ბოსტანი

სასურველი და აბეზარი მეზობლები - ბოსტნის დაგეგმვისას გასათვალისწინებელი რჩევები

905
(განახლებულია 18:25 08.05.2020)
არაფერია იმაზე სასიამოვნო, როდესაც საკუთარი ხელით მოყვანილ ბოსტნეულს და მწვანილეულს ქორფად მოწყვეტ და დიდი სიამოვნებით მიირთმევ, დარწმუნებული, რომ ეკოლოგიურად სუფთა და ვიტამინებით მდიდარი საკვებით იკოკლოზინებ პირს.

როგორ შევარჩიოთ ბოსტანსა თუ ბაღჩაში დასათეს-დასარგავი კულტურა?

არჩევანი იმ ბოსტნეულზე, ბაღჩეულსა და მწვანილეულზე უნდა შევაჩეროთ, რომლებსაც წამყვანი და უცვლელი ადგილი უკავია ჩვენი ყოველდღიური კვების რაციონში. ასეთებია: კარტოფილი, ლობიო, კიტრი, პომიდორი, ბადრიჯანი, ყაბაყი, ოსპი, ბარდა, ქინძი, ოხრახუში, ნიახური, კამა, სტაფილო, ჭარხალი, ისპანახი, ცერეცო, წითელი და ტკბილი წიწაკები, რეჰანი, პიტნა, ნიორი, ხახვი, იმერული ზაფრანა, სალათა და სხვ. მათი ჩამოთვლა შორს წაგვიყვანს.

ბოსტნის მოსაწყობად პირველ რიგში საჭიროა ნაკვეთის მომზადება, დასარგავ-დასათესი კულტურის შერჩევა-მომზადება და აგროტექნიკური ღონისძიებების ზოგადი წესების გახსენება.

ყველა კულტურას საკუთარი დათესვა-დარგვის და მოვლის წესები აქვს, თუმცა არსებობს რამდენიმე ზოგადი წესი, რომელთა გათვალისწინება აუცილებელია ბოსტნეულის ნათესებში მავნებელ-დაავადებების მინიმუმამდე შემცირებისა და მოსავლიანობის მაქსიმალურად გაზრდისთვის. ერთ-ერთი ასეთი აუცილებლად გასათვალისწინებელი წესია ნაკვეთზე კულტურათა მონაცვლეობა და წინამორბედი კულტურების გათვალისწინება (კულტურათა მონაცვლეობა - ერთსა და იმავე ნაკვეთზე ერთ წელს სხვა კულტურა ითესება, მომდევნო წელს სხვა და ა.შ., წინამორბედი კულტურა - კულტურა, რომელიც დათესილი იყო ნაკვეთზე გასულ წელს).

მწვანილი კარგად მოდის ნაკვეთზე, სადაც წინა წელს კომბოსტო, კარტოფილი, პომიდორი და კიტრი იყო დათესილი. არ არის სასურველი მწვანილიან ნაკვეთზე მომავალ წელს იგივე მწვანილის დათესვა. ოპტიმალურია მწვანილის მონაცვლეობა ზემოჩამოთვლილ კულტურებთან. 

პარკოსნებისთვის სასურველი წინამორბედი კულტურებია კომბოსტო, კარტოფილი, პომიდორი, ძირხვენები (სტაფილო, ჭარხალი, ბოლოკი და სხვ.). არ არის სასურველი ისევ პარკოსნების დათესვა.

თამამად დათესეთ კარტოფილის ნათეს ნაკვეთზე კომბოსტო, იონჯა და ბარდა. დაუშვებელია ამ ნაკვეთზე მეორე წელს პომიდვრის და ბადრიჯნის მოყვანა.

თუ ნაკვეთზე აპირებთ კომბოსტოსნაირების დათესვას, გაითვალისწინეთ, არ შეარჩიოთ ადგილი, სადაც წინა წელს პომიდორი მოიყვანეთ. პომიდვრიან ნაკვეთზე სასურველია ისევ პომიდორი, კარტოფილი, ან პარკოსნები დათესოთ.

ძირხვენების ნათესებზე ოპტიმალური იქნება, თუ მომდევნო წელს კარტოფილს და კომბოსტოს დაუთმობთ. მომდევნო წელს ისევ ძირხვენებს და ასე მორიგეობით. არ არის სასურველი ერთ ნაკვეთზე ორი და მეტი წლის მიყოლებით ერთი სახეობის ძირხვენის თესვა.

კიტრის ნათეს ადგილზე დაუშვებელია ისევ კიტრის და სხვა გოგროვანების მოყვანა. უკეთესი იქნება, თუ კიტრს მომდევნო წელს კომბოსტოს, კარტოფილსა და პომიდორს შეუნაცვლებთ.

ხახვის ნაკვეთზე დაუშვებელია ისევ ხახვისნაირების (ხახვი, მწვანე ხახვი, ნიორი, პრასი და სხვ.) დათესვა. შეუნაცვლეთ ხახვს კომბოსტო, ან კარტოფილი.

გაითვალისწინეთ, უმეტესი კულტურების შემთხვევაში არ არის სასურველი რამდენიმე წლის მიყოლებით ერთი და იმავე კულტურის, ან ერთი ოჯახის კულტურების თესვა. თუ გაქვთ საშუალება, ცვალეთ კულტურები. ამით მოსავალიც უკეთესი მოგივათ და მავნებელ-დაავადებებთან ბრძოლაც ნაკლებ დროს და საშუალებებს მოითხოვს.

კულტურათა მონაცვლეობის გარდა, არანაკლებ ყურადსაღებია გვერდიგვერდ სარგავ-სათესი კულტურების სწორად შერჩევა. „კარგი მეზობლები“ სიმბიოზურად (შეთანხმებულად) თანაცხოვრობენ, ერთმანეთს იცავენ და აძლიერებენ, არასწორად შერჩეული კი, პირიქით, აფერხებს და ხელს უშლის მეზობელი მცენარეების განვითარებას:

კარტოფილი კარგად ხარობს მინდვრის ლობიოს და სხვა პარკოსნების, ისპანახის, კომბოსტოების, სალათების, სიმინდის, ბოლოკის, ქონდარის და პირშუშხას მეზობლად. პარკოსნები ნიადაგს აზოტით ამდიდრებენ და კოლორადოს ხოჭოსაც აფრთხობენ, რომელიც კარტოფილის დაუძინებელი მტერია, პირშუშხა კი ტკიპასგან იცავს კარტოფილს. საერთო მავნებელ-დაავადებების გამო არ არის სასურველი კარტოფილის დარგვა მზესუმზირის, ჭარხლისა და პომიდვრის გვერდით.

კიტრი კარგად ხარობს ლობიოს და სხვა პარკოსნების, ნიახურის, ნივრის, ხახვის, მწვანე ხახვის, სალათის, კამის, ცერეცოს, ჭარხლის, ბოლოკის, კომბოსტოს, თალგამის და ისპანახის გვერდით. თალგამი კიტრს იცავს მწერებისგან, აუმჯობესებს ნიადაგის სტრუქტურას და კიტრის გემოც უკეთესი ხდება. არასასურველი მეზობელია პომიდორი.

პომიდორი კარგად ხარობს ნიახურის, ოხრახუშის, სალათების, ისპანახის, მინდვრის ლობიოს, ბოლოკის, თალგამის, ნივრის, სიმინდის, კომბოსტოს, სტაფილოს, ჭარხლის, მწვანე ხახვის, პიტნის, რეჰანის, საშკვლავის (მწვანე რეჰანი) და მელისას გვერდით. არომატული ბალახები ნაყოფის გემოს უკეთესს ხდის, გამძლეობასაც მატებს და მავნებლებსაც კარგად აფრთხობს. არ არის სასურველი მეზობლად კიტრის, კარტოფილის, კოლრაბის, კამას და ცერეცოს დათესვა.

კომბოსტოს გვერდით კეთილმეზობლურად თანაცხოვრობს კარტოფილი, მინდვრის ლობიო, პრასი, ჭარხალი, კიტრი, მანგოლდი, ნიახური, კამა, სალათი, ისპანახი, ვარდკაჭკაჭა, არომატული პიტნა და როზმარინი. ნიახური და სალათი იცავს კომბოსტოს აბეზარი მიწის რწყილებისგან, პრასი, კამა და სხვა არომატული ბალახები აფრთხობს ჩრჩილებს, მავნებელ პეპლებს და მათ მატლებს. არ არის სასურველი კომბოსტოს გვერდით პომიდრის, ოხრახუშის, ნივრის დათესვა. სასურველია თუ კომბოსტოს ვენახისგან მოშორებით დათესავთ.

ბადრიჯანი - მეტად ეგოისტი მცენარეა და მარტო ყოფნა ურჩევნია, ცუდად იტანს სხვა მეზობლებს, თუმცა შესაძლოა მის გვერდით მინდვრის ლობიოს, ხახვის, სალათის და ისპანახის დათესვა.

სტაფილო პირიქით, მეტად კეთილმეზობლური კულტურაა და კარგად გრძნობს თავს ბარდას, ხახვის, პომიდვრის, ნივრის, მწვანე ხახვის, ისპანახის, ბოლოკის, თალგამის, სალათის, მანგოლდის, ჭარხლის და არომატული ბალახების გვერდით. მხოლოდ კამას ვერ ემეგობრება. არომატული ბალახები აფრთხობს სტაფილოს ბუზს.

კეთილმეზობლური კულტურაა ჭარხალიც - კარგად თანაცხოვრობს პომიდვრის, მინდვრის ლობიოს, ისპანახის, ხახვის, კომბოსტოს, ბოლოკის, თალგამის, სტაფილოს, სალათის, კოლრაბის, ნივრის, კიტრის, ძირხვენიანი ნიახურის გვერდით. ეს კულტურები ერთმანეთს ზრდა-განვითარებაში უწყობენ ხელს. ჭარხალს არ მოსწონს კარტოფილის, სიმინდის, მანგოლდის და მწვანე ხახვის მეზობლად ყოფნა.

ხახვი კარგად თანაცხოვრობს სტაფილოს, ჭარხლის, სალათის, ბოლოკის, კიტრის, ისპანახის და არომატული ბალახების გვერდით. ხახვის ფიტონციდები ხელს უწყობს ამ კულტურების ზრდას, სტაფილო ხახვის აბეზარ ბუზს აფრთხობს. არ მოსწონს ხახვს პარკოსნების და კომბოსტოს მეზობლობა.

ნიორი კარგი მეზობელია პომიდვრის, ჭარხლის, სტაფილოს, კიტრის და მარწყვისთვის. ნივრის ფიტონციდები აფრთხობს მავნებლებს და ბუნებრივ სადეზინფექციო საშუალებას წარმოადგენს ამ კულტურებისთვის. ნიორს ხახვის მსგავსად არ მოსწონს პარკოსნების და კომბოსტოს მეზობლად ყოფნა.

ლობიო თავს კარგად გრძნობს ბოლოკის, პომიდვრის, ნიახურის, სიმინდის, კიტრის, კარტოფილის, ჭარხლის, კომბოსტოს, ისპანახის, სალათის, გოგრის გვერდით. არ არის სასურველი მეზობლად ხახვის, ნივრის, პირშუშხას და ცერეცოს დათესვა.

სალათი თავისუფლად შეგიძლიათ დათესოთ პომიდვრის, კიტრის, ლობიოს, ისპანახის, მარწყვის, ბარდას, კომბოსტოს, ბოლოკის, თალგამის, ხახვის და მწვანე ხახვის გვერდით. ხახვი ჩრჩილს აფრთხობს და სალათს განვითარებისთვის სასურველ პირობებს უქმნის. არ არის სასურველი სალათის გვერდით ჭარხლის, სტაფილოს და ისეთი დიდფოთლიანი მცენარეების დათესვა, რომლებიც დაჩრდილავენ სალათს.

 

905
ტყემალი

ტყემალი ბუნების საგანძური ადამიანის ჯანმრთელობისთვის

489
(განახლებულია 15:41 25.05.2020)
ტყემალს უამრავი სასარგებლო თვისება გააჩნია. მაგალითად, დამტკიცებულია, რომ ტყემლის რეგულარული მიღება ორგანიზმს რადიაციისა და დასხივების მოქმედებასთან შებრძოლებაში ეხმარება. კარგად მოქმედებს ის მამაკაცებზეც...

ტყემალი (Prúnus cerasiféra) ვარდისებრთა ოჯახის კურკოვანთა გვარის მრავალწლოვანი ხეხილოვანი მცენარე. არის ხე ან ხისმაგვარი ბუჩქი. მისი სამშობლოა ამიერკავკასია.

ტყემალი ველურად და კულტურაში გავრცელებულია ბალკანეთში, შუა და მცირე აზიაში, ირანში და სხვა ქვეყნებში.

საქართველოში უძველესი დროიდან თითქმის ყველგანაა გავრცელებული ზღვის დონიდან 1600-1800 მეტრამდე სიმაღლეზე. ამჟამად დარაიონებული ჯიშებია „გულდედავა“, „გაზაფხულის მერცხალი“, „წითელი დროშა“, „ქუთაისი“, „რიონი“, „ხვავიანი“ და სხვ.

ტყემალს ქართულ სამზარეულოში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს. ტყემლისგან მზადდება საუკეთესო ხარისხის წვენი, კომპოტი, მურაბა, სანელებელი, ტყლაპი და ტყემლის სახელგანთქმული საწებელი, რომელიც ქართული სუფრის ერთ-ერთი განუმეორებელი და უნიკალური შემადგენელი ნაწილია.

ტყემლის შემადგენლობა და კალორიულობა

ტყემლის კალორიულობა 100 გრამ პროდუქტზე 34 კკალორიაა.

ტყემალი
ტყემალი

ტყემალში უამრავი სასარგებლო ნივთიერებაა. ესენია ნახშირწყლები, ორგანული მჟავები, პექტინები, ვიტამინები С, В-ჯგუფის, პროვიტამინი А, ბევრია მასში კალიუმი, რკინა, მაგნიუმი, კალციუმი, ფოსფორი. ტყემლის ფერი მისი შემადგენლობით განისაზღვრება. მაგალითად, ყვითელში ბევრია შაქარი და ლიმონმჟავა და თითქმის არაა მთრიმლავი ნივთიერებები, ხოლო მუქი ფერის ნაყოფში ბევრია პექტინები.

ტყემლის სასარგებლო თვისებები

უდავოა ტყემლის სასარგებლო ზემოქმედება ადამიანის ჯანმრთელობაზე. მასში ჭარბადაა ასკორბინის მჟავა, რის გამოც ის გამოიყენება ავიტამინოზის პროფილაქტიკისა და მკურნალობისთვის.

ამასთან, ამ ხილის რეგულარული გამოყენება დადებითად მოქმედებს იმუნიტეტზე.

კალიუმის არსებობა ტყემლის შემადგენლობაში გულის ნორმალურ მუშაობას უწყობს ხელს.

ხილის შემცველობაში შაქრის მცირე რაოდენობის გამო მისი მიღება შეუძლიათ შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულებსაც.

ფითრი – „ყველაფრის მკურნალი" პარაზიტი მცენარე>>

ტყემალი შესანიშნავი ბუნებრივი ანტიოქსიდანტია. ის გამოიყენება ორგანიზმის გაწმენდისა და გაახალგაზრდავებისთვის. რადგანაც ტყემალი დაბალკალორიულია, მისი მიღება ნებადართულია ჭარბი წონის დაკლების პროცესში.

ტყემალი კარგი საშუალებაა რესპირატორული, კუჭის დაავადებების დროს, ასევე როგორც მსუბუქი გამხსნელი საშუალება.

დამტკიცებულია, რომ ტყემლის რეგულარული მიღება ორგანიზმს რადიაციისა და დასხივების მოქმედებასთან შებრძოლებაში ეხმარება.

ტყემალი ასევე გამოიყენება კოსმეტიკური მიზნებისთვის. მაგალითად, ტყემლის ნაყენი შესანიშნავი საშუალებაა დაბანისთვის. ის კანის ცხიმიანობას ებრძვის. ხილის ნაყოფის რბილობის გამოყენება შეიძლება ნიღბის სახით, ეს ნაყენი სახეს გამონაყარისგან წმენდს. ნაყოფისა და დაქუცმაცებული კურკის ნარევი შესანიშნავი საშუალებაა სახის კანის, ყელისა და დეკოლტეს ზონის გაახალგაზრდავებისთვის.

კრიალოსანა და მისი სამკურნალო თვისებები>>

ამასთან, ხალხურ მედიცინაში გამოიყენება ტყემლის ყვავილიც. ყვავილზე დამზადებული ნაყენი მამაკაცებს ეხმარება პროსტატის მკურნალობასა და ერექციის გაუმჯობესებაში. ტყემლის მურაბით, როგორ სიცხის დამწევი და ამოსახველებელი საშუალებით, მკურნალობენ ინფექციურ და ვირუსულ დაავადებებს.

რადგანაც ტყემლის შემადგენლობაში ამიგდალინის მჟავა შედის, მისი გამოყენება შეიძლება ბრონქული ასთმის შეტევის დროს.

ტყემლის მიღება არარეკომენდებულია:

ინდივიდუალური აუტანლობის დროს, კუჭის წვენის გაზრდილი მჟავიანობის, გასტრიტისა და კუჭის წყლულის დროს.

ტყემლის კურკაში არის მავნე ნივთიერებები, რამაც მოწამვლა შეიძლება გამოიწვიოს.

ტყემლის ნაყოფი ადამიანმა ზომიერი რაოდენობით უნდა მიიღოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში შეიძლება კუჭის აშლილობა გამოიწვიოს.

 

489
თემები:
სასარგებლო რჩევები
მარწყვი

იკრძალება კატეგორიულად! ვისთვის არ შეიძლება მარწყვი

2266
(განახლებულია 19:43 22.05.2020)
პედიატრები მშობლებს ურჩევენ, შვიდ წლამდე ასაკის ბავშვებს საერთოდ არ მისცენ მარწყვი, ხოლო იმის დასადგენად, ხომ არ აქვს პატარას ალერგია ამ კენკრაზე, მარტივ მეთოდს ასწავლიან.
2266
პოლიცია აჯარიმებს დამრღვევს

თბილისში პარკირების წესების დამრღვევები ჯარიმას არ გადაიხდიან - ვის ეხება ცვლილება

0
(განახლებულია 01:11 26.05.2020)
ყველა საქმეზე მოხდება განხილვის შეწყვეტა და ადმინისტრაციული სახდელისგან – ჯარიმისგან და შესაბამისი საურავისგან გათავისუფლება, რაც ჯამში დაახლოებით 850 000 ლარს შეადგენს.

თბილისი, 26 მაისი - Sputnik. ჯარიმის ან შესაბამისი საურავისგან გათავისუფლდებიან პირები, რომელთაც 2018 წლის 10 აპრილამდე, დედაქალაქის ტერიტორიაზე ავტოტრანსპორტის პარკირების წესების დარღვევისთვის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა ჩაიდინეს, იუწყება საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი.

შესაბამის კანონმდებლობაში განსახორციელებელი კანონპროექტის ინიციატორები არიან: საპარლამენტო უმრავლესობის წევრები ზაზა გაბუნია, მერაბ ქვარაია, კობა ლურსმანაშვილი, გოგა გულორდავა.

საუბარია „ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ“ კანონის 125-ე მუხლის მე-8 ნაწილსა და 1252 მუხლზე, რომელიც ამკრძალავი ნიშნის – „გაჩერება აკრძალულია“ და „დგომა აკრძალულია“ მოთხოვნის დაუცველობას, ასევე დგომა-გაჩერების წესებით გათვალისწინებული სხვა მოთხოვნის დაუცველობასა და დედაქალაქის ტერიტორიაზე ავტოტრანსპორტის პარკირების წესების დარღვევას გულისხმობს.

კერძოდ, პროექტში ნათქვამია, რომ ყველა ის პირი გათავისუფლდება ადმინისტრაციული სახდელისგან – ჯარიმის და შესაბამისი საურავისგან, რომლებმაც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა ჩაიდინეს 2018 წლის 10 აპრილამდე და რომელთა მიმართაც ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ დადგენილება ამ კანონის ამოქმედებამდე არ აღსრულებულა.

კანონპროექტის ინიციატორები განმარტავენ, რომ დღეის მდგომარეობით, ასეთი მიმდინარე საქმეები არის აღსრულების ეროვნულ ბიუროში, თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიასა და სასამართლოებში.

შესაბამისად, ყველა ამ საქმეზე მოხდება განხილვების შეწყვეტა და ადმინისტრაციული სახდელისგან – ჯარიმისგან და შესაბამისი საურავისგან გათავისუფლება, რაც ჯამში დაახლოებით 850 000 ლარს შეადგენს.

კანონპროექტით დაზუსტებულია, რომ ადმინისტრაციული სახდელისგან გათავისუფლება ვრცელდება ადმინისტრაციული სახდელისა და საურავის მხოლოდ აღუსრულებელ ნაწილზე.

0
თემები:
სოციალური სფერო საქართველოში