სადღესასწაულო სუფრა

როგორ  ავირიდოთ ზედმეტი კილოგრამები ახალი წლის პერიოდში - ენდოკრინოლოგის რჩევები

10664
(განახლებულია 17:49 03.01.2021)
ახალი წლის დღესასწაულების შემდეგ,  რომლებიც საქართველოში ტრადიციული ქართული სუფრის გარეშე  წარმოუდგენელია, მოსახლეობის უმეტესობა წონაში მატებას უჩივის.

ნატა პატარაია

როგორ  ავირიდოთ ზედმეტი კილოგრამები ახალი წლის პერიოდში და რატომ არის საჭირო განტვირთვის დღეების მოწყობა კალორიული საკვების მიღების შემდეგ, Sputnik-საქართველოსთან ენდოკრინოლოგიის ეროვნული ინსტიტუტის ექიმი-ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა საუბრობს.

ექიმი ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა
photo: courtesy of Tinatin Katcharava
ექიმი ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა

- ახალი წლის დღესასწაულებზე რას ურჩევდით იმ ადამიანებს ვისაც წონის შესანარჩუნებლად დიეტებზე ყოფნა ხშირად უწევთ?

ხშირად ადამიანები ყოფენ ე.წ  დიეტებს ახალ წლამდე და ახალი წლის შემდეგ, რაც თავის მხრივ უკვე შეცდომაა. რადგან თუ ჩვენ ვირჩევთ, ჯანსაღი კვების რეჟიმს,  მაშინ ის უნდა დავიცვათ ახალ წელსაც და ნებისმიერ სხვა დღესასწაულზეც. თუმცა ქართული სუფრა დამეთანხმებით რომ ნამდვილი განსაცდელია. თან საქართველო დღესასწაულების სიმრავლით გამოირჩევა განსაკუთებით იანვრის თვეში.

არიან ადამიანები, რომლებიც ფიქრობენ, რომ თუ ახალ წლებზე დიეტას ნაწილობრივ დაარღვევენ და მხოლოდ ტკბილეულს მიირთმევენ, ძალიან არ მოიმატებენ და ეს არის ძალიან დიდი შეცდომა. ორგანიზმი მთელი დღე მხოლოდ ტკბილეულზე არ უნდა ვამყოფოთ, დღესასწაულზეც და ნებისმიერ სხვა დროსაც როდესაც გვიჭირს თავშეკავება სუფრაზე სასურველია მივირთვათ მრავალფეროვნად და მცირე ულუფებით ვიდრე მხოლოდ ერთი სახეობის საკვები და დიდი ულუფით განსაკუთრებით კი ტკბილეული. რაც შეეხება კონკრეტულად ახალ წელს  პირველ რიგში 31 ში ღამის 12 საათზე შემოვიფარგლოთ ერთმანეთისთვის სიმბოლური მილოცვით და ღამით ნუ დავაგემოვნებთ საკვებს. უკვე შემდეგ 1 ში და  2 ში ჩვენთვის საყვარელი საახალწლო სუფრის რაციონიდან დღის მანძილზე ჯერად კვებებზე გადავანაწილოთ სხვდასხვა სახეობის საკვები, სასურველია ცომეული და ტკბილეული დღის პირველ ნახევარში დავაგემოვნოთ ( იგულისხმება ერთი ორი ნაჭერი ცომეული და ტკბილეული), ხოლო დღის მეორე ნახევრისთვის დავიტოვოთ ხორციანი საკვები, სალათები და ხილი.

- რამდენად კალორიულია  ალკოჰოლი?

- ალკოჰოლური სასმელი საკმაოდ კალორიულია, განსაკთრებით ღვინო, რომელიც ყურძნისგან მზადდება არის ნახშირწყლების საბადო. კატეგორიულად დაუშვებელია ალკოჰოლის და ტკბილი გაზიანი სასმელების ერთად მირთმევა, ამ დროს ძალიან იმატებს მიღებული კალორიების რიცხვი.  ერთადერთი სითხე, რომლის მიღებაც ალკოჰოლთან ერთად  დასაშვებია, არის წყალი.

- დღესასწაულების შემდეგ რატომ არის საჭირო განტვირთვის დღეების მოწყობა?

- ზოგადად დღესასწაულების შემდეგ რაც მალე დავუბრუნდებით ჯერად, დაბალანსებულ კვებას და მოვიწესრიგებთ ძილის რეჟიმს, მით უფრო ნაკლებად ვიგრძნობთ დღესასწაულებით გამოწვეულ ზედმეტ კილოგრამებს. ამაში კი განტვირთვის დღეები ძალიან დაგვეხმარება და აუცილებელიც კია მათი მოწყობა ისეთი გადატვირთული დღეების შემდეგ, როგორიც არის საქართველოში შობა- ახალი წელი. თუმცა აქვე უნდა აღინიშნოს რომ მცდარია წარმოდგენა, თითქოს განტვირთვის დღეები მომატებული კილოგრამებს დაგვაკლებინებს. ისინი ჩვენს მეტაბოლიზმზე დადებით გავლენას ახდენს, რის შემდეგაც უფრო ილად ვუბრუნდბით ძველ რეჟიმს. რაც შეეხება კვებას, მაგალითად, შეგვიძლია მთელი დღის განმავლობაში მივიღოთ მხოლოდ 500 მლ კეფირი, 0,5 კგ კიტრი და 0,5 კგ ვაშლი.

 

 

10664
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე (81)
ბიჭუნა სტომატოლოგთან

უშედეგო და ზოგჯერ საშიშიც: კბილების მკურნალობა ხალხური მეთოდებით - ექიმი გირჩევთ

21
(განახლებულია 15:50 25.01.2021)
უმაღლესი კატეგორიის სტომატოლოგმა კბილების მკურნალობის ხუთი ყველაზე პოპულარული ხალხური მეთოდი განიხილა და მათი დადებითი და უარყოფითი მხარეები განმარტა

თბილისი, 25 იანვარი — Sputnik. კბილების მკურნალობის ხალხური საშუალებები საკმაოდ მრავალფეროვანია. ინტერნეტში უამრავი რეცეპტი არსებობს, რომელთაგან ბევრი ექიმ-სტომატოლოგებში ნამდვილ შოკსა და შეძრწუნებას იწვევს.

„ხალხური საშუალებები კბილების სამკურნალოდ— უკვე ეს ერთი ფრაზაც კი უჩქარებს სტომატოლოგს გულს. პაციენტებს თვითმკურნალობის მცდელობა კი არ დაეხმარება, არამედ, უარეს შემთხვევაში, სამწუხარო შედეგებსაც გამოიწვევს“, — ამბობს უმაღლესი კატეგორიის სტომატოლოგი  ნატალია კადკალოვა.

სპეციალისტმა ცალ–ცალკე განიხილა კბილების მკურნალობის ყველაზე პოპულარული ხალხური მეთოდები და მათი დადებითი და უარყოფითი მხარეები განმარტა.

სოდის გამოვლება

ადამიანები სოდას ხშირად ივლებენ პირის ღრუში ანთებითი პროცესების დროს. მაგრამ კადკალოვას თქმით, ასეთი ექსპერიმენტები არა მხოლოდ უსარგებლო, არამედ საშიშიცაა.

„იმის გასაგებად, თუ რამდენად საშიშია სოდის გამოვლება, საკმარისია წარმოიდგინოთ, როგორ მოქმედებს სოდა ცომზე. პირის ღრუს ანთებითი ქსოვილები ანალოგიურად რეაგირებს სოდაზე. შეშუპება იზრდება და ჩვენ არ ვიცით, ეს ყველაფერი რით დამთავრდება. თუმცა შეგვიძლია ზუსტად ვთქვათ, რომ კარგით არაფრით“, — ამბობს უმაღლესი კატეგორიის სტომატოლოგი.

ნიორი ტკივილის გასაყუჩებლად

კიდევ ერთი გავრცელებული რეცეპტია ნივრის მტკივნეულ კბილზე დადება. არსებობს მოსაზრება, რომ მასში შემავალი ფიტონციდები სასიკეთოდ მოქმედებს ანთების უბანზე და იცავს ტკივილისგან.

სტომატოლოგის თქმით, ეს ვარიანტი ვერანაირ კრიტიკას ვერ უძლებს. ნერვის ანთება ჩააქროს კი არა, პირიქით, ნიორს შეუძლია კიდევ უფრო გააუარესოს ვითარება.

„მკურნალობის“ ამ ვარიანტს შეუძლია კიდევ ერთი გართულება — ლორწოვანი გარსის დამწვრობა გამოიწვიოს, რომელსაც ხშირად ვხვდები პრაქტიკაში. ნერვის ანთება შეუქცევადი პროცესია და ამაში დახმარება მხოლოდ სტომატოლოგს შეუძლია. ის  დაზიანებულ ქსოვილს მოაცილებს და არხს ინფექციისგან გამორეცხავს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ანთება უფრო შორს წავა და სამკურნალო გახდება არა მარტო კბილი, არამედ ნივრით გამოწვეული დამწვრობაც“, —განმარტავს სპეციალისტი.

სპირტის ან არაყის საფენები

ზოგი ადამიანი კბილის ტკივილის გასაყუჩებლად და მოსარჩენად ძლიერი ალკოჰოლით — სპირტით ან არყით გაჟღენთილ საფენებს იყენებს. მაგრამ ამ შემთხვევაშიც იგივეა მოსალოდნელი, რაც ნივრით მკურნალობის დროს: არანაირი შვება — მხოლოდ ლორწოვანი გარსის დამწვრობა.

მცენარეული ნახარშების გამოვლება

კიდევ ერთი პოპულარული ვარიანტია პირის ღრუს გამორეცხვა მცენარეების ნახარშით. მაგალითად, გვირილას ნახარშით, რომელიც, ტრადიციულად, ძალზე ეფექტურ ანთების საწინააღმდეგო საშუალებად მიაჩნიათ.

ბალახეული ნახარშების სამკურნალო თვისებები ასობით წლის წინ იყო ცნობილი, ამიტომ ექიმებს მათ საწინააღმდეგო არაფერი აქვთ, თუმცა არსებობს ერთი „მაგრამ“.

„არაფერი მაქვს საწინააღმდეგო პირის ღრუს სხვადასხვა მცენარეული  ხსნარებით გამოვლებისა. მაგრამ ამით შეიძლება არაფერი შეიცვალოს და ანთებითმა პროცესმა განვითარება განაგრძოს“, — ამბობს ნატალია კადკალოვა.

ეს კი იმის გამო, რომ ნაყენი ვერ აღწევს კბილის ნადების ქვეშ მიმდინარე ანთებაზე, ანუ დაზიანებულ ქსოვილამდე. თუმცა სხვა საქმეა, როდესაც მცენარეულ ნაყენს პროფესიონალური გაწმენდის შემდეგ ივლებთ — ამის შედეგად მორჩენის პროცესი ჩქარდება.

კბილების გათეთრება ლიმონით

ადამიანების დიდ ნაწილს სურს, გაითეთროს კბილები ექიმის გვერდის ავლით — იაფად ან სულაც უფასოდ. საამისოდ ხშირად იყენებენ სხვადასხვა რეცეპტურას: დაწყებული ლიმონით, დამთავრებული გაქტიურებული ნახშირით.

„მიმაჩნია, რომ ლიმონის პროცედურა ყველაზე ჰუმანურია კვერცხის ნაჭუჭით, გააქტიურებული ნახშირითა და სხვა აბრაზიებით გაწმენდასთან შედარებით, რომლებიც კბილებს კაწრავს. ლიმონის შემთხვევაში შედეგი უმნიშვნელო იქნება, მაგრამ თავს მაინც არ ავნებთ“, — განმარტა ექიმმა.

21
თემები:
ექიმი გირჩევთ
კოწახური

კოწახური სასარგებლო თვისებები და უკუჩვენებები

40
(განახლებულია 11:23 25.01.2021)
კოწახურის სასარგებლო თვისებები უძველესი დროიდან არის ცნობილი. მას დღესაც აქტიურად იყენებენ და ებრძვიან სურავანდს, ჰიპერტონიას, რადიკულიტს, კუჭ–ნაწლავის, ღვიძლის, თირკმელების დაავადებებს, იყენებენ კულინარიაში, კოსმეტოლოგიაში...

კოწახური (Berberis vulgaris) კოწახურისებრთა ოჯახის წარმომადგენელია. არის 3–5 მეტრი სიმაღლის ბუჩქი. აქვს ძლიერი ფესვი და გამერქნებული ფესვურები. ყლორტები მოფენილია წვეტიანი ეკლებით. ნაყოფი წითელი წაგრძელებული ფორმის კენკრაა. ყვავის მაის–ივნისში, დამწიფებას აგვისტო–სექტემბერში იწყებს. მტევნები ბუჩქებზე შუა ზამთრამდე ჰკიდია.

გავრცელებულია მთის შუა სარტყლამდე, ტყის პირებზე მდინარის ნაპირებზე, ჭალებში, რიყეზე და სხვა. გამძლეა ყინვებისა და გვალვების მიმართ.

საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში კოწახურს სხვადასხვაგვარად უწოდებენ: მაჭი, ცაცხვ, დუცხუ, კავაღი, ცხაცხუ, ცაცხუ, ცხაცხვი, ზესხრა, ფაჩა.

კოწახურის ნაყოფს მჟავე, სასიამოვნო გემო აქვს. ის შეიცავს 5 პროცენტამდე შაქრებს, მდიდარია ორგანული მჟავებით (ლიმონის, ვაშლის, ღვინის და სხვა), სასარგებლო პექტინებით, მასში ბევრია С ვიტამინი, შეიცავს К ვიტამინს, ასევე კაროტინსა და მინერალურ მარილებს. უმწიფარ ნაყოფში არის ალკალოიდები.

ვაშლის ძმარი, როგორც ერთ–ერთი საუკეთესო საშუალება დაავადებებთან ბრძოლაში>>

კოწახურის ფოთლები, ფესვი და ქერქი შეიცავს ალკალოიდებს, მცენარის ამ ნაწილებში ასევე არის მთრიმლავი ნოვთიერებები და ვიტამინები С და Е.

კოწახური
© Flickr / flöschen / Berberitze
კოწახური

კოწახურის თვისებების შესახებ უძველესი დროიდან არის ცნობილი – ჯერ კიდევ ძველ ბაბილონსა და ინდოეთში მას იყენებდნენ, როგორც სისხლის გამწმენდ საშუალებას. ძველი ბერძნები და რომაელები კოწახურის ნაყოფისა და ფოთლებისგან კუჭ–ნაწლავის სამკურნალო საშუალებებს, ინდოეთში ეს იყო მატონიზირებელი, მსუბუქი გამხსნელი, წყურვილის მოკვლის საშუალება. ძველ ეგვიპტეში მისი მეშვეობით იწმენდნენ სისხლს. ორგანიზმს შლაკებისგან. შორეულ აღმოსავლეთში, იაპონიასა და ჩინეთში კოწახურით მკურნალობდნენ სურავანდს, ავიტამინოზს, მაღალ არტერიულ წნევას, ციებ–ცხელებას. ტიბეტურ მედიცინაში მცენარისგან გამაახალგაზრდავებელ ნაყენს ამზადებდნენ.

კოწახურს ამჟამადაც ფართოდ იყენებენ ხალხურ მედიცინაში. სხვადასხვა ქვეყანაში მას სხვადასხვა დაავადებს კურნავენ. მაგალითად, გერმანიაში კოწახურით ებრძვიან არა მხოლოდ კუჭ–ნაწლავის, არამედ ფილტვების, პირის ღრუს ლორწოვან დაავადებებს. საფრანგეთში ის სიცხისა და არტერიული წნევის დამწევი საშუალებაა, ბულგარეთში კი კოწახურით რადიკულიტს ამარცხებენ; პოლონელების ავიტამინოზს ებრძვიან, ჩინეთში – სიმსივნეს.

კოწახურს აქვს ნაღვლმდენი, ანთების საწინააღმდეგო, ანტისეპტიკური, სისხლდენის შემაჩერებელი თვისებები.

ამგვარად, ხალხურ და ასევე თანამედროვე მედიცინაში (კოწახურზე დამზადებული პრეპარატების სახით) მკურნალობენ:

თირკმელების, კუჭის, თორმეტგოჯა ნაწლავის დაავადებებს, ტუბერკულიოზს, შინაგან სისხლდენას (განსაკუთრებით მშობიარობის შემდეგ საშვილოსნოდან სისხლდენას), ზედა სასუნთქი გზების ანთებას, სხვადასხვა ორგანოს სიმსივნეს.

წიწვოვანი მცენარეების უპირატესობა, ანუ გაიკაჟეთ ჯანმრთელობა>>

კოწახურს იყენებენ დიაბეტის დროს. რამდენიმე წლის წინ აღმოაჩინეს მისი კიდევ ერთი თვისება – მცენარე მალარიით დაავადებულ ადამიანებში ზრდის ელენთას (მალარიული პლაზმოდიები კოწახურის საშუალებით სისხლში განიდევნება). ჰომეოპათიაში კოწახურზე დამწადებული პრეპარატებით კურნავენ ღვიძლის, საშარდე გზებისა და თირკმელების დაავადებებს. გამოიყენება ნიკრისის ქარის, რევმატიზმისა და წელკავის დროს.

მცენარის ყველა ნაწილი შეიცავს ალკალოიდებს, რომელთა შორის მთავარია ბერბერინი (განსაკუთრებით ფესვსა და ქერქში). ეს ნივთიერება აქვეითებს არტერიულ წნევას, ამშვიდებს, ამცირებს გულისცემას. მას იყენებენ ქოლეცისტიტის, ნაღვლის ბუშტში კენჭოვანი დაავადებებისა და ქრონიკული ჰეატიტის დროს.

ფოთლების, ნაყოფისა და ქერქისგან მზადდება ნაყენები, რომლებიც კოსმეტოლოგიაში გამოიყენება. სახლის პირობებში დამზადებული ლოსიონები აახალგაზრდავებს, აშორებს კანის დეფექტებს (პიგმენტური ლაქები, ჭორფლი, გამონაყარი), ასწორებს წვრილ ნაოჭებს, სახეს ჯანმრთელ ფერს აძლევს. ასევე კარგია კოწახური თმის მოსავლელად და ქერტლის მოსაშორებლად.

კანის გასაახალგაზრდავებლად მოამზადეთ ნაყენი შემდეგნაირად: აიღეთ 1 სუფრის კოვზი ნედლი ან ხმელი კოწახურის დაქუცმაცებული ფოთოლი, დაასხით 1 ჭიქა მდუღარე წყალი. გააჩერეთ 30 წუთი, გადაწურეთ. ნაყენის წაისვით სახეზე დილითა და საღამოს ტონიკის სახით. შეგიძლიათ გაყინოთ პატარა კუბებად და სახე გაიწმინდოთ.

კოწახურის ნაყენი წყლულოვანი დაავადებებისა და გულისრევის დროს: აიღეთ 15–20 გრამი მშრალი, დაქუცმაცებული ფოთოლი, დაასხით 200 გრამი წყალი, დადგით ცეცხლზე, მიიყვანეთ ადუღებამდე, 15 წუთის განმავლობაში ხარშეთ დაბალ ცეცხლზე, შემდეგდადგით 40 წუთი, გადაწურეთ და გააზავეთ ანადუღარ წყალში, ისე, რომ საწყისი მოცულობა მიიღოთ. მიიღეთ ნაყენი ყოველდღე, დღეში სამჯერ 1 სუფრის კოვზი.

კოწახურის ნაყენი, როგორც ნაღვლმდენი და სიცხის დამწევი საშუალება: აიღეთ 30–40 გრამი მცენარის დაქუცმაცებული ნაყოფი, დაასხით ერთი ჭიქა წყალი. ადუღეთ დაახლოებით ნახევარი საათი. შემდეგ გადაწურეთ და საწყისი მოცულობის მისაღებად შეავსეთ ანადუღარი წყლით. მიიღეთ დღეში სამჯერ ჭამამდე ნახევარი ჭიქის ოდენობით.

ხახვი – ვირუსებთან ბრძოლის საუკეთესო საშუალება>>

კოწახურის უკუჩვენებები: ალკალოიდების დიდი რაოდენობით შემცველობის გამო კოწახური სუსტ შხამიან მცენარეებს განეკუთვნება, ამიტომ მისი დიდი ხნით და უკონტროლოდ გამოყენება არ შეიძლება.

ასევე არ შეიძლება მისი მიღება ორსულებისთვის, ხოლო მცენარის მწვანე ნაყოფი შხამიანია, და მისი გამოყენება საერთოდ არ შეიძლება.

40
თემები:
სასარგებლო რჩევები
ეპიდემია საქართველოში

საქართველოს მოსახლეობის დიდ ნაწილს კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის ჩატარება სურს

0
(განახლებულია 16:31 25.01.2021)
აშშ–ის ეროვნულ–დემოკრატიული ინსტიტუტის გამოკითხვაში მონაწილეთა დიდი ნაწილი მიიჩნევს, რომ ქვეყნის მთავრობა კარგად უმკლავდება პანდემიიდან გამოწვეულ გამოწვევებს

თბილისი, 25 იანვარი – Sputnik. საქართველოში ბოლო ნახევარი წლის განმავლობაში გაიზარდა იმ ადამიანების რაოდენობა, რომლებიც მზად არიან კორონავირუსის საწინააღმდეგო აცრა ჩაიტარონ, ამაზე მეტყველებს აშშ–ის ეროვნულ–დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) მიერ ჩატარებული საზოგადოებრივი აზრის კვლევის შედეგები.

გამოკითხვის ფარგლებში, რომელიც 202 წლის დეკემბერში ჩატარდა, რესპონდენტებს კითხვა დაუსვეს: კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა/აცრა რომ არსებობდეს, აიცრებოდით თუ არა თქვენ და თქვენი შვილები?", გამოკითხულთა 41%–მა დადებითი პასუხი გასცა.აღნიშნული მონაცემები 2020 წლის ივნისში ჩატარებული გამოკითხვის შედეგებს რომ შევადაროთ, დეკემბერში ვაქცინაციის მსურველთა რაოდენობა 3%–ით (ივნისში იყო 38%) გაიზარდა. ამასთან, ამ პერიოდში იმ ადამიანების რიცხვი, რომლებიც ვაქცინაციის წინააღმდეგი არიან, 46%–დან 41%–მდე შემცირდა. 

კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებული მოლოდინების შეფასებისას, რესპონდენტების მესამედი მიიჩნევს, რომ ქვეყანაში ყველაზე უარესი უკან დარჩა, 39% კი ფიქრობს, რომ უარესი ჯერ კიდევ წინაა. მხოლოდ გამოკითხულთა 6%–ია დარწმუნებული, რომ კორონავირუსი დიდ პრობლემას არ წარმოადგენს, 22%–ს კი კითხვაზე პასუხი არ აქვს.

გარდა ამისა, გამოკითხულთა 60%–ს მიაჩნია, რომ საქართველოს მთავრობა პანდემიას კარგად უმკლავდება. პანდემიასთან ბრძოლის კუთხით ხელისუფლების ნაბიჯებს ნეგატიურად აფასებს რესპონდენტების 33%, კითხვაზე პასუხი არ აქვს 7%–ს.

NDI–იმ საზოგადოებრივი აზრის კვლევა  საქართველოს მასშტაბით 2020 წლის 17-24 დეკემბრის პერიოდში ჩაატარა.  პირდაპირი ინტერვიუს გზით 2 ათასზე მეტი რესპონდენტი გამოიკითხა.

ავტორიტეტული არასამთავრობო ორგანიზაცია NDI მსგავს კვლევებს საქართველოში 2009 წლიდან ატარებს. გამოკითხვა ამ ორგანიზაციის შეკვეთით და დიდი ბრიტანეთის მთავრობის ფინანსური მხარდაჭერით ქართულმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ „კავკასიის კვლევითი რესურსების ცენტრი“ (СRRС) ჩაატარა.

გამოკითხვის ცდომილებაა +/–1,1%.

0
თემები:
კორონავირუსი საქართველოში: ბოლო ცნობები