შავი ხვრელი

აღმოჩენილია შავი ხვრელი, რომელიც შეუიარაღებელი თვალით ჩანს

122
(განახლებულია 21:47 07.05.2020)
მკვლევარების თქმით, ირმის ნახტომში რეალურად ასობით მილიონი შავი ხვრელი უნდა არსებობდეს, მაგრამ მათ მხოლოდ მცირე ნაწილის შესახებ აქვთ ცნობები.

თბილისი, 7 მაისი — Sputnik. დედამიწიდან „სულ რაღაც“ 1000 სინათლის წლის დაშორებით აღმოჩენილია შავი ხვრელი, რომლის კომპანიონი ორი ვარსკვლავი შეუიარაღებელი თვალით ჩანს, იუწყებიან მეცნიერები, რომელთა აღმოჩენაც აღწერილია ჟურნალში Astronomy & Astrophysics.

​გავრცელებული ინფორმაციით, აღნიშნული შავი ხვრელი ვარსკვლავების სისტემა HR 6819-ში მდებარეობს და უახლოესია დედამიწისთვის.

„ჩვენ აბსოლუტურად გაოგნებული დავრჩით, როცა დავადგინეთ, რომ ეს პირველი ვარსკვლავური სისტემაა შავი ხვრელით, რომელიც შეუიარაღებელი თვალით ჩანს“, — ამბობს კვლევის ერთ-ერთი ავტორი პეტრ ჰადრავა.

დღეისათვის ასტრონომებისთვის ჩვენს გალაქტიკაში (ირმის ნახტომი) დაახლოებით ორი ათეული შავი ხვრელია ცნობილი. თითქმის ყველა მათგანი ძლიერ ურთიერთქმედებს გარემოსთან და მათი აღმოჩენა ამ ურთიერთქმედების შედეგად წარმოქმნილი მძლავრი რენტგენული გამოსხივებით არის შესაძლებელი. 

რაც შეეხება სისტემა HR 6819-ში არსებულ ახლად აღმოჩენილ შავ ხვრელს, ის ერთ-ერთია ვარსკვლავური მასის მქონე ხვრელებს შორის, რომლებიც არ ურთიერთქმედებენ გარემოსთან და ამიტომ შეუმჩნეველი არიან. მეცნიერებმა მისი არსებობა ორმაგ სისტემაში შიდა ვარსკვლავის ორბიტის შესწავლისას დაადგინეს. ამასთან, გამოთვალეს მისი მასაც.

„უხილავი ობიექტი, რომლის მასაც ოთხჯერ აღემატება მზის მასას, მხოლოდ და მხოლოდ შავი ხვრელი შეიძლება იყოს“, - განმარტავს კვლევის წამყვანი ავტორი ტომას რივინიუსი. 

მკვლევარების თქმით, ირმის ნახტომში რეალურად ასობით მილიონი შავი ხვრელი უნდა არსებობდეს, მაგრამ მათ მხოლოდ მცირე ნაწილის შესახებ აქვთ ცნობები. მათ იმედი აქვთ, რომ უახლოეს მომავალში კიდევ არაერთ მსგავს შავ ხვრელს აღმოაჩენენ. 

122
თემები:
მსოფლიო და მეცნიერება (384)
ორსული ქალი

უნაყოფო ინგლისელი ქალბატონი თვითიზოლაციაში სამი ტყუპით დაორსულდა

92
(განახლებულია 21:59 27.05.2020)
შენონი და მისი მეუღლის ბედნიერებას საზღვარი არ ჰქონდა, როდესაც ექიმმა აცნობა, რომ სამი ტყუპის მშობლები გახდებოდნენ.

თბილისი, 27 მაისი - Sputnik. დიდ ბრიტანეთში საოცარი შემთხვევა მოხდა – ქალაქ იფსუიჩის (საფოლკის საგრაფო) მცხოვრები, რომელსაც „უნაყოფობის“ დიაგნოზი ჰქონდა დასმული, თვითიზოლაციაში სამი ტყუპით დაორსულდა. ამის შესახებ წერს გამოცემა Daily Mail.

საქმე ისაა, რომ 29 წლის შენონ სტილი მრავალი წელი ოცნებობდა ბავშვზე. მაგრამ 15 წლის ასაკში მას პოლიკისტოზური საკვერცხეების სინდრომის დიაგნოზი დაუსვეს, რაც ხშირად უნაყოფობის მიზეზი ხდება.

მიუხედავად ამისა, ქალი და მისი 35 წლის მეუღლე მეთიუ დიდხანს ცდილობდნენ ბავშვის გაჩენას. ექსტრაკორპორული განაყოფიერების შესაძლებლობასაც იხილავდნენ.

თუმცა შენონი ყოველთვის ძალიან განიცდიდა, როდესაც ორსულობის ტესტი უარყოფით შედეგს აჩვენებდა.

მაგრამ მარტში წარმოუდგენელი რამ მოხდა: კორონავირუსის გამო დაწესებული მკაცრი იზოლაციის რეჟიმში ქალი მიხვდა, რომ ორსულად იყო. სტილი და მისი მეუღლე ბედნიერები და შოკირებული იყვნენ, როდესაც ექიმმა აცნობა მათ, რომ მალე სამი შვილის მშობლები გახდებოდნენ.

ერთადერთი, რაც მომავალ დედას აღელვებს, არის ფაქტი, რომ იგი დაორსულდა პანდემიის დროს, როდესაც მას ნათესავებისა და მეგობრების ნახვის შესაძლებლობა არ აქვს. „ვამჯობინე სახლში დარჩენა კვირაობით, გარდა საავადმყოფოში ვიზიტებისა“, – აღნიშნა მან.

92
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში
თავის ტვინი

როგორ გავაძლიეროთ ტვინის მუშაობა 14 ჯანსაღი საკვები ტვინის უკეთესი ფუნქციონირებისთვის

180
(განახლებულია 21:32 27.05.2020)
ტვინის სწორად გამოკვება ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური თემაა ჯანსაღი ცხოვრების სამყაროში. და ეს ასეც უნდა იყოს! კვლევებმა აჩვენა, რომ გარკვეული საკვების მიღება აუმჯობესებს მეხსიერებას და ზრდის ტვინის პროდუქტიულობას.

უამრავმა კვლევამ დაადასტურა, რომ ტვინის საკვები (იგულისხმება პროდუქტი, რომელსაც აქვს დადებითი გავლენა ტვინზე) ნამდვილად არსებობს.

დღევანდელ სტატიაში შევეცდებით იმ პროდუქტზე გესაუბროთ, რომელთა რეგულარული მიღება თქვენს ტვინს უფრო გამჭრიახს და პროდუქტიულს გახდის.

ლურჯი მოცვი
© CC BY-SA 2.5 / Wikipedia / Vaccinium uliginosum
ლურჯი მოცვი

1. მოცვი

მოცვი ბუნების ერთ-ერთი უდიდესი საჩუქარია. ის ცნობილია, როგორც ანტიოქსიდანტების მეფე და მას სხეულის დეტოქსიკაციისთვისაც აქტიურად იყენებდნენ.

არსებობს კვლევა, რომლის მიხედვით, მოცვის წვენის მოხმარება ყოველდღიურად 12 კვირის განმავლობაში აუმჯობესებს მეხსიერებას.

გაითვალისწინეთ, თუ აპირებთ მოცვის შეტანას თქვენს ყოველდღიურ მენიუში, ჭამამდე უნდა მიიღოთ არაუმეტეს 0,5 ჭიქა (113 გრამი).

ბროკოლი შეიცავს ბორს, რომლის ნაკლებობაც ტვინის აქტიურობის შემცირებას იწვევს
ბროკოლი

2. ბროკოლი

ბოსტნეულების სიაში თამამად შეგვიძლია პირველი ადგილი ბროკოლს მივაკუთვნოთ. როგორც არ უნდა მოამზადოთ –  შეწვავთ, მოხარშავთ თუ ორთქლზე მოამზადებთ, ის თქვენი ტვინის მუშაობას მაინც გააუმჯობესებს.

ბროკოლში ორი მთავარი მკვებავია, რაც მას ამ სიაში საპატიო ადგილს ანიჭებს. ვიტამინი K, რომელიც ასევე გვხვდება მოცვში უფრო მცირე რაოდენობით, ეხმარება კოგნიტურ შესაძლებლობებს, D ვიტამინი კი აუმჯობესებს თქვენს მეხსიერებას.

ბროკოლში ექვსჯერ მეტი K ვიტამინია, ვიდრე მოცვში. უარყოფითი მხარე ის არის, რომ მოცვი ცოტა უფრო გემრიელია.

თუ ყოველდღიურად ცოტაოდენ ბროკოლს მიირთმევთ, თქვენი ტვინი სუპერ ტვინად გადაიქცევა.

კაკალი
კაკალი

3. კაკალი

კაკალი საუკეთესო არჩევანია, როდესაც საქმე ეხება კოგნიტურ ფუნქციას. ზოგადად, ნებისმიერი თხილეული ჯანმრთელი ცხიმების კარგი წყაროა. გულის მუშაობის გაუმჯობესების გარდა, ნიგოზი ასევე აუმჯობესებს მეხსიერებას.

ყოველთვის, როდესაც წახემსებას გადაწყვეტთ, მიირთვით უმი და უმარილო ნიგოზი და ეცადეთ, ამით ჩაანაცვლოთ არაჯანსაღი საკვები.

ჩაი
© photo: Sputnik / ასატურ ესაიანცი
ჩაი

4. მწვანე ჩაი

ზოგი ჩვენგანი ყავას სვამს, ზოგი კი ჩაის ამჯობინებს. ორივე მათგანი ამ სიაშია შეტანილი, თუმცა არ მოგიწევთ მათ შორის არჩევანის გაკეთება.

მწვანე ჩაი შეიცავს უფრო მეტს, ვიდრე უბრალოდ კოფეინია. ის ამცირებს შფოთვას და რელაქსაციას უწყობს ხელს.

მწვანე ჩაიში ყავასთან შედარებით კოფეინის დაბალი დონეა, რაც მას ტვინის სრულყოფილი ფუნქციონირებისთვის შეუცვლელ სასმელად აქცევს. ხალხი, ვინც მწვანე ჩაის სვამს, ამტკიცებს, რომ მათი ენერგიის დონე და  პროდუქტიულობა უფრო გაიზარდა, ვიდრე ყავის სმისას.

ფორთოხალი
© CC0 / Pixabay
ფორთოხალი

5. ფორთოხალი

ფორთოხალი დიდი რაოდენობით C ვიტამინს შეიცავს. საკმარისია ერთი დიდი ფორთოხალი, რომ შეივსოთ C  ვიტამინის ყოველდღიური საჭიროება.

C ვიტამინს რომ უამრავი სასარგებლო თვისება აქვს, ყველამ ვიცით. თუმცა ამჯერად იმაზე გავამახვილებთ ყურადღებას, რომ ის მჭიდროდაა დაკავშირებული მეხსიერებისა და აზროვნების გაუმჯობესებასთან. დემენციით დაავადებულ ადამიანებში გამოვლენილია C ვიტამინის დაბალი შემცველობა. ეს შესაძლოა იმასაც ნიშნავდეს, რომ თუ C ვიტამინს საკმარისი რაოდენობით მიიღებთ, თქვენ შეძლებთ დემენციის თავიდან აცილებას.

ავოკადო
ავოკადო

6. ავოკადო

ავოკადო არის ჯანმრთელი ცხიმების წყარო. ის  ხელს უწყობს სისხლის  ნაკადის ჯანმრთელ მიმოქცევას, რაც თავის მხრივ ნიშნავს ჯანმრთელ ტვინს.

გარდა ამისა, ავოკადო ამცირებს არტერიულ წნევასაც, რაც თავიდან აცილებს კოგნიტურ შესაძლებლობათა დაქვეითებას.

ყოველდღიურად 1/4 ან 1/2 ავოკადოს მიღება დაეხმარება თქვენს ტვინს სუპერგმირის ფუნქციების შეძენაში.

© video: Ruptly .
ქოქოსი

7. ქოქოსის ზეთი

ქოქოსის ზეთი მრავალფუნქციური ზეთია. ზოგი კულინარიაში იყენებს, ზოგიც კოსმეტიკაში. გარდა უამრავი სასარგებლო თვისებისა, ქოქოსის ზეთი აძლიერებს ტვინის მუშაობას ალცჰეიმერის სინდრომის პაციენტებში.

ისპანახი
ისპანახი

8. ისპანახი

კვლევამ აჩვენა, რომ როდესაც ხანდაზმულები ყოველდღიურად მოიხმარდნენ ისპანახს დაახლოებით 5 წლის განმავლობაში, ჰქონდათ იგივე შემეცნებითი შესაძლებლობები, როგორიც მათზე 11 წლით უმცროსებს.

ეს ყველაფერი ვიტამინი K-ს წყალობითაა, რომელიც უხვადაა ისპანახში.

შვრია და შვრიის ფაფა
© CC0 / Pixabay
შვრია და შვრიის ფაფა

9. შვრია

შვრია ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საკვებია, რომელსაც საუზმეზე ვიყენებთ, მასში უამრავი ნახშირწყალია. გლუკოზა დაუყოვნებლივ იგზავნება ტვინისკენ და მას ფუნქციონირებაში ეხმარება. არსებობს კვლევები, რომ რაც უფრო მაღალია გლუკოზის კონცენტრაცია სისხლში, მით უკეთესად ვახერხებთ ფოკუსირებას და ვიმახსოვრებთ საგნებს.

თუ დილით სისხლში შაქრის დაბალი დონე გაქვთ, გაღვიძებისთანავე შვრიის ფაფა თქვენს საუკეთესო მეგობარად აქციეთ.

ყურძენი და წვენი
ყურძენი და წვენი

10. ქიშმიში

იცოდით, რომ ქიშმიში ხელს უწყობს ტვინის მუშაობას?

ქიშმიში არის ტვინის ყველა საკვებს შორის ერთ-ერთი პირველი. ის ორგანიზმს D ვიტამინის დეფიციტსაც არიდებს თავიდან.

ყავა
© CC0 / Pixabay
ყავა

11. ყავა

უმეტესობამ არც ვიცით, რომ ყავის საშუალებით ბევრ ანტიოქსიდანტს ვიღებთ, რაც ტვინს უჯრედული სიკვდილისგან იცავს. ეს კი, თავის მხრივ, გვიცავს დემენციისგან და მასთან დაკავშირებული დაავადებებისგან.

ასე რომ, ყავაზე ნამდვილად არ უნდა თქვათ უარი (აქ შაქრიანი და რძიანი ყავა არ იგულისხმება). მიიღეთ დღეში მაქსიმუმ 3 ჭიქა შავი ყავა, რომ თავი არაჩვეულებრივად იგრძნოთ.

ნუში
© CC0 / Pixabay
ნუში

12. ნუში

ცნობილია, რომ ნუში აძლიერებს მეხსიერებას და აფერხებს ალცჰეიმერის განვითარებას. დღეში დაახლოებით ერთი მუჭა ნუშის მიღება საკმარისი იქნება, მაგრამ არ გადააჭარბოთ, რადგან უამრავ ცხიმს შეიცავს.

მარწყვი
მარწყვი

13. მარწყვი

კენკროვნების უმეტესობას, მათ შორის, მარწყვსაც სასარგებლო გავლენა აქვს ტვინზე. კენკროვნები ხელს უშლიან ასაკთან დაკავშირებულ მეხსიერების დაკარგვას და შესაძლოა შეანელონ ალცჰეიმერის განვითარებაც.

კიდევ ერთი რამ, რაც უფრო მეტად მარწყვს უკავშირდება, არის მასში შემავალი კალიუმის რაოდენობა. კალიუმი უკავშირდება სისხლის ნაკადის გაზრდას და აუმჯობესებს კოგნიტურ ფუნქციას.

1 ჭიქა წითელი ღვინო= 1 საათი ვარჯიში
1 ჭიქა წითელი ღვინო= 1 საათი ვარჯიში

14. წითელი ღვინო

ჩვენს სიაში ბოლო, მაგრამ არანაკლებ მნიშვნელოვანი, წითელი ღვინოა. მიუხედავად იმისა, რომ ალკოჰოლი თავისთავად არ არის დაკავშირებული თავის ტვინის ფუნქციონირების რაიმე გაუმჯობესებასთან, ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ წითელი ღვინის ზომიერად მიღებას ნამდვილად აქვს უპირატესობები.

წითელ ღვინოს შეუძლია დაბერების პროცესი შეანელოს და შეამციროს დემენციის რისკიც.

თუ ფიქრობთ წითელი ღვინის მიღებას, უნდა დალიოთ მაქსიმუმ 1 ჭიქა წითელი ღვინო დღეში.

 

180
დაკეტილი კაფე მცხეთაში

კორონავირუსი საქართველოში: საგანგებო მდგომარეობის შემდეგ შეზღუდვების სრული სია/28 მაისი

78488
23 მაისიდან საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა აღარ მოქმედებს, მაგრამ მთავრობამ შეზღუდვების ნაწილი ძალაში დატოვა.

თბილისი, 28 მაისი – Sputnik. საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის მოხსნის შემდეგ, კორონავირუსით ინფიცირებულთა რაოდენობის ზრდის თავიდან აცილების მიზნით, საქართველოს მთავრობამ შეზღუდვების და აკრძალვების ნაწილი ძალაში დატოვა. ეს შესაძლებელი გახდა პარლამენტის მიერ დამტკიცებული ცვლილებებით კანონში „საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ“. ახლა მთავრობას მიენიჭა უფლება შემოიღოს შეზღუდვები საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის მოხსნის შემდეგ.

ცვლილებები 15 ივლისამდე იმოქმედებს.

მოქმედი ძირითადი შეზღუდვების ჩამონათვალი:

  • რესტორნები, სასტუმროები, ტანსაცმლისა და ფეხსაცმლის მაღაზიები, სავაჭრო მოლები, სპორტდარბაზები ივნისის დასაწყისიდან ეტაპობრივად გაიხსნება;

  • რესტორნებს აქვთ მხოლოდ კერძების მიწოდების სერვისით მუშაობის უფლება, აგრეთვე ფეხსაცმლისა და ტანსაცმლის მაღაზიებს შეუძლიათ ონლაინ ვაჭრობა;
  • ტაქსის მძღოლისთვის სავალდებულოა პირბადის ტარება, ტაქსით ორზე მეტი მგზავრის გადაყვანა არ შეიძლება, ისიც უკანა სავარძელზე
  • აკრძალულია კულტურული და სპორტული ღონისძიებების გამართვა;
  • კაზინოების და ტოტალიზატორების მუშაობა დაშვებულია მხოლოდ ონლაინ;

მთავრობა საქართველოს ყველა მოქალაქეს მოქმედი რეკომენდაციების დაცვისკენ მოუწოდებს.

ტრანსპორტი

  • აკრძალულია საერთაშორისო სამგზავრო სახმელეთო და საზღვაო მიმოსვლა;
  • აკრძალულია პირდაპირი საერთაშორისო რეგულარული ავიარეისები, ჩარტერულის გარდა, რომელიც ინიშნება მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეთა დაბრუნების მიზნით;
  • აკრძალულია სარკინიგზო ტრანსპორტით მგზავრთა გადაყვანა;
  • აკრძალულია საქალაქთაშორისო და მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე მგზავრთა გადაყვანა სამარშრუტო ტაქსებითა და ავტობუსებით;
  • აკრძალულია საზოგადოებრივი ტრანსპორტით, მათ შორის, მეტროპოლიტენითა და საბაგიროთი გადაადგილება.

საზოგადოებრივი ცხოვრება

  • აკრძალულია 10-ზე მეტი ადამიანის თავშეყრა ტრადიციულ სოციალურ ღონისძიებებზე (ქორწილი, ნებისმიერი იუბილე, ქელეხი და ა.შ.);
  • ყველა სახის ტრენინგი, კონფერენცია და სემინარი უნდა ჩატარდეს დისტანციურად;
  • სკოლებსა და უნივერსიტეტებში სასწავლო პროცესი კვლავ დისტანციურად განხორციელდება;
  • დასაშვებია უნივერსიტეტში პრაქტიკული/ლაბორატორიული სამუშაოებისა და გამოცდების ჩატარება არადისტანციურად, მაგრამ რეკომენდაციების შესაბამისად;
  • კულტურული ღონისძიებები მხოლოდ დისტანციური ფორმით ჩატარდება;
  • აკრძალულია მასობრივი სპორტული ღონისძიებების, შეკრებების და შეჯიბრებების ჩატარება;

ეკონომიკური საქმიანობა

  • აკრძალულია რესტორნებში, ბარებში, კაფეებსა და სასადილოებში მომხმარებლის ადგილზე კვების მომსახურება;
  • აკრძალულია ფეხსაცმლისა და ტანსაცმლის მაღაზიების მუშაობა;
  • აკრძალულია სავაჭრო ცენტრების და ბაზრობების მუშაობა, აგრარული ბაზრობების გარდა;
  • აკრძალულია სპორტული, კულტურული და გასართობი ღონისძიებების ორგანიზება და გამართვა;
  • აკრძალულია ვალუტის გადამცვლელი პუნქტების მუშაობა;
  • აკრძალულია სპორტულ-გამაჯანსაღებელი აქტივობები და პროცედურები.

ამ მომენტისათვის ინფიცირებულთა რაოდენობა 735 ადამიანს შეადგენს, აქედან 557 გამოჯანმრთელდა, 12 კი გარდაიცვალა. კიდევ სამი ინფიცირებული მოქალაქე სამკურნალოდ სხვა ქვეყნებიდან ჩამოიყვანეს. ეპიდემიოლოგები მიიჩნევენ, რომ ჯერჯერობით აუცილებელია სოციალური დისტანციის უზრუნველყოფა და მოქალაქეთა მობილობის შეზღუდვა.

კორონავირუსით ინფიცირების ახალი შემთხვევების უმრავლესობა შიდა გადაცემას უკავშირდება.

საქართველო სხვა ქვეყნებისთვის კორონავირუსთან ბრძოლაში სამაგალითოა >>

უწყებათშორისი საკოორდინაციო საბჭო ოპერატიულად აფასებს სიტუაციას და შეიმუშავებს ახალ რეკომენდაციებს და შეზღუდვებს.

მთავრობის სპეციალურ ვებ-გვერდზე stopcov.ge გამოქვეყნებული ბოლო მონაცემების თანახმად, საკარანტინო სივრცეში იმყოფება 3076, სტაციონარებში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 250 ადამიანია.

მთავრობა მოსახლეობას მოუწოდებს, ქვეყანაში კორონავირუსთან დაკავშირებით მხოლოდ და მხოლოდ გადამოწმებულ და ოფიციალურად დადასტურებულ ინფორმაციას ენდონ. ყველა ინფორმაციის მოძიება შესაძლებელია მთავრობის მიერ სპეციალურად შექმნილ ვებ-გვერდზე StopCoV.ge.

„ცხელი ხაზის“ ნომრები: ცხელი ხაზი კარანტინის რეჟიმის საკითხებზე – 144. საქართველოს ჯანდაცვა – 15 05 (დღე-ღამის განმავლობაში); დაავადებათა კონტროლის ცენტრი – 116 001 (21:00-მდე სამუშაო დღეებში და 18:00-მდე დასვენების დღეებში).

ყველა მოხალისეს, რომელსაც აქვს დრო და სურვილი დაეხმაროს ხანდაზმულ ადამიანებს, ასევე მათ, ვისაც სპეციალური დახმარება ესაჭიროება, შეუძლია დარეკოს მერიის ცხელ ხაზზე (032)2722222 და წითელი ჯვრის ცხელ ხაზზე - 0800 000 018.

კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
© Sputnik / Konstantin Ivanov.
კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
78488
თემები:
COVID-19 საქართველოში