კბილი

კბილების ახლიდან გაზრდა შესაძლებელია: მეცნიერული კვლევა

175
(განახლებულია 16:27 09.04.2021)
იაპონელმა მეცნიერებმა წარმატებით გაუზარდეს თავიდან კბილები ქრცვინებს, რომელთა კბილებიც ძალიან ჰგავს ადამიანისას.

თბილისი, 9 აპრილი — Sputnik. იაპონელმა მეცნიერებმა კბილების თავიდან გაზრდის მეთოდი შეიმუშავეს, რომელიც უკვე გადის გამოცდას ცხოველებზე, ნათქვამია სამეცნიერო ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნებულ ნაშრომში.

გავრცელებული ინფორმაციით, მეთოდს საფუძვლად მონოკლონალური ანტისხეულები უდევს, რომლებიც ორგანიზმს აიძულებს, გაზარდოს ახალი კბილები.

კვლევამ აჩვენა, რომ გენ USAG-1-ის დაბლოკვა ძვლის მორფოგენეტიკური ცილის გააქტიურებას იწვევს. ამ უკანასკნელის მოლეკულები კი ორგანოებისა და ქსოვილების, მათ შორის კბილების ზრდაზე აგებს პასუხს.

ამასთან, მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ამ ტექნოლოგიას რამდენიმე ნიუანსი აქვს. საქმე ისაა, რომ მორფოგენეტიკური ცილის მუშაობაში ჩარევამ, რომელიც ადამიანის უამრავი ორგანოს განვითარებას აკონტროლებს, შეიძლება არაერთი სერიოზული გვერდითი ეფექტი გამოიწვიოს.

თუმცა სწავლულებმა კვლევის პროცესში, რა დროსაც მთელი რიგი მონოკლონალური ანტისხეულები შემოწმდა, მიაგნეს კონკრეტულ ანტისხეულს, რომელიც, სხვა ანტისხეულებისგან განსხვავებით, არ იწვევს გვერდით ეფექტებს.

ამის შემდეგ მეთოდიკა საცდელ ცხოველებზე შემოწმდა. მეცნიერებმა ახალი კბილები წარმატებით გაუზარდეს თაგვებს, შემდეგ კი ქრცვინებს.

გამომდინარე იქიდან, რომ ქრცვინის კბილები ძალიან ჰგავს ადამიანისას, მეცნიერებს იმედი აქვთ, რომ ადამიანებზე ჩატარებული კლინიკური ცდები მათ მოლოდინებს გაამართლებს.

„ჩვენი შემდგომი გეგმა — ანტისხეულების სხვა ცხოველებზე, ღორებსა და ძაღლებზე შემოწმებაა“, — აცხადებენ კვლევის ავტორები.

ისინი ჯერჯერობით არ აკონკრეტებენ, როდის დაიწყება ახალი მეთოდის შემოწმება ადამიანებზე. თუმცა დიდი იმედი აქვთ, რომ მათი აღმოჩენა ახლო მომავალში აუცილებლად დაეხმარება კაცობრიობას კბილებთან დაკავშირებული პრობლემების გადაჭრაში.

მანამდე კბილების ბუნებრივი გზით თავიდან გაზრდის მეთოდზე ბრიტანელი მოლეკულური ბიოლოგები, ასევე ჰარვარდელი მეცნიერები მუშაობდნენ, რომლებსაც გარკვეული წარმატებები ჰქონდათ ამ მიმართულებით. 

175
თემები:
მსოფლიო და მეცნიერება (641)
ატომური ელექტროსადგური კაშივაძაკი-კარივა

იაპონიამ უდიდესი ატომური ელექტროსადგურის მუშაობა შეაჩერა

51
(განახლებულია 11:40 14.04.2021)
იაპონიის უდიდესი ატომური ელექტროსადგურის უსაფრთხოების სისტემაში მარეგულირებელმა სერიოზული დარღვევები გამოავლინა

თბილისი, 14 აპრილი — Sputnik. იაპონიის ატომური ენერგეტიკის კონტროლის სახელმწიფო კომიტეტმა დროებით შეაჩერა ქვეყნის ყველაზე დიდი ატომური ელექტროსადგური „კაშივაძაკი–კარივას“ მუშაობა, იუწყება Associated Press–ი.

​გავრცელებული ინფორმაციით, კომიტეტმა ეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღო, რაც სადგურის სადგურის უსაფრთხოების სისტემაში დარღვევები გამოავლინა.  

სადგურის მფლობელ ენერგეტიკულ კომპანია Tokyo Electric Power–ს (TEPCO), რომელიც ასევე უდიდესი ენერგეტიკული კომპანიაა იაპონიაში, ოფიციალურად აეკრძალა ატომური ელექტროსადგურის რეაქტორებში ბირთვული საწვავის ჩატვირთვა.

ცნობილი ხდება, რომ მარეგულირებელმა ორგანოებმა ანტიტერორისტული აღჭურვილობის გაუმართაობა და ბირთვული მასალების არასაკმარისი დაცვა სადგურის რამდენიმე ადგილზე ჯერ კიდევ 2018 წელს გამოავლინეს. მართალია, TEPCO–მ გამოასწორა უსაფრთხოების ფუნქციები, მაგრამ პრობლემები მაინც სერიოზულად და სისტემატურად ჩაითვალა. ამიტომ მარეგულირებელმა სადგურის თავიდან გაშვება შეუძლებლად მიიჩნია. 

როგორც ატომური ენერგეტიკის კონტროლის კომიტეტის თავმჯდომარე ტოიოში ფუკეტა ამბობს, აეს–ის დასჯის თაობაზე განცხადება ოფიციალურად მომდევნო კვირაში გაკეთდება.

აღინიშნება, რომ „კაშივაძაკი–კარივა“ ნაწილობრივ 2007 წლის მიწისძვრისას დაზიანდა. სადგურის 54 ბირთვული რეაქტორიდან ამ დროისათვის მხოლოდ ოთხი მუშაობდა.

ქვეყნის ხელისუფლებამ „კაშივაძაკი–კარივას“ ბირთვულ უსაფრთხოებას „წითელი“ რეიტინგი მიანიჭა, რაც პირველად მოხდა იაპონიის ქტომური ენერგეტიკის ოპერატორის ისტორიაში.

სადგური მუშაობას სავარაუდოდ ერთი წლის შემდეგ განაახლებს, თუ ყველა გამოვლენილ პრობლემას აღმოფხვრის.

51
თემები:
საერთაშორისო პანორამა
საფრანგეთის დროშა საელჩოს მანქანაზე

პროვოკაციული გადაწყვეტილება: პარიზი თეირანისთვის კოორდინირებული პასუხის გაცემას მოითხოვს

19
(განახლებულია 11:00 14.04.2021)
საფრანგეთი მოუწოდებს ბირთვული გარიგების ხელმომწერ ქვეყნებს, კოორდინირებული პასუხი გასცენ ირანის სახიფათო გადაწყვეტილებას

თბილისი, 14 აპრილი — Sputnik. საფრანგეთი მსოფლიოს ზესახელმწიფოებთან შეათანხმებს საპასუხო ნაბიჯებს ირანის წინააღმდეგ, რომელიც ურანის 60%-მდე გამდიდრებას გეგმავს, იუწყება სააგენტო Reuters–ი ელისეს სასახლეზე დაყრდნობით. 

საუბარია მოქმედების ერთობლივი ყოვლისმომცველი გეგმის მონაწილე ქვეყნებზე, რომლებმაც 2015 წელს მოაწერეს ხელი ირანის ბირთვულ პროგრამას. ესენია: საკუთრივ საფრანგეთი, რუსეთი, ჩინეთი, გერმანია, დიდი ბრიტანეთი და აშშ.

საფრანგეთის პრეზიდენტის წარმომადგენლის თქმით, ირანის გეგმები მეტად სერიოზულია და შექმნილი ვითარება  ყველა ამ ქვეყნის კოორდინირებულ პასუხს მოითხოვს.

მანამდე თეირანმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ირანი 60%-მდე გამდიდრებული ურანის მიღებას მომდევნო კვირაში გეგმავს. როგორც ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე აბას არაქჩიმ აღნიშნა, თეირანი ათასი ახალი ცენტრიფუგის დადგმას აპირებს ნათანზის ბირთვულ ობიექტზე, სადაც რამდენიმე დღის წინ დივერსია მოხდა.

თავის მხრივ, თეთრმა სახლმა ირანის ხელისუფლების გადაწყვეტილება პროვოკაციულად შეაფასა და ხაზი გაუსვა, რომ ბირთვულ გარიგებაზე მოლაპარაკებების გაგრძელებას ელოდებიან.

ბირთვული პროგრამა – ეს ერთობლივი ყოვლისმომცველ მოქმედებათა გეგმაა, რომელსაც 2015 წელს მოაწერეს ხელი შეერთებულმა შტატებმა, დიდმა ბრიტანეთმა, გერმანიამ, ჩინეთმა, რუსეთმა, საფრანგეთმა და ირანმა. გეგმა თეირანისთვის სანქციების მოხსნას მოიაზრებდა ბირთვული პროგრამის შეზღუდვის სანაცვლოდ.

სამი წლის შემდეგ, 2018 წლის მაისში შეერთებულმა შტატებმა მიიღო გადაწყვეტილება, ცალმხრივად გასულიყო შეთანხმებიდან და აღედგინა მკაცრი სანქციები ირანისთვის. კიდევ ერთი წლის შემდეგ კი თეირანმაც უარი თქვა შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაზე, რომლის პირველი ეტაპიც ურანის გამდიდრებას და მძიმე წყლის მარაგებს შეეხებოდა.

2020 წლის დეკემბერში ირანში ძალაში შევიდა კანონი, რომელიც მაღალგამდიდრებული ურანის (20%-მდე) წარმოების დაწყებასა და ამისთვის უფრო მძლავრი ცენტრიფუგების ამოქმედებას ითვალისწინებს. ამასთან კანონი მოიაზრებს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს ფართო შემოწმებებზე უარს იმ შემთხვევაში, თუ თეირანი ვერ შეძლებს ნავთობით თავისუფალ ვაჭრობასა და ფინანსური ოპერაციების განხორციელებას.

19
თემები:
საერთაშორისო პანორამა
ნანიკო ხაზარაძე და ლევან მათითაშვილი

„მეგრელებო, ყურადღებით მოუსმინეთ...“ - ნანიკო ხაზარაძემ მეუღლესთან ერთად მეგრულად იმღერა

0
(განახლებულია 11:48 14.04.2021)
ნანიკო ხაზარაძე მუდმივად საზოგადოების ყურადღების ცენტრშია. ტელეწამყვანის პოზიტიური ხასიათი გადამდებია

ცნობილმა ტელეწამყვანმა ნანიკო ხაზარაძემ, რომელსაც მეუღლესთან, ფსიქოლოგ ლევან მათითაშვილთან ერთად რადიოგადაცემა მიჰყავს, მეგობარს დაბადების დღის მილოცვის ნიშნად მეგრულად უმღერა. „მეგრელებო, ყურადღებით უსმინეთ“ - მოუწოდებს ნანიკო სოციალური ქსელის მომხმარებლებს და სახალისო ვიდეოს აქვეყნებს.

ცნობილმა ტელეწამყვანმა ნანიკო ხაზარაძემ და მისმა მეუღლემ, ფსიქოლოგმა ლევან მათითაშვილმა სიყვარულის ისტორიაზე რამდენიმე კვირის წინ ისაუბრეს. „იმედის დღეში“ წყვილმა აღნიშნა, რომ ბავშვობიდანვე ბევრი საერთოს მიუხედავად, ერთმანეთი ცოტა ხნის წინ აღმოაჩინეს.

ლევანის თქმით, ნანიკო ყოველთვის ახსოვდა, რადგან მასზე 6 წლით დიდია და როდესაც ბავშვი იყო, მუდმივად ადევნებდა ნანიკოს ცხოვრებას თვალს. აღმოჩნდა, რომ ლევანის ექიმი ბავშვობაში ნანიკოს ბებია იყო. ნანიკომ კი ლევანს ყურადღება მას შემდეგ მიაქცია, რაც მასთან გადაცემაში ლევანის ძმა, ცნობილი პლასტიკური ქირურგი კოტე მათითაშვილი მივიდა და მაშინ ლევანს მისწერა, თქვენ ძმები ხომ არ ხართო.

ნანიკო იხსენებს, რომ სწორედ მას შემდეგ დაიწყო მას და ლევანს შორის აქტიური საუბარი სოციალურ ქსელში, რომელმაც შემდეგ რეალურ ცხოვრებაში გადაინაცვლა. წყვილი 2018 წლის ნოემბერში დაქორწინდა და ახლა ერთად რადიოგადაცემასაც უძღვებიან.

0
თემები:
ქართველი სელებრითები