მამაკაცი და ბავშვი წიგნის კითხვისას

ორი და მეტი: როგორ შეიძლება გაუმჯობესდეს ბავშვის გონებრივი მონაცემები

101
(განახლებულია 14:13 04.09.2020)
მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფმა საინტერესო კვლევა ჩაატარა და დაადგინა, რომ ასეთ ბავშვებს თავის ტვინში მეტი აქვთ რუხი ნითიერება, რომელიც პასუხისმგებელია მეტყველების უნარზე, მეხსიერებასა და სენსორულ აღქმაზე.

თბილისი, 4 სექტემბერი — Sputnik. ბავშვებსა და მოზარდებს, რომლებიც ორ ან მეტ ენაზე საუბარს სწავლობენ, ზრდასრული ასაკისთვის თავის ტვინში უფრო მეტი რუხი ნივთიერება აქვთ, ვიდრე ერთი ენის მცოდნე მათ თანატოლებს, ნათქვამია ესპანეთის, ბრიტანეთის, გერმანიისა და აშშ-ის მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფის მიერ ჩატარებულ ახალ კვლევაში.

როგორც ცნობილია, ტვინის რუხი ნივთიერება პასუხისმგებელია მეტყველების უნარზე, მეხსიერებასა და სენსორულ აღქმაზე. დროთა განმავლობაში რუხი ნივთიერების რაოდენობა მცირდება. უფრო მეტიც, ეს პროცესი უკვე ბავშვობაშივე მიმდინარეობს. თუმცა გარკვეული ტიპის ქმედებებისა და, განსაკუთრებით, გონებრივი დატვირთვისას ამ უჯრედების დაკარგვა ჩერდება.

კვლევისას მეცნიერებმა დაასკანერეს ბილინგვა (ორენოვანი) ბავშვების ტვინი, რომლებიც ინტენსიურად იყვნენ დაკავებული მეორე ენის შესწავლით და წარმატებასაც ავლენდნენ. ექსპერიმენტში, როგორც საკონტროლო ჯგუფი, ასევე მონაწილეობდნენ ერთ ენაზე მოსაუბრე ბავშვებიც.

გენეტიკის ბუნება: დასახელდა შტრიხები, რომლებსაც შვილები უფრო ხშირად მამებისგან იღებენ>>

მიღებული მონაცემების ანალიზმა აჩვენა, რომ სხვადასხვა ჯგუფის ბავშვების ტვინს სხვადასხვა სტრუქტურული მახასიათებლები აქვს. გარდა რუხი ნივთიერების მეტი რაოდენობისა, ბილინგვა ბავშვებში ასევე გამოვლინდა თეთრი ნივთიერების სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი მატება. აღსანიშნავია, რომ თეთრი ნივთიერება ტვინის სხვადასხვა უბნების ურთიერთქმედებაზე აგებს პასუხს.

„ეს მნიშვნელოვანი კვლევაა... ახლა ჩვენ ვიცით, რომ ბავშვობაში ბილინგვიზმის განვითარებას შემდგომ ცხოვრებაში სარგებლის მოტანა შეუძლია, რაც უცხო ენების ცოდნასთან პირდაპირ კავშირში არ არის. რუხ და თეთრ ნივთიერებებზე მეორე ენის შესწავლის გავლენის წყალობით ჩვენ შეგვიძლია გავიუმჯობესოთ მეტყველება და გონებრივი შესაძლებლობები, განსაკუთრებით, ყურადღებასა და თვითკონტროლთან დაკავშირებით“, — ამბობს კვლევის ხელმძღვანელი, დოქტორი ქრისტოს პლიაციკასი.

მეცნიერების თქმით, მსგავსი შედეგები შეინიშნება იმ ზრდასრულებშიც, რომლებიც უცხო ენებს სწავლობენ. ასე რომ, თუ ბავშვობაში უცხო სიტყვების ზუთხვას დაჭერობანას თამაშს ამჯობინებდით, არც ახლა არის გვიანი, რომ ტვინი აამუშაოთ.

101
თემები:
მსოფლიო და მეცნიერება (505)
დონალდ ტრამპი

პოლიტოლოგი: ტრამპს ნავალნის საქმეში ჩარევა არ სურს  

20
ახალი კანონპროექტი ამერიკის ხელისუფლებისგან მოითხოვს, ანგარიში წარუდგინოს კონგრესს იმის შესახებ, რა ინფორმაციას ფლობენ რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინისა და მისი გარემოცვის ფინანსებზე

თბილისი, 25 სექტემბერი - Sputnik. ამერიკელი სენატორების ჯგუფმა, ალექსეი ნავალნის ინციდენტთან დაკავშირებით, კანონპროექტი შეიტანა რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების დაწესების თაობაზე, ნათქვამია რესპუბლიკელი სენატორის, მარკო რუბიოს საიტზე.

დოკუმენტი იმ რუსი ოფიციალური პირების საწინაათმდეგო შეზღუდვების დაწესებას ითვალისწინებს, რომლებიც, მისი ავტორების აზრით, „ღიად არღვევენ საერთაშორისო სამართლს“ და ჩართულები არიან ნავალნის „მოწამვლის“ საქმეში.

კანონპროექტი ამერიკის ხელისუფლებისგან მოითხოვს, ანგარიში წარუდგინოს კონგრესს იმის შესახებ, რა ინფორმაციას ფლობენ რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინისა და მისი გარემოცვის ფინანსებზე. გარდა ამისა, კანონპროექტი ავალდებულებს თეთრ სახლს, პასუხი გასცეს კითხვას, დაარღვია თუ არა მათი აზრით რუსეთმა აშშ–ის კანონები, რომლებიც ქიმიური და ბიოლოგიური იარაღის გამოყენებას კრძალავს.

გარდა მარკო რუბიოსი, დოკუმენტს მხარი დაუჭირეს რესპუბლიკელმა სენატორმა მიტ რომნიმ და ასევე დემოკრატმა კრის კუნსმა, ბემ კარდინმა და კრის ვან ჰოლენმა.

იმისათვის, რომ კანონპროექტი მიიღონ, ის სენატმა და წარმომადგენელთა პალატამ უნდა დაამტკიცოს, შემდეგ კი პრეზიდენტმა მოაწეროს ხელი.

რადიო Sputnik–ის ეთერში პოლიტოლოგმა ვლადიმირ მოჟეგოვმა სენატორების ინიციატივაზე კომენტარი გააკეთა.

„ეს წმიდად საჯარო საქმეა. რა ანგარიშები შეიძლება იყოს? ეს სრულიად წარმოუდგენელი რამაა. ეს არის წინასაარჩევნო ისტერიის გამწვავების რიტორიკა. და კიდევ: ნავალნის საქმე — ეს უფრო დემოკრატების დღის წესრიგია. რესპუბლიკელები უხალისოდ ეწერებოდნენ ამაში და როგორც მგონია, ამას მხარს არც მომავალში დაუჭერენ. ყოველ შემთხვევაში, ტრამპი ძალიან ფრთხილობს და დისტანცირდება ამ ყველაფრისგან. და პომპეოც ამბობდა, რომ რეაგირება საჭიროა მაშინ, როგორც კი მომხდარზე ყველა ფაქტი ცნობილი იქნება, რომ ჯერჯერობით მაინცდამაინც გასაგები არ არის, რა ხდება“, — აღნიშნა ვლადიმირ მოჟეგოვმა.

მისი აზრით, ამერიკელები გერმანელებისგან ნავალნის თაობაზე ინფორმაციის მიღებას შეძლებდნენ, მაგრამ ასეთი მოთხოვნა მათგან არ ყოფილა.

„ეს იქნებოდა რაღაც საფუძველი სანქციებისთვის, მაგრამ ასეთი მოთხოვნები არ ყოფილა. ამიტომ მეჩვენება, რომ ეს უბრალოდ ჰაერის შერხევაა... ეს რაღაც ბნელი ისტორიაა, ამიტომ ტრამპს არ სურს მასში ჩარევა — დემოკრატების აფიორაა, რომელშიც უბრალოდ არ სურს ჩაძირვა. ვფიქრობ, დემოკრატები ამ დღის წესრიგს გაძლიერებულად გააპიარებენ, ხოლო ტრამპი რამდენადმე გვერდზე იდგება ამისგან“, — მიაჩნია პოლიტოლოგს.

ალექსეი ნავალნი ომსკში 20 აგვისტოს გადაიყვანეს საავადმყოფოში მას შემდეგ, რაც ის შეუძლოდ გახდა თვითმფრინავში. ექიმებმა მას ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა დაუდგინეს, რაც სისხლში შაქრის დონის მკვეთრმა ვარდნამ გამოიწვია. ნავალნის სისხლსა და შარდში შხამის კვალი ომსკში არ აღმოუჩენიათ.

მოგვიანებით ალექსეი ნავალნი გერმანიაში გადაიყვანეს. სექტემბრის დასაწყისში გერმანიის მთავრობამ განაცხადა, რომ რუსი ბლოგერი საბრძოლო ნივთიერებათა ჯგუფის სუბსტანცია „ნოვიჩოკით“ იყო მოწამლული. მოსკოვმა ბერლინის ლაბორატორიიდან ანალიზების შესახებ უფრო დეტალური ინფორმაცია გამოითხოვა, მაგრამ პასუხი არ მიუღია.

ამასთან, რუსეთის ინფორმაციით, გერმანიის დაზვერვა BND–ს 1990-იანი წლებიდან ჰქონდა წვდომა „ნოვიჩოკზე“. გარდა ამისა, ნივთიერებას ოცამდე ქვეყანაც სწავლობდა, მათ შორის, დიდი ბრიტანეთი, აშშ, შვედეთი, ჩეხეთი. ხოლო რუსეთმა, პრეზიდენტის 1992 წლის ბრძანებულების თანახმად, შეაჩერა ქიმიური იარაღის სფეროში სამუშაოები და 2017 წელს მსგავსი ნივთიერებების მთელი მარაგი გაანადგურა — რაც ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციამ (OPCW) დაადასტურა.

20
თემები:
რუსეთი დღეს
გულის შეტევის სიმპტომები ქალებში

სექსი გულის შეტევიდან მოკლე ხანში უნდა აღდგეს: ებრაელი მეცნიერები წარმოდგენებს ამსხვრევენ

69
(განახლებულია 13:20 25.09.2020)
ისრაელში ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ნორმალური სქესობრივი ცხოვრების აღდგენას გულის შეტევიდან რამდენიმე თვეში, ნამდვილად შეუძლია გააუმჯობესოს პაციენტის სიცოცხლისუნარიანობა.

თბილისი, 25 სექტემბერი — Sputnik. გულის შეტევის გადატანის შემდეგ ბევრ ადამიანს მიჩნია, რომ სექსუალური ცხოვრების ძალიან მალე განახლება ახალი შეტევის პროვოცირებას უწყობს ხელს. მაგრამ ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ყველაფერი პირიქითაა, წერს გამოცემა WebMD–ი თელ–ავივის უნივერსიტეტის მეცნიერების კვლევაზე დაყრდნობით, რომელიც 23 სექტემბერს გამოქვეყნდა  European Journal of Preventive Cardiology–ში.

ისრაელში ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ნორმალური სქესობრივი ცხოვრების აღდგენას გულის შეტევიდან რამდენიმე თვეში, ნამდვილად შეუძლია გააუმჯობესოს პაციენტის სიცოცხლისუნარიანობა.

წამყვან სპეციალისტ იარივ ჰერბერს მიაჩნია, რომ სექსის აღდგენა ადამიანს თავს უფრო მხნედ და ახალგაზრდად აგრძნობინებს, რაც მის ფსიქიკაზე დადებითად აისახება.

„სექსუალურობა და სექსუალური აქტივობა კარგი ფიზიკური მდგომარეობის ნიშანია. გულის შეტევიდან მოკლე ხანში სქესობრივი ცხოვრების აღდგენით, ადამიანი თავს უფრო ახალგაზრდად და ენერგიულად იგრძნობს. ამას პაციენტის ზოგადი მდგომარეობის გაუმჯობესება შეუძლია“, — აცხადებს ებრაელი მეცნიერი.

გავრცელებული ინფორმაციით, ჰერბერის გუნდმა 65 წლის და ოდნავ უმცროსი ასაკის დაახლოებით 500 ადამიანის მონაცემები შეისწავლეს, რომლებმაც 1992–93 წლებში გულის შეტევა გადაიტანეს.

აღმოჩნდა, რომ მათ, ვინც გულის შეტევიდან პირველ ექვს თვეში რეგულარულად იყო დაკავებული სექსით, სიკვდილის რისკი 35%-ით ნაკლებად ემუქრებოდა, ვიდრე მათ, ვინც საერთოდ შეწვიტა სქესობრივი ცხოვრება.

მკვლევარების თქმით,სექსი — ეს ფიზიკური ვარჯიშის ფორმაა, რომელიც ზრდის გულის შეკუმშვების სიხშირეს და ასევე არტერიულ წნევას. და მიუხედავად იმისა, რომ ზოგ შემთხვევაში სექსს, ისევე როგორც სპორტს, გულის შეტევის პროვოცირება შეუძლია, თელავიველი სწავლულები ირწმუნებიან, რომ ამის რისკი სპორტთან შედარებით ბევრად დაბალია.

იარივ ჰერბერის თქმით, სწორედ ამ (და კიდევ სხვა მიზეზებითაც) ზოგი პაციენტი, მათ შორის, ახალგაზრდებიც, ვერ ბედავენ სქესობრივი ცხოვრების განახლებას გულის შეტევიდან დიდი ხნის განმავლობაში.

 

69
თემები:
მსოფლიო და მეცნიერება (505)

ქართული ტრანზიტი: აღმოსავლეთ-დასავლეთის ტრასის მონაკვეთი მზადაა

0
ხაშური – ქალაქი აღმოსავლეთ საქართველოში, თბილისიდან 125 კმ-ში, მოსახლეობა დაახლოებით 25 ათასი ადამიანი. ამ დასახლებულ პუნქტში გადის ცენტრალური მაგისტრალი და რკინიგზა.

ხაშურის მთავარ ქუჩებზე ყოველთვის დატვირთული მოძრაობა და ხშირი საცობები იყო. ახლა, ახალი მონაკვეთის მშენებლობის დასრულების შემდეგ, მოძრაობა განიტვირთა და შემცირდა მგზავრობის საერთო დრო საქართველოს დედაქალაქსა და ქვეყნის დასავლეთ ნაწილის ქალაქებს შორის.

ჩქაროსნული მაგისტრალის ახალი მონაკვეთი გვერდს აუვლის ხაშურს და მრავალრიცხოვან სავაჭრო ობიექტებს ძველი გზის გასწვრივ, სადაც ადგილობრივები სხვადასხვა პროდუქტებით ვაჭრობდნენ. იმის უზრუნველსაყოფად, რომ მოსახლეობამ არ დაკარგოს შემოსავლები, ახალი გზაზე სპეციალური სავაჭრო ადგილები მოწეყობა.

აღმოსავლეთ-დასავლეთის მაგისტრალი, ანუ ევროპული სატრანზიტო გზა E-60, სიდიდით მეორე ევროპული სატრანზიტო დერეფანია, რომელიც იწყება ბრესტში (საფრანგეთი) და მთავრდება ერკეშტამში (ყირგიზეთი). საქართველოში E-60 იწყება აზერბაიჯანის საზღვართან და მთავრდება შავი ზღვის სანაპიროზე, ფოთის პორტთან. საქართველოს ტერიტორიაზე სატრანსპორტო დერეფნის სიგრძე 392 კილომეტრია.

0