი ღრიალი – თავისუფლების ღრიალი გაისმის.

• თანამიმდევრული მხოლოდ ყალბი ადამიანები არიან. ნამდვილი ადამიანი წინააღმდეგობებითაა აღსავსე. ის სრულებით თავისუფალია; იმდენად თავისუფალი, რომ შეუძლია, დღეს ერთი იყოს, ხოლო ხვალ – სრულიად სხვა ადამიანი. ეს არჩევანი არ არის… მისთვის არ არსებობს ბარიერი. თუ მოისურვებს, საკუთარ თავში ჩაღრმავდეს, ჩაღრმავდება, თუ მოუნდება სხვებთან ურთიერთობა – ექნება. ის თავისუფალია. ის შეიძლება ხან ინტროვერტი იყოს, ხან ექსტრავერტი. ის თავისუფალია არჩევანში, რა გააკეთოს თავისი ცხოვრების ნებისმიერ მომენტში.

• ყველაფერზე შეიძლება გადაბიჯება, რაც განვლილია; ის, რაც დათრგუნულია, მას ვერ გადააბიჯებ.

• ჭეშმარიტი სიახლოვე მხოლოდ მაშინ არის შესაძლებელი, როცა ორ ადამიანს შეუძლია ერთმანეთს გაუგოს და ერთმანეთი მიიღონ ისეთი, როგორიც არიან.

• სული მარად ახალგაზრდაა, ის არასდროს ბერდება. რატომ? იმიტომ, რომ სული დროის მიღმაა.

• ეგო – მარადიული მათხოვარია, მას მუდამ რაღაც სჭირდება; ხოლო სიყვარული კეთილშობილია. ეგოს ესმის მხოლოდ ენა მივიღო", ენა გავცე" – ეს სიყვარულის ენაა.

• სხვისგან ნასესხები ნებისმიერი ჭეშმარიტება სიცრუეა. სანამ მას თავად არ განიცდი, მანამდე ის არასდროს იქნება ჭეშმარიტება.

• როცა პრიოვნება აგრესიული არ არის, ის დაუმარცხებელია.

• როცა დედასა და შვილს შორის ურთიერთობები არ ეწყობა, არ ეწყობა ბავშვის მთელი ცხოვრებაც. ეს ხომ მისი პირველი ნაცნობობაა სამყაროსთან, მისი პირველი ნაბიჯი. ყველაფერი დანარჩენი ამ გამოცდილების გაგრძელება გახდება. და თუ პირველი ნაბიჯი წარუმატებელი იყო, მთელი ცხოვრებაც წარუმატებელი ხდება…

• უკვე გვიანია უკან დაბრუნება, რომ ყველაფერი სწორად დაიწყო, მაგრამ ჯერ გვიანია არაა, წინ წახვიდე, რომ ყველაფერი სწორად დაასრულო.

• როგორიც არ უნდა იყო, უფლება გაქვს, იყო ისეთი, როგორიც ხარ.

• გამოდით თავიდან და შედით გულში. ნაკლები იფიქრეთ და მეტი იგრძენით. ნუ მიეჩვევით აზრებს, ჩაეფალით შეგრძნებებში… მაშინ გაცოცხლდება თქვენი გულიც.

• ნუ გაექცევი საკუთარ თავს, შენ არ შეგიძლია, სხვა ვინმე იყო.

• თუ ადამიანს სიკვდილისა ეშინია, იცოდეთ – მან ცხოვრება ხელიდან გაუშვა.

• სანამ არ შეძლებთ თქვათ არა", თქვენს დიახ"–ს არანაირი აზრი არ ექნება.

• როდესაც ფიქრობთ, რომ სხვებს ატყუებთ, მხოლოდ საკუთარ თავს ატყუებთ.

• ერთადერთი დრო, რომელიც გაქვთ, ახლაა, ერთადერთი ადგილი – აქ.

• სამყარო შეიძლება ქაოსი იყოს, თუ ქაოსი თვითონ ხართ. სამყარო შეიძლება კოსმოსი იყოს, თუ კოსმოსი თვითონ ხართ. სამყარო შეიძლება მკვდარი იყოს, თუ შინაგანად მკვდარი ხართ და შეიძლება ცოცხალი იყოს, საოცრად ცოცხალი, თუ ცოცხალი ხართ. ეს თქვენზეა დამოკიდებული. რეალურად მხოლოდ თქვენ არსებობთ, მეტი არაფერი. დანარჩენი მხოლოდ სარკეა.

• არც ერთ ურთიერთობაში არ მიიღწევა დონე, რომელზეც პრობლემები არ იქნება. თუ ხედავთ ურთიერთობებს, რომელშიც პრობლემები არ არის, ეს ნიშნავს, რომ ურთიერთობები აღარ არის.

• თავისუფლება ეს ყველაფრის ნება არაა, არამედ პასუხისმგებლობა. თუ თავად არ აგებთ პასუხს საკუთარ თავზე, ვინმე სხვა დაიწყებს თქვენ მაგივრად პასუხისგებას, ეს კი მონობას ნიშნავს.

• მოკვდე ვინმეს ან რაიმეს გამო – ეს ყველაზე იოლი რამაა ამქვეყნად. იცოცხლო რაიმეს გამო – ეს ყველაზე რთულია.

• ადვილია, გიყვარდეს მტერი. ბევრად ძნელია, გიყვარდეს საკუთარი მეზობლები.

• თითოეული სასიყვარულო კავშირი – ეს საფრთხეა, რადგან ადამიანი საკუთარ თავს კარგავს.

• შენ არ შეგიძლია, გიყვარდეს ნაკლებად, არ შეგიძლია, გიყვარდეს მეტად – რადგან ეს რაოდენობა არაა. ეს ხარისხია, რომელიც არ იზომება.

 

1360
თემები:
სიბრძნის სიმფონია -2018 (89)
თამარ უთნელიშვილი

კლასგარეშე საკითხავი მასწავლებლებისთვის: „მოსწავლეებს რეპეტიტორი რომ არ დასჭირდეთ“

492
(განახლებულია 16:13 18.09.2020)
„როცა ბავშვებს სკოლაში მიუხარიათ და სკოლის დატოვება ეძნელებათ“ – ასე დაახასიათა ზოგადად იდეალური სკოლა თამარ უთნელიშვილმა და სწორედ ეს გახდა თავის დროზე მისი მომავალი საქმიანობის ამოსავალი.

კერძო სკოლა „თამარიონი“ თანამოაზარეებთან ერთად ქალბატონმა თამარმა გორში 1995 წელს 18 მოსწავლით გახსნა. დღეს მისი ხელმძღვანელობით ეს სკოლა სწავლების მაღალი დონით და კვალიფიციური პედაგოგებით გამოირჩევა.

თამარ უთნელიშვილი გორის უნივერსიტეტში
თამარ უთნელიშვილი გორის უნივერსიტეტში

- ქალბატონო თამარ, ბუნებრივია, დავიწყებ კითხვით – თავის დროზე პროფესიული არჩევანი რა ნიშნით გააკეთეთ?

- ყოველთვის მომწონდა და მაინტერესებდა ნებისმიერი განვითარების პროცესი, იქნებოდა ეს ტექნიკა, მედიცინა, მეცნიერება თუ სხვა რამ. ამ ინტერესის სფეროს განეკუთვნებოდა ბავშვის, როგორც გონებრივი რესურსის განვითარების პროცესიც. ვეთანხმებოდი მოსაზრებას, რომ „ბავშვის გონება სუფთა დაფაა“ და ვიღაც ბედნიერს შეუძლია იგი ძალიან მნიშვნელოვანი ჩანაწერებით შეავსოს. საბოლოოდ, თუ ეს დაფა სრულყოფილი, მნიშვნელოვანი და სასარგებლო გამოვა, ეს იქნება სწორედ „იმ ბედნიერის“ დამსახურება, ვინც ეს შეძლო. წარმოგიდგენიათ, რამხელა სიკეთეა, რამხელა მადლია იმ „ბედნიერის“ როლში ყოფნა?! ჰოდა, დღემდე ვცდილობ, ეს როლი ღირსეულად შევასრულო...

- ვინ იყო მასწავლებელი, ვინც გორის მეცხრე საშუალო სკოლაში თქვენ პიროვნებად ჩამოყალიბებაზე გავლენა იქონია?

- მუშაობისას ყოველთვის ვცდილობ ისე მოვექცე ბავშვებს და ისეთი გარემო შევუქმნა, როგორიც მინდოდა თავად მქონოდა ბავშვობაში. მოგეხსენებათ, საბჭოთა სკოლაში თავისუფალ, შემოქმედებითად დატვირთულ გარემოზე ფიქრიც კი იკრძალებოდა. თუმცა იყო ნათელი წერტილები, რომლებსაც ნათელი მასწავლებლები ქმნიდნენ და ასეთები ძალიან ცოტანი იყვნენ... დღევანდელი გადმოსახედიდან, როცა მასწავლებლების და სწავლების სტანდარტებს ვაფასებ, მხოლოდ ერთი მასწავლებელი მახსენდება, რომელიც დღევანდელ სკოლასაც დაამშვენებდა თავისი მიდგომებით, დამოკიდებულებით, შემოქმედებითი აზროვნებით, სახალისო აქტივობებით, საქმისადმი ერთგული დამოკიდებულებით და სიყვარულით. ეს ჩემი რუსული ენის მასწავლებელი როზა სტეფანიანი იყო. ახლაც მიკვირს, ამას როგორ ახერხებდა, მას ხომ არანაირი თანამედროვე ძვირადღირებული ტრენინგი არ ჰქონდა გავლილი. ამიტომ ვამტკიცებ, რომ მასწავლებლობა ნიჭი და უნარია, რომელიც ან გაქვს, ან არ გაქვს!..

ღონისძიებაზე
ღონისძიებაზე

- გამომდინარე იქიდან, რომ ფიზიკა-მათემატიკური ფაკულტეტი აირჩიეთ, შემოქმედებითი ძიების მოყვარული ბუნება გაქვთ... 

- საერთოდ, იმდენი საგანი და თემა მაინტერესებდა, რომ გამიჭირდა პროფესიის არჩევა. წერა მიყვარდა ძალიან, ჟურნალისტობაც მომწონდა, ლიტერატურასა და პოეზიაზე დღესაც „ჭკუა მეკეტება“, მასწავლებლად კი, ასე მგონია, დავიბადე. მათემატიკაში მომწონდა გზების ძიება, „გემრიელ“ ამოცანაში „გემრიელ“ გზას რომ ვიპოვიდით გაკვეთილზე, ეს იყო ჩემთვის კმაყოფილების ზენიტი. კარგი კლასი მყავდა და სულ შემოქმედებით ძიებაში ვიყავით. ბოლოს ისე გამოვიდა, რომ ძალიან ბევრი ჩემი ახლობლის გასაკვირად ფიზიკა-მათემატიკის ძალიან საინტერესო გზაზე შევდექი.

თამარ უთნელიშვილი ოჯახთან ერთად
თამარ უთნელიშვილი ოჯახთან ერთად

- რა გამოცდილება შეიძინეთ პროფესიული განვითარების ეროვნულ ცენტრში?

- მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ცენტრში მუშაობამ დიდი გამოცდილება შემძინა. ეს იყო ის სიახლეები, რაც აპრობირებულია მსოფლიოში და ჩვენ ერთად ვეძებდით ჩვენზე მორგებულ მეთოდებს. ეს იყო განათლების კორიფეებთან ურთიერთობისა და გამოცდილების გაზიარების კარგი შესაძლებლობა. მაგრამ ჩემი ტრენერობის იდეალური გამოცდილება იყო ე.წ. G-Pried (საქართველოს დაწყებითი განათლების) პროექტი, რომელიც თავისი მაღალი ორგანიზებულობით, საინტერესო პროცესუალური მიდგომებითა და რესურსებით საუკეთესოა დღემდე არსებულ საგანმანათლებლო მოდულებს შორის.

კოლეგებთან ერთად
კოლეგებთან ერთად

- კერძო სკოლის დაარსების იდეა როდის გაგიჩნდათ?

- კერძო სკოლის დაარსების იდეა გამიჩნდა მას შემდეგ, რაც ამის შესაძლებლობა მომეცა. მანამდე იყო ოცნება ისეთი სკოლის არსებობის შესახებ, სადაც იქნებოდა კეთილგანწყობილი, უშუალო გარემო, კვალიფიციური, საქმეზე და ბავშვებზე შეყვარებული მასწავლებლები, ბავშვების აზროვნების და შემეცნების აბსოლუტური თავისუფლება, მხიარული და საინტერესო სასწავლო პროცესი, როცა ბავშვებს სკოლაში მიუხარიათ და მერე სკოლის დატოვება ეძნელებათ.

კოლეგებთან ერთად
კოლეგებთან ერთად

- ობიექტურად რომ ვიმსჯელოთ, რით გამოირჩევა თქვენი სკოლა?

- ჩვენი სკოლა სხვა სკოლებისგან იმით გამოირჩევა, რომ ზემოთ ჩამოთვლილ პირობებს არ ვღალატობთ. გაძლიერებული ქართული ენის, მათემატიკის და უცხო ენების პროგრამა გვაქვს, მოსწავლეთა მცირე რაოდენობა, მათ მზადყოფნაზე მორგებული პროგრამები და პროფესიონალი კადრები იმის საშუალებას იძლევა, რომ ჩვენს მოსწავლეებს რეპეტიტორი არ დასჭირდეთ. გორი პატარა ქალაქია და ადვილია, რომ ამა თუ იმ ადამიანზე წარმოდგენა შეიქმნა. მასწავლებლებიც ძალიან ფრთხილად შევარჩიეთ, აუცილებელ მოთხოვნებად დავაწესეთ საგნის ცოდნა, საქმის და ბავშვების სიყვარული, სიახლის მაძიებლობის და საქმისადმი შემოქმედებითი მიდგომის უნარი.

თამარ უთნელიშვილი გადაღების დროს
თამარ უთნელიშვილი გადაღების დროს

- თქვენი ცხოვრება მთლიანად ქალაქ გორთან არის დაკავშირებული, ვირტუალური მეგზურობა რომ გაუწიოთ მკითხველს, რომელ საინტერესო ფაქტებს ახსენებდით ამ ქალაქთან დაკავშირებით, გარდა იმისა, რაც მსოფლიოში უკვე იციან?

- გორი ჩემი სახლია, მის ქუჩებში სიარულისას მგონია, რომ ჩემ ეზოში დავდივარ. აქ ყველა ერთმანეთს იცნობს და ეფერება. ქალაქში ბევრი საინტერესო და ღირსშესანიშნავი ადგილი გვაქვს, მარტო უნიკალური ქვაში ნაშენი უფლისციხე და გორის ციხე რად ღირს, ან ჩვენი ეთნოგრაფიული მუზეუმი შესანიშნავი ექსპონატებით. თუნდაც არაჩვეულებრივი ატენის ხეობა, მისი სიონი, შესანიშნავი შემოქმედი ადამიანები, ქალთა და გოგონათა ცნობილი კაპელა, ცნობილი სპორტსმენები, გორის უძველესი დრამატული თეატრი, კერამიკის მუზეუმი. ეს ხომ იაკობ გოგებაშვილის, ოთარ ჩხეიძის, მერაბ მამარდაშვილის, ეკატერინე გაბაშვილის, კირიონ II-ის, ნიკო სამადაშვილის, ნიკო ლომოურის, ანტონ ფურცელაძის, ივანე მაჩაბლის, ნიკო კეცხოველის, სულხან ცინცაძის, ილიკო სუხიშვილის მშობელი მხარეა... მეტი რა ქნას ამ პატარა ქალაქმა?!.

 

492
მერაბ მამარდაშვილი

მერაბ მამარდაშვილი 90: ტოტალური აზროვნების სიმარტივე

289
(განახლებულია 16:58 15.09.2020)
ადამიანი სპონტანურად უერთდება იმას, რაც მას ჰპირდება, რაღაცად გაგხდიო, ყოველგვარი მუშაობისა და მუყაითობის გარეშე. ამ ცდუნებამ კარგი ნაყოფი გამოიღო როგორც საბჭოთა კავშირში, ასევე სხვაგან...

დღეს უდიდეს ქართველ მოაზროვნეს, ფილოსოფოს მერაბ მამარდაშვილს 90 წელი შეუსრულდებოდა. გთავაზობთ დიდი მოაზროვნის გამონათქვამებს „Sputnik–საქართველოს“ სერიიდან „აზრების ფოიერვერკი".

მერაბ მამარდაშვილი — ქართველი ფილოსოფოსი, მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. მამარდაშვილის ფილოსოფიურმა და საგანმანათლებლო მოღვაწეობამ სსრკ-ში დამოუკიდებელი ფილოსოფიური აზრის ჩამოყალიბებაში უზარმაზარი როლი შეასრულა.

მერაბ მამარდაშვილი
მერაბ მამარდაშვილი

მამარდაშვილის ფილოსოფიის საყრდენს წარმოადგენდა ცნობიერების ფენომენი და მისი მნიშვნელობა ადამიანის ჩამოყალიბებაში. ის მიიჩნევდა, რომ ნამდვილი ფილოსოფია მიზნად ისახავს ცვალებად სამყაროში ადამიანის მიერ სტაბილურობის მოპოვებას.

მამარდაშვილი 1930 წელს დაიბადა გორში. მან 1954 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. 1968-1987 წლებში იყო სამეცნიერო ჟურნალი „ვოპროსი ფილოსოფიის" მთავარი რედაქტორის მოადგილე, მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი და რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის მოსკოვის ფილოსოფიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი.

1987-1990 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წერეთლის სახელობის ფილოსოფიის ინსტიტუტის ბუნებისმეტყველების ფილოსოფიის განყოფილების გამგე და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. სხვადასხვა დროს ლექციებს კითხულობდა გერმანიაში, საფრანგეთსა და სხვა ქვეყნებში.

1990 წლის 25 ნოემბერს 60 წლის ქართველი ფილოსოფოსი მოსკოვის აეროპორტში გულის შეტევით გარდაიცვალა. ის თბილისში გამოფრენას აპირებდა.

• თქვენ, ალბათ, ვერ წარმოიდგენთ, რა მიმზიდველი და დამარწმუნებელია ტოტალიტარული აზროვნების სიმარტივე. ის თხევადი საწამლავივითაა, რომელიც ბევრად უფრო ეფექტურად მოქმედებს, ვიდრე ცენზურა თუ ავტორების დევნა. ის შიგნიდან გღრღნის. ის შიგნიდან იჭრება ტვინში და ეს ძალზე მომხიბლავია. რეალურად გიზიდავს. საიდან მოდის ეს ხიბლი? იქიდან, რომ ასეთი აზროვნება ნებას იძლევა, თავი ჭკვიანი გეგონოს, დაიჯერო, რომ ყველაფერი გესმის, თავზე ყოველგვარი ძალდატანების გარეშე. ზოგადად ადამიანი ზარმაცია, ამიტომ ის სპონტანურად უერთდება იმას, რაც მას ჰპირდება, რაღაცად გაგხდიო, ყოველგვარი მუშაობისა და მუყაითობის გარეშე. ამ ცდუნებამ კარგი ნაყოფი გამოიღო როგორც საბჭოთა კავშირში, ასევე სხვაგანაც.

• ადამიანი იწყება ღირსებიდან და მას მხოლოდ საკუთარი ღირსების გავლით შეუძლია ჭეშმარიტად გააცნობიეროს თავი ამა თუ იმ ერის შვილად! ქართველობა არ არის ბიოლოგიური მოცემულობა – ეს არის ნება, იყო ქართველი, ნება კი რაინდული ღირსების ფენომენია და მე თუ არ მაქვს ის, რამდენიც არ უნდა ინებოს ერმა თუ ბერმა, მე ვერც კაცი ვიქნები და ვერც ქართველი!

ბატონობას მიჩვეული უბატონოდ ვეღარ გაძლებს...>>

• ადამიანი აღზრდის ობიექტი კი არ არის, არამედ ადამიანი არის განვითარების სუბიექტი.

• შეგიძლია ისე მოკვდე, რომ ვერასოდეს აღმოაჩინო, რა იყო შენი გრძნობა. ეს შენი გრძნობა იყო, შენი, მაგრამ ის ვერ იგრძენი; ფიქრი შენი იყო, მაგრამ შენ ის ვერ იფიქრე; გამოცდილება შენი იყო, მაგრამ ამ გამოცდილებიდან აზრი ვერ გამოიტანე. ასე და ამგვარად, გამოცდილება მეორდება, თითქოს შენი ცხოვრება მარადიულად ღეჭავს ერთსა და იმავე ნაჭერს ისე, რომ ვერც ერთხელ ვერ გადაყლაპა იგი…

• ყველაზე დიდი ტყუილი შეიძლება აღმოჩნდეს ზუსტად სიმართლე, ნათქვამი ისეთ სიტუაციაში, როცა მისი დაჯერება შეუძლებელია…

• ადამიანებს უნდა მიეცეთ საშუალება, თავად გაირბინონ აზრის დასაწყისსა და დასასრულს შორის არსებული შინაგანი სივრცე. გრძნობები უნდა დაკრისტალდეს ზოგადკაცობრიულობამდე. უნდა გარდავიქმნათ შიგნიდან და არა გარედან. არ შეიძლება ადამიანს გარედან მიენიჭოს ღირსების, სინდისისა და პატიოსნების გრძნობა.

სიბრძნე სამართლიანობის გარეშე და უდიდესი თავისუფლების შედეგი - ტირანია>>

• ყველაზე საშიში მტერი ჩვენ გარეთ კი არ არის, არამედ ჩვენშია ჩაბუდებული.

• ჩემთვის დამოუკიდებლობა პირველი და აბსოლუტური, სადღეისო მიზანია. ოღონდ იმიტომ კი არა, რომ უბრალოდ დამოუკიდებლები ვიყოთ, არამედ იმიტომ, რომ დავინახოთ ჩვენი თავი და შევქმნათ სიტუაცია, სადაც ჩვენი რეალური პრობლემები გამოჩნდება. ამ პრობლემის გადაწყვეტის პირობა კი შინაგანი გათავისუფლებაა. ე.ი. ჩვენ გვჭირდება გათავისუფლება არა მხოლოდ იმპერიისგან, არამედ ჩვენივე ცხოვრების გარკვეული შინაგანი პრინციპისგან.

• ჩვენ იმდენ ხანს ვთვლემდით, ისე გავიყინეთ, რომ დღეს ხელახლა უნდა ვისწავლოთ სიცოცხლის გარჩევა სიკვდილისგან, ოცნებისა – რეალობისგან. ქართველებმა უნდა იმუშაონ საკუთარ თავზე, განდევნონ უვიცობა და ისტორიული წყვდიადი მათ ზნეში, საქმიანობაში რომ დაგროვდა. საბჭოურად დაპატარავებულებმა დავკარგეთ პოლიტიკის შეგრძნების უნარი, აღარ ვიცით, როგორ ვიცხოვროთ რთულ საზოგადოებაში.

• ბევრჯერ ვყოფილვარ მოწმე, ძლიერნი ამა სოფლისანი სახელმწიფოს, ნაციისა და საზოგადოების სახელით როგორ თრგუნავენ აზროვნებას. სომხების, ოსებისა და აფხაზების ღირსების დაცვა – შენი, ქართველის ღირსების დაცვაა. მე მათთან ვცხოვრობდი და ვცხოვრობ, არავის აქვს უფლება ამით ჩემში ქართველობის გრადუსი გაზომოს.

„სიბრძნის სიმფონია" - ჰერმან ჰესე - სიბერე>>

• არ შეიძლება არსებობდეს ეროვნული იდეალი, თუ მასში ჩადებული არ არის ადამიანის თავისუფლება.

• ჩვენ გვჭირდება გათავისუფლება არა მხოლოდ იმპერიისგან, არამედ ჩვენივე ცხოვრების გარკვეული შინაგანი პრინციპებისგან.

• მტრის ხატი — ესაა დამანგრეველი ფსიქიკური ძალა, იმიტომ რომ მტერი კი არ იწვევს ეჭვს, ეჭვი შობს მტერს. ეჭვი ჯერ უსაგნოდ არსებობს. ეჭვი ჩემი უძლურებაა — მე მეშინია ყველაფრის, როცა უძლური ვარ. მტერი არის განსხეულება იმისა, რაც ჩემშივეა ფესვგადგმული, როგორც უძლურება.

• ფილოსოფია — ესაა განსჯა სიკვდილის შესახებ.

• სწორედ იმიტომ, რომ არ შეგვიძლია ვიყოთ ღმერთები, შეგვიძლია ვიყოთ ზნეობრივი, სწორედ იმიტომ, რომ არის დანაშაულის სისავსე, შეგვიძლია ვიყოთ პასუხისმგებლებიანი, ესე იგი, თავისუფალი.

ცივილიზაციის ჯებირები და ხელფეხშეკრული თავისუფლება...>>

• არჩევანის პრობლემას თავისუფლების პრობლემასთან არანაირი კავშირი არ აქვს. თავისუფლება — ეს ფენომენია, რომელსაც ადგილი აქვს იქ, სადაც არანაირი არჩევანი არაა. თავისუფლება არის რაღაც, რაც თავის თავშივე მოიცავს აუცილებლობას… რაღაც, რაც თავისი თავის აუცილებლობას წარმოადგენს, არის კიდეც თავისუფლება.

• ფილოსოფიაში თავისუფლებას შინაგანი აუცილებლობა ეწოდება. თავისი თავის აუცილებლობა.

289
ცესკო

ცესკომ საპარლამენტო არჩევნებისთვის პირველი დამკვირვებლები დაარეგისტრირა

0
(განახლებულია 00:14 19.09.2020)
ამ დროისათვის საერთაშორისო დამკვირვებლის სტატუსით რეგისტრაცია ცესკოში ექვსმა ორგანიზაციამ გაიარა.

თბილისი, 19 სექტემბერი - Sputnik. ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ 18 სექტემბრისთვის დაარეგისტრირა ექვსი საერთაშორისო და 49 ადგილობრივი ორგანიზაცია, რომლებიც არჩევნების მსვლელობას დააკვირდებიან, ნათქვამი ცესკოს ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ მასალებში.

საქართველოში 31 ოქტომბერს საპარლამენტო არჩევნები გაიმართება. პარალელურად ამ დღეს ჩატარდება არჩევნები აჭარის უმაღლეს საბჭოში და რამდენიმე მუნიციპალიტეტში მერების და საკრებულოს დეპუტატების არჩევნები.

ამ ეტაპზე სადამკვირვებლო ორგანიზაციებს მხოლოდ განაცხადები შეაქვთ. ორგანიზაციების და დამკვირვებლების ზუსტი რაოდენობა ცნობილი არჩევნებამდე ერთი კვირით გახდება.

ადრე საქართველოს ხელისუფლებაში აცხადებდნენ, რომ კორონავირუსის პანდემიის და ჩაკეტილი საზღვრების მიუხედავად, ქვეყანაში საერთაშორისო დამკვირვებლების უპრეცედენტო რაოდენობა ჩამოვა.

ამ დროისათვის საერთაშორისო დამკვირვებლის სტატუსით რეგისტრაცია გაიარეს: „ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო საზოგადოება" (ISHR), „საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტი" (IRI), „საერთაშორისო საქმეთა ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტი" (NDI), „საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდი" (IFES), „ინიციატივა დიალოგისა და დემოკრატიისთვის" (SILBA) და „ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩო საქართველოში".

ვის სურს პარლამენტში მოხვედრა: ცესკომ პარტიების საბოლოო სია გამოაქვეყნა >>

დამკვირვებლები დააკვირდებიან საარჩევნო უბნების მომზადების პროცესს, ბიულეტენების ბეჭდვას, კენჭისყრასა და ხმების დათვლას. არჩევნების დასრულების შემდეგ ისინი გამოაქვეყნებენ თავიანთ დასკვნებს არჩევნებზე მომხდარ დარღვევებთან დაკავშირებით.

0
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020