COVID-19-ს პანდემია - გასაშრობად გაფენილი პირბადეები იაფაში (ისრაელი)

COVID-19-ის ხელახალი აფეთქების მიზეზი: დადგინდა ყველაზე სახიფათო ზედაპირი

207
(განახლებულია 16:26 13.10.2020)
მკვლევარებმა სხვადასხვა ზედაპირებზე დაიტანეს ვირუსი და დააკვირდნენ, რამდენი ხნის განმავლობაში ინარჩუნებდა ის სიცოცხლის უნარს.

თბილისი, 13 ოქტომბერი — Sputnik. ახალი ტიპის კორონავირუსი SARS-CoV-2 ზედაპირებზე 28 დღის განმავლობაში ინარჩუნებს აქტივობას, აცხადებენ დაავადებასთან ბრძოლის ცენტრის სპეციალისტები ავსტრალიიდან, რომელთა კვლევის შედეგები გამოქვეყნებულია ჟურნალში Virology Journal.

მეცნიერების თქმით, განსაკუთრებულ საფრთხეს წარმოადგენს სმარტფონები და ფულის ბანკნოტები, რითიც აიხსნება კიდეც ეპიდემიის ხელახალი აფეთქება მთელ მსოფლიოში.

გავრცელებული ინფორმაციით, მკვლევარებმა სხვადასხვა ზედაპირებზე დაიტანეს ვირუსი და დააკვირდნენ, რამდენი ხნის განმავლობაში ინარჩუნებდა ის სიცოცხლის უნარს.

გაირკვა, რომ მინაზე, მათ შორის, სმარტფონების ეკრანებზე, ვინილის, უჟანგავი ფოლადის, ბანკნოტებისა და საბანკო ბარათების ზედაპირებზე ვირუსი 28 დღის განმავლობაში ცოცხლობდა — 20 გრადუს სითბოზე. ჰაერის ტემპერატურის 30 გრადუსამდე გაზრდის შემთხვევაში ვირუსი პრიალა ზედაპირებზე სამი კვირის განმავლობაში ინარჩუნებდა სიცოცხლის უნარს, ხოლო 40 გრადუსზე — რამდენიმე დღეში იღუპებოდა.

ინარჩუნებს თუ არა სიცოცხლისუნარიანობას COVID-19 გაყინულ საკვებში?>>

დადგინდა ისიც, რომ ფოროვან ზედაპირებზე, მაგალითად, ქსოვილებზე მოხვედრილი კორონავირუსი ნაკლებად სახიფათოა, ვიდრე პრიალა ზედაპირებზე მოხვედრილი.

აღსანიშნავია, რომ მეცნირებმა ყველაზე სახიფათო ზედაპირად სმარტფონები მიიჩნიეს, ვინაიდან, მათი თქმით, ადამიანებს არ აქვთ ტელეფონების რეგულარულად დეზინფიცირების ჩვევა.

„ამით შეიძლება აიხსნას, რატომ ბრუნდება ეპიდემია მაშინაც კი, როცა გადამდები ადამიანები აღარ არიან და ქვეყანა ვირუსისგან თავისუფლად მიიჩნევა“, — ამბობს კვლევითი ცენტრის ხელმძღვანელი ტრევორ დრიუ.

თუმცა ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ კალიფორნიის უნვერსიტეტის მედიცინის პროფესორის მონიკა განდის აზრით, კორონავირუსი საერთოდ არ გადაეცემა ზედაპირებიდან და ინფიცირების მთავარი მიზეზი — ვირუსის მატარებელთან ახლო დისტანციაზე კონტაქტია.

207
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში (1174)
ავთანდილ წიწუაშვილი

ორი ქვეყნის სიყვარული როგორ გახდა ყოფილი კომაროველი ისრაელის უშიშროების მაღალჩინოსანი

970
(განახლებულია 18:59 19.10.2020)
სულ ახლახან ისრაელში COVID-19-ით გარდაიცვალა ცნობილი ქართველი ებრაელი, კონტრდაზვერვის ყოფილი მაღალჩინოსანი ავთანდილ წიწუაშვილი.

მისი ცხოვრების გზა, რომელიც საქართველოში დაიწყო, საკმაოდ გამორჩეული და შთამბეჭდავია. თავს მოვალედ ვთვლით, რომ ამ მასალით გავიხსენოთ ეს პიროვნება და პატივი მივაგოთ მის ხსოვნას.

ავთო წიწუაშვილმა ოქროს მედალზე დაამთავრა თბილისში კომაროვის სახელობის ფიზიკა-მათემატიკის სკოლა, მისი დამთავრებისთანავე, 1973 წელს ოჯახთან ერთად ისრაელში გადასახლდა. სწავლობდა იერუსალიმის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, ოთხი წელი ჯარში იმსახურა და ისრაელის საჰაერო ძალების ოფიცერი იყო. მოგვიანებით სამსახური ისრაელის უშიშროების სააგენტოში (ISA) დაიწყო...

შექმნილი გარემოებებიდან გამომდინარე, ავთანდილ წიწუაშვილი იცხაკ ილანი ხდება და მისი თავბრუდამხვევი კარიერაც უკვე ამ სახელსა და გვარს უკავშირდება.

ისრაელის უშიშროების სააგენტოში მან 31 წელი იმუშავა და არაერთი ჯაშუში გამოავლინა. 2010-2011 წლებში ის ისრაელის უშიშროების სააგენტოს უფროსის მოადგილე იყო. ჩვენ დავუკავშირდით მისი ბავშვობის მეგობრებს, ყოფილ კომაროველებს, ბატონ თამაზ მედოიძესა და ბატონ ავთანდილ გელაძეს და მეგობარზე ამბების გახსენება ვთხოვეთ.

თამაზ მედოიძე ფიზიკოსი, ყოფილი კომაროველი.
თამაზ მედოიძე ფიზიკოსი, ყოფილი კომაროველი.

- ბატონო თამაზ, თქვენ ერთად სწავლობდით კომაროვის სკოლაში, რას გაიხსენებდით ავთანდილ წიწუაშვილზე?

- ჩვენ კომაროვის მეათე გამოშვება ვართ. ჩვენი სკოლის დამაარსებელი და დირექტორი ვალერიან მელაძე ზედმეტად მკაცრი ადამიანი იყო, თუმცა ეს სიმკაცრე ასეთი რანგის სკოლისთვის ალბათ აუცილებელიც იყო. ბატონ ვალერიანს ასეთი სისტემა ჰქონდა: ის საუკეთესო ხუთი კლასიდან ერთს არჩევდა და მერე ამ არჩეული კლასის ნახევარს თავად ასწავლიდა, ბავშვებს თან გვყვებოდა. მისი შეფასებით, ავთო წიწუაშვილი ათივე გამოშვების საუკეთესო მოსწავლე იყო. მახსოვს, ავთოს დედა, ქალბატონი შუშანა ყოველ კვირა თბილისში ჩამოდიოდა და პროდუქტები ჩამოჰქონდა. იქიდან გავიგე პირველად ებრაელების მაცა. ავთო ძალიან ტრადიციული ებრაული ოჯახიდან იყო.

ავთანდილ წიწუაშვილი
ავთანდილ წიწუაშვილი

- ვიცი, რომ მისი წინაპრები ქართველი ებრაელი რაბინები იყვნენ…

- სხვათა შორის, ამის შესახებ ახლა გავიგეთ, მანამდე არაფერი უთქვამს. კომუნისტების დროს ამის თქმა არ  შეიძლებოდა. როცა სოციალურ ქსელებში გავიხსენე, რომ ის საუკეთესო იყო, იმდენად თავმდაბალი ადამიანი გახლდათ, რომ შემდეგ დამიკავშირდა და მსუბუქად მისაყვედურა, ასე რატომ დაწერეო. მე ვუთხარი, სიმართლე დავწერე, ტყუილი არ მითქვამს–მეთქი.

- როდის გაიგეთ, რომ საქართველოდან მიდიოდა?

- ჩვენი ბოლო შეხვედრა შემიძლია გავიხსენო: მაშინ საბუთები შემქონდა უმაღლესში, მაგრამ ზუსტად არ მქონდა გადაწყვეტილი, რომელ ფაკულტეტზე შემეტანა. როცა კომაროველების სიას გადავხედე, ვინ სად აბარებდა, ავთო ვერც ერთ მათგანში ვნახე. გამოსვლისას, კარებში რომ შემხვდა, გაოცებულმა ვკითხე, შენ ხომ პრობლემა არ გექნებოდა, რატომ არ შეიტანე განცხადება–მეთქი. მას ცრემლები წამოუვიდა და მითხრა, საქართველოდან მივდივარო, თან ჯიბიდან საზღვარგარეთის პასპორტი ამოიღო და მაჩვენა. ეს იყო 1973 წელი.

ავთო წიწუაშვილი კომაროვის სკოლის მოსწავლეებს შორის
ავთო წიწუაშვილი კომაროვის სკოლის მოსწავლეებს შორის

- ანუ ისრაელში დიდი ალიას დროს ავიდა?

- დიახ, მისი ოჯახი პირველი იყო მათ შორის, ვინც მაშინ ისრაელში წავიდა. აი, სწორედ მაშინ დავკარგეთ ავთო და მის კვალს ვერსად მივაგენით. მე უმაღლესი სასწავლებელი გერმანიაში დავამთავრე და როცა ჩამოვედი, მას მერე სულ ვეძებდი. ერთხელ მეგობრებმა ისრაელის გაზეთებშიც კი გამოვაქვეყნეთ სტატია, რომ ავთო წიწუაშვილს ვეძებდით, მაგრამ ამაოდ, ავთო არსად იძებნებოდა... როგორც კი ინტერნეტი და საძიებო სისტემა გაჩნდა, იქაც დავუწყეთ ძებნა. ყველანი დარწმუნებული ვიყავით, რომ ავთო წიწუაშვილი პროფესორი, დიდი მეცნიერი გახდებოდა და სადმე სამეცნიერო სფეროში იქნებოდა.

- თუმცა იმ პერიოდისთვის ის უკვე იცხაკ ილანი იყო...

- რა თქმა უნდა, ჩვენ ამის შესახებაც არაფერი ვიცოდით... 2006 წელს ავთო მეუღლესთან ლიასთან და უფროს ვაჟთან იონათამთან ერთად თბილისში ჩამოვიდა. არაჩვეულებრივი მეუღლე ჰყავს, სოხუმელი ებრაელი. მაშინ გვითხრა, ის გაზეთი მე წავიკითხე და ვიცოდი, რომ მეძებდით, მაგრამ უფლება არ მქონდა შეგხმიანებოდითო. სწორედ მაშინ გავიგეთ, რომ თურმე ისრაელის უშიშროებაში მუშაობდა. ჩვენთან შეხვედრის დროს საიდუმლო სამსახურიდან უკვე წამოსული იყო და საქართველოში ჩამოსვლა თავისუფლად შეეძლო. თუმცა თავის საქმიანობაზე მაშინაც არაფერს ამბობდა. როცა ვეკითხებოდით, სად მუშაობო, ზოგადად გვეუბნებოდა – სახელმწიფო სამსახურში ვარო.

ავთო წიწუაშვილი კომაროვის სკოლის იუბილეზე
ავთო წიწუაშვილი კომაროვის სკოლის იუბილეზე

- კომაროველების შეხვედრაზე როგორ აღმოჩნდა?

- ჩვენ, კლასელები, ყოველი წლის შემოდგომაზე ვიკრიბებით. წელს კოვიდის გამო ვერ მოვახერხეთ. ერთი ასეთი შეხვედრის მერე კომაროვის მაშინდელმა დირექტორმა დაგვირეკა და გვითხრა, ავთოა წიწუაშვილი ჩამოსულიო. ასე რომ, ერთი კვირის შემდეგ ჩვენ ისევ შევიკრიბეთ, ამჯერად ავთოსთან ერთად და რესტორანში წავედით. იქიდან დაიწყო ჩვენი დიდი ხნის მეგობრობის აღდგენა, ასე გამოგვიჩნდა დაკარგული ავთო. მშვენიერ ფორმაში იყო, ერთადერთი, ქართულად ივრითული აქცენტით საუბრობდა და სერიოზულად ჰქონდა დავიწყებული, მაგრამ შვილი და მეუღლე წმინდა ქართულით ლაპარაკობდნენ. საერთოდ, ქართული მისმა სამივე შვილმა კარგად იცის და ეს ძალიან დასაფასებელია. მაშინ გვითხრა, როცა საქართველოდან მივდიოდით, დედამ აქედან მთელი ბიბლიოთეკა წამოიღო, ჩემს შვილებს ის წიგნები აქვთ წაკითხული და ლიტერატურული ქართულით ამიტომ ლაპარაკობენო. მისი ერთი ვაჟი სამხედრო პირი, ჩინით მაიორი იყო. უმცროსი ვაჟი კი ისრაელის ჩემპიონი მათემატიკის ხაზით. ავთო იცინოდა – ხომ იცით, ისრაელში რა ბევრი ჭკვიანი ადამიანია, ჩემი ბიჭი კი ისრაელის ჩემპიონია მათემატიკაშიო.

ავთანდილ წიწუაშვილი (იცხაკ ილანი) და კომაროვის სკოლის მაშინდელი დირექტორი, გელა მანელიძე სკოლის დამთავრების 40 წლის იუბილეზე
ავთანდილ წიწუაშვილი (იცხაკ ილანი) და კომაროვის სკოლის მაშინდელი დირექტორი, გელა მანელიძე სკოლის დამთავრების 40 წლის იუბილეზე

- რას გაიხსენებთ მის ძმაზე, რომელიც ისრაელის გმირი იყო?

- მისი ძმა, ბადრი წიწუაშვილი არანაკლებ საამაყო პიროვნება იყო. მასაც კომაროვი ჰქონდა დამთავრებული. ავთოზე სამი წლით უფროსი იყო, სამწუხაროდ, ისიც დაღუპულია. როცა ისრაელს სარაკეტო თავდასხმების პრობლემა ჰქონდა, ბადრი მუშაობდა საჰაერო თავდაცვის რაკეტების პროგრამულ უზრუნველყოფაზე, რისთვისაც გმირობა მიანიჭეს.  

- კოვიდის დროს ონლაინ შეხვედრა თუ გქონდათ?

- დიახ, ბოლოს ონლაინ–შეხვედრა მაისის თვეში, კორონას დროს შედგა. როცა ერთმანეთს ინტერნეტით დავუკავშირდით, ყველას წინ ჩვენ-ჩვენი ღვინო გვედგა. ავთო ძალიან კარგ ფორმაში იყო. ამბობდა, კორონას მხრივ საქართველოში სიტუაცია ისე კარგად არის, რომ ისრაელსაც ჯობნით და ეს ქართველი ექიმების დამსახურებააო. საოცრად უყვარდა აქაურობა. მისი ასე ნაადრევად წასვლა ძალიან გულდასაწყვეტია, ეს იყო საქართველოსა და ისრაელისთვის ერთნაირად საამაყო კაცი... 

ავთო გელაძე - ფიზიკოსი, ავთანდილ წიწუაშვილის მეგობარი, ყოფილი კომაროველი.

- ბატონო ავთო, რას გაიხსენებთ თქვენს მეგობარზე?

- მე და ავთო მეშვიდე კლასიდან მოვდიოდით ერთად. ეს იყო საოცრად ნიჭიერი ადამიანი, რომელიც ზედაპირულად არაფერს განიხილავდა, ყველა საკითხს ფუნდამენტურად უდგებოდა. უდიდესი სტრატეგი იყო და ცხოვრებაში ნაჩქარევ დასკვნებს არ აკეთებდა. მოზომილი იყო, ემოციების გამოხატვა ბავშვობაშიც უჭირდა. ბოლოს, როცა 2006 წლის ოქტომბერში გამოჩნდა, ამდენი წლის მერე, ეს იყო საქართველოში მისი პირველი ჩამოსვლა. მაშინ ყველა კუთხე მოიარა, ნახა კახეთი, დასავლეთ საქართველო, გორი, სადაც ნათესავები ჰყავდა. პირველ რიგში მშობლიურ სურამში ჩავიდა. მოკლედ, ჩვენ ურთიერთობა, რომელიც 2006 წელს აღვადგინეთ, ბოლომდე არ გაგვიწყვეტია.

ავთანდილ გელაძე - ფიზიკოსი, ყოფილი კომაროველი
ავთანდილ გელაძე - ფიზიკოსი, ყოფილი კომაროველი

- მასთან დაკავშირებულ რომელიმე ამბავს ხომ ვერ გაიხსენებთ?

- ავთომ კომაროვი ოქროს მედალზე დაამთავრა, სხვათა შორის, კომაროვს ოქროს მედალზე ძალიან ცოტა ადამიანი ამთავრებს, საკმაოდ რთულია. მაშინ სულ ორი მედალოსანი გვყავდა. ავთო სკოლის დამთავრებიდან ისე სწრაფად გაემგზავრა საქართველოდან, რომ მედლის გარეშე წასვლა მოუწია. საქმე ისაა, რომ კომაროვის მედალს სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ გვაძლევდნენ, ავთო კი ამ დროს ფიზიკურად აღარ იყო საქართველოში და ამიტომ მედალს ვერ წაიღებდა. ამის შემდეგ მსოფლიო მოიარა, გენერალი გახდა და, ეტყობა, ეს ამბავი გულში ხინჯად ჰქონდა, რადგან კომაროვის მედალი მისთვის ძალიან ბევრს ნიშნავდა. 2000 წელს მან საქართველოს განათლების სამინისტროს მოსწერა ამის თაობაზე და მათ ეს მედალი გაუგზავნეს. როცა ისრაელში ავთოსთან ვიყავი სტუმრად, მაშინ უკვე გენერალი იყო, ვნახე, რომ მის ოჯახში სხვა ჯილდოებთან ერთად საპატიო ადგილზე კომაროვის ოქროს მედალიც იყო.  

- საქართველოში დაბრუნებაზე არაფერი უთქვამს?

- ვიცი, რომ აქეთ დაბრუნებას ნამდვილად აპირებდა, რადგან საქართველო და ქართველები სიგიჟემდე უყვარდა...

 

970
COVID-19-ის ტესტის აპლიკატორი პაციენტის ფილტვში აღმოჩნდა: რა გახდა მიზეზი

COVID-19-ის ტესტის აპლიკატორი პაციენტის ფილტვში აღმოჩნდა: რა გახდა მიზეზი

135
(განახლებულია 18:16 19.10.2020)
ირკვევა, რომ კორონავირუსის ტესტის ჩასატარებელი ზოგი აპლიკატორი სპეციალურად მზადდება ისე, რომ ზედმეტი ნაწილი იოლად მოტყდეს და აუცილებელი ფრაგმენტი თავისუფლად მოთავსდეს სინჯარაში.

თბილისი, 19 ოქტომბერი — Sputnik. ექიმებმა პაციენტს ფილტვიდან COVID-19-ზე ტესტის აპლიკატორი ამოუღეს, რომელიც ორგანოში გაუფრთხილებლობით მოხვდა, ნათქვამია BMJ Case Reports-ის ანგარიშში. 

გავრცელებული ინფორმაციით, 51 წლის ქალს საავადმყოფოში ოპერაცია გაუკეთეს, რა დროსაც სპეციალური მილაკი — ტრაქეოსტომა ჩაუდგეს სასუნთქ მილში. საავადმყოფოდან გამოწერის წინ მედიკოსები ვალდებული იყვნენ შეემოწმებინათ პაციენტი კორონავირუსზე. გამომდინარე იქიდან, რომ ქალს ტრაქეოსტომა ედგა, ექიმებმა ნაცხი სასუნთქი მილაკიდან აუღეს და უბედური შემთხვევაც ამ დროს მოხდა: ტესტის აპლიკატორი გადატყდა და პაციენტის ორგანიზმში გაუჩინარდა.

რენტგენმა დაკარგული ნაწილი ვერ აღმოაჩინა, რის შემდეგაც პაციენტს კომპიუტერული ტომოგრაფია ჩაუტარეს და ტესტის ფრაგმენტს მარჯვენა ფილტვში მიაგნეს.

საბედნიეროდ, ექიმებმა აპლიკატორის ამოღება წარმატებით მოახერხეს.

როგორც გამოცემა Daily Star აზუსტებს, კორონავირუსის ტესტის ჩასატარებელი ზოგი აპლიკატორი სპეციალურად მზადდება ისე, რომ ნაცხის აღების შემდეგ ზედმეტი ნაწილი იოლად მოტყდეს და აუცილებელი ფრაგმენტი თავისუფლად მოთავსდეს სინჯარაში.

135
თემები:
მსოფლიო დღეს
ნახევარმთვარე

მთვარის კალენდარი: 20 ოქტომბერი რისი გაკეთება შეიძლება და რისი არა

0
(განახლებულია 09:45 19.10.2020)
მთვარეს უზარმაზარი ძალა გააჩნია და დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანებზე, რადგან ყველა კოსმოსურ ობიექტს შორის დედამიწასთან ყველაზე ახლოს იმყოფება.

გაეცანით ჩვენს ყოველდღიურ კალენდარს და შეიტყვეთ, რა საქმიანობა იქნება წარმატების მომტანი ამა თუ იმ დღეს ღამის მანათობლის განწყობის მიხედვით.

  • 20 ოქტომბერი, სამშაბათი. ამ დღეს მარსი მართავს. მზარდი მთვარე მშვილდოსნის ნიშანშია.

ყველაფერი გამოგივათ, თუ შემოქმედებით აქტიურობას გამოიჩენთ და მიზნისკენ ივლით. უნდა დაიცვათ საკუთარი პრინციპები, გამოამჟღავნოთ ემოციები, გრძნობები.

იზრდება აქტიურობა, სიცოცხლის ხალისი. ადამიანებში ჩნდება სტაბილურობისა და წესრიგის თვისებები. განწყობაში სიმშვიდე დომინირებს. ამ დღეს კარგია შეთანხმებების დადება. იღვიძებს საზოგადოებრივი საქმის კეთების ინტერესი. კარგი დღეა სამართლებრივი საკითხების გადაჭრისთვის. შეიძლება ახალი საქმეების დაწყება, შორეულ ადგილებში გამგზავრება. არ ღირს მიწის ყიდვა და მშენებლობის დაწყება.

ამ დღეს კარგად გამოდის ერთობლივი რომანტიკული მოგზაურობა, ან რამე სახის ღონისძიებაზე ერთად დასწრება, ასევე ხელსაყრელი დროა მეგობრული საღამოებისა და ოჯახური წვეულებების მოწყობისთვის.

ასეთ პერიოდში დაწყებული რომანი რომანტიკული, მგზნებარე იქნება, რომელიც მრავალ კმაყოფილებასა და იმედს მოიტანს. მსოფლმხედველობის, ვნების, აზარტისა და ორმხრივი კმაყოფილების თანხვედრა განამტკიცებს ურთიერთობებს, შედეგად დგება მსუბუქი და ოპტიმისტური კავშირი. თუ რომელიმე წყვილში მეორის ცხოვრების მასწავლებელი ან მისი წამოწყებების მფარველი გახდება, ეს ძალიან წაადგება ამ კავშირს. თუმცა, სწრაფად გაჩენილი მგზნებარება შეიძლება ასევე სწრაფად ჩაქრეს.

ასეთ დღეს, ძირითადად, ხანმოკლე, მაგრამ ინტენსიური და კაშკაშა ურთიერთობები იბადება.

რეკომენდებულია ვალის დაბრუნება, დაწყებული საქმეების დამთავრება, სამუშაო ადგილზე ცვლილებები, ახალი ნაბიჯების გადადგმა საქმეების წარმოების მეთოდების მხრივ.

არარეკომენდებულია ფინანსური საქმეების წარმოება, ახალი საქმეების დაწყება.

არცთუ ხელსაყრელი დღეა მგზავრობისთვის.

თმის შეჭრა, შეღებვა: მშვილდოსნის დღე არ მიიჩნევა ხელსაყრელ დროდ თმის შეჭრის ან შეღებვისთვის. მანიკურისთვის ნეიტრალური დღეა.

მებაღეობა: მშვილდოსანი დღე კარგია ხილის დარგვისთვის, ასევე იმ ხეების, რომლებიც მალე უნდა გაიზარდოს. შეიძლება ხილის ხეებისა და ბუჩქების გასხვლა, მავნებლებთან ბრძოლა.

ამ დღეს არ შეიძლება ნიადაგის გაფხვიერება.

0