ფეისბუქის ლოგოტიპი

ბულინგი ინტერნეტში, ანუ რა შესაძლო საფრთხის წინაშე დგას თქვენი შვილი

723
(განახლებულია 20:11 22.06.2020)
როგორ ვიზრუნოთ და დავიცვათ ბავშვები კიბერბულინგისგან – ამ თემაზე რუბრიკა „ფასილიტატორის“ სტუმარი, პრაქტიკოსი ფსიქოლოგი, ფსიქოთერაპევტი და ტრენერი ნანა ფაცაცია საუბრობს.
პრაქტიკოსი ფსიქოლოგი, ფსიქოთერაპევტი და ტრენერი ნანა ფაცაცია
პრაქტიკოსი ფსიქოლოგი, ფსიქოთერაპევტი და ტრენერი ნანა ფაცაცია

პანდემიამ სრულიად შეცვალა როგორც ჩვენი, ასევე მოზარდების ცხოვრება. დატვირთული ცხოვრების რეჟიმიდან გამომდინარე, თუ ბავშვები პანდემიამდე შედარებით ნაკლებ დროს ატარებდნენ ინტერნეტთან, დადიოდნენ სკოლაში, ჩართული იყვნენ სხვადასხვა საგანმანათლებლო თუ სპორტულ წრეებში, თვითზოლაციის პერიოდმა ბავშვები თითქმის მიაჯაჭვა ინტერნეტ-სივრცეს. სწავლების დისტანციური პროცესიდან დაწყებული, თანატოლებთან კომუნიკაციის მნიშვნელოვანი წყარო სწორედ ტელეფონი და კომპიუტერი გახდა.

ბავშვების მიერ ინტერნეტის და გაჯეტების ხშირი გამოყენების პრობლემა აქამდეც აქტუალურად იდგა მშობლების წინაშე, ხოლო შექმნილმა ვითარებამ უფრო მეტად გაზარდა ინტერესი და კითხვებიც.

განსაკუთრებით სკოლამდელი ასაკის ბავშვებთან ინტერნეტის და ტელეფონის გამოყენება თითქმის მინიმუმამდე უნდა იყოს დაყვანილი, ვინაიდან ამ დროს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, ბავშვს ჰქონდეს ცოცხალი ურთიერთობები თანატოლებთან და ახლობლებთან. მოგეხსენებათ, ტელეფონის გამოყენება გაჩუმების ან კვების მიზნით, რასაც, სამწუხაროდ, ხშირად იყენებენ მშობლები, მეტად საზიანოა ბავშვის განვითარებისთვის.

მაგრამ უკვე სკოლის ასაკის ბავშვებისთვის აუცილებელიც კი ხდება ინტერნეტის ხელმისაწვდომობა ინფორმაციის მოძიების, საგანანმანათლებლო თამაშების თუ სწავლების პროცესის ხელშეწყობის მიზნით. თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ ინტერნეტის მოხმარებამ არ მიიღოს გარკვეული დამოკიდებულებითი ხასიათი და სრულად არ მოიცვას მოზარდის ცხოვრება.

პანდემიის პირობებში, ზემოთ აღიშნულიდან გამომდინარე, შესაძლოა ნორმადაც ჩაითვალოს ბავშვების მხრიდან მომატებული ინტერესი ტექნიკისადმი. აქ პრობლემა ინტერნეტის მოხმარების სიხშირეზე მეტად მდგომარეობს იმაში, თუ რა სახის ინფორმაციას უსმენს და უყურებს ბავშვი. მნიშვნელოვანია მშობლის აქტიური ჩართულობა ამ კუთხით და ბავშვისთვის გარკვეული საკითხების ახსნა – რასაც უყურებს ან თამაშობს მისი შვილი.

განსაკუთრებით საყურადღებოა მშობლების მხრიდან ის რისკ-ფაქტორები, რაც თან ახლავს ინტერნეტის გამოყენებას, რომელიც ცნობილია კიბერბულინგის სახელით. კიბერბულინგი – ეს არის ვირტუალურ სივრცეში დატერორება, მუქარა. ტრადიციული ბულინგის მსგავსად, ასე ციფრული ტექნოლოგიის საშუალებით ძალადობის, აგრესიის და ჩაგვრის გავრცელება ხდება. თუ მოზარდები პანდემიის დროს მეტად მოიხმარენ ინტერნეტ-სივრცეს, არსებობს გარკვეული რისკები იმისა, რომ შესაძლოა მოზარდი გახდეს კიბერბულინგის მსხვერპლი, რაც მნიშვნელოვნად აზიანებს მოზარდის ფსიქოლოგურ მდგომარეობას. სწორედ ამიტომ აუცილებელია მშობლების მეტი ყურადღება ამ კუთით, რათა ინტერნეტ აქტივობით ჩვენი შვილი არ გახდეს გარკვეული ძალადობის მსხვერპლი.

ინტერნეტში ხშირად შეხვდებით გვერდებს თუ მომხმარებლებს, რომლებიც სხვების ფოტო-ვიდეოს ან პირად მიმოწერას ასაჯაროებენ. ამას მოჰყვება ამ ადამიანების დაცინვა და შეურაცხყოფა. ხშირ შემთხვევაში პირადი მიმოწერის ან კადრების გარეშე პირის ხელში მოხვედრა შანტაჟის, მუქარის, დაშინების საფუძველი ხდება.

ხშირად კიბერბულინგის მსხვერპლი დაუდევრობის ან ნაკლების სიფრთხილის გამო ვხდებით, ხშირად კი ამას სხვა ადამიანების მიერ გავრცელებული ჩვენი პერსონალური ინფორმაცია იწვევს.

მშობლების მხრიდან საყურადღებო ნიშნები, რომლებიც შესაძლოა მიუთითებდნენ კიბერბულინგის არსებობაზე:

- თუ ვხედავთ, რომ მოზარდს ეცვლება ხასიათი ინტერნეტის მოხმარების შედეგად;

- ხდება უფრო სევდიანი, იმატებს აგრესიულობა, ადვილად ღიზიანდება;

- თავს არიდიებს ოჯახის წევრებთან კომუნიკაციას;

- შფოთავს, როცა ვინმე ურეკავს ან იღებს ტექსტურ შეტყობინებას;

- ძილის რეჟიმი შეცვლილი და დარღვეული აქვს;

- უარს ამბობს ისეთ საქმიანობაზე, რომელიც ადრე სიამოვნებას ანიჭებდა და ა.შ.

თვითიზოლაციის დროს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორად ითვლება ბავშვებთან ერთად დღის რეჟიმის დაგეგმვა, რათა შევამციროთ გაჯეტების გამოყენების სიხშირე და ბავშვების ცხოვრება გავხადოთ მეტად მრავალფეროვანი. შესაძლოა ყოველთვის ვერ მოხერხდეს ზუსტად დაგეგმილი დღის წესრიგის შესრულება. ეს არ უნდა გახდეს მოზარდებისთვის რუტინულად შესასრულებელი და მოსაბეზრებელი, რათა პირიქით არ გამოვიწვიოთ პროტესტი ბავშვებში და  შეუსრულებლობის შემთხვევაში არ გახდეს ბავშვებისთვის შფოთვისა და აგრესიის წყარო.

ციფრული ტექნოლოგიების ზომიერი გამოყენება მოზარდებში, განსაკუთრებით თვითიზოლაციის პირობებში, მეტად მნიშვნელოვანია სტრესის დაძლევის კუთხით. მთავარია მშობლების მეტი ყურადღება და ჩართულობა, თუ რა შინაარსის თამაშებს ან ინფორმაციას ისმენენ ბავშვები. აუცილებელია მშობლების და ბავშვების ინფორმირება კიბერბულინგის შესაძლო ფაქტებზე, რათა მოხდეს თავიდან აცილება იმ რისკების, რაც ახლავს ინტერნეტის მოხმარებას.

დღის რეჟიმის სწორად დაგეგმვა ხელს შეუწყობს ბავშვებისა და მოზარდების ჯანსაღ ადაპტაციას.

 

723
ტკივილი მუცლის არეში

რა იწვევს ცისტიტს, როგორ ვუმკურნალოთ მას: სიმპტომები და გართულებები

135
(განახლებულია 20:46 29.09.2020)
მიმდინარეობის მიხედვით განასხვავებენ ცისტიტის მწვავე და ქრონიკულ ფორმებს. მწვავე ცისტიტი ხშირად უვითარდებათ ჯანმრთელ ქალებს, საშარდე გზების რაიმე გამოხატული პათოლოგიების გარეშე. ხოლო ქრონიკულად ითვლება ცისტიტი, რომელიც წელიწადში სულ მცირე 2-3-ჯერ ვლინდება.

ცისტიტი არის შარდის ბუშტის ლორწოვანი გარსის ანთება, რომლითაც ძირითადად ქალები ავადდებიან, რადგან მათი საშარდე მილი მოკლეა და ფართო, რაც საშოდან ან სწორი ნაწლავიდან საშარდე გზებში ინფექციის მოხვედრას აადვილებს.

რა იწვევს ცისტიტს

ცისტიტის გამომწვევი არაერთი მიზეზი არსებობს. ესენია საშარდე გზების ინფექცია, კათეტერის ხანგრძლივი გამოყენება, ჰიგიენური საშუალებების გამაღიზიანებელი მოქმედება და სხვ.

რა სიმპტომები აქვს ცისტიტს

თუ თქვენ უჩივით მოშარდვის გახშირებულ სურვილს, ტკივილს შარდვის, სქესობრივი აქტის დროს, გაქვთ მღვრიე და უსიამოვნო სუნის მქონე შარდი, შარდში შეინიშნება სისხლის არსებობა, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

მწვავე ცისტიტის დროს იმატებს ტემპერატურა, თავს იჩენს ტკივილი მუცლის ქვედა არეში. მწვავე ცისტიტი იწყება მოულოდნელად, ორგანიზმის გადაცივებიდან ან სხვა მაპროვოცირებელი ფაქტორების ზემოქმედებიდან რამდენიმე საათის შემდეგ. რაც უფრო ძლიერია ანთება, მით უფრო ხშირია მოშარდვის სურვილი და ინტენსიურია ტკივილი. მძიმე ფორმების დროს ავადმყოფი ყოველ 20-30 წუთში ერთხელ შარდავს.

ვინ იმყოფება რისკის ზონაში

დაავადება გვხვდება ყველა ასაკისა და ორივე სქესის წარმომადგენელთან, თუმცა ქალებში უფრო ხშირია, რადგან მათი შარდსადენი მილი უფრო მოკლეა. ამის გამო ქალების შემთხვევაში ბაქტერიები ადვილად აღწევს შარდის ბუშტში. კვლევების მიხედვით, ქალების ნახევარზე მეტს სიცოცხლეში ერთხელ მაინც აქვს გადატანილი ცისტიტი.

ქალებში ცისტიტით დაავადების რისკს აჩენს სექსუალური აქტივობა, ორსულობა, მენოპაუზა, ისეთი ჰიგიენის საშუალებების გამოყენება, რომელიც აღიზიანებს ლორწოვანს.

მამაკაცებში დაავადების რისკი იზრდება პროსტატის ზომების მატებისას და შარდის ბუშტში შარდის შეკავების გამო.

დიაგნოსტიკა

დაავადების არსებობის დროს ძალიან მნიშვნელოვანია დროული დიაგნოსტიკა, რადგან არსებობს საფრთხე, რომ ინფექცია გავრცელდეს თირკმელზე და სერიოზული ზიანი მიაყენოს ადამიანის ჯანმრთელობას. ამიტომ სიმპტომების გამოვლენისთანავე მიმართეთ ექიმს.

ცისტიტის დიაგნოსტიკისათვის აუცილებელია ცისტოსკოპია – ინსტრუმენტული გამოკვლევა, რომლის საშუალებითაც ხდება შარდის ბუშტის ვიზუალური დათვალიერება. ის საშუალებას გვაძლევს, ვნახოთ შარდის ბუშტის ლორწოვანი გარსის ცვლილება და ზოგ შემთხვევაში დავადგინოთ მიზეზიც (წყლული, კენჭი და სხვ.), რომელიც ინფექციას იწვევს. ასევე აუცილებელია ზემოთა საშარდე ტრაქტის (თირკმელი, შარდსაწვეთი) რენტგენოლოგიური გამოკვლევა.

როგორ ვუმკურნალოთ ცისტიტს

დაავადების არსებობის შემთხვევაში ინიშნება კომპლექსური მკურნალობა. დიდი ყურადღება ეთმობა დიეტას. რაციონიდან უნდა გამოირიცხოს ცხარე და გამაღიზიანებელი პროდუქტები, ყველანაირი გაზიანი სასმელი. ანთების ორგანიზმიდან გამოსადევნად პაციენტმა დღეში 2-3 ლიტრი სითხე უნდა მიიღოს. შვების მომგვრელია შარდის ბუშტის საპროექციო არეში თბილი სათბურის დადება და ცხელი აბაზანა. მკურნალობის კურსში შეიძლება ჩაირთოს სპაზმოლიზური და ტკივილგამაყუჩებელი პრეპარატები.

ცისტიტის პროფილაქტიკა

ცისტიტის პროფილაქტიკა გულისხმობს იმ ელემენტარული წესების დაცვას, რომლებიც ხელს უწყობს შარდსასქესო სისტემის სწორ ფუნქციობას, აგრეთვე იმ მიზეზების აღმოფხვრას, რაც ხელს უწყობს დაავადების წარმოშობასა და გამეორებას. იმისთვის, რომ თავიდან აიცილოთ ცისტიტი, მოერიდეთ სხეულის გადაცივებას, მაღალ დონეზე შეინარჩუნეთ ორგანიზმის იმუნიტეტი, განუწყვეტლივ იზრუნეთ პირად და სქესობრივი ცხოვრების ჰიგიენაზე, ეცადეთ დროულად და სრულად დაცალოთ შარდის ბუშტი, ეს ხელს შეუწყობს ბუშტში მოხვედრილი ბაქტერიების გამოძევებას.  იკვებეთ სწორად, ყურადღება მიაქციეთ სეზონურ ჩაცმულობას, ნუ ჩაიცვამთ მოჭერილ ტანსაცმელს, რომელიც ხელს უშლის მცირე მენჯის ღრუს ორგანოებში სისხლის მიმოქცევას, ნუ ჩაიცვამთ სინთეზური მასალისგან დამზადებულ ქვედა საცვლებს.

ამასთან, გახსოვდეთ, რომ სამკურნალოდ და საპროფილაქტიკოდ ნებისმიერი ხალხური საშუალება, ჩაი იქნება ეს თუ ბალახების ნაყენი, მნიშვნელოვანია, მაგრამ დამატებითი და არა ძირითადი.

ჯანმრთელობას გისურვებთ!

 

135
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე
ქართული პური, თხილეული და ყვავილები

მეხსიერების გასაუმჯობესებლად საჭირო პროდუქტი: ვიტამინები ტვინისთვის

446
(განახლებულია 19:18 28.09.2020)
ხშირად გვესმის, რომ ასაკის მატებასთან ერთად მეხსიერების მდგომარეობა უარესდება. არსებობს რამდენიმე რეკომენდაცია, რომელთა გათვალისწინების შედეგად ტვინის, განსაკუთრებით, მეხსიერების ფუნქციონირება უმჯობესდება.

ფიზიკური ვარჯიში, საკმარისი დროით ძილი, ჯანსაღი კვება – ამ ყველაფრის გათვალისწინებით ადამიანი ხანგრძლივად ინარჩუნებს ტვინის ნორმალურ ფუნქციონირებას. შემოგთავაზებთ რამდენიმე პროდუქტს, რომელიც ტვინის ფუნქციონირებას აუმჯობესებს.

ნიგვზის ლებნები უღლით
ნიგვზის ლებნები უღლით

ნიგოზი

მისი საშუალებით უამრავ დაავადებას მკურნალობენ. კაკლის შემადგენლობაში შედის ფლავინოიდები, გლიკოზიდები, C ვიტამინი, კაროტინი, ეთერზეთები, ორგანული მჟავები და სხვ. კაკლის გული მდიდარია E ვიტამინით, მაგნიუმით და კალიუმით. ასევე მასში შედის რკინა, სპილენძი, კობალტი, თუთია და ვიტამინი B6.

ნიგოზი ტვინის გამართულ მუშაობას უწყობს ხელს. მასში შემავალი ომეგა-3 და ცხიმოვანი მჟავები ტვინის უჯრედების ფორმირებაში არიან ჩართულნი. დღეში ნიგვზის 1-2 ლებანიც კი საკმარისია თქვენი ჯანმრთელობისთვის და ტვინის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის.

ნუში
© CC0 / Pixabay
ნუში

ნუში

დაუყონებლივ უნდა შეიტანოთ ნუში თქვენს რაციონში, ვინაიდან მისი მიღება დადებითად იმოქმედებს თქვენს მეხსიერებაზე, გონებრივ შესაძლებლობებზე. ნუში აუმჯობესებს ტვინის მუშაობას, შეიცავს ისეთ ვიტამინებს, რომლებიც მხოლოდ და მხოლოდ ხორცის შემცველობაში შედიან.

ის მდიდარია მცენარეული ცხიმებით, E ვიტამინით, რომელთა გარეშეც ადამიანის ორგანიზმი უენერგიო და ძალიან გამოფიტული იქნება. ნუში ასევე მდიდარია პროტეინებით, სპილენძით და B2 ვიტამინით. ამ კონცენტრაციის წყალობით ნუშს ენერგიის წყაროს უწოდებენ.

არაქისი
არაქისი

მიწის თხილი

მიწის თხილის 40-60% მცენარეული ცხიმია, 20-37% – ცილა. ის შეიცავს უნიკალურ ამინომჟავებს, ვიტამინებს – A, D, E, В1, В2, РР, Е, ბიოტინს, ფოლიუმის მჟავას, მცენარეულ ზეთებსა და სხვა მიკროელემენტებს.

არაქისს ტვინის საკვებს უწოდებენ, რადგან მასში შედის ვიტამინი B3, რომელიც ტვინს მუშაობაში ეხმარება და ასევე კარგია მეხსიერების გასაუმჯობესებლად.

ამ ყველაფრის მიუხედავად უნდა გავითვალისწინოთ, რომ მიწის თხილი ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ალერგენია. გარდა ამისა, დარწმუნებული უნდა ვიყოთ, რომ ის ნამდვილად ხარისხიანია და სწორედ ამის მერე დავიწყოთ მისი მიღება.

შემწვარი თევზის კერძი
© CC0 / Pixabay
შემწვარი თევზის კერძი

თევზი

იმისთვის, რომ მეხსიერება კარგ ფორმაში იყოს, ხშირად მიირთვით თევზი, რომელიც დიდი რაოდენობით შეიცავს ომეგა-3-ს. ის ხელს უწყობს ტვინის უჯრედებს შორის სიგნალების მიწოდებას.

თევზი შეიცავს დიდი რაოდენობით ვიტამინებს და მინერალურ ნივთიერებებს. შეეცადეთ მიიღოთ ორი ულუფა თევზი კვირის განმავლობაში, რომლიდანაც ერთი ულუფა იქნება ცხიმიანი თევზი.

ლურჯი მოცვი
© CC BY-SA 2.5 / Wikipedia / Vaccinium uliginosum
ლურჯი მოცვი

კენკრა

ყველა კენკრა შეიცავს ანთიოცინებს, რომელიც ტვინის ფუნქციონირებისთვის აუცილებელია. თუ თქვენ კვირის განმავლობაში საშუალოდ მიიღებთ ერთ ან მეტ ულუფა კენკრას, შემეცნებითი დაბერების პროცესი 2,5-ჯერ უფრო ნელა წარიმართება.

ჯანმრთელობას გისურვებთ!

 

446
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე
სახანძროები

„უსახლკაროდ დავრჩებოდით...“ - ცნობილი პოლიტიკოსის სახლს ხანძარი გაუჩნდა

0
(განახლებულია 11:45 30.09.2020)
გიორგი ახვლედიანის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე ხანძარი 29 სექტემბერს, საღამოს საათებში რესტორნის სამზარეულოში გაჩნდა, შემდეგ კი, შენობის მეორე სართულზე, საცხოვრებელ სახლში გავრცელდა

თბილისი, 30 სექტემბერი — Sputnik. საქართველოს პირველი პრემიერ-მინისტრის ზურაბ ჟვანიას მეუღლე ნინო ქადაგიძე-ჟვანია სოციალურ ქსელში ფოტოს ავრცელებს და წერს, რომ მისი სახლი ხანძარს გადაურჩა.

გარდაცვლილი პოლიტიკოსის მეუღლე მეხანძრე-მაშველებს მადლობას უხდის, რადგან მისი თქმით, რომ არა მათი ოპერატიულობა, უსახლკაროდ დარჩებოდა შვილებთან ერთად.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მართვის ცენტრ 112-ში შემოსული ინფორმაციის თანახმად, თბილისში, გიორგი ახვლედიანის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე ხანძარი 29 სექტემბერს, საღამოს საათებში რესტორნის სამზარეულოში გაჩნდა, შემდეგ კი, შენობის მეორე სართულზე, საცხოვრებელ სახლში გავრცელდა.

„იყო ცეცხლის დიდ ფართობზე გავრცელების საფრთხეც, თუმცა მეხანძრე-მაშველებმა დროულად მოახერხეს ხანძრის ლოკალიზება და შემდეგ მისი სრული ლიკვიდირება“, – აცხადებენ უწყებაში.

შემთხვევის შედეგად არავინ დაშავებულა.

ადგილზე ცხრა სახანძრო-სამაშველო ჯგუფი მუშაობდა. მობილიზებული იყო ყველა შესაბამისი სამსახური.

0
თემები:
სელებრითების ცხოვრება