სადღესასწაულო სუფრა

ექიმის რჩევები საახალწლო სუფრასთან დაკავშირებით: დაიცავით ზომიერება

157
(განახლებულია 14:18 02.01.2021)
რა პრობლემები უჩნდება ჩვენს ჯანმრთელობას საახალწლო სუფრის შემდეგ და რა უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ჩვენს ორგანიზმს ზიანი არ მიადგეს – მრავალწლიანი გამოცდილების მქონე გვირჩევს ექიმი–თერაპევტი

ახალი წლის დღეების აუცილებელი შემადგენელია საახალწლო სუფრა (უფრო სწორად, სუფრები), უამრავი საჭმელი, სასმელი… ზომიერების დაცვა კი, როგორც წესი, არ ვიცით.

ექიმმა თერაპევტმა ქეთევან ხუციშვილმა ამ საკითხებზე Sputnik საქართველოს მკითხველს ძალზე სასარგებლო რჩევები გაუზიარა.

– თქვენი პრაქტიკიდან გამომდინარე, ახალი წლის შემდეგ, ძირითადად, რა პრობლემებით მოგმართავენ პაციენტები?

– ზოგადად, საქართველოში, ჩვენი კვების რაციონიდან გამომდინარე, მოსახლეობას უმეტესად კუჭ–ნაწლავის პრობლემები აწუხებს. ამას პროცენტული მაჩვენებელიც ადასტურებს. ახალი წლის შემდეგ კი ეს პრობლემა, როგორც წესი, მწვავდება.

ნაახალწლევს პაციენტების უმრავლესობა მოგვმართავს გულძმარვის, ბოყინის, ნაბახუსევის სინდრომით, მარჯვენა ფერდქვეშ, ნაღვლის ბუშტის საპროექციო არეში ტკივილებით. განსაკუთრებით იჩენს ხოლმე თავს თორმეტგოჯა ნაწლავისა და კუჭის წყლულის, გასტრიტების გამწვავება. ამას ყველაფერს კი ცხარე, მჟავე საკვები, ღორის ხორცი, ნიგვზიანი საჭმელები იწვევს და, რაც მთავარია, საახალწლო სუფრასთან ამ ყველაფრის ერთად და დიდი რაოდენობით მიღება.

– რას ურჩევდით მოსახლეობას გადატვირთული საშობაო და საახალწლო სუფრების გათვალისწინებით?

– რა თქმა უნდა, დიეტას ყველა ვერ დაიცავს, მაგრამ მაინც ვურჩევდი, პირველ რიგში, მოერიდონ ცხარე საკვებს და ზომიერება დაიცვან. არ შეიძლება ერთდროულად რამდენიმე და, განსაკუთრებით, მძიმე კერძის მიღება. მაგალითად, ერთდროულად ნუ შეჭამთ საცივსა და ღორის ხორცისგან დამზადებულ კერძს, თან სჯობს გაანაწილოთ საკვები – მიიღეთ ხშირად და მცირე ულუფებით. წინააღმდეგ შემთხვევაში კუჭი ზედმეტად იტვირთება და ამას მოსდევს შემდეგ ის პრობლემები, რაზეც ზემოთ ვისაუბრეთ.

შობა–ახალი წლის ტრადიციები საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში>>

– თუ მაინც შევცდით და, მოგეხსენებათ, საახალწლო სუფრასთან თავის შეკავება ხანდახან მართლა რთული საქმეა, როგორ მოვიქცეთ?

– თუ სიმძიმის შეგრძნება გაქვთ, ასეთ შემთხვევაში ორგანიზმს საჭმლის მონელებაში ფერმენტული პრეპარატებით უნდა დაეხმაროთ. თუ გულძმარვა – მაშინ მჟავიანობის დამაქვეითებელი პრეპარატებით. სასურველია მინერალური წყლის მიღება, მაგრამ აქ უნდა გაითვალისწინოთ, რომ თუ მჟავიანობა მომატებული გაქვთ, მინერალური წყალი ჭამამდე 10–15 წუთით ადრე უნდა მიიღოთ, თუ დაბალი – კვების შემდეგ. შესაძლებელია ნაღვლმდენი პრეპარატების მიღებაც, მაგრამ აქ დიდი სიფრთხილეა საჭირო და ექიმის გარეშე ამ პრეპარატების მიღება არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება. ექოსკოპიურმა გამოკვლევამ უნდა დაგიდასტუროთ, რომ ნაღვლის ბუშტში კენჭები არ გაქვთ. თუ კენჭები არის, ნაღვლმდენმა პრეპარატებმა, შესაძლოა, დაძრას კენჭები და ამან არასასურველი შედეგები გამოიწვიოს, მათ შორის ქირურგიული ჩარევა გახდეს საჭირო.

— აქ, ალბათ, კიდევ ერთ საკითხს უნდა შევეხოთ  – საქართველოში, მოგეხსენებათ, შობა ახალი წლის შემდეგ დგება. მრავალი ადამიანი მარხულობს და შობის ღამეს მოუთმენლად ელოდება. ამ დღეს აღნიშნავენ ისინი, ძირითადად, შობასაც და ახალ წელსაც. რას ურჩევდით ასეთ ადამიანებს?

– მარხვას რაც შეეხება, რა თქმა უნდა, ადამიანი, პირველ რიგში, სულის წვრთნის მიზნით მარხულობს, მაგრამ სულის წვრთნა ფიზიკური წვრთნით მიიღწევა. ამ დროს ორგანიზმი დიდი ხნის განმავლობაში არ იღებს ხორცეულს და როდესაც გახსნილდება, უცბად და დიდი რაოდენობით ხორციანი კერძების მიღება არ შეიძლება. მათ ვურჩევდი, ჯერ რძის პროდუქტებით დაიწყონ. თუ ამას ვერ შეძლებენ, უნდა ეცადონ, პირველ დღეს მაინც მრავალფეროვანი ხორციანი საკვები არ მიიღონ, ანუ ერთდროულად სხვადასხვა ხორციანი კერძი, და მხოლოდ ერთს დასჯერდნენ. ასევე სასურველია მათაც მიიღონ ფერმენტული პრეპარატები.

– რა თქმა უნდა, საქართველოში ჩვეულებრივი სუფრაც სასმელის გარეშე წარმოუდგენელია და მით უმეტეს – საახალწლო, რასაც ხშირად მეორე დღეს საშინელი „პახმელია“ მოსდევს. რას ურჩევდით ხალხს ნაბახუსევზე?

– პირველ რიგში, არ მიიღონ სხვადასხვა სახის სასმელი. ნაბახუსევის მძიმე მდგომარეობას, ძირითად შემთხვევებში, სწორედ სასმელის „არევა“ იწვევს. თუ „მძიმე“ დღე გაგითენდათ, 1 ჭიქა წყალში გახსენით 20 წვეთი პიტნა და დილით, უზმოზე მიიღეთ. ეს ნაბახუსევის სიმპტომებს მოხსნის.

– ბოლოს, კიდევ რას ურჩევდით ჩვენს მოსახლეობას, რომელიც სულმოუთქმელად ელოდება ახალ წელსა და საახალწლო სუფრას?

– ზოგადად, ამ საკვებით გადატვირთულ დღეებში მოერიდონ ზედმეტი ცომეულის მიღებას – ამდენ მძიმე საკვებს კიდევ თუ დავამატებთ ბევრ პურს, ხაჭაპურსა და სხვა, კუჭსა და მთლიანად ორგანიზმს დიდი დატვირთვა მიადგება.

დაიცავით ზომიერება, თავმა უნდა აკონტროლოს მუცელი და არა – პირიქით!

157
გულის შეტევა

ამოიცანით მოახლოებული ინფარქტი: ბრიტანელი პროფესორი ნიშნებს ასახელებს

189
(განახლებულია 19:35 14.01.2021)
მოახლოებული მიოკარდიუმის ინფარქტის ამოცნობა შესაძლებელია პირის ღრუსთან დაკავშირებული სიმპტომებით

თბილისი, 14 იანვარი — Sputnik. კბილებზე ნადები, რომელიც წებოვან ფირს ჰგავს, შეიძლება მიოკარდიუმის ინფარქტის ერთ-ერთი ნიშანი იყოს, განუცხადა ლანკასტერის უნივერსიტეტის პროფესორმა ადამ ტეილორმა გამოცემა Express-ს.

მან განმარტა, რომ ამ ტიპის ნადები შედგება ცხიმისგან, ქოლესტერინისგან, კალციუმისგან და სისხლში შემავალი სხვა ნივთიერებებისგან, რომლებიც არტერიებში გროვდება. ეს ცხიმოვანი ნალექი, რომელიც ათეროსკლეროზის სახელითაა ცნობილი, არის გულის დაავადებებისა და გულის შეტევების  მკვებავი გარემო და ასევე მათი მახასიათებელი.

გარდა ამისა, პროფესორი განმარტავს, რომ თუ ადამიანი პირში უჩვეულო მჟავე გემოს შეამჩნევს, ეს შეიძლება სიგნალიც კი იყოს.

გარდა ამისა, ღრძილების დაავადებამ ან პაროდონტიტმა შეიძლება გულის დაავადება გამოიწვიოს, რადგან პირის ღრუში არსებული „ცუდი“ ბაქტერიების გროვა შეიძლება სისხლნაკადში მოხვდეს.

„პირი სავსეა როგორც კარგი, ისე ცუდი ბაქტერიებით. ცუდი ბაქტერიები პირის ღრუდან შეიძლება სისხლში მოხვდეს და სისხლძარღვების ანთება გამოიწვიოს, რასაც შედეგად შეიძლება გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები მოჰყვეს“, — ამბობს პროფესორი.

ადამ ტეილორის აღნიშნავს, რომ გულის შეტევის სიმპტომი ასევე შეიძლება იყოს ტკივილი ყბაში, რომელიც შეიძლება კბილის ძლიერ ტკივილად მივიჩნიოთ.

მანამდე კორეელმა სწავლულებმა დადგინეს, რომ კბილების რეგულარულ გამოხეხვასა და გულის ჯანმრთელობას შორის პირდაპირი კავშირი არსებობს. მათი კვლევის თანახმად, პირის ღრუს გამუდმებული მოვლა ამცირებს მოციმციმე არითმიისა და გულის უკმარისობის განვითარების რისკს.

189
თემები:
ექიმი გირჩევთ
ძალადობა ბავშვზე

ბავშვი სექსუალური ძალადობის მსხვერპლია, თუ... რამ უნდა გააფაციცოს მშობელი

158
(განახლებულია 22:03 14.01.2021)
ამ მასალის გაკეთება სამწუხარო რეალობამ გვიკარნახა: ბოლო პერიოდში საქართველოში ბავშვებსა და მოზარდებზე სექსუალური ძალადობის არაერთი ფაქტი მოხდა, რომელთაგან ზოგ შემთხვევაში მოძალადე თავად არასრულწლოვანის ახლობელი ან ნათესავი იყო.

თემა საკმაოდ რთულია და სათუთი. ამაზე საუბარი ყველას გვიჭირს, მაგრამ, როგორც ჩანს, აუცილებელია. ამიტომაც გადავწყვიტეთ მშობლებს ამერიკელი ტრენერების რჩევები შევთავაზოთ იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ დავიცვათ ბავშვები სექსუალური ძალადობისგან.

უპირველესად იცოდეთ, რომ:

„ცუდი ბიძია“ შესაძლოა ძალიან ახლობელი, კარგად ნაცნობი ადამიანი გამოდგეს. მოძალადეები ძირითადად ის უფროსები არიან, რომლებსაც ბავშვები იცნობენ და ენდობიან, ვისთანაც კარგი დამოკიდებულების გაფუჭებისა ეშინიათ, ვისაც მათი დაშინება და დაშანტაჟება შეუძლია.

რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება:

უფროსის მხრიდან ზედმეტი ყურადღების გამოვლენას, მაგალითად, საჩუქრებს, თავსა და ზურგზე ხელის მოფერებით გადასმას.

როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი?

  • ნუ დატოვებთ მცირეწლოვან შვილს მარტო სხვასთან დიდი ხნით. თუ მაინც მოგიწიათ ეს, შეეცადეთ მოულოდნელად დაბრუნდეთ ან შორიდან გააკონტროლოთ მათი ერთად ყოფნის პერიოდი;
  • ასწავლეთ მცირეწლოვან ბავშვს სხეულის ნაწილების სახელები. მაგალითად, იყო შემთხვევა, როდესაც 5 წლის გოგონამ საბავშვო ბაღში უცბად ტირილი დაიწყო და აღმზრდელს ჩუმად გაანდო, რომ „მამიკომ ისევ შეუჭამა ორცხობილა“. აღმზრდელმა ბავშვს დასამშვიდებლად სხვა ორცხობილა მისცა. მას წარმოდგენაც არ შეეძლო, რეალურად რა იგულისხმებოდა „ორცხობილის ჭამაში“;
  • აუხსენით შვილს პირადი სივრცის საზღვრები. საკუთარ მაგალითზე აჩვენეთ, რას ნიშნავს მიუღებელი, დაუშვებელი შეხება. პატარები ბევრად უკეთესად აღიქვამენ ვიზუალურ მაგალითებს. ამიტომ საცურაო კოსტიუმი ან თავად ჩაიცვით, ან მას ჩააცვით და უთხარით, რომ ადგილებზე, რომლებსაც „პლავკები“ ფარავს, ხელი არავის არ უნდა მოაკიდებინოს;
  • გაიცანით ყველა უფროსი, მათ შორის ბავშვებიც, ვისთანაც თქვენი შვილი მეგობრობს და ვისაც ენდობა;
  • აუხსენით, რა სახის საიდუმლო უნდა დაფაროს და რა - არა;
  • ჩამოაყალიბეთ შვილთან იმდენად მეგობრული ვითარება, რომ ყველაფერი გიამბოთ, არ დაგიმალოთ, თუ რაიმე უხერხულ ან გაუგებარ ვითარებაში მოხვდა;

რამ უნდა შეგაშფოთოთ ბავშვის ქცევაში:

ქცევისა და ემოციური მდგომარეობის უჩვეულო და მკვეთრმა ცვლილებამ. მაგალითად – დეპრესიამ, აუხსნელმა აგრესიამ, ღამეულმა კოშმარებმა, ცხოველებისადმი სისასტიკემ, საკუთარი თავისთვის ფიზიკური ტრავმების მიყენებამ, ცეცხლის წაკიდების მცდელობებმა, მოუსვენრობამ, ქრონიკულმა კუჭის ან თავის ტკივილებმა, სექსუალურმა ქცევებმა და ბავშვის ასაკისთვის შეუფერებელმა ლექსიკამ.

დააკვირდით, რას ხატავს ბავშვი!

იყო შემთხვევა, როდესაც სწორედ ნახატების მეშვეობით „გასცა“ 5 წლის გოგონამ საკუთარი მოძალადე აღმზრდელი – ეკლესიასთან არსებული საბავშვო ბაღის 56 წლის მასწავლებელი.

თუ ისე მოხდა, რომ, ვთქვათ, ოთახში შეხვედით და დაინახეთ, რომ თქვენი შვილი იქ რომელიღაც უფროსთან ერთადაა მარტო და ამის გამო გულის სიღრმეში უსიამო ეჭვი გაგიჩნდათ, ბავშვი კი არ გამოარიდოთ იქაურობას, არამედ მტკიცედ, მოურიდებლად და ტაქტიანად უთხარით უფროსს, რომ შვილს უფროს ადამიანებთან მარტო დარჩენის უფლებას არ აძლევთ!

ამით თქვენ სიგნალს გზავნით, რომ ყურადღებიანი მშობელი ბრძანდებით. თუ ადამიანი ნორმალურია, აუცილებლად გაგიგებთ. თუ თქვენი ეჭვი მცდარი აღმოჩნდა, მაინცდამაინც უხერხულად ნუ იგრძნობთ თავს. ჯობს შეცდეთ და მავანმა იწყინოს კიდეც თქვენი სიტყვები, ვიდრე თქვენს შვილს უბედურება შეემთხვეს და სიცოცხლის ბოლომდე მძიმედ ტრავმირებულმა იცხოვროს.

საქართველოში პედოფილების მიმართ სისხლის სამართლის პოლიტიკა მკაცრდება

აუცილებლად გაითვალისწინეთ:

ღმერთმა არ ქნას, მაგრამ თუ მსგავსი საშინელება მაინც მოხდა და ბავშვი შეეცდება გიამბოთ ყველაფერი, ეცადეთ, გააკონტროლოთ საკუთარი რეაქცია. მწვავედ რეაგირებამ შესაძლოა ბავშვი კიდევ მეტად დააფრთხოს და დააშინოს.

რაც მთავარზე უმთავრესია — ეს ისაა, რომ კარგად გაიცნოთ საკუთარი შვილი, ხშირად ესაუბროთ გულახდილად და აგრძნობინოთ, რომ ნებისმიერ შემთხვევაში მის მხარეს იქნებით.

158
თემები:
მშობლები და შვილები
თბილისის ცარიელი ქუჩები

საქართველო ერთ-ერთი საუკეთესოა კორონავირუსთან ბრძოლაში - ახალი რეიტინგი

0
(განახლებულია 08:58 16.01.2021)
ექსპერტებმა შეაფასეს 183 ქვეყანა 19 ინდიკატორით - მათ შორისაა მთავრობის მოქმედებები, დახმარება მოსახლეობას და ჯანდაცვის სისტემის მუშაობა

თბილისი, 16 იანვარი - Sputnik. საქართველო კორონავირუსთან ბრძოლაში ეფექტური ღონისძიებების მიხედვით საუკეთესო ქვეყნების ათეულში მოხვდა, ამას აჩვენებს ოქსფორდის უნივერსიტეტის რეიტინგი.

უნივერსიტეტმა შეაფასა 183 ქვეყანა 19 ინდიკატორით - მათ შორისაა მთავრობის მოქმედებები, დახმარება მოსახლეობას და ჯანდაცვის სისტემის მუშაობა.

რეიტინგის მიხედვით, საქართველო იკავებს მე-10 ადგილს და მას საბერძნეთსა და ნიდერლანდებს შორის იყოფს.

რეიტინგის პირველი ხუთეული ასეთია: ზიმბაბვე, ვენესუელა, აზერბაიჯანი, იტალია და ჰონდურასი. ბოლო ადგილზეა მაკაო, ნიკარაგუა, ტანზანია, ტაივანი და ბოლივია.

კორონავირუსის პირველი შემთხვევა საქართველოში 26 თებერვალს დაფიქსირდა. დღეისათვის ინფიცირებულთა საერთო რაოდენობა 245 789-ს შეადგენს, გამოჯანმრთელდა 229 196 ადამიანი, გარდაიცვალა 2 893 პაციენტი.

0