ნინო ჩხეიძე

რა ზიანს აყენებს ბავშვის ორგანიზმს ბევრი ტკბილეული: პედიატრის რჩევები მშობლებს

7695
(განახლებულია 19:04 02.01.2021)
ტკბილეული ყველა ბავშვს განსაკუთრებით უყვარს. მისი მავნებლობის შესახებ თითქმის ყველა მშობლისთვის არის ცნობილი, თუმცა ახალი წლის დღეებში ცოტა თუ აკონტროლებს რა რაოდენობის ტკბილეულს იღებს მისი შვილი დღის განმავლობაში.

რა ზიანი შეიძლება მიაყენოს ბავშვის ორგანიზმს ტკბილეულის გადაჭარბებულმა რაოდენობამ და როგორ ავიცილოთ თავიდან გამოწვეული გართულებები, ამის შესახებ პედიატრი ნინო ჩხეიძე საუბრობს.

- ახალ წელს სახლში მრავლადაა ათასი ნუგბარი, ტკბილეული, რომელიც განსაკუთრებით უყვართ პატარებს. როდის არის ბავშვისთვის ტკბილეულის მიღება ნორმა?

- დიახ, ახალი წელი მოდის, ყველაზე საოცნებო და გემრიელი დღესასწაული პატარებისთვის. ჩემი თაობის საახალწლო სიმღერა დღემდე მახსოვს და მენატრება კიდეც: ჩირი, ვაშლი, ჩურჩხელა შოკოლადის ფილა, მოგილოცავთ სუყველას ახალი წლის დილას. ამ დროს ხომ ნაირნაირი ნუგბარი და ტკბილეული მზადდება ყველა ოჯახში. ირთვება ნაძვის ხე და ტრადიციული ჩიჩილაკიც არ გვავიწყდება. მოუთმენლად ელოდებიან პატარები თოვლის ბაბუს. მას ხომ ხურჯინი უამრავი კანფეტით აქვს სავსე. სწორედ ამოტომ ამ წინასაახალწლო დღეებში უპრიანია ტკბილეულისა და პატარების „მეგობრობაზე“ საუბარი. ბავშვების ჯანმრთელობა ჯანსაღ და ბალანსირებულ კვებას ნიშნავს. რა თქმა უნდა შაქარი აუცილებელი კომპონენტია მათი კვების რაციონში, თუმცა გასათვალისწინებელია პროდუქტის რაოდენობა და ხარისხი. ტკბილი გემოებისადმი დამოკიდებულება თანდაყოლილია და ის დედის რძიდან მოდის, რომელიც ახალშობილის ერთადერთი საკვებია. ასაკის მატებასთან ერთად რაციონში ერთვება დამატებითი საკვები ხილის, ბოსტნეულისა და ფაფების სახით. ამ გზით მიღებული გლუკოზა სავსებით საკმარისია ორგანიზმისთვის. ნელ–ნელა რეცეპტორები იწყებენ გემოების „გამოცნობას“. მნიშვნელოვანია, რომ დამატებითი საკვების მიღებით ბავშვი ეჩვევა საკვების ბუნებრივ გემოს. თუ თქვენ ძალიან ადრე დაიწყებთ ჩაისა და ფაფის დატკბობას, გაიზრდება მოთხოვნა შაქარზე. ის პატარებისთვის ენერგიის წყაროა, ასტიმულირებს მადას, თუმცა მისი ადრეული და გადაჭარბებული დოზით მიღება იწვევს გემოს „გაუკუღმართებას“.

შაქარზე ასეთი დამოკიდებულება იწვევს ჭარბი წონის განვითარებას, იზრდება გულ–სისხლძარღვთა დაავადებების, კანის შაქრიანი დიაბეტის განვითარების რისკი. ყველას გეცოდინებათ ე.წ. უჭმელი ბავშვები. ისინი ტკბილეულზე შეყვარებული პატარები არიან. რა თქმა უნდა მათ შოკოლადი უფრო უყვართ, ვიდრე ბროკოლი. სახლში ყოველთვის მოიძებნება ის რაღაც, რაც ანაცვლებს ძირითად ულუფას. პატარა კუჭში კი ადგილი აღარ რჩება. ამერიკის გულის ასოციაციის მიერ გაცემულია რეკომენდაცია ორ წლამდე შაქრის შეზღუდვის შესახებ. იმისათვის რომ პატარტებს ჯანსაღი ურთიერთობა ჩამოუყალიბდეს ტკბილეულთან, რეკომენდებულია ექვს წლამდე - 20 გრამი, შვიდიდან თერთემეტ წლამდე–24 გრამი, ხოლო თერთმეტი წლიდან თვრამეტ წლამდე –30 გრამი.

- რა ზიანი შეიძლება მიაყენოს ბავშვის ორგანიზმს ტკბილეულის გადაჭარბებულმა რაოდენობამ?

- ახალი წელი განსაკუთრებული თავსატეხია მშობლებისთვის. ტკბილეულის მასობრივი წარმოება თანდათან დაუცველს ხდის ბავშვს. სამწუხაროდ კვების ინდუსტრიაში რთულია ისეთი საკვების მოძებნა, რომელსაც არა აქვს შაქარი დამატებული. ისეთ ჯანსაღ პროდუქტს, როგორიცაა ხორბლის პური, დამატებული აქვს შაქარი. მშობლები, ბებია–ბაბუები ხშირად ანებივრებენ პატარებს ტკბილეულით. სამწუხაროდ ისინი საფრთხეს ვერ ხედავენ. ზემოთაც მოგახსენეთ შაქრის მავნებლობის შესახებ. ამ დროს ხშირია ხასიათის ცვლილება, ტკბილზე დამიკიდებულების ფორმირება, ყურადღების და კონცენტრაციის დარღვევა, იმუნური სისტემის დაქვეითება, ხშირია ავადობის რისკის ზრდა, კარიესი, ალერგიული რეაქციებიც მათ რიცხვშია.

- როგორ უნდა მიხვდეს მშობელი, რომ ბავშვს ტკბილეულმა აწყინა, რა ჩივილები გამოიხატება ამ დროს?

- პატარების გემოვნების სისტემა უპირატესობას ტკბილეულს ანიჭებს. არცთუ იშვიათად  შაქრის რაოდენობრივი და ხარისხობრივი ბალანსის დარღვევა იწვევს მთელ რიგ პრობლემებს. მწარმოებლები პროდუქტს ხშირად ნიღბავენ შაქრის შემცველებით, მაგალითად ფრუქტოზა, გალაქტოზა და ა.შ. ამ დროს ვითარდება ალერგიული რეაქცია, განსაკუთრებით კანის მხრივ. მას თან ახლავს ქავილი, შეშუპება. ჭეშმარიტი ალერგია შაქარზე პრაქტიკულად არ გვხვდება. ეს არის ალერგია შაქრის შემცველ პროდუქტებზე, მაგალითად კაკაო, რძე და ა.შ. ჩვილებში და მოზრდილებში განსაკუთრებით ხშირია  ლაქტოზას აუტანლობა, რაც თავის მხრივ გამოხატულია სხვადასხვა სიმძიმის მონელების დარღვევით. მუცლის შებერილობა, გულისრევა, ღებინება, დიარეა, მუცლის მოვლითი ხასიათის ტკივილი და სხვა.

- რა უნდა მოიმოქმედოს ამ დრო მშობელმა, რა რჩევებს გაუზიარებთ მათ?

- როგორც კი პრობლემა ჩნდება მშობელმა დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოს ექიმს. პირველ რიგში აუცილებელია ალერგიის წყაროს დადგენა. ალერგიული პროდუქტები რაციონიდან უნდა ამოვიღოთ. უნდა შიერჩეს კვების რაციონი, ხოლო მკურნალობაში უნდა ჩაერთოს მედიკამენტები სიმპტომების შესაბამისად. რა თქმა უნდა რთულია რაიმე სტრატეგიის შემუშავება ამ დროს. პატარებისთვის ძნელი ასახსნელია, თუ რატომ არ უნდა მიიღოს ესა თუ ის ტკბილეული. მშობელმა ყურადღებით უნდა წაიკითხოს ეტიკეტზე მითიტებული  შაქრისა და შაქრის შემცველი ინგრედიენტების შესახებ ინფორმაცია.

- ძნელია ამ დღეებში ბავშვების გაკონტროლება. საპროფილაქტიკო საშუალებები თუ არსებობს?

- დიდი ძალა აქვს მაგალითის მიცემას. მშობლები საუკეთესო მისაბაძია პატერებისთვის. არომატიზებული, გაზიანი, ენერგეტიკული სასმელები ჩაანაცვლეთ წყლით, უცხიმო რძითა და ხილით. შესთავაზეთ მათ წვენის მაგივრად ცოცხალი ხილი, გამხმარი ხილი, რომელსაც სხვა ინგრედიენტი დამატებული არა აქვს. ნაყინის ნაცვლად იოგურტი ხილით. დიდი მნშვნელობა აქვს საოჯახო კულინარიას. ასე რომ მოიმარჯვეთ წინსაფარი და შეუდექით სასარგებლო და გემრიელი საკვების ერთად მომზადება.

 

7695
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე (81)
ექიმი ბავშვს სინჯავს

თირკმელკენჭოვანი დაავადება პატარა ბავშვებში: როგორ ამოვიცნოთ იშვიათი დაავადება

46
(განახლებულია 18:22 26.01.2021)
იმ შემთხვევაში, თუ ოჯახის რომელიმე წევრს თირკმელკენჭოვანი დაავადება აწუხებს, პედიატრმა აუცილებლად უნდა იცოდეს ამის შესახებ

თბილისი, 26 იანვარი — Sputnik. არსებობს იშვიათი შემთხვევები, როდესაც ბავშვებს თირკმელებში კენჭები უჩნდებათ, მაგრამ ამას გვიან ადგენენ ხოლმე, წერს პედიატრთა ასოციაცია (BVKJ).

სპეციალისტების თქმით, ეს იმითაა გამოწვეული, რომ ამ დროს სიმპტომები უმეტესწილად არასპეციფიკურია: პატარა ბავშვებში მუცლის ტკივილი, გულისრევის შეგრძნება და პირღებინება, ხოლო შედარებით მოზრდილებში — ტკვილები ზურგისა და გვერდის არეებში, რაც, როგორც წესი, არ არის თირკმელებში კენჭების არსებობის სიმპტომები.

გამომწვევი მიზეზები

პედიატრთა ასოციაციის მონაცემებით, თირკმელკენჭოვანი დაავადება — ნეფროლიტიაზი, ძირითადად ამ დაავადებისადმი მიდრეკილ ბავშვებში იჩენს თავს. ასე რომ, თუ ოჯახის  რომელიმე წევრს ეს პრობლემა აქვს, პედიატრმა აუცილებლად უნდა იცოდეს ამის შესახებ.

სტატისტიკური მონაცემებით, რისკის ჯგუფში ძირითადად ახალშობილობის ასაკიდან 11 წლამდე ასაკის ბიჭები შედიან.

სპეციალისტების თქმით,თირკმელკენჭოვანი დაავადება ბავშვებში შეიძლება გამოიწვიოს:

  • ორგანიზმში მჟავა–ტუტოვანმა დისბალანსმა;
  • არასაკმარისი რაოდენობით წლის სმამა;
  • მოზარდობის პერიოდში ჰორმონალურმა დარღვევებმა;
  • ურინას მახასიათებლის შეცვლამ;
  • ორგანიზმში კალციუმის, ვიტამინ В–ს ჭარბმა რაოდენობამ;
  • А–ვიტამინის ნაკლებობამ.

გარდა ამისა, ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები თუ შარდსადენი გზების ინფექციები (უფრო ხშირად) ასევე შეიძლება გახდეს თირკმელებში კენჭების წარმოქმნისხელშემწყობი.

სიმპტომები

როგორ შეიძლება დავადგინოთ, რომ პატარას თირკმლის ტკივილი ა აწუხებს:

  • ბავშვი, ცდილობს რა, თავი დააღწიოს ტკივილს, გამუდმებით წრიალებს საწოლში და გვერდს იცვლის, შფოთავს;
  • სხეულის ტემპერატურა აწეული აქვს;
  • შარდში შეინიშნება სისხლი;
  • ტკივილი თავს იჩენს არა მარტო წელის, არამედ საზარდულის არეში, მუცელსა და ასევე სასქესო ორგანოში;
  • ბავშვს შეიძლება აღენიშნებოდეს ვეგეტატიური დარღვევებიც გულისრევის, პირღებინებს, ძლიერი ოფლდენის სახით.

გახსოვდეთ: 1–დან 3 წლამდე ასაკის ბავშებში ტკივილები თირკმელკენჭოვანი დაავადებით გამოწვეული ტკივილები შეიძლება არც აღინიშნებოდეს, ან ძალიან სუსტად იყოს გამოხატული.

მკურნალობა

ექიმები თირკმელკენჭოვანი დაავადების მკურნალობისას თავდაპირველად ცდილობენ მიაღწიონ იმას, რომ კენჭი თავისით „გაქრეს“, რისთვისაც ბავშვს დიდი რაოდენობით სითხის მიღებას უნიშნავენ.

აუცილებლობის შემთხვევაში დამატებით ინიშნება სამკურნალო პრეპარატები.

თუ მეთოდები არასაკმარისი გამოდგა, მაშინ კენჭს   ულტრაბგერითი ზემოქმედებით ან ქირურგიული ოპერაციის გზით აშორებენ.

რეციდივის პროფილაქტიკა

იმ შემთხვევაში, თუ ბავშვს თირკმელკენჭოვანი დაავადება დაუდასტურდა, ექიმები რეციდივის (გამეორება) თავიდან ასარიდებლად პატარის კვებისას შემდეგი რეკომენდაციების დაცვას გვირჩევენ:

ბალანსირებულად კვებეთ ბავშვი ხშირად და მცირე ულუფებით;

უარი თქვით მარილსა და ცხარე სანელებლებზე;

გააძლიერეთ სითხის მიღების რეჟიმი — საჭირო ნორმა დაადგინეთ ექიმთან.

გახსოვდეთ: თვითნებური მკურნალობა დაუშვებელია და ამას შეიძლება სერიოზული გართულებები მოჰყვეს!
46
თემები:
ექიმი გირჩევთ
Пандемия коронавируса COVID 19 - реаниматологи во Франции

ექიმი კატეგორიულად გაფრთხილებთ: აუცილებლად გამოიძახეთ სამედიცინო დახმარება, თუ...

81
(განახლებულია 21:12 26.01.2021)
არიან ადამიანები, რომლებისთვისაც არტერიული წნევის მატება ლამის ჩვეულებრივ მოვლენადაა ქცეული და ამიტომ სასწრაფო დახმარებას არ იძახებენ, რასაც შეიძლება მძიმე შედეგი მოჰყვეს.

თბილისი, 26 იანვარი — Sputnik. არის შემთხვევები, როდესაც არტერიული წნევის მატების გამო პაციენტები სასწრაფო დახმარებას არ იძახებენ, რაც კატეგორიულად მიუღებელია, აცხადებს კარდიოლოგი სერგეი ივანოვი.

მისი თქმით, არსებობს პირობები, როდესაც ექიმის დახმარება წნევის პრობლემების აღმოსაფხვრელად გადაუდებლად აუცილებელია.

კარდილოგის განმარტებით, სასწრაფო უნდა გამოიძახოთ, თუ მედიკამენტების მიღებიდან საათ-ნახევრის გასვლის შემდეგაც კი წნევა კი არ მცირდება, არამედ, პირიქით, მისი გაზრდის ტენდენცია შეინიშნება.

„ამ სიტუაციაში საჭიროა სწრაფი ჩარევა და არტერიული წნევის შესამცირებლად უფრო აგრესიული თერაპია“, — აღნიშნავს ივანოვი.

გარდა ამისა, ექიმი მოგიწოდებთ, გამოიძახოთ სამედიცინო დახმარება, თუ გულის არეში ტკივილი მედიკამენტების მიღებიდან თხუთმეტი წუთის განმავლობაში არ გაქრება.

  • „ამ დროს ყოველთვის არის ეჭვი მიოკარდიუმის ინფარქტზე, ამიტომაც მოქმედებს „ოქროს ნახევარი საათის“ წესი“, — აღნიშნავს ის.

ექიმი გაფრთხილებთ, რომ ლოდინის ზედმეტი ოცდაათი წუთი მნიშვნელოვნად გააუარესებს პაციენტის მდგომარეობას.

 

81
თემები:
ექიმი გირჩევთ
 Georgian Water and Power-ის (GWP) თანამშრომელი

GWP: თანამშრომლების გაფიცვა წყალმომარაგებაზე არ აისახება

0
სამუშაო პირობებით უკმაყოფილო კომპანიის თანამშრომლებმა კომპანიის ადმინისტრაციას საკუთარი მოთხოვნები წაუყენეს

თბილისი,  26 იანვარი – Sputnik. წყალგამანაწილებელი კომპანია Georgian water and power–ის (GWP) განცხადებით, თბილისის სტაბილურ წყალმომარაგებას საფრთხე არ შეექმნება, იუწყება პირველი არხი.

წყალგამანაწილებელი კომპანიის კონტრაქტორების ერთმა ნაწილმა, რომელიც კომპანიას დაქირავებული ჰყავს გარკვეული ვადით და პირობებით, ორი დღეა, უარი განაცხადა სამუშაოს შესრულებაზე.

GWP–ის დაახლოებით ოცამდე თანამშრომელმა კომპანიის სასარგებლოდ შედგენილი ხელშეკრულების პირობების გადახედვა, კუთვნილ შვებულებაზე ნებართვის მიღება და ხელფასის გაზრდა მოითხოვა.

„ერთი მხრივ, ისინი არ ასრულებენ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოვალეობებს, მეორე მხრივ კი, სხვებსაც ხელს უშლიან სამუშაოს შესრულებაში, რითაც აფერხებენ კომპანიის მიმდინარე საქმიანობას. მიუხედავად შექმნილი მდგომარეობისა, თბილისის სტაბილურ წყალმომარაგებას არანაირი საფრთხე არ შეექმნება“, – განაცხადეს კომპანიაში.

კომპანიაში ამავე დროს ხაზი გაუსვეს იმასაც, რომ „ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერმა“, მიუხედავად პანდემიით გამოწვეული რთული ვითარებისა და მკვეთრად შემცირებული შემოსავლებისა, გამოიჩინა მაღალი სოციალური პასუხისმგებლობა და კომპანიაში დასაქმებულ ყველა თანამშრომელს შეუნარჩუნა სამუშაო ადგილი და ანაზღაურება, მაშინ როდესაც კომპანიების დიდი ნაწილი გაჩერებულია და ადამიანები სამუშაოს გარეშე დარჩნენ.

კომპანიის განცხადებით, „ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერმა“ მაქსიმალური ძალისხმევა გამოიჩინა კონტრაქტორებთან შექმნილი სიტუაციის განსამუხტად.

თბილისში ათასობით ოჯახი 24 საათის განმავლობაში უწყლოდ დარჩება >>

დამსაქმებელსა და დასაქმებულებს შორის სადავო საკითხების გადაწყვეტის პროცესში ჩართული იყო პროფკავშირის წარმომადგენელიც, რომელიც GWP–ის ხელმძღვანელობასთან კონსულტაციებს მართავდა.

აღსანიშნავია, რომ „ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერმა“ 26-27 იანვარს ღრმაღელე-სამგორის წყალგამტარ გვირაბზე, წყალმომარაგების სტაბილურობის მიზნით, ტექნიკური სამუშაოები დაიწყო, რის გამოც ჩუღურეთისა და ნაძალადევის რაიონებში ათასობით აბონენტს წყალმომარაგება შეუწყდა.

 

0