შაკიკისადმი მიდრეკილება განპირობებულია მემკვიდრეობით, სქესით, ცხოვრების არასწორი წესით, ფსიქოემოციური ფონით

შაკიკის მკურნალობა შესაძლებელია: გერმანიაში მოღვაწე ნევროლოგის რჩევები

611
(განახლებულია 16:44 07.07.2020)
მტანჯველი თავის, კეფისა და თვალის ტკივილი, წნევის დავარდნა, მომატებული მგრძნობელობა, ყნოსვითი აურა, გულისრევის შეგრძნება – ეს შაკიკია, მისი გამომწვევი ზუსტი მიზეზები კი დღემდე განსაზღვრული არ არის.

მსოფლიოში შაკიკი მოსახლეობის 10 პროცენტს აწუხებს. ის სამჯერ უფრო ხშირია ქალებში, ვიდრე მამაკაცებში. შეტევა შეიძლება გამოიწვიოს სხვადასხვა ხელის შემწყობმა ფაქტორმა. შესაძლოა ადამიანს შეტევა დაეწყოს ძლიერ სინათლეზე, ხმაურზე, სტრესული მდგომარეობისას, შიმშილის გამო, ან იმ საკვების ჭარბი დოზით მიღებისას, რომელიც ტკივილის მაპროვოცირებელია. მაგალითად, ასეთი საკვებია ყველი, შოკოლადი, თხილი, ასევე ალკოჰოლი, განსაკუთრებით კი წითელი ღვინო.

შაკიკი არ იკურნება, თუმცა ის მართვადი დაავადებაა. ხშირად ისმის კითხვა, როგორ მკურნალობენ შაკიკს? ამის შესახებ გერმანიაში მოღვაწე ნევროლოგმა, თავის ტკივილის ევროპული ასოციაციის პრეზიდენტმა, გერმანიის ქალაქ ესენის უნივერსიტეტის პროფესორმა და ქალაქ უნას ევანგელური საავადმყოფოს ნევროლოგიური დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა, პროფესორმა ზაზა ქაცარავამ ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში ისუბრა.

- რამდენი ფორმა არსებობს თავის ტკივილის?

- არსებობს საერთაშორისო კლასიფიკაცია, რომელიც ძალიან მაღალ დონეზეა შესრულებული და ის თავის ტკივილის 230 ფორმას განასხვავებს. რეალურად ყოველდღიური მკურნალობისთვის საჭიროა ვიცოდეთ სამი სახის თავის ტკივილი, ესენია შაკიკი, დაძაბული თავის ტკივილი და ე.წ. კლასტერული თავის ტკივილი. ეს სამი არის ყველაზე ხშირი თავის ტკივილის ფორმა.

- როგორ უნდა ვუმკურნალოთ შაკიკს?

- უნდა აღვნიშნო, რომ შაკიკი ყველაზე გავრცელებული თავის ტკივილია. საქართველოში შაკიკი ქალების 18 პროცენტს, ხოლო კაცების 8 პროცენტს აწუხებს. ამ პაციენტების დიდ უმრავლესობას შაკიკის შეტევები იშვიათად აქვს. მან, ვისაც შაკიკი აწუხებს, უნდა ისწავლოს, როგორ ჩაიტაროს მკურნალობა, რა უნდა მიიღოს მწვავე შეტევის დროს. თუ ადამიანს შაკიკის შეტევები აქვს ყოველ მეორე დღეს, ან უფრო ხშირად, სწორედ ეს ადამიანია სამკურნალო. მართალია, შაკიკი არ კლავს, მაგრამ ძალიან ტანჯავს ადამიანს. შაკიკის განკურნება შეუძლებელია, მაგრამ მკურნალობა არსებობს და საკმაოდ ეფექტურიცაა. ჩვენ 10 წლის წინ ჩავატარეთ სპეციალური ეპიდემიოლოგიური გამოკვლევა საქართველოში, სადაც ვაჩვენეთ, რომ შაკიკის ეპიზოდური ფორმის სიხშირე ისეთივეა, როგორც მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ქრონიკული ფორმის სიხშირე ორჯერ უფრო მაღალია, ვიდრე ევროპაში და ამერიკაში. იმ ქვეყნებში, სადაც მკურნალობის ეფექტური სისტემა არსებობს, იქ ეპიზოდური შაკიკი არ გადაიზრდება ქრონიკულში. საჭიროა კომპლექსური მკურნალობა. ოჯახის ექიმი, ნევროლოგი, ტკივილის სპეციალისტი, ფსიქოლოგი, ესენი ყველა მუშაობენ იმისთვის, რომ ეპიზოდური ფორმა დარჩეს ეპიზოდურ ფორმად და არ გადაიზარდოს ქრონიკულში.

- არსებობს მედიკამენტები, რომელიც ძალიან ძვირი ღირს და არ იყიდება საქართველოში. ხშირად უწევთ უცხოეთიდან ჩამოტანა, გამოგზავნა. რატომ ვხარჯავთ ამ წამლებში ბევრ ფულს, თუ არსებობს მკურნალობის შესაძლებლობა?

- ძალიან სწორი შეკითხვაა. ეპიდემიოლოგიური კვლევის შემდეგ მე საკმაოდ დიდი გრანტი ჩამოვიტანე, დაახლოებით 100 ათასი დოლარის ფარგლებში იყო ეს გრანტი. ეს იყო ექიმის ხელფასი, ექთნის ხელფასი, სამი თვის განმავლობაში უფასო წამლები და ეს ყველაფერი შევთავაზეთ პაციენტებს. თან დავიწყეთ იმის დათვლაც, ეკონომიკურად როგორ არის ეს ამბავი აგებული. დაახლოებით 1000 ავადმყოფი გამოვიკვლიეთ და გაირკვა, რომ ერთი მოსახლე თბილისში დაახლოებით 30 ლარს ხარჯავს ამ პრობლემისთვის. ნუ, ზოგი 150 ლარს, ზოგი 5 ლარს, მაგრამ საშუალოდ იხარჯება 30 ლარი. აქ მთავარია – რაში იხარჯება ეს 30 ლარი. განუწყვეტლივ მეორდება თავის ტვინის ტომოგრაფია, აინტერესებთ სიმსივნე ხომ არ აქვთ და ასე გრძელდება განუწყვეტლივ... არ არის ეს საჭირო. ეს 30 ლარი იხარჯება არასწორ დიაგნოსტიკაში და იხარჯება უაზროდ დანიშნულ წამლებში. უნდა არსებობდეს სტანდარტი, რომელსაც უნდა მიჰყვებოდეს ექიმი. აქვე მინდა ვთქვა, რომ საქართველოში ასე ცუდად არ არის საქმე. არსებობს რამდენიმე ძალიან მაღალკვალიფიციური სპეციალისტი. არის ძალიან მაღალი დონის ექიმი ხატია გვანცელაძე, რომელიც არის ჩემი მოსწავლე. ის ძალიან მაღალ დონეზე მიიღებს და გამოიკვლევს ყველა ავადმყოფს. არიან არაჩვეულებრივი სპეციალისტები – ანუკა ძაგნიძე, მაკა კუკავა, გოგიტა გეგელაშვილი, გუგა ჩახავა, გვანცა გიორგაძე, რომლებიც სწორი მიმართულებით მკურნალობენ ავადმყოფს. დიაგნოსტიკის შემდეგ პაციენტს დაენიშნება მკურნალობა, რომელიც ექვემდებარება მსოფლიო სტანდარტს.

ყველანაირად მინდა, რომ რაც მე გერმანიაში ვისწავლე და რასაც მე გერმანიაში მივაღწიე, ჩემს ქვეყანას მოვახმარო.

 

611
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე (60)
კორონავირუსის პანდემია

როგორ ვუმკურნალოთ კორონავირუსს სახლის პირობებში ექიმის რეკომენდაციები

61
(განახლებულია 18:26 21.10.2020)
ბოლო რამდენიმე დღეა, კორონავირუსით ინფიცირებულთა რაოდენობა საქართველოში ათასს აჭარბებს. ქართველი ექიმები იმ მოქალაქეებს, ვისაც კორონავირუსის დადასტურებული დიაგნოზი აქვს, თუმცა სიმპტომები მსუბუქად მიმდინარეობს, სახლში, თვითიზოლაციის პირობებში მკურნალობას ურჩევენ.

ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი არჩილ მარშანია დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის ეროვნული სამსახურისა და საქართველოში COVID-19-ის ამბოლატორიული მართვის სახელმწიფო პროტოკოლზე დაყრდნობით გთავაზობთ რჩევებს, რომლებიც შინ მკურნალობის ან კორონავირუსის სიმპტომების აღმოჩენისას დაგეხმარებათ:

თვითიზოლაციის წესები თუ მარტო არ ცხოვრობთ

გაფრთხილებთ, პირველ რიგში დაუკავშირდით ცხელ ხაზს, ოჯახის ექიმს ან 112-ს, რომ მიიღოთ ოფიციალური ინსტრუქცია. ასევე გაარკვიეთ, შესაძლებელია თუ არა, რომ გადახვიდეთ კლინიკაში ან ე.წ. კოვიდ–სასტუმროში.

წესები შესაძლოა იცვლებოდეს

უმორჩილესად გთხოვთ, მე ნუ მეჩხუბებით იმაზე, რომ არ ირეკება, ან ადგილები არ არის და პასუხს წესიერად არ გაძლევენ. შეგახსენებთ, რომ უბალოდ ექიმი ვარ და არანაირ თანამდებობაზე არ ვმუშაობ, მსგავს ამბებზე ჩემი პასუხისმგებლობა არის ნული.

ქვემოთ ჩამოთვლილი წესები შედგენილია საქართველოს დაავადების კონტროლის ცენტრის რეკომენდაციების და დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის ეროვნული სამსახურის რეკომენდაციების მიხედვით.

ვის შეიძლება გამოადგეს ეს რეკომენდაციები

მას, ვისაც აღენიშნება კოვიდ-19-სთვის დამახასიათებელი სიმპტომები, ვინც ელოდება კოვიდ-19-ზე PCR–ტესტირების პასუხს, ვისაც ტესტირებით დაუდასტურდა კოვიდ-19 (სიმპტომური ან ასიმპტომური), ვისაც ჰქონდა კონტაქტი ადამიანთან, რომელსაც დაუდასტურდა კოვიდ-19.

მოთავსდით ცალკე იზოლირებულ ოთახში, სადაც არის კარგი ვენტილაცია და ფანჯარა, რომელიც იღება. დახურეთ კარი.

გამოიყენეთ ცალკე აბაზანა, თუ ეს შესაძლებელია. თუ ამის საშუალება არ არის, აუცილებელია რეგულარული გაწმენდა. თუ ცალკე სველი წერტილი არ არის ხელმისაწვდომი, ის რიგრიგობით უნდა იყოს გამოყენებული. ანუ თვითიზოლაციაში მყოფმა პირმა სველი წერტილი ბოლომ უნდა გამოიყენოს და შემდეგ ისევ კარგად გაიწმინდოს სადეზინფექციო ხსნარებით.

კვებისთვის გამოიყენეთ ცალკე ჭურჭელი, საკვები მიიღეთ იზოლირებულ ოთახში, ნუ გამოიყენებთ სამზარეულოს. ჭურჭელი უნდა გაირეცხოს კარგად, სარეცხი საშუალებით, თბილი წყლით და გამშრალდეს ცალკე პირსახოცის საშუალებით. შესაძლებელია ჭურჭლის სარეცხი მანქანის გამოყენებაც.

თვითიზოლაციაში მყოფი პირი უნდა იყენებდეს პირსახოცებს (ხელის, სხეულის), რომელსაც ოჯახის სხვა წევრები არ გამოიყენებენ. 

ხველის ან ცემინების დროს პირსა და ცხვირზე აიფარეთ ერთჯერადი ცხვირსახოცი.

თავი შეიკავეთ თქვენს შინაურ ცხოველებთან კონტაქტისგან.

ყველა ნარჩენი, რომელიც კონტაქტში იყო პირთან, გამოყენებული ცხვირსახოცების და პირბადეების ჩათვლით, უნდა მოთავსდეს პოლიეთილენის პარკში და ავსებისას თავი მოეკრას. ამის შემდეგ ეს პარკი მოათავსეთ მეორე პარკში და თავი შეუკარით. ასეთი ნარჩენების პარკში არ ჩაყაროთ საკვების ნარჩენები. ამის შემდეგ შეგიძლიათ ნარჩენების გადაყრა საერთო წესით.

დაიცავით ყველა ზოგადი რეკომენდაცია, დაიბანეთ ხელები, სადეზინფექციო ხსნარით გადაწმინდეთ მყარი ზედაპირები, გაანიავეთ ოთახი (არ გამოიყენოთ ვენტილატორი), იხმარეთ ნიღაბი.

ნუ მიიღებთ სტუმრებს

დააკვირდით სიმპტომებს, ტემპერატურა გაიზომეთ დღეში ორჯერ, აწარმოეთ დღიური და მოინიშნეთ სიმპტომები და ტემპერატურის მაჩვენებლები.

თუ თქვენი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესდა

დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს, თუ თქვენი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესდება. მსუბუქი სიმპტომების შემთხვევაში დარჩით იზოლაციაში 14 დღე (იქონიეთ კონტაქტი ექიმთან). თუ გქონდათ კონტაქტი ადამიანთან, ვისაც დაუდასტურდა კოვიდ-19, დარჩით თვითიზოლაციაში ბოლო კონტაქტიდან 12 დღე.

თუ თქვენ ოჯახის წევრს დაუდასტურდა კოვიდ-19, დარჩით თვითიზოლაციაში 14 დღე. დღეების ათვლა იწყება იმ დღიდან, როდესაც პაციენტს დაეწყო სიმპტომები. ასიმპტომური მიმდინარეობისას კი იმ დღიდან, როდესაც ტესტირებით დადასტურდა კოვიდ-19.

იზრუნეთ საკუთარ ფსიქოემოციურ მდგომარეობაზე: იკონტაქტეთ მეგობრებთან დისტანციურად, სოციალური ქსელებით, ტელეფონით. ფიზიკური აქტივობა არა მარტო ფიზიკური, არამედ ფსიქოლოგიური ჯანმრთელობისთვის არის მნიშვნელოვანი, ეცადეთ იყოთ აქტიურები ნორმის ფარგლებში, ნახეთ ონლაინ ვარჯიშები, იოგა და ა.შ.

დაგეგმეთ რის გაკეთება შეიძლება იზოლაციისას და ვინ მოგაწვდით საკვებს, მედიკამენტებს და ა.შ. განსაზღვრეთ 14 დავალება საკუთარი თავისთვის, რომელსაც დღეებზე გადაანაწილებთ. შფოთვების, თუ ნებისმიერი ფსიქოემოციური სტრესის მომატებისას დისტანციურად მიმართეთ სპეციალისტს.

იზოლაცია შეიძლება დასრულდეს, თუ სიმპტომების დაწყებიდან გასულია 10 დღე და თავს გრძნობთ კარგად, სიმპტომები „ალაგებულია“. ამის შესახებ მეტი დეტალები მიიღეთ ექიმისგან.

არ დაარღვიოთ თვითიზოლაციის წესები, ამით თქვენ დაიცავთ საკუთარ და სხვის ჯანმრთელობას. არ არსებობს არანაირი გარანტია, რომ ხართ დაცული რეინფექციისგან, ამიტომ თვითიზოლაციის დასრულების ან ინფექციის გადატანის შემდეგ დაიცავით ყველა ის ზოგადი რეკომენდაცია, რაც არის კოვიდ-19-ის პრევენციისთვის გამოცემული.

ჯანმრთელობას გისურვებთ!

 

61
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე (60)
შესაწვევად გამზადებული ქათამი

უნდა მიირთვათ თუ არა ქათმის ფილე: დიეტოლოგი განმარტავს

73
(განახლებულია 17:11 21.10.2020)
დიეტოლოგი განმარტავს, რა ახდენს იმუნიტეტზე განსაკუთრებულად დამღუპველ გავლენას და როგორ უნდა ავარიდოთ ამას თავი.

თბილისი, 21 ოქტომბერი — Sputnik. ქათმის ფილე ცილის ერთ-ერთი საუკეთესო წყაროა, რომელიც ხელს უწყობს იმუნური სისტემის გაძლიერებასა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის ზოგად გაუმჯობესებას, წერს დიეტოლოგი სვეტლანა ფუსი თავის ინსტაგრამ-გვერდზე.

მისი თქმით, ცილა ორგანიზმის მთავარი საშენი მასალაა.

„ცილები იხლიჩება ამინომჟავებად, რომლებიც კუნთების, კანის, ძვლების, მყესების, ხრტილების, სისხლის ელემენტების, ტვინისა და ყველა სხვა ქსოვილის შესაქმნელი „აგურებია“. ნებისმიერი ამინომჟავის დეფიციტის დროს ჩვენს იმუნურ უჯრედებს, რომლებიც იმუნოგლობულინების სინთეზირებას ახდენს, უბრალოდ არ შეუძლიათ ნორმალური იმუნოგლობულინების შენება, თანაც იმუნური პასუხისთვის საჭირო რაოდენობით“, — განმარტა ექსპერტმა.

მან ხაზი გაუსვა, რომ იმუნიტეტზე განსაკუთრებით დამღუპველ ზემოქმედებას ახდენს ისეთი შეუცვლელი ამინომჟავების დეფიციტი, როგორებიცაა: ტრიპტოფანი, ლეიცინი, იზოლეიცინი, ვალინი, ტრეონინი, ლიზინი, მეთიონინი, ფენილალანინი.

სვეტლანა ფუსი განმარტავს, რომ ადამიანმა, რომელიც 70 კგ-ს იწონის, დღეში დაახლოებით 50 გრამი ცხოველური პროტეინი უნდა მიიღოს.

„ქათმის ხორცი შეიცავს 18-დან 25 გრამამდე ამინომჟავების შემადგენლობით სრულფასოვან ცილას. მის მაქსიმალურ რაოდენობას ქათმის ფილე უზრუნველყოფს. მხოლოდ 100 გრამის მოხმარებით ჩვენ პრაქტიკულად იმის ნახევარს მივიღებთ, რაც ერთ დღეში გვჭირდება“, — დაასკვნა სვეტლანა ფუსმა.

მანამდე მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ წიწიბურის მოხმარება მნიშვნელოვნად ზრდის „დღეგრძელობის ცილის“ — SIRT1-ის დონეს და ასევე აქვს მთელი რიგი პოზიტიური ეფექტები.

73
თემები:
სასარგებლო რჩევები
სპეცოპერაცია ზუგდიდში

სპეცოპერაცია ზუგდიდში: ყველა მძევალი თავისუფალია - მედია

0
(განახლებულია 22:06 21.10.2020)
სპეცოპერაცია ზუგდიდში: „საქართველოს ბანკის“ ფილიალის შენობიდან ყველა მძევალი გაათავისუფლეს - ტვ პირველი

ტელეკომპანია „იმედის“ ინფორმაციით, დამნაშავე დაკავებულია. იგივე ინფორმაციას ტელეკომპანია „რუსთავი 2“ ავრცელებს.

0
თემები:
ზუგდიდში შეიარაღებულმა პირმა 19 ადამიანი მძევლად აიყვანა