დღეს დედამიწის დღეა: აწმყო და ისტორიული კადრები გასული საუკუნიდან

81
(განახლებულია 22:47 22.04.2021)
დღეს მსოფლიო დედამიწის დღეს აღნიშნავს — 22 აპრილი გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ 2009 წელს ოფიციალურად გამოაცხადა ჩვენი პლანეტის დღედ.

პირველი აქცია დედამიწის დაცვის მოთხოვნით 1970 წელს გაიმართა აშშ-ში, ის იმდენად წარმატებული გამოდგა, რომ ორგანიზატორებს, როგორც იტყვიან, ფრთები შეესხათ. მალე ამერიკელმა სენატორმა ჰეილორდ ნელსონმა ჰარვარდის უნივერსიტეტის სტუდენტებისგან აქტივისტთა ჯგუფი შექმნა, რომელსაც დენის ჰაიესი ხელმძღვანელობდა.

მიუხედავად იმისა, რომ არც სენატორსა და არც მის „შტაბს“ მასობრივი ღონისძიებების მოსაწყობად არც დრო ჰქონდათ და არც საკმარისი ფინანსები, აქციები მაინც მართლაც გრანდიოზული გამოდიოდა. ამის მაგალითია დემონსტრაცია 20 მილიონი კაცის მონაწილეობით, რომელშიც, სტუდენტების გარდა, ასობით სკოლაც იყო ჩართული.

ამ დღეს, როგორც წესი, მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში მშვიდობის ზარები ირეკება, რომელიც ადამიანებს პლანეტაზე მშვიდობისა და მისი მშვენიერების დაცვა–შენარჩუნებისკენ მოუწოდებს.

მშვიდობის პირველი ზარი გაეროს შტაბ-ბინაში დაიდგა 1954 წელს. ის იმ მონეტებისგან ჩამოისხა, რომელიც ყველა კონტინენტის ბავშვებმა შესწირეს დედამიწის დაცვის საქმეს. გარდა ამისა, ზარში შენივთებულია მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის ადამიანების ჯილდოები, მედლები და საპატიო ნიშნები.

 

81

პალესტინელებისა და ისრაელის პოლიციის შეტაკება იერუსალიმში: კადრები ეპიცენტრიდან

36
(განახლებულია 14:01 08.05.2021)
იერუსალიმში 7 მაისის ღამით პალესტინელებსა და ისრაელის პოლიციას შორის სასტიკი შეჯახება მოხდა. იხილეთ ვიდეოკადრები მოვლენების ეპიცენტრიდან

დაპირისპირებამ აღმოსავლეთ იერუსალიმის ერთდროულად ორ რაიონში იფეთქა.

გავრცელებული ინფორმაციით, პოლიციამ რეზინის ტყვიები,  ხმოვან-მანათობელი ყუმბარები და ცრემლსადენი გაზი გამოიყენა.

ამ დროისათვის არსებული ინფორმაციით, დაშავებულია 205 ადამიანი.   

 

 

36

საუკეთესო ახალი სტადიონი მსოფლიოში: ბათუმის არენა ასპარეზობის მოლოდინში - ვიდეო

23
ბათუმის ახალი თანამედროვე საფეხბურთო სტადიონი სპორტული შეჯიბრებების გასამართად მზადაა. შაბათს აქ პირველი თამაში გაიმართება. დაწვრილებით - Sputnik-საქართველოს ვიდეოში იხილავთ

მაისში ბათუმის ახალ სტადიონზე საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ლიგის თამაშები ჩატარდება, ხოლო 2023 წელს აქ გაიმართება ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 21 წლამდელთა შორის.

8 მაისს თბილისის „დინამო“ და ბათუმის „დინამო“ პირველ მატჩს გამართავენ. ყველა ბილეთი რამდენიმე საათში გაიყიდა. კორონავირუსის პანდემიის გამო სტადიონზე დაშვებული იქნება მხოლოდ საერთო რაოდენობის 30% - თამაშს დაახლოებით 7 ათასი ქომაგი დაესწრება.

ბათუმის ახალი სტადიონი უკვე მოხვდა ბრიტანული პორტალის StadiumDB ტრადიციულ გამოკითხვაში, რომელიც მსოფლიოს საუკეთესო ახალ არენას ავლენს. ამ გამოკითხვაში სხვა დანარჩენ ოცს შორის მან საპატიო მეექვსე ადგილი დაიკავა და აჯობა ახალ არენებს აშშ-ში, იაპონიაში, დიდ ბრიტანეთში, ჩინეთსა და შვეიცარიაში. პირველი ადგილი მალაიზიის სულთან იბრაჰიმის სტადიონს ხვდა წილად.

სტადიონის მშენებლობა 2018 წლის 21 იანვარს დაიწყო, ხოლო 2020 წლის ოქტომბერში გაიხსნა. მის დაპროექტებაზე მუშაობდა თურქული კომპანია Bahadir Kul Architects , ის 20 ათას მაყურებელს იტევს.

ბათუმის სტადიონი ერთ-ერთი პირველია კავკასიაში, რომელსაც უახლესი ჰიბრიდული პრემიუმ კლასის საფარი აქვს, რომელიც დააგო ბრიტანულმა კომპანიამ SISPITCHES. ეს არის კომპანია, რომელიც მსოფლიოს სპორტულ არენებს მსოფლიო ჩემპიონატისათვის ამზადებს.

23
მოსკოვის აკადემიური სამხატვრო თეატრის დასი

თბილისში ევაკუირებული მოსკოვური თეატრი: „ბედნიერება იყო იმდენად დიდი, რომ ომს გვავიწყებდა“

0
(განახლებულია 17:21 08.05.2021)
მეორე მსოფლიო ომის დროს თეატრი ადამიანებისთვის გასართობი კი არა, ერთგვარი თავდავიწყების საშუალება და ამასთან მალე გამარჯვების რწმენის, იმედის წყარო იყო

ალექსანდრა ობოლონკოვა

მოსკოვის სამხატვრო თეატრის მსახიობებისთვის კი თბილისში ევაკუაციის წლები დაუვიწყარ მოგონებად იქცა. თეატრის „ოქროს შემადგენლობა“ საბჭოეთის სხვა გამოჩენილ ხელოვანებთან ერთად იყო ევაკუირებული საქართველოს დედაქალაქში. თეატრს მაშინ ვლადიმირ ნემიროვიჩ-დანჩენკო ხელმძღვანელობდა. 

Владимир Немирович-Данченко
© photo: Sputnik / Miron Sherling
ვლადიმირ ნემიროვიჩ-დანჩენკო

დასი თბილისში 1941 წლის ოქტომბრის ბოლოს ჩამოვიდა. ნემიროვიჩ-დანჩენკო ერთგვარ უხერხულობასაც კი განიცდიდა, როდესაც, მიუხედავად მატერიალური შეჭირვებისა, თავის მდივანს სწერდა, „რაოდენი სიმშვიდე და სიხარული სუფევდა“ თბილისში.

„იცით, ეს უმშვენიერესი ქალაქია, ჩვენ მიმართ დამოკიდებულება დიდებულია, განსაკუთრებით პირადად ჩემდამი - როგორც საზოგადოების, ისე მთავრობის მხრიდან. კარგად მოვთავსდით. ყველანი ვტკბებით კლიმატით, ქალაქით“, - წერდა ის. 

არტისტები უსაქმოდ არ მსხდარან. მცირე თეატრის მსახიობებთან ერთად საღამოებს მართავდნენ, რომლებზეც ბილეთები თვალის დახამხამებაში იყიდებოდა.

თავად ნემიროვიჩ-დანჩენკომ, რომელიც წარმოშობით ოზურგეთიდან იყო და ტფილისში სწავლობდა, 7 დეკემბერს მოგონებების საღამო მოაწყო. ის იმ ტფილისური სახლის მოძებნასაც კი შეეცადა, რომელშიც ოდესღაც ცხოვრობდა, მაგრამ ვეღარ მიაგნო. სამაგიეროდ ეწვია რუსთაველის პროსპექტზე მდებარე პირველ გიმნაზიას, რომელიც ვერცხლის მედალზე დაამთავრა თავის დროზე.
მოგონებების საღამოზე დარბაზი ისე იყო გადაჭედილი, ნემსი არ ჩავარდებოდა. შემოსული თანხმა მთლიანად თავდაცვის ფონდში გადაირიცხა.

© photo: Sputnik
სცენა სპექტაკლიდან „აღდგომა“

საარქივო დოკუმენტების თანახმად, მოსკოვის აკადემიურმა სამხატვრო თეატრმა ევაკუაციის რამდენიმე თვის განმავლობაში 51 კონცერტი გამართა: 24 თბილისში, 5 - ერევანში, 7 - ბაქოში, 4 - სოჭში, 2 - გორში, 2 სტალინირში (მაშინდელი ცხინვალი), 2 - გაგრაში, 3 - კიროვაბადში (განჯა) და ორიც სოხუმში.

ცნობილი მსახიობი ვასილი კაჩალოვი ევაკუაციაში დამძიმებული გულით მოდიოდა – მისი 40 წლის ვაჟი ვადიმი, რომელსაც ჯავშანი ჰქონდა, მაინც მოხალისედ წავიდა ფრონტზე. თბილისში ცხოვრებისას ის სხვებთან ერთად გამოდიოდა არა მარტო სცენაზე, არამედ სამხედრო ნაწილებშიცა და ჰოსპიტლებშიც. ის სიმონოვის, ტიხონოვისა და სხვა პოეტების ლექსებს კითხულობდა ხოლმე.
ერთ დღეს თბილისელმა მაყურებელმა ის კარგა ხანს არ გაუშვა სცენიდან და არტისტიც გვიან ღამემდე კითხულობდა ლექსებს, მათ შორის, თავისი მეგობრის, სერგეი ესენინის შემოქმედებასაც, რომელსაც კაჩალოვის ძაღლისთვისაც კი მიეძღვნა გულის ამაჩუყებელი სტრიქონები: „Дай, Джим, на счастье лапу мне…“

© photo: Sputnik / Mikhail Ozerov
ვასილი კაჩალოვი

საქართველოს სახალხო არტისტი კოტე მახარაძე იგონებდა, როგორ ბრუნდებოდნენ შინ შუაღამით სპექტაკლით აღფრთოვანებულები, როგორ გააჩერა პატრულმა, მაგრამ რაოდენ ბედნიერები იყვნენ, ვინაიდან „ასეთი რამ მხოლოდ ერთხელ ან არასდროს ხდება ცხოვრებაში“.
თავად კაჩალოვი კი 1942 წლის მარტში გაზეთ „ვეჩერნაია მოსკვაში“ გამოქვეყნებულ სტატიაში წერდა: „შეუძლებელია, თითოეულ ჩვენგანს არ აღელვებდეს ის მხურვალე მიღება, როგორითაც ყველგან გვხვდებიან, ამაღელვებელი მცდელობა, შეგვიქმნან თუნდაც მცირე კომფორტი. კიდევ ერთხელ ვრწმუნდებით, რაოდენ დიდია ადამიანების სიყვარული ხელოვნებისადმი“.

მაგრამ თეატრის უკვე ჭარმაგი მსახიობების ცხოვრება სტუმართმოყვარე ტფილისში არც ისე მარტივი იყო. მართალია, სულით არ ეცემოდნენ, მაგრამ ჯანმრთელობა ხელს არ უწყობდათ.

66 წლის კაჩალოვი ჯერ კიდევ მანამდე, ნალჩიკში ყოფნისას დაავადდა მძიმედ, 70-ს გადაცილებული ოლგა კნიპერ-ჩეხოვა მთელი თვით ჩაწვა გრიპითა და ბრონქიტით, 83 წლის ნემიროვიჩ-დანჩენკო კი, რომელიც მზად იყო, თუნდაც უსასყიდლოდ ემუშავა რუსთაველის თეატრში, ასევე ერთი თვით ჩამოშორდა რეპეტიციებს ავადმყოფობის გამო. მცირე თეატრის მსახიობი, 61 წლის მიხაილ კლიმოვი კი გარდაიცვალა და თბილისის სასაფლაოზე დაკრძალეს.

„რით დავიმსახურეთ, რომ მილიონობით ჩვენი ძმა სიცოცხლეს წირავს ჩვენთვის, ჩვენი მშვიდი ცხოვრებისთვის, ჩვენი მუშაობისთვის? რით დავიმსახურეთ ეს როგორც არტისტებმა და როგორც ადამიანებმა?“, – წერდა ნემიროვიჩ-დანჩენკო ერთ-ერთ წერილში, რომელიც საკუთარი თეატრის მსახიობებს მიუძღვნა.

ეს მისი ერთ-ერთი ბოლო წერილი იყო თბილისიდან – მალე აკადემიური თეატრის დასი ისევ მოსკოვში დააბრუნეს, სადაც რეჟისორი 1943 წლის გაზაფხულზე გარდაიცვალა კიდეც.

კოტე მახარაძე მოგვიანებით, იხსენებდა რა ტფილისურ კონცერტებს, ლექციებსა და შეხვედრებს, წერდა: „ბედნიერება იყო იმდენად დიდი, რომ ზოგჯერ გვავიწყდებოდა კიდეც, რომ მტერი ქალაქიდან ორასიოდე კილომეტრში იყო“.

მსახიობის თქმით, ამას არაფერი ჰქონდა საერთო ჭირის დროს ნადიმთან, ეს იყო გამოვლინება იმ რწმენისა, რომ მალე ომი გამარჯვებით დასრულდებოდა.

0
თემები:
მეორე მსოფლიო ომის ისტორია: ფაშიმზე გამარჯვება 2021