კარტოფილი

როდის არის კარტოფილი სასარგებლო და როდის საზიანო? განმარტავს ექიმი–დიეტოლოგი

625
(განახლებულია 21:23 02.12.2020)
ექიმი ამსხვრევს დამკვიდრებულ მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ კარტოფილი წონაში მატებას უწყობს ხელს და ამბობს, რომ ამის მტკიცება მთლად მართებული არ არის.

თბილისი, 2 დეკემბერი — Sputnik. კარტოფილი არის „მეორე პური“, რომელიც, სწორად მომზადების შემთხვევაში, გავლენას არ ახდენს წონის მატებაზე, აცხადებს ექიმი–დიეტოლოგი ტატიანა რაზუმოვსკაია.  

ექიმის თქმით, გავრცელებული მოსაზრება, რომ კარტოფილი წონის სწრაფ მატებას უწყობს ხელს, მთლად მართებული არ არის: მოხარშული კარტოფილის კალორიულობა 100 გრამზე (ასეთია საშუალო ზომის კარტოფილის წონა) დაახლოებით 80-110 კილოკალორიაა. ამავე დროს კარტოფილში ცოტაა უხეში ბოჭკო, არ იწვევს მუცლის შებერვასა და შეშუპებას.

სხვა შემთხვევაა კარტოფილი ფრი (დაახლოებით 280 კკალ), რომელიც ზიანს აყენებს სხეულის ფორმებს და ზრდის II ტიპის დიაბეტის რისკს. ამასთან, იკარგება სასარგებლო ნივთიერებების 60 პროცენტი. ხოლო როცა კარტოფილს კანიანად ხარშავთ ან აცხობთ, სასარგებლო ნივთიერებების 10-15 პროცენტი „ორთქლდება“.

„ვინც წონაში იკლებს, არ უნდა მიირთვას კარტოფილი ხორცთან ან სალასთან ერთად. ასეთი პროდუქტები ერთად ნელა მუშავდება. რა თქმა უნდა, ერთჯერადად ასეთი კერძის ჭამა შეიძლება, მაგრამ ძირითად რაციონს არ უნდა წარმოადგენდეს“, — განმარტა დიეტოლოგმა.

რისთვის რომელი

გარდა ამისა, რაზუმოვსკაია გვირჩევს, რომელი კერძისთვის რა სახეობის კარტოფილია გამოსადეგი. მისი თქმით, სუპებისა და სალათების მოსამზადებლად მუქკანიანი კარტოფილია უმჯობესი — ის არ ჩაიხარშება მდუღარე წყალში, შესაწვავად ყვითელი ან ვარდისფერი ბოლქვები გამოიყენეთ — მომწარო გემო არ ექნება, ხოლო პიურეს მოსამზადებლად საუკეთესოა თეთრი კარტოფილი — ის უფრო რბილია და კარგად იხარშება.

გულისა და წნევისთვის

კარტოფილში ბევრია კალიუმი — 378 მილიგრამი 100 გრამზე, ის ორგანიზმს ზედმეტი წყლის, ნატრიუმისა და ტოქსინების გამოდევნაში ეხმარება. თუ ორგანიზმს კალიუმი არ ჰყოფნის, შეიძლება კუნთების კრუნჩხვები და გულის რიტმის დარღვევები განვითარდეს.

კარტოფილში კალიუმთან ერთად მაგნიუმის მაღალი შემცველობა პოზიტიურად მოქმედებს არტერიულ წნევაზე: ამცირებს მას, რაც სასარგებლოა ჰიპერტონიკებისთვის. თუმცა, თვითონ კარტოფილი წნევას არ შეამცირებს და ვერ შეცვლის ექიმის მიერ დანიშნულ მედიკამენტებს.

ამაგრებს ძვლებს

კარტოფილი არის ფოსფორის წყარო (100 გრამზე 50-60 მილიგრამი), რომელზეც დამოკიდებულია ნახშირწყლების ცვლა. ჩონჩხის ქსოვილები წარმოიქმნება ფოსფორმჟავას მარილებისგან. ფოსფორის ნაკლებობამ ბავშვებში შეიძლება რაქიტი გამოიწვიოს.

ვირუსის საწინააღმდეგოდ და კბილებისთვის

გარდა ამისა, კარტოფილი შეიცავს უამრავ C ვიტამინს: 13 მილიგრამი 100 გრამზე. ის აძლიერებს სისხლძარღვებს — ვენებიდან კაპილარებამდე, კბილებს კალციუმს აწვდის, ეხმარება ორგანიზმს ვირუსებთან ბრძოლაში.

როგორ ავირჩიოთ და შევინახოთ კარტოფილი

  • კარტოფილი უნდა იყოს მთლიანი და მშრალი. ბოლქვს არ უნდა ჰქონდეს ღივები — ისინი ტოქსიკური ნივთიერების — სოლანინის არსებობაზე მიუთითებს, რომელიც ხანგრძლივი და არასწორი შენახვის დროს ჩნდება ბოლქვში.
  • რაც შეხება მწვანე ლაქებს, თუ ის ორ სანტიმეტრზე მეტი არ არის, მაშინ ეს ნორმის ფარგლებს არ სცდება. თუმცა მწვანე ზედაპირი ნებისმიერ შემთხვევაში უნდა მოიჭრას.
  • თუ კარტოფილს მუქი ყავისფერი ლაქები აქვს, ე.ი. ის დაავადებულია და სწრაფად გაფუჭდება.
  • კარტოფილის შენახვის საუკეთესო ტემპერატურაა ორიდან ხუთ გრადუსამდე.
  • თუ გსურთ, რომ კარტოფილი სწრაფად არ გაღივდეს, ჩადეთ მასთან ერთად ორი–სამი ღერი მშრალი პიტნა, ეს ხელს შეუწყობს პროცესის გარკვეული დროით შენელებას.
625
თემები:
სასარგებლო რჩევები (449)
ექიმი ბავშვს სინჯავს

თირკმელკენჭოვანი დაავადება პატარა ბავშვებში: როგორ ამოვიცნოთ იშვიათი დაავადება

57
(განახლებულია 22:15 26.01.2021)
იმ შემთხვევაში, თუ ოჯახის რომელიმე წევრს თირკმელკენჭოვანი დაავადება აწუხებს, პედიატრმა აუცილებლად უნდა იცოდეს ამის შესახებ.

თბილისი, 26 იანვარი — Sputnik. არსებობს იშვიათი შემთხვევები, როდესაც ბავშვებს თირკმლებში კენჭები უჩნდებათ, მაგრამ ამას გვიან ადგენენ ხოლმე, წერს პედიატრთა ასოციაცია (BVKJ).

სპეციალისტების თქმით, ეს იმითაა გამოწვეული, რომ ამ დროს სიმპტომები უმეტესწილად არასპეციფიკურია: პატარა ბავშვებში მუცლის ტკივილი, გულისრევის შეგრძნება და პირღებინება, ხოლო შედარებით მოზრდილებში — ტკივილები ზურგისა და გვერდის არეებში, რაც, როგორც წესი, არ არის თირკმელებში კენჭების არსებობის სიმპტომები.

გამომწვევი მიზეზები

პედიატრთა ასოციაციის მონაცემებით, თირკმელკენჭოვანი დაავადება — ნეფროლიტიაზი ძირითადად ამ დაავადებისადმი მიდრეკილ ბავშვებში იჩენს თავს. ასე რომ, თუ ოჯახის რომელიმე წევრს ეს პრობლემა აქვს, პედიატრმა აუცილებლად უნდა იცოდეს ამის შესახებ.

სტატისტიკური მონაცემებით, რისკის ჯგუფში ძირითადად ახალშობილობის ასაკიდან 11 წლამდე ასაკის ბიჭები შედიან.

სპეციალისტების თქმით, თირკმელკენჭოვანი დაავადება ბავშვებში შეიძლება გამოიწვიოს:

  • ორგანიზმში მჟავა–ტუტოვანმა დისბალანსმა;
  • არასაკმარისი რაოდენობით წყლის სმამ;
  • მოზარდობის პერიოდში ჰორმონალურმა დარღვევებმა;
  • ურინას მახასიათებლის შეცვლამ;
  • ორგანიზმში კალციუმის, ვიტამინ В-ს ჭარბმა რაოდენობამ;
  • А–ვიტამინის ნაკლებობამ.

გარდა ამისა, ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები თუ შარდსადენი გზების ინფექციები (უფრო ხშირად) ასევე შეიძლება გახდეს თირკმლებში კენჭების წარმოქმნის ხელშემწყობი.

სიმპტომები

როგორ შეიძლება დავადგინოთ, რომ პატარას თირკმლის ტკივილი აწუხებს:

  • ბავშვი, ცდილობს რა, თავი დააღწიოს ტკივილს, გამუდმებით წრიალებს საწოლში და გვერდს იცვლის, შფოთავს;
  • სხეულის ტემპერატურა აწეული აქვს;
  • შარდში შეინიშნება სისხლი;
  • ტკივილი თავს იჩენს არა მარტო წელის, არამედ საზარდულის არეში, მუცელსა და სასქესო ორგანოში;
  • ბავშვს შეიძლება აღენიშნებოდეს ვეგეტატიური დარღვევებიც გულისრევის, პირღებინების, ძლიერი ოფლდენის სახით.

გახსოვდეთ: 1-დან 3 წლამდე ასაკის ბავშებში თირკმელკენჭოვანი დაავადებით გამოწვეული ტკივილები შეიძლება არც აღინიშნებოდეს, ან ძალიან სუსტად იყოს გამოხატული.

მკურნალობა

ექიმები თირკმელკენჭოვანი დაავადების მკურნალობისას თავდაპირველად ცდილობენ მიაღწიონ იმას, რომ კენჭი თავისით „გაქრეს“, რისთვისაც ბავშვს დიდი რაოდენობით სითხის მიღებას უნიშნავენ.

აუცილებლობის შემთხვევაში დამატებით ინიშნება სამკურნალო პრეპარატები.

თუ მეთოდები არასაკმარისი გამოდგა, მაშინ კენჭს ულტრაბგერითი ზემოქმედებით ან ქირურგიული ოპერაციის გზით აშორებენ.

რეციდივის პროფილაქტიკა

იმ შემთხვევაში, თუ ბავშვს თირკმელკენჭოვანი დაავადება დაუდასტურდა, ექიმები რეციდივის (გამეორება) თავიდან ასარიდებლად პატარის კვებისას შემდეგი რეკომენდაციების დაცვას გვირჩევენ:

ბალანსირებულად კვებეთ ბავშვი ხშირად და მცირე ულუფებით;

უარი თქვით მარილსა და ცხარე სანელებლებზე;

გააძლიერეთ სითხის მიღების რეჟიმი — საჭირო ნორმა დაადგინეთ ექიმთან.

გახსოვდეთ: თვითნებური მკურნალობა დაუშვებელია და ამას შეიძლება სერიოზული გართულებები მოჰყვეს!
57
თემები:
ექიმი გირჩევთ
Пандемия коронавируса COVID 19 - реаниматологи во Франции

ექიმი კატეგორიულად გაფრთხილებთ: აუცილებლად გამოიძახეთ სამედიცინო დახმარება, თუ...

93
(განახლებულია 21:12 26.01.2021)
არიან ადამიანები, რომლებისთვისაც არტერიული წნევის მატება ლამის ჩვეულებრივ მოვლენადაა ქცეული და ამიტომ სასწრაფო დახმარებას არ იძახებენ, რასაც შეიძლება მძიმე შედეგი მოჰყვეს.

თბილისი, 26 იანვარი — Sputnik. არის შემთხვევები, როდესაც არტერიული წნევის მატების გამო პაციენტები სასწრაფო დახმარებას არ იძახებენ, რაც კატეგორიულად მიუღებელია, აცხადებს კარდიოლოგი სერგეი ივანოვი.

მისი თქმით, არსებობს პირობები, როდესაც ექიმის დახმარება წნევის პრობლემების აღმოსაფხვრელად გადაუდებლად აუცილებელია.

კარდილოგის განმარტებით, სასწრაფო უნდა გამოიძახოთ, თუ მედიკამენტების მიღებიდან საათ-ნახევრის გასვლის შემდეგაც კი წნევა კი არ მცირდება, არამედ, პირიქით, მისი გაზრდის ტენდენცია შეინიშნება.

„ამ სიტუაციაში საჭიროა სწრაფი ჩარევა და არტერიული წნევის შესამცირებლად უფრო აგრესიული თერაპია“, — აღნიშნავს ივანოვი.

გარდა ამისა, ექიმი მოგიწოდებთ, გამოიძახოთ სამედიცინო დახმარება, თუ გულის არეში ტკივილი მედიკამენტების მიღებიდან თხუთმეტი წუთის განმავლობაში არ გაქრება.

  • „ამ დროს ყოველთვის არის ეჭვი მიოკარდიუმის ინფარქტზე, ამიტომაც მოქმედებს „ოქროს ნახევარი საათის“ წესი“, — აღნიშნავს ის.

ექიმი გაფრთხილებთ, რომ ლოდინის ზედმეტი ოცდაათი წუთი მნიშვნელოვნად გააუარესებს პაციენტის მდგომარეობას.

 

93
თემები:
ექიმი გირჩევთ
ყვავილი ზამთარში

დღის ასტროპროგნოზი ზოდიაქოს ნიშნებისთვის: 27 იანვარი

0
(განახლებულია 12:08 26.01.2021)
გთავაზობთ ყოველდღიურ ასტროლოგიურ პროგნოზს ზოდიაქოს თითოეული ნიშნისთვის. გაიგეთ ჩვენი ჰოროსკოპიდან, რას გიმზადებენ ვარსკვლავები და რას გირჩევენ ასტროლოგები

დღეს 2021 წლის 27 იანვარია, ოთხშაბათი. მზარდი მთვარე კირჩხიბის ნიშანშია. ამ დღეს პლანეტა მერკური მფარველობს.

დღეს მგზნებარე ვნებებისა და განცდების დღეა. ემოციურ ფონზე მოსალოდნელია ცვალებადი განწყობა, სპონტანური მოქმედებები და გრძნობები, ექსცენტრულობა. ადამიანებს მწვავე რეაგირება ექნებათ ირგვლივ განვითარებულ მოვლენებზე. ყოველივე ამის გათვალისწინებით ექსპერტები გირჩევენ, არ შეეხოთ სხვების გრძნობებსა და ინტერესებს – ეს, შესაძლოა, სავალალოდ დასრულდეს. ამ დღეს პლუსიც აქვს – მომატებული ამბიციურობა და პატივმოყვარეობა სამუშაოზე, კარიერასა და სიყვარულში წარმატებების მიღწევას შეუწყობს ხელს.

2021 წლის მთავარი მიმოხილვა: როგორი იქნება ხარის წელიწადი აღმოსავლური ჰოროსკოპის მიხედვით>>

ვერძი: ექსპერტები გირჩევენ, რაც შეიძლება შორს დაიჭიროთ თავი ჭორებისა და ინტრიგებისგან, რომ ამაში ჩათრეული არ აღმოჩნდეთ. რაც არ უნდა ბობოქარი მოვლენები განვითარდეს ირგვლივ, განზე უნდა დარჩეთ, შეინარჩუნოთ ნეიტრალიტეტი და მხოლოდ საკუთარი საქმე გააკეთოთ. გარშემომყოფები თქვენ გარეშეც მოაგვარებენ სიტუაციას, მაგრამ თუ თავს ვერ შეიკავებთ და ვინმეს მხარეს დაიჭერთ, საბოლოოდ ეს სანანებელი გაგიხდებათ – ამან თქვენს რეპუტაციაზე დამღუპველად შეიძლება იმოქმედოს.

კურო: სასურველი შედეგის მისაღწევად დღეს მხოლოდ „შემოვლითი“ გზებით უნდა ისარგებლოთ. გარშემომყოფებთან პირდაპირი საუბრის მცდელობა არაფერს მოიტანს, ხოლო „პარტიზანული“ მეთოდები კი, როგორიცაა, მაგალითად, მინიშნებები, საკმაოდ ეფექტური აღმოჩნდება. ასე რომ, თუ საკუთარი იდეის წამოწევა გინდათ, ამისთვის საუკეთესო საშუალება იქნება მოხერხებულობა, საჭირო ადამიანის დარწმუნება ამ იდეაში ისე, რომ მან იფიქროს, თითქოს თვითონ მოუვიდა ეს აზრი თავში.

ტყუპი: მოემზადეთ იმისთვის, რომ დღეს მოულოდნელად საკმაოდ მაცდური წინადადება შეიძლება მიიღოთ. ეს, შესაძლოა, თქვენს შემოსავლებს, მუშაობას ან პირად ცხოვრებას ეხებოდეს. თუმცა, სანამ დათანხმდებით, ყველაფერი კარგად უნდა აწონ–დაწონოთ. როდესაც დეტალებს ჩაუღრმავდებით და კარგად გათვლით, მომგებიანია თუ არა ეს წინადადება თქვენთვის, მხოლოდ მაშინ შეძლებთ სწორი გადაწყვეტილების მიღებას.

კირჩხიბი: დღეს ნამდვილ სუპერმენად იგრძნობთ თავს. ვარსკვლავები მოგანიჭებენ უსაზღვრო ენერგიას, აივსებით აზარტით, ვერ იგრძნობთ დაღლილობას და ამ ყველაფრის წყალობით მთების გადადგმა შეგიძლიათ. განსაკუთრებით კარგი იქნება, თუ რაღაც გადაუჭრელი საკითხები გაქვთ „მარაგში“ – დღეს შესანიშნავი შანსია ყველაზე უიმედო ჩანაფიქრის განხორციელებისთვისაც კი. და მაინც, როდესაც „მთების გადადგმას“ დაიწყებთ, ზედმეტიც არ მოგივიდეთ – ზომიერება მაინც კარგი რამაა.

ლომი: გარშემომყოფები რამე საკითხისადმი მოულოდნელი მიდგომით შეიძლება გააკვირვოთ. არაა გამორიცხული, რომ პრობლემის, რომელზეც ბევრი ადამიანი ამაოდ იმტვრევდა თავს, გადაჭრის ძალზე დახვეწილი მეთოდი წარმოადგინოთ. დღეს არასტანდარტული აზროვნება გახასიათებთ და ამის წყალობით ბევრ ამოცანას სხვა კუთხით შეხედავთ. ეს განსაკუთრებით შესამჩნევი იქნება შემოქმედების სფეროებში მოღვაწე ლომებისთვის – შთაგონების მოზღვავებას იგრძნობთ.

ქალწული: დღეს განსაკუთრებულად დამოუკიდებლად იგრძნობთ თავს. ნებისმიერი მცდელობა ირგვლივ მყოფთა მხრიდან, რომ რჩევა მოგცენ ან გმართონ, პირად შეურცხყოფად იქნება თქვენი მხრიდან აღქმული. ასეთი პოზიცია, ერთი მხრივ, შესაძლოა, თქვენთვის გარშემომყოფებთან კონფლიქტებით შემობრუნდეს. მეორე მხრივ კი, დამოუკიდებლები ვერ მიიღებთ ვერანაირ ჩარჩოს, საზღვარს და ეს საქმეებზე შეიძლება პოზიტიურად აისახოს. იქ, სადაც სხვა ჩიხში მოექცევა, თქვენ არაორდინარულ გადაწყვეტილებას შესთავაზებთ.

სასწორი: დღეს რაღაც მოვლენამ შეიძლება გაგანაწყოთ და კალაპოტიდანაც კი ამოგაგდოთ. მაგრამ სასოწარკვეთილებაში ჩავარდნა არ ღირს. ეს ნორმალურია – საქმეებში ხან ყველაფერი კარგად გამოდის და ხან – არა. ირგვლივ მყოფების იმედზე ყოფნაც ყოველთვის არ ღირს. დღეს უნდა გახსოვდეთ, რომ ერთადერთი ადამიანი, რომელსაც ანგარიში უნდა ჩააბაროთ და ვისი იმედიც უნდა გქონდეთ, ეს თვითონ თქვენ ხართ. ასეთ შემთხვევაში იმედგაცრუებაც ნაკლები გექნებათ.

მორიელი: დღეს დილიდან ლიდერის პოზიციაზე იგრძნობთ თავს. და საქმე ის კი არაა, რომ სხვებზე მბრძანებლობა მოგინდებათ, არამედ მთავარია ის, რომ გარშემომყოფები თქვენ სიტყვას დაუგდებენ ყურს. თქვენი ნათქვამი ძალზე დამაჯერებელი იქნება და ამის წყალობით დიდი ძალისხმევის გარეშე მიიპყრობთ ყურადღებას, დააინტერესებთ ადამიანებს და დაარწმუნებთ საკუთარ სიმართლეში. სწორედ ეს უნდა გააკეთოთ დღეს – წარმოადგინოთ თქვენი იდეები, პროექტები ხოლო ყოფით საკითხებზე დროის დახარჯვა მართლაც გაუმართლებელი იქნება.

მშვილდოსანი: დღეს გარშემომყოფები, თითქოს შეთანხმებულად, თქვენი მოთმინების გამოცდას მოაწყობენ, რომელიც ისედაც უკვე სავსეა. გასაკვირი არცაა, რომ რაღაც მომენტში მოთმინების ფიალა გაივსოს და „აფეთქდეს“ ეს რომ არ მოხდეს, ვარსკვლავები გირჩევენ, „ორთქლი ნელ–ნელა გამოუშვათ“ და არ დაელოდოთ მის ავსებას. სჯობს, მაგალითად, მთელი დღე იბუზღუნოთ, ვიდრე მრისხანება მთელი დღე აგროვოთ და მერე ერთიანად ამოხეთქოთ – მოაწყოთ გრანდიოზული სკანდალი.

თხის რქა: დღეს არაერთი სიურპრიზი შეიძლება გელოდებოდეთ. არა გამორიცხული, რომ ამის წყალობით რაღაც–რაღაცებს სრულიად სხვა კუთხით შეხედოთ. საქმეებში, შესაძლოა, ახალი ფაქტები გამოჩნდეს, არ გარშემომყოფებიდან ერთ–ერთმა აბსოლუტურად სხვა მხრიდან აჩვენოს თავი. ეს, რა თქმა უნდა, საქმეებისგან მოგწყვეტთ, მაგრამ ახალ შთაბეჭდილებებს მიიღებთ.

მერწყული: დღეს რისკავთ, რომ რომელიღაც საინტერესო იდეა საფუძველშივე ამოძირკვოთ. ამაში დამნაშავე თქვენი მოუთმენლობა იქნება გადაწყვეტილების მიღებისა და სურვილის არქონა, რომ დეტალებს ჩაუღრმავდეთ. მერე რომ სანანებელი არ გაგიხდეთ, გახსნილი უნდა იყოთ ნებისმიერი ახალი აზრის, პროექტისა და იდეისთვის. ბოლოს და ბოლოს, მათზე უარის თქმას ყოველთვის მოასწრებთ.

თევზები: დღეს საშუალება მოგეცემათ, რომ თქვენი ორგანიზატორული უნარები წარმოაჩინოთ, თუნდაც ეს ნიჭი „ღრმა ძილის მდგომარეობაში“ იყოს. გარშემომყოფებისთვის დავალების მიცემა, მოვალეობების გადანაწილება, ენთუზიაზმით დამუხტვა – ეს ყველაფერი დღეს თქვენთვის ძალზე იოლია. თუნდაც სხვების ხელმძღვანელობის საშუალება არ გქონდეთ, სულ მცირე, საკუთარი თავის შესანიშნავად ორგანიზებას მაინც მოახერხებთ.

0