სათამაშო მეოედანი

იზოლაცია და განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვები: სპეციალისტი გვირჩევს

472
(განახლებულია 19:23 25.06.2020)
რა სირთულეების წინაშე აღმოჩნდნენ განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვები და მათი მშობლები თვითიზოლაციის პირობებში – ამ თემაზე რუბრიკა „ფასილიტატორის“ სტუმარია ფსიქოლოგი, სპეციალური მასწავლებელი ციალა ჩაგანავა.

მსოფლიოში შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, როგორც ყველა სფერო, განათლების სისტემაც დისტანციურ მუშაობაზე გადავიდა. 2019-2020 სასწავლო წელი 2020 წლის 1 აპრილიდან დისტანციურ რეჟიმში წარიმართა. ეს იყო მოულოდნელი გამოწვევა სასწავლო პროცესში, ამ სიტუაციამ მოსწავლეებში, მასწავლებლებში და მშობლებში გარკვეული შფოთვა გამოიწვია. ბავშვები, რომლებიც დადიოდნენ სკოლაში, ურთიერთობდნენ თანატოლებთან, იღებდნენ განათლებას, ჩართული იყვნენ სხვადასხვა სახის საგანმანათლებლო წრეებში თუ სპორტულ ღონისძიებებში, უეცრად აღმოჩნდნენ ჩაკეტილ სივრცეში, შეზღუდულ გარემოში. შესაბამისად, მათი კომუნიკაციის საშუალება თანატოლებთან აღმოჩნდა მხოლოდ დისტანციური ურთიერთობები ინტერნეტ-სივრცეში ან სატელეფონო კომუნიკაცია.

სხვადასხვა სახის სირთულეებთან გამკლავება, რაც გარკვეულ სტრესთან და შფოთვასთან არის დაკავშირებული, თითოეულ ჩვენგანს გვიწევს. მოგეხსენებათ, ეს სირთულეები არა მხოლოდ უფროსებს, არამედ ბავშვებსაც შეეხო. ბავშვებისთვის თანატოლებთან ურთიერთობა, მათთან თამაში და კომუნიკაცია სრულყოფილი განვითარებისთვის უმნიშვნელოვანესია. მაგრამ კიდევ უფრო რთულ სიტუაციაში აღმოჩნდნენ სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე – სსსმ და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე – შშმ მოსწავლეები, ვისთვისაც კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია სასწავლო პროცესში მონაწილეობა თანატოლებთან ერთად.

მოგეხსენებათ, ინკლუზიური განათლება გულისხმობს სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე (სსსმ) მოსწავლის ჩართვას სასწავლო პროცესში თანატოლებთან ერთად, რაც ფაქტიურად შეუძლებელი გახდა პანდემიის პირობებში. შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე სსსმ მოსწავლეები ჩაერთვნენ ონლაინ სწავლებაში, პედაგოგები, ინკლუზიურ განათლებაში ჩართული სპეციალისტები (სპეც მასწავლებელი/ფსიქოლოგი) და მშობლები ძალისხმევას არ იშურებდნენ, რათა სსსმ მოსწავლეები არ ჩამორჩენოდნენ ინდივიდუალურად შედგენილ გეგმას. მშობლებს ორმაგი დატვირთვით მოუწიათ შვილებთან მუშაობა, რათა პედაგოგების მიერ მითითებული დავალებები და სავარჯიშოები შეესრულებინათ სრულად სახლის პირობებში, მაგრამ ეს ყველაფერი მაინც არ იყო საკმარისი, რადგან ჩანაცვლება იმ ცოცხალი ურთიერთობების, რომლებიც თანატოლებთან ჰქონდათ სასკოლო პროცესში, შეუძლებელია დისტანციური სწავლებით მოხერხდეს სრულყოფილად. 

ასევე გასათვალისწინებელი იყო, რომ ყველა სსსმ მოსწავლეს არ ჰქონდა ინტერნეტზე წვდომა, შესაბამისად, მოსწავლეთა ნაწილი დარჩა დისტანციური სწავლების გარეშე, რამაც კიდევ მეტი სირთულე შექმნა. თვითიზოლაციის პირობებში უმნიშვნელოვანესია მოხდეს ყველა სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლის ჩართვა სასწავლო პროცესში, რათა შესაძლებელ იყოს შშმ და სსსმ ბავშვებთან კომპლექსური მუშაობა – საგნის მასწავლებლის, სპეციალური მასწავლებლის, ფსიქოლოგის და მშობლის.

სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია უწყვეტი ინტერვენციის პროცესი. პანდემიის პერიოდში მშობლებისთვის შეიქმნა სპეციალური ვიდეორგოლები, სადაც კარგად არის ნაჩვენები სახლის პირობებში როგორ შეიძლება სხვადასხვა აქტივობების დაგეგმვა და განცხორციელება. რა თქმა უნდა, მშობელმა სპეციალისტის რეკომენდაციით უნდა იხელმძღვანელოს ასეთ შემთხვევაში. თუმცა შესაძლებელია ზოგადი რეკომენდაციის სახით გაგიზიაროთ შემდეგი:

· მნიშვნელოვანია შშმ და სსსმ ბავშვებს ჰქონდეთ უსაფრთხოების და დაცულობის განცდა.

· ზრუნვა და მშობლების მხრიდან მაქსიმალური ჩართულობა საგანმანათლებლო–განმავითარებელ აქტივობებში.

· დღის გეგმის შექმნა შვილებთან ერთად.

· მშობლებთან ერთად ბავშვების ჩართულობა გარკვეული სახის რესურსების შექმნაში, რომელიც დაეხმარებათ მათ შემდგომ თამაშის თუ დავალების შესრულების პროცესში.

· ბავშვებს მიეცეთ საშუალება დამოუკიდებლად შეასრულონ ესა თუ ის სავარჯიშოები, პრინციპით: „მარტივიდან–რთულისკენ“.

· მუშაობის პროცესში მეტად მნიშვნელოვანია მშობლის მხარდაჭერა და წახალისება. მშობელმა ხშირად უნდა მიმართოს ხოლმე სიტყვებით: „ყოჩაღ, კარგად გამოგივიდა“, „ყოჩაღ, შენ ეს შეძელი“, ან, თუ არ გამოსდის ბავშვს: „არა უშავს, ივარჯიშებ და შენ ამას შეძლებ“ და ა.შ.

· ვარჯიში უნდა განხორციელდეს ყოველდღე 25-30 წთ.

საქართველოში განვითარებული ეპიდვითარების ფონზე სრულიად შესაძლებელია ბავშვების გასეირნება სუფთა ჰაერზე, პარკებში. განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვებისთვის ჰაერზე გასეირნება მნიშვნელოვნად აუცილებელია სტრესთან გამკლავების თვალსაზრისით, ასევე ბავშვებს ეძლევათ შესაძლებლობა გარეთ დაეკონტაქტონ თანატოლებს, რა თქმა უნდა, რეკომენდაციების დაცვით.

სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე ბავშვები ძალიან მგრძნობიარენი არიან, შესაბამისად, მშობლების ემოციები მარტივად გადმოდის მათზეც, ამიტომაც მნიშვნელოვანია მშობლებმა შეინარჩუნონ სიმშვიდე და მაქსიმალურად ჩაერთონ იმ აქტივობებში, რაც მნიშვნელოვანია მათი შვილების განვითარებისთვის.

დღევნდელ პირობებში განსაკუთრებით აუცილებელია შშმ და სსსმ ბავშვებისთვის უწყვეტი ინტერვენციის ხელშეწყობა, კომპლექსური მუშაობის განხორციელება, განსაკუთრებით მშობლების აქტიური ჩართულობა, რომლებსაც ორმაგი დატვირთვით უწევთ ბავშვებთან მუშაობა, რათა შედარებით სრულყოფილად განახორციელდეს ბავშვებისთვის იმ სერვისების მიწოდება, რომელიც განსაზღვრულია მათი ინდივიდუალური საჭიროებიდან გამომდინარე კომპლექსურად, სპეციალისტების მიერ.

 

472
ტკივილი მუცლის არეში

რა იწვევს ცისტიტს, როგორ ვუმკურნალოთ მას: სიმპტომები და გართულებები

96
(განახლებულია 20:46 29.09.2020)
მიმდინარეობის მიხედვით განასხვავებენ ცისტიტის მწვავე და ქრონიკულ ფორმებს. მწვავე ცისტიტი ხშირად უვითარდებათ ჯანმრთელ ქალებს, საშარდე გზების რაიმე გამოხატული პათოლოგიების გარეშე. ხოლო ქრონიკულად ითვლება ცისტიტი, რომელიც წელიწადში სულ მცირე 2-3-ჯერ ვლინდება.

ცისტიტი არის შარდის ბუშტის ლორწოვანი გარსის ანთება, რომლითაც ძირითადად ქალები ავადდებიან, რადგან მათი საშარდე მილი მოკლეა და ფართო, რაც საშოდან ან სწორი ნაწლავიდან საშარდე გზებში ინფექციის მოხვედრას აადვილებს.

რა იწვევს ცისტიტს

ცისტიტის გამომწვევი არაერთი მიზეზი არსებობს. ესენია საშარდე გზების ინფექცია, კათეტერის ხანგრძლივი გამოყენება, ჰიგიენური საშუალებების გამაღიზიანებელი მოქმედება და სხვ.

რა სიმპტომები აქვს ცისტიტს

თუ თქვენ უჩივით მოშარდვის გახშირებულ სურვილს, ტკივილს შარდვის, სქესობრივი აქტის დროს, გაქვთ მღვრიე და უსიამოვნო სუნის მქონე შარდი, შარდში შეინიშნება სისხლის არსებობა, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

მწვავე ცისტიტის დროს იმატებს ტემპერატურა, თავს იჩენს ტკივილი მუცლის ქვედა არეში. მწვავე ცისტიტი იწყება მოულოდნელად, ორგანიზმის გადაცივებიდან ან სხვა მაპროვოცირებელი ფაქტორების ზემოქმედებიდან რამდენიმე საათის შემდეგ. რაც უფრო ძლიერია ანთება, მით უფრო ხშირია მოშარდვის სურვილი და ინტენსიურია ტკივილი. მძიმე ფორმების დროს ავადმყოფი ყოველ 20-30 წუთში ერთხელ შარდავს.

ვინ იმყოფება რისკის ზონაში

დაავადება გვხვდება ყველა ასაკისა და ორივე სქესის წარმომადგენელთან, თუმცა ქალებში უფრო ხშირია, რადგან მათი შარდსადენი მილი უფრო მოკლეა. ამის გამო ქალების შემთხვევაში ბაქტერიები ადვილად აღწევს შარდის ბუშტში. კვლევების მიხედვით, ქალების ნახევარზე მეტს სიცოცხლეში ერთხელ მაინც აქვს გადატანილი ცისტიტი.

ქალებში ცისტიტით დაავადების რისკს აჩენს სექსუალური აქტივობა, ორსულობა, მენოპაუზა, ისეთი ჰიგიენის საშუალებების გამოყენება, რომელიც აღიზიანებს ლორწოვანს.

მამაკაცებში დაავადების რისკი იზრდება პროსტატის ზომების მატებისას და შარდის ბუშტში შარდის შეკავების გამო.

დიაგნოსტიკა

დაავადების არსებობის დროს ძალიან მნიშვნელოვანია დროული დიაგნოსტიკა, რადგან არსებობს საფრთხე, რომ ინფექცია გავრცელდეს თირკმელზე და სერიოზული ზიანი მიაყენოს ადამიანის ჯანმრთელობას. ამიტომ სიმპტომების გამოვლენისთანავე მიმართეთ ექიმს.

ცისტიტის დიაგნოსტიკისათვის აუცილებელია ცისტოსკოპია – ინსტრუმენტული გამოკვლევა, რომლის საშუალებითაც ხდება შარდის ბუშტის ვიზუალური დათვალიერება. ის საშუალებას გვაძლევს, ვნახოთ შარდის ბუშტის ლორწოვანი გარსის ცვლილება და ზოგ შემთხვევაში დავადგინოთ მიზეზიც (წყლული, კენჭი და სხვ.), რომელიც ინფექციას იწვევს. ასევე აუცილებელია ზემოთა საშარდე ტრაქტის (თირკმელი, შარდსაწვეთი) რენტგენოლოგიური გამოკვლევა.

როგორ ვუმკურნალოთ ცისტიტს

დაავადების არსებობის შემთხვევაში ინიშნება კომპლექსური მკურნალობა. დიდი ყურადღება ეთმობა დიეტას. რაციონიდან უნდა გამოირიცხოს ცხარე და გამაღიზიანებელი პროდუქტები, ყველანაირი გაზიანი სასმელი. ანთების ორგანიზმიდან გამოსადევნად პაციენტმა დღეში 2-3 ლიტრი სითხე უნდა მიიღოს. შვების მომგვრელია შარდის ბუშტის საპროექციო არეში თბილი სათბურის დადება და ცხელი აბაზანა. მკურნალობის კურსში შეიძლება ჩაირთოს სპაზმოლიზური და ტკივილგამაყუჩებელი პრეპარატები.

ცისტიტის პროფილაქტიკა

ცისტიტის პროფილაქტიკა გულისხმობს იმ ელემენტარული წესების დაცვას, რომლებიც ხელს უწყობს შარდსასქესო სისტემის სწორ ფუნქციობას, აგრეთვე იმ მიზეზების აღმოფხვრას, რაც ხელს უწყობს დაავადების წარმოშობასა და გამეორებას. იმისთვის, რომ თავიდან აიცილოთ ცისტიტი, მოერიდეთ სხეულის გადაცივებას, მაღალ დონეზე შეინარჩუნეთ ორგანიზმის იმუნიტეტი, განუწყვეტლივ იზრუნეთ პირად და სქესობრივი ცხოვრების ჰიგიენაზე, ეცადეთ დროულად და სრულად დაცალოთ შარდის ბუშტი, ეს ხელს შეუწყობს ბუშტში მოხვედრილი ბაქტერიების გამოძევებას.  იკვებეთ სწორად, ყურადღება მიაქციეთ სეზონურ ჩაცმულობას, ნუ ჩაიცვამთ მოჭერილ ტანსაცმელს, რომელიც ხელს უშლის მცირე მენჯის ღრუს ორგანოებში სისხლის მიმოქცევას, ნუ ჩაიცვამთ სინთეზური მასალისგან დამზადებულ ქვედა საცვლებს.

ამასთან, გახსოვდეთ, რომ სამკურნალოდ და საპროფილაქტიკოდ ნებისმიერი ხალხური საშუალება, ჩაი იქნება ეს თუ ბალახების ნაყენი, მნიშვნელოვანია, მაგრამ დამატებითი და არა ძირითადი.

ჯანმრთელობას გისურვებთ!

 

96
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე
ქართული პური, თხილეული და ყვავილები

მეხსიერების გასაუმჯობესებლად საჭირო პროდუქტი: ვიტამინები ტვინისთვის

388
(განახლებულია 19:18 28.09.2020)
ხშირად გვესმის, რომ ასაკის მატებასთან ერთად მეხსიერების მდგომარეობა უარესდება. არსებობს რამდენიმე რეკომენდაცია, რომელთა გათვალისწინების შედეგად ტვინის, განსაკუთრებით, მეხსიერების ფუნქციონირება უმჯობესდება.

ფიზიკური ვარჯიში, საკმარისი დროით ძილი, ჯანსაღი კვება – ამ ყველაფრის გათვალისწინებით ადამიანი ხანგრძლივად ინარჩუნებს ტვინის ნორმალურ ფუნქციონირებას. შემოგთავაზებთ რამდენიმე პროდუქტს, რომელიც ტვინის ფუნქციონირებას აუმჯობესებს.

ნიგვზის ლებნები უღლით
ნიგვზის ლებნები უღლით

ნიგოზი

მისი საშუალებით უამრავ დაავადებას მკურნალობენ. კაკლის შემადგენლობაში შედის ფლავინოიდები, გლიკოზიდები, C ვიტამინი, კაროტინი, ეთერზეთები, ორგანული მჟავები და სხვ. კაკლის გული მდიდარია E ვიტამინით, მაგნიუმით და კალიუმით. ასევე მასში შედის რკინა, სპილენძი, კობალტი, თუთია და ვიტამინი B6.

ნიგოზი ტვინის გამართულ მუშაობას უწყობს ხელს. მასში შემავალი ომეგა-3 და ცხიმოვანი მჟავები ტვინის უჯრედების ფორმირებაში არიან ჩართულნი. დღეში ნიგვზის 1-2 ლებანიც კი საკმარისია თქვენი ჯანმრთელობისთვის და ტვინის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის.

ნუში
© CC0 / Pixabay
ნუში

ნუში

დაუყონებლივ უნდა შეიტანოთ ნუში თქვენს რაციონში, ვინაიდან მისი მიღება დადებითად იმოქმედებს თქვენს მეხსიერებაზე, გონებრივ შესაძლებლობებზე. ნუში აუმჯობესებს ტვინის მუშაობას, შეიცავს ისეთ ვიტამინებს, რომლებიც მხოლოდ და მხოლოდ ხორცის შემცველობაში შედიან.

ის მდიდარია მცენარეული ცხიმებით, E ვიტამინით, რომელთა გარეშეც ადამიანის ორგანიზმი უენერგიო და ძალიან გამოფიტული იქნება. ნუში ასევე მდიდარია პროტეინებით, სპილენძით და B2 ვიტამინით. ამ კონცენტრაციის წყალობით ნუშს ენერგიის წყაროს უწოდებენ.

არაქისი
არაქისი

მიწის თხილი

მიწის თხილის 40-60% მცენარეული ცხიმია, 20-37% – ცილა. ის შეიცავს უნიკალურ ამინომჟავებს, ვიტამინებს – A, D, E, В1, В2, РР, Е, ბიოტინს, ფოლიუმის მჟავას, მცენარეულ ზეთებსა და სხვა მიკროელემენტებს.

არაქისს ტვინის საკვებს უწოდებენ, რადგან მასში შედის ვიტამინი B3, რომელიც ტვინს მუშაობაში ეხმარება და ასევე კარგია მეხსიერების გასაუმჯობესებლად.

ამ ყველაფრის მიუხედავად უნდა გავითვალისწინოთ, რომ მიწის თხილი ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ალერგენია. გარდა ამისა, დარწმუნებული უნდა ვიყოთ, რომ ის ნამდვილად ხარისხიანია და სწორედ ამის მერე დავიწყოთ მისი მიღება.

შემწვარი თევზის კერძი
© CC0 / Pixabay
შემწვარი თევზის კერძი

თევზი

იმისთვის, რომ მეხსიერება კარგ ფორმაში იყოს, ხშირად მიირთვით თევზი, რომელიც დიდი რაოდენობით შეიცავს ომეგა-3-ს. ის ხელს უწყობს ტვინის უჯრედებს შორის სიგნალების მიწოდებას.

თევზი შეიცავს დიდი რაოდენობით ვიტამინებს და მინერალურ ნივთიერებებს. შეეცადეთ მიიღოთ ორი ულუფა თევზი კვირის განმავლობაში, რომლიდანაც ერთი ულუფა იქნება ცხიმიანი თევზი.

ლურჯი მოცვი
© CC BY-SA 2.5 / Wikipedia / Vaccinium uliginosum
ლურჯი მოცვი

კენკრა

ყველა კენკრა შეიცავს ანთიოცინებს, რომელიც ტვინის ფუნქციონირებისთვის აუცილებელია. თუ თქვენ კვირის განმავლობაში საშუალოდ მიიღებთ ერთ ან მეტ ულუფა კენკრას, შემეცნებითი დაბერების პროცესი 2,5-ჯერ უფრო ნელა წარიმართება.

ჯანმრთელობას გისურვებთ!

 

388
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე
სავსე მთვარე

მთვარის კალენდარი: 30 სექტემბერი რისი გაკეთება შეიძლება და რისი არა

0
(განახლებულია 10:38 28.09.2020)
გაეცანით ჩვენს ყოველდღიურ კალენდარს და შეიტყვეთ, რა საქმიანობა იქნება წარმატების მომტანი ამა თუ იმ დღეს ღამის მანათობლის განწყობის მიხედვით.

მთვარეს უზარმაზარი ძალა გააჩნია და დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანებზე, რადგან ყველა კოსმოსურ ობიექტს შორის დედამიწასთან ყველაზე ახლოს იმყოფება.

30 სექტემბერი, ოთხშაბათი. ამ დღეს მერკური მართავს. მზარდი მთვარე თევზების ნიშანშია.

კარგი დღეა გუნდური მუშაობისთვის, ახალი ინფორმაციის მიღებისთვის.

ამ დროს ახლდება სასიცოცხლო ენერგია.

თევზების დღე რომანტიკულია და ადამიანებს დასვენებისა და შემოქმედებისკენ უბიძგებს. ადამიანებში ძლიერდება სენტიმენტალობა, ემოციურობა, მგრძნობელობა, ინტუიცია. შესანიშნავი დროა შემოქმედებითი ადამიანებისთვის. კარგი დღეა იურიდიული პრობლემების მოგვარებისთვის. მოსალოდნელია შემოსავლების ზრდა. შეიძლება სესხის აღება.

თუ სიყვარული ამ დღეს გეწვიათ, მან, შესაძლოა, ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბოს. ამ გრძნობის შესანარჩუნებლად კი საჭიროა არა მხოლოდ ემოციები, არამედ სიფხიზლე, რეალობა, ძალა, პატიოსნება, გულწრფელობა და პასუხისმგებლობა სხვა ადამიანის მიმართ. პასუხისმგებლობის გრძნობა ერთმანეთის მიმართ კავშირს განამტკიცებს. ინტუიცია არ დაგაღალატებთ.

თმის ვარცხნილობა ზოდიაქოს ნიშნისა და მთვარის კალენდრის მიხედვით>>

რეკომენდებულია აქტიური და მტკიცე ნაბიჯების გადადგმა, მნიშვნელოვანი და სერიოზული საქმეების დაწყება, მოქმედებამდე საკუთარი ნაბიჯების დეტალურად გაანალიზება, ადამიანებთან ურთიერთობები, ოჯახური კავშირების გამტკიცება, კარიერაზე და ბიზნესზე ზრუნვა, ფინანსური საკითხების გადაჭრა, ზედმეტი საქმეებისა და სხვისი პრობლემების თავიდან არიდება.

არარეკომენდებულია უსაქმურად ყოფნა, უსარგებლო წვრილმანებზე დროის კარგვა.

არცთუ ხელსაყრელი დღეა მგზავრობისთვის.

თმის შეჭრა, შეღებვა: არცთუ ხელსაყრელი დღეა თმის შეჭრისთვის, შეღებვისთვის, ასევე მანიკურისთვის – ფრჩხილების გაკეთებამ შეიძლება კანის გაღიზიანება გამოიწვიოს.

მებაღეობა: თევზები ერთ–ერთი ყველაზე ნაყოფიერი ნიშანია. ხელსაყრელი დღეა ოთახისა და აივნის ყვავილების მორწყვის, გაზონის გაკრეჭისთვის, ყვავილებისთვის სასუქის მიცემისთვის.

არახელსაყრელია ნაყოფიანი ხეებისა და ბუჩქების დარგვა, გასხვლა.

0