ადამიანები ასაკშიც ბავშვებად რჩებიან

ამით გაიგებთ, რამდენი წლის ხართ სინამდვილეში: პრაქტიკული ტესტი

402
(განახლებულია 17:19 04.06.2020)
სპეციალისტებმა შეიმუშავეს რამდენიმე ნაწილისგან შემდგარი პრაქტიკული ტესტი, რომელიც დაგეხმარებათ დაადგინოთ, რამდენი წლის ხართ სინამდვილეში.

დაბერება სასიცოცხლო ციკლის გარდაუვალი პროცესია, თუმცა თითოეული ადამიანი სხვადასხვაგვარად შედის ასაკში.

სპეციალისტების თქმით, ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობას 20%-ით განსაზღვრავს გენეტიკა (მემკვიდრეობითობა), 15% მოდის ეკოლოგიაზე, 12% – მედიცინაზე, ხოლო დანარჩენ 53%-ში უშუალოდ ადამიანია პასუხისმგებელი საკუთარ დღეგრძელობაზე.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის განმარტებით, სიცოცხლის ხანგრძლივობა და ახალგაზრდობის შენარჩუნება შეძლებისდაგვარად დიდი ხნის განმავლობაში პირდაპირაა დამოკიდებული ადამიანის ცხოვრების წესზე.

რას ნიშნავს ბიოლოგიური ასაკი? 

კალენდარული, ანუ საპასპორტო ასაკი ყოველთვის არ გამოდგება ადამიანის ჯანმრთელობისა და შრომისუნარიანობის შესაფასებელ კრიტერიუმად. ქრონოლოგიური თანატოლები ხშირად მნიშვნელოვნად განსხვავდებიან ერთმანეთისგან ასაკობრივი ცვლილებების ტემპებით.

მეცნიერების აზრით, ადამიანის ნამდვილი წლოვანება — ბიოლოგიური ასაკია, ანუ ტვინისა და კუნთების მდგომარეობა. ამის დასტურად შეიძლება 50–60 წლის „გოგო-ბიჭებისა“ თუ 30 წლის „მოხუცების“ გახსენება, რომლებიც, სავარაუდოდ, ყველა თქვენგანს შეხვედრია. 

გაიგეთ თქვენი ბიოლოგიური, ანუ ნამდვილი ასაკი

ამისათვის საჭიროა გაიაროთ რამდენიმე ნაწილისგან შემდგარი პრაქტიკული ტესტი, რისთვისაც დაგჭირდებათ წამმზომიანი საათი, სახაზავი – 50 სმ სიგრძის, ერთი ადამიანი მცირედი დახმარების გასაწევად და ასევე კალამი და ფურცელი მონაცემების ჩასაწერად, რათა ბოლოს შედეგი გამოთვალოთ. 

ტესტი პულსზე (მხოლოდ ფიზიკურად მომზადებულებისა და ჯანმრთელებისთვის)

გაიზომეთ პულსი, შემდეგ კი გააკეთეთ 20 ბუქნი თქვენთვის მისაღები ტემპით. არ იჩქაროთ!

თუ ვარჯიშის შემდეგ თქვენმა პულსმა მოიმატა:

ტესტი რეაქციაზე 

დამხმარემ უნდა დაიჭიროს სახაზავი სიგრძეზე ისე, რომ ნული ქვემოთ მოექცეს. ამ დროს თქვენ ხელი სახაზავზე დაახლოებით 10 სმ-ით ქვემოთ უნდა გქონდეთ გაწვდილი. როგორც კი დამხმარე სახაზავს ხელს გაუშვებს, სცადეთ დაიჭიროთ ის საჩვენებელი და ცერა თითით.  

თუ სახაზავი დაიჭირეთ:

  • 20 სმ ნიშნულზე — თქვენი ბიოლოგიური ასაკი 20 წლის ახალგაზრდას შეესაბამება;
  • ნიშნული 25 სმ შეესაბამება 30 წელს;
  • 35 სმ ნიშნული — 40 წელს;
  • 45 სმ ნიშნული — 60 წელს.

როგორ გავაძლიეროთ ტვინის მუშაობა – 14 ჯანსაღი საკვები ტვინის უკეთესი ფუნქციონირებისთვის>>

ტესტი მოძრაობაზე

  • გადაიხარეთ წინ ისე, რომ მუხლები არ მოხაროთ და სცადეთ ხელისგულებით შეეხოთ იატაკს;
  • თუ ხელისგულებს მთლიანად ადებთ იატაკს — თქვენი ბიოლოგიური ასაკი 20-30 წლებს შორის მერყეობს;
  • თუ მხოლოდ თითებით შეეხეთ — თქვენ დაახლოებით 40 წლის ხართ;
  • თუ ხელებს მხოლოდ წვივებამდე აწვდენთ — თქვენი ბიოლოგიური ასაკი 50 წლის ფარგლებშია;
  • თუ მხოლოდ მუხლებზე შეხება მოახერხეთ — ე.ი. უკვე 60 წლის ბრძანდებით.  

მეცნიერებმა დაადგინეს, მაღვიძარის როგორი სიგნალი არღვევს ტვინის მუშაობას>>

ტესტი ბალანსირებაზე

მაგრად დახუჭული თვალებით (ეს მნიშვნელოვანია!) დადექით მარჯვენა ან მარცხენა ფეხზე. მეორე ფეხი იატაკიდან დაახლოებით 10 სანტიმეტრით ასწიეთ. დამხმარემ უნდა დაინიშნოს დრო, რამდენ ხანს შეძლებთ ცალ ფეხზე გაჩერებას.

  • 30 წამი — ნიშნავს 20 წლის ასაკთან შესაბამისობას;
  • 20 წამი — 40 წლის ხართ;
  • 15 წამი —  50 წლის ბრძანდებით;
  • 10 წამზე ნაკლები — რეალურად თქვენ 60 ან მეტი წლის ხართ.

რატომ არიან მტირალა ბავშვები უფრო ჯანმრთელები: ექიმი კომაროვსკი განმარტავს>>

ტესტი კანზე

5 წამის განმავლობაში მოუჭირეთ საჩვენებელი და ცერა თითები კანს ხელის მტევნის ზურგზე. კანი ცოტა გაგითეთრდებათ. დაინიშნეთ, რა დრო დასჭირდება გათეთრებული ლაქის ნორმალურ ფერზე დაბრუნებას.

  • 5 წამი — თქვენი ასაკი დაახლოებით 30 წელია;
  • 8 წამი — დაახლოებით 40 წელი;
  • 10 წამი — დაახლოებით 50 წელი;
  • 15 წამი — დაახლოებით 60 წელი.

ტესტი მოქნილობაზე

გადაიტანეთ ორივე ხელი ზურგს უკან — ერთი ქვემოდან, მეორე — ზემოდან, და სცადეთ თითები ერთმანეთს გადააჭდოთ.

  • თუ თითები ბოლომდე კარგად ჩაჭიდეთ ერთმანეთს — 20 წლის ხართ;
  • თუ თითები მხოლოდ შეახეთ ერთმანეთს — 30 წლის;
  • თუ თითები საერთოდ ვერ შეახეთ ერთმანეთს — 40 წლის;
  • ხოლო თუ საერთოდაც ვერ გადაიტანეთ ხელები ზურგს უკან — თქვენი ასაკი 60 წელს შეესაბამება.

გამოთვალეთ შედეგი 

ყველა ამ ტესტის დასრულების შემდეგ შეკრიბეთ ქულები და მათი ჯამი გაყავით 6-ზე.

მიღებული საშუალო არითმეტიკული იქნება კიდეც თქვენი ნამდვილი, ანუ ბიოლოგიური ასაკის ამსახველი რიცხვი.

 

402
ბაზარი

ყველაზე სასარგებლო და ყველაზე იაფი: შვედი ექიმი ასახელებს ბოსტნეულს

56
(განახლებულია 11:11 24.09.2020)
შვედმა ექიმმა დაასახელა ყველაზე იაფი და ყველაზე სასარგებლო ბოსტნეული, რომელიც აუცილებლად უნდა შედიოდეს დღის რაციონში

თბილისი, 24 სექტემბერი — Sputnik. შვედმა ექიმმა-დიეტოლოგმა ქრისტინა ანდერსონმა დაასახელა ყველაზე ჯანსაღი და ამავე დროს იაფი პროდუქტები, რომლებიც მოსახლეობის ყველა ფენას შეუძლია შეიძინოს, იუწყება Svenska Dagbladet-ი.

ანდერსონმა სიაში პირველ ნომრად შეიტანა ხახვი, რადგან ის ორგანიზმისთვის საჭირო   ვიტამინებით, მიკროელემენტებითა და ანტიოქსიდანტებითაა მდიდარი. მეორე ადგილზე კომბოსტო აღმოჩნდა. ის ხელს უშლის კიბოს განვითარებას. თუმცა, კუჭის პრობლემების დროს, ნედლი სახით მისი მიღება რეკომენდებული არ არის.

დიეტოლოგი ასევე გვირჩევს, რომ რეგულარულად მივირთვათ სტაფილო, ჭარხალი და ოხრახუში.

გარდა ძირხვენა ბოსტნეულისა, ანდერსონი რეკომენდაციას უწევს მთელმარცვლიანი საკვების რაციონში დამატებას, რადგან ის სისხლში შაქრის დონის ნორმალიზებას იწვევს და აუმჯობესებს საჭმლის მონელებას.

ქრისტინა ანდერსონი ასევე შეგვახსენებს კარტოფილის სარგებელს, რომელიც ანაყრებს ორგანიზმს და თითქმის ნებისმიერი ტიპის კვებისთვისაა შესაფერისი.

56
თემები:
სასარგებლო რჩევები
პატარა ბავშვის კვების პროცესი

შეიძლება თუ არა ჩვილის საკვების შენახვა, როცა დედა ახალი სადილის მომზადებას ვერ ასწრებს

103
(განახლებულია 21:09 23.09.2020)
ასეც ხდება ხოლმე – დილაუთენია ადგები, პატარას აჭმევ და სამსახურში წასვლამდე სამზარეულოში ფუსფუსს იწყებ. ჩვილს სადილი ხომ უნდა დაუტოვო, რომ მომვლელმა შუადღეს კარგად დაანაყროს შენ დაბრუნდებამდე.

დატვირთული დღის განრიგი გაქვს, ამიტომ ფიქრობ, რამდენ ხანს და როგორ შეინახო საკვები მაცივარში, ყოველ ცისმარე დღეს პატარას სადილი რომ არ უკეთო. ამ საკითხზე პედიატრი და ბლოგერი თამარ ობგაიძე დედებს საინტერესო რჩევებს უზიარებს.

თამარ ობგაიძე
თამარ ობგაიძე

გაინტერესებს როგორ უნდა მოიქცე მაშინ, თუ ყოველდღე ახალი სადილის მომზადებას ვერ ასწრებ? რა თქმა უნდა, პირველ რიგში უპირატესობა უშუალოდ კვების წინ მომზადებულ საკვებს ენიჭება, რომელსაც მაშინვე აჭმევ პატარას. ახალი მომზადებული საკვები ხომ გაცილებით გემრიელიცაა და უსაფრთხოც.

მზა სადილი გაყინვის გარეშე მხოლოდ იმ დღეს ან, მაქსიმუმ, შემდეგ დღეს შეგიძლია გამოიყენო. აშშ-ის წამლისა და სურსათის სააგენტო გვირჩევს შენახვის მხოლოდ ამ მოკლე ვადას, რადგან ბაქტერიები სწრაფად იზრდება. ამიტომ შენახვისას ტემპერატურა პლუს 4–4,5 გრადუსზე მაღალი არ უნდა იყოს.

თუ კვებისას პატარა არ ამთავრებს სრულ ულუფას, დატოვებული საკვები მაცივარში აღარ შეინახო. ის აუცილებლად უნდა გადააგდო, რათა გამორიცხო ბაქტერიული დაბინძურება.

მოსამზადებლად ყოველთვის გულდასმით უნდა შეარჩიო ახალი, დაუზიანებელი პროდუქტი და კარგად გარეცხო. ამისათვის მხოლოდ წყლის გადავლებას ნუ ენდობი, ხილ-ბოსტნეულის გასასუფთავებლად ჯობს სპეციალურად მისთვის განკუთვნილი ჯაგრისი გამოიყენო.

საკვების მომზდების წინ კიდევ ერთხელ გარეცხე საჭრელი დაფები, რომელიც არ უნდა იყოს ფოროვანი. ამ ფორებში ადვილად იბუდებენ და იმალებიან ბაქტერიები.

თუ საკვების შენახვა გადაწყვიტე, მომზადებული პროდუქტები დაბლენდერების შემდეგ მოათავსე წინასწარ საპნით კარგად გარეცხილ ყინულის მოსამზადებელ ჭურჭელში, რაც საშუალებას მოგცემს საკვები კუბებად გაყინო და საჭიროებისას ის ულუფა აიღო, რამდენიც გჭირდება.

ჭურჭელს გადააფარე პოლიეთილენის თხელი გარსი, რომელიც საკვები პროდუქტებისათვისაა განკუთვნილი, შემდეგ კი ფოლგა შემოახვიე და საყინულეში მოათავსე.

როგორც კი საკვების ულუფები გაიყინება, გადმოიღე პლასტმასის სუფთა ჭურჭელში ან პაკეტში და შეინახე საყინულეში -17-18 გრადუსზე. პაკეტს აუცილებლად დაურთე გაყინვის თარიღის ამსახველი სტიკერი.

ამ წესით გაყინული პიურე მაქსიმუმ 2 თვე შეგიძლია შეინახო.

და, ბოლოს, საკვების შესანახად ყოველთვის გამოიყენე მაღალი ხარისხის პლასტმასის ნაწარმი, რომელიც არ შეიცავს ბისფენოლს. მავნე პლასტმასის აღმნიშვნელად გამოიყენება ციფრი 7, რაც დატანილი უნდა იყოს პლასტმასის ჭურჭლის ძირზე.

ჯანმრთელობას გისურვებ!

103
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე
პლანეტების აღლუმი

წელიწადი უდრის რამდენიმე საათს: აღმოჩენილია ახალი პლანეტა

0
(განახლებულია 12:34 24.09.2020)
ახლად აღმოჩენილ პლანეტაზე ტემპერატურა პლუს 1700 გრადუსს აღწევს ცელსიუსით და საოცრად სწრაფად ბრუნავს თავისი „მზის“ გარშემო

თბილისი, 24 სექტემბერი — Sputnik. ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფმა ვარსკვლავ LTT 9779-ის მეზობლად აღმოაჩინა პლანეტა–გიგანტი, რომლის წელიწადიც სულ რამდენიმე საათს შეადგენს.  კვლევა გამოქვეყნებულია ჟურნალში Nature Astronomy.

პუბლიკაციაში ნათქვამია, რომ ნეპტუნის მსგავსი და ზემაღალ ტემპერატურამდე გავარვარებული პლანეტა იმდენად ახლოს ბრუნავს თავისი ვარსკვლავის, ანუ „მზის“ გარშემო,  რომ მისი წელიწადი სულ რაღაც 19 საათის განმავლობაში გრძელდება.

ამასთან კვლევებით დადასტურდა, რომ პლანეტა ნეპტუნზე ორჯერ მძიმეა, თუმცა მისი მსგავსი სიმკვრივე აქვს.

პლანეტას თავისი „მზე“ ცელსიუსით 1700 გრადუსზე მეტად ახურებს. ასეთ ტემპერატურაზე კი მძიმე ელემენტები, მაგალითად, რკინა, ატმოსფეროში იონიზირდება. სწორედ ამიტომ მეცნიერები საგონებელში არიან ჩავარდნილი, როგორ შეინარჩუნა პლანეტამ წყალბად–ჰელიუმოვანი (H/He) გარსი ესოდენ დიდი ხნის განმავლობაში — თავისი ვარსკვლავის ინტენსიური გამოსხივების გათვალისწინებით.

ასტრონომების ვარაუდით, პლანეტა რაღაც დროის განმავლობაში შესაძლოა შორს იყო თავისი მნათობისგან და მხოლოდ შედარებით ცოტა ხნის წინ  (კოსმოსური საზომით) მიუახლოვდა მას მჭიდროდ.

აღსანიშნავია რომ ვარსკვლავი LTT 9779 მზის სისტემიდან დაახლოებით 260 სინათლის წლითაა დაშორებული და ზალიან მდიდარია ლითონებით.

0
თემები:
მსოფლიო და მეცნიერება