ვიტამინები

მითები კვების შესახებ: სასარგებლოა თუ არა ხილის წვენები

183
(განახლებულია 14:52 13.08.2019)
თითოეული ჩვენგანი ცხოვრებაში ალბათ ერთხელ მაინც დაფიქრებულა, სწორად ვიკვებებით თუ არა. ირგვლივ უამრავი მითი არსებობს სწორი კვების შესახებ და სრულ ინფორმაციულ ქაოსში მართლაც ძნელია, გაარჩიო მითი რეალობისგან.

კვება ორგანიზმის მიერ საკვები ნივთიერებების მიღების, მონელების, შეწოვისა და ათვისების რთული პროცესია, რომელიც აუცილებელია ორგანიზმის ენერგეტიკული დანახარჯის აღსადგენად, უჯრედებისა და ქსოვილების განახლებისა და მათი ფუნქციის რეგულაციისთვის. ამიტომ ორგანიზმმა უნდა მიიღოს აუცილებელი საკვები საჭირო რაოდენობით, საჭირო დროს.

დღევანდელ სტატიაში ვეცდებით, დავამსხვრიოთ მითი ხილის წვენებზე  და გავიგოთ, რატომ შეიძლება იყოს ის  საზიანო ჯანმრთელობისთვის.

არავინ დავობს იმაზე, რომ ხილის წვენი სასარგებლოა ორგანიზმისთვის. მაგალითად, ის  შეიძლება იყოს ნუტრიენტების (საკვები პროდუქტების შემადგენლობაში შემავალი ორგანული და არაორგანული ნივთიერებები) კარგი წყარო, მათ შორის C ვიტამინის. პრობლემა ისაა, რომ ხილის წვენის დალევისას შეიძლება მივიღოთ ძალიან ბევრი კალორია და ძალიან ბევრი შაქარი. გაგიკვირდებათ და ხილის წვენი უფრო მეტ კალორიასა და შაქარს შეიცავს, ვიდრე გაზიანი გამაგრილებელი სასმელები.

როდესაც ხილის წვენს ვყიდულობთ, შეიძლება ის არ აღმოჩნდეს, რასაც ვვარაუდობდით.  მაღალი ხარისხის ხილის  წვენს, როგორც წესი, აქვს ეტიკეტი „100%-ით სუფთა“, მაგრამ ის შეიძლება ინახებოდეს ისეთ ქილაში, რომელიც ჟანგბადის კონცენტრაციას ამცირებს, ასევე, დამატებული ჰქონდეს არომატიზატორები, რათა წვენს დაუბრუნონ გადამუშავების პროცესში დაკარგული გემო.

დაბალი ხარისხის ხილის წვენი კი სხვა არაფერია, თუ არა ხილის არომატით გაჯერებული შაქრიანი წყალი. ცხადია, ასეთი წვენი არ შეიცავს ახალი ხილის ბოჭკოვან ნივთიერებებს და არანაირი სასარგებლო თვისებები მას არ გააჩნია.

გირჩევთ, თავად გამოწუროთ ახალი ხილისგან წვენი, ან მიირთვით წყალი, რომელსაც დამატებული ექნება სხვადასხვა ხილის ნაჭრები.

183
ცაცხვი

ცაცხვი და მისი სამკურნალო თვისებები

50
(განახლებულია 11:30 18.01.2021)
ცაცხვს სამკურნალოდ უძველესი დროიდან იყენებენ. ის შეუდარებელია გაციების, მაღალი სიცხის, ბრონქიტის, ანგინისა და სხვა დაავადებების დროს.

ცაცხვი (Tilia) ფოთოლმცვენი ხეა, სიმაღლეში იზრდება 35 მეტრამდე. არსებობს მისი ორმოცამდე სახეობა.

ბაბუაწვერა – ბუნების საჩუქარი კიბოს წინააღმდეგ ბრძოლაში>>

ცაცხვს ადამიანის ორგანიზმისთვის მრავალი სამკურნალო და სასარგებლო თვისება გააჩნია. მას იყენებენ როგორც არატრადიციულ მედიცინაში, ისე თანამედროვე სამკურნალო პრეპარატების დასამზადებლად.

სამკურნალოდ გამოიყენება ცაცხვის თითქმის ყველა ნაწილი – ქერქი, ფოთლები და ყვავილები, ნაყოფი. ტოტებისა და მერქნისგან ამზადებენ კუპრს. არის ძვირფასმერქნიანი მცენარე.

ხის ქერქი შეიცავს ზეთების მნიშვნელოვან რაოდენობას (8 პროცენტამდე), ასევე ტილიროზიდს, ტრიტერპენოიდებს; ფოთლების შემადგენლობაშია ასკორბინის მჟავა, კაროტინი, ნახშირწყლები. ცაცხვის ყვავილები კი შეიცავს: ეთერზეთებს, საპონინებს, ორგანულ შაქარს, მთრიმლავ ნივთიერებებს, ასკორბინის მჟავას, ფლავონოიდებს, კაროტინს, გლიკოზიდებს, ვიტამინებს, მიკრო და მაკროელემენტებს.

ბროწეული და მისი სასარგებლო თვისებები>>

ცაცხვი გამოიყენება შემდეგი დაავადებების დროს:

ანგინა, ლარინგიტი, მწვავე და ქრონიკული ბრონქიტი, ბაქტერიული ინფექციები, შარდმდენი სისტემის ორგანოების პათოლოგიები, პოდაგრა, რევმატიზმი, ნევრალგიური დაავადებები, კრუნჩხვები, გონის დაკარგვა, ციებ–ცხელება, ნაწლავების სპაზმები, კუჭის წყლული, სტომატოლოგიური დაავადებები, დამწვრობა (გარეგანი გამოყენებისთვის), გინეკოლოგიური დაავადებები, ჰემოროი, პროსტატა, გაციება და სიცხის დამწევი საშუალება. ასევე, მცენარე გამოიყენება, როგორც კოსმეტიკური საშუალება.

რა ზიანი შეიძლება მოიტანოს ცაცხვმა

ცაცხვის ყვავილების მუდმივმა და ხანგრძლივმა გამოყენებამ (მაგალითად, რამდენიმე თვე ზედიზედ) შეიძლება მხედველობაზე იმოქმედოს, თან სწრაფად და მოულოდნელად. გაითვალისწინეთ, რომ ის უნდა მიიღოთ ხანმოკლე პერიოდების განმავლობაში და დღეში 2–3–ჯერ, არ გადააჭარბოთ დოზას.

ასევე, ცაცხვმა შეიძლება გამოიწვიოს ალერგიული რეაქციები, გულის პათოლოგიები, ნერვული დაავადებები, კენჭები შარდის გამომყოფ სისტემაში.

ასევე გასათვალისწინებელია, რომ მცენარის ნახარშები არ უნდა შეუთავსოთ ზოგიერთ სამკურნალო პრეპარატს. 

ცაცხვის ნაყენის დამზადების წესი:

გთავაზობთ ცაცხვის ნაყენის დამზადების ერთ–ერთ ვარიანტს.

ცაცხვის ყვავილების ნაყენი გამოიყენება ნევრალგიური დაავადებების, გაციების, ხველების, პოდაგრის, რევმატიზმის დროს.

კომში და მისი სასარგებლო თვისებები>>

2 სუფრის კოვზ დაქუცმაცებულ ყვავილებს დაასხით ორი ჭიქა მდუღარე წყალი და გააჩერეთ ნახევარი საათი. მიიღეთ ნახევარი ჭიქის ოდენობით დღეში ოთხჯერ, როგორც ჩვეულებრივი ჩაი.

50
დედა ძუძუს აჭმევს ბავშვს

​​მიიღოს თუ არა მეძუძურმა დედამ ყავა და როგორ ვიკვებოთ სწორად: სპეციალისტის რჩევები

25
(განახლებულია 13:38 18.01.2021)
რა სარგებლობა მოაქვს ძუძუთი კვებას როგორც დედისთვის, ისე ბავშვისთვის, როგორ უნდა იკვებებოდეს მეძუძური დედა, ამ და სხვა საინტერესო საკითხებზე პედიატრმა, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორმა ყარამან ფაღავამ საჯარო ლექციაზე ისაუბრა.

ამასთან, ფაღავა საუბრობს სწორი კვების მნიშვნელოვაზე და რჩევებს გვაძლევს, თუ როგორ მოვამზადოთ ჯანსაღი საკვები.

ყარამან ფაღავა
ყარამან ფაღავა

- მინდა საუბარი დავიწყო ბუნებრუვუ კვებით. დღემდე უამრავი ფორმულა და ნარევი იქმნება, მაგრამ ბუნებრივ კვებაზე უკეთესი პატარებისთვის არაფერი არ არსებობს. ადამიანი ცოტა თავკერძა და ეგოსიტიც არის. ქალბატონების საყურადღებოდ ვიტყოდი, რომ ბუნებრივი კვება მარტო ბავშვისთვის არ არის კარგი. დედისთვისაც ძალიან სასარგებლოა. რამხელა მუშტიც აქვს ქალბატონს, დაახლოებით იმხელა საშვილოსნო აქვს. საშვილოსნო ეს არის ქალისთვის მეორე გული. როდესაც დედა შვილს ძუძუს აძლევს, გამოიყოფა სპეციალური ჰორმონი, ოქსიტოცინი, რომელიც საშვილოსნოსაც შეკუმშავს. მოგეხსენებათ, ტონუსში მყოფი საშვილოსნო ეს არის ჯანმრთელობის ერთ-ერთი კრიტერიუმი.

- ბავშვისთვის რატომ არის კარგი ბუნებრივი კვება?

- დედის რძე საუკეთესო საკვები რომ არის მაგაზე აღარფერს ვამბობ. არის მეორე მომენტიც, პატარა ბავშვს დამცველობითი უნარი, მე ვგულისხმობ იმუნოლოგიური რეაქტიულობა, შედარებით დაქვეითებული აქვს და დედის მეშვეობით იგი ღებულობს იმუნოგლობულინებს, ანტისხეულებს, ინტერფერონებს და ეს იცავს მას ინფექციისგან. ამიტომაც არის, რომ ექვს თვემდე ჩვილი ბავშვი როგორც წესი არ ხდება ავად. თუ გარეთ ყივნაში შიშველს გაიყვანთ, ან უცხო ადამიანები სახეზე კოცნიან, შესაძლოა დაემართოს ინფექცია, მაგრამ დედის რძის საშუალებით გადასული დამცველობითი ნივთიერებები შესანიშნავად იცავს ბავშვს ასეთი ინფექციებისგან.

როცა დედა შვილს ძუძუს აძლევს, მათ შორის უხილავი სიმები იქმნება. ეს არის სიმები ურთიერთსიყვარულის, ურთიერთსითბოსი და პატივისცემის. მამამ ყოველთვის უნდა დაამტკიცოს თავისი მამობა. დედასა და ბავშვს შორის კი ისეთი კავშირებია, რომ რაც არ უნდა მოხდეს დედას და შვილს შორის ამ კავშირის გაწყვეტა შეუძლებელია.

- როგორ უნდა იკვებებოდეს მეძუძური დედა?

- ერთხელ ჩემმა პაციენტმა მითხრა, შვილოსნობა დასჯა ხომ არ არის, რატომ უნდა ავკრძალო საკვებიო? აბსოლუტურად მართალია. არაფრის აკრძალვა არ გვინდა, ყველაფრის მიღება შეიძლება, ოღონდ საღი აზრიდან გამომდინარე. ერთი აკრძალვა კი არის მაინც, დაუშვებელია მეძუძურმა დედამ მიიღოს ალკოჰოლი. დანარჩენი ყველაფერი შეიძლება, მაგრამ მაინც არსებობს გარკვეული ნიუანსები. მაგალითად, თუ ბავშვს აქვს მეტეორიზმი, ამ დროს არის საკვები, რომელიც დედამ ნაკლებად უნდა მიიღოს. ეს არის ლობიო, კომბოსტო, შაქარი. მე ამას კი არ გიკრძალავთ, უბრალოდ გეუბნებით, თუ ძალიან შეაწუხებს ბავშვს მეტეორიზმი, ეს პროდუქტები მიიღეთ ნაკლები რაოდნობით. თუ ძალიან შეკრულია მოერიდეთ ბრინჯს. მესამე მომენტია ფაღარათი, ამ დროს დედამ ნაკლებად უნდა მიიღოს ზეთიანი, ქონიანი, კრემიანი საკვები და თქვენ წარმოიდგინეთ შავი ქლიავიც. თუმცა კიდევ ვიმეორებ, თუ ბავშვს ყველაფერი წესრიგში აქვს, შესაძლოა დედამ მიიღოს ყველაფერი.

არის ზოგიერთი საკვები, სითხე, რომელიც ზოგჯერ ბავშვს ცოტათი აღაგზნებს. ეს არის ყავა, კაკაო, მაგარი ჩაი, კოკა-კოლა, ზოგჯერ შოკოლადიც კი. მეუღლეების საყურადღებოდ ვამბობ, დედას არაფერს ვუკრძალავთ. მეძუძურმა დედამ რაც არ უნდა მოინდომოს უნდა უშოვნო და მიუტანო. მაგრამ თუ ბავშვი ნამეტანი აღგზნებულია, ნუ დალევს დედა ხუთ ფინჯან ყავას და დალიოს ერთი. ყველაზე კარგი საზომი არის ბავშვის მდგომარეობა. თუ დალია ერთი, ორი, სამი ფინჯანი და ბავშვი კარგად არის, დედას აქვს უფლება მიიღოს ყავა, თუ ასე ძალიან უყვარს.

- რაც შეეხება მოზარდი ადამიანის კვებას, როგორ უნდა იკვებოს უკვე მოზრდილმა ადამიანმა?

- რასაკვირველია, საკვები უნდა იყოს მრავალფეროვანი, ხან ასე უნდა გაამზადო, ხან ისე. გარკვეული წესები არის. ზეთში როდესაც ხარშავ რამეს, ზეთზე თერმული ზემოქმედებით ლიპიდების ზეჟანგები წარმოიქმნება. ლიპიდების ზეჟანგები კანცეროგენია. შებოლილი საჭმელი ზოგიერთს გვიყვარს, მეც მიყვარს, მაგრამ ესეც კანცეროგენია. ზედმეტად შემწვარი, აი, ქერქი რომ არის კარტოფილის ძალიან შემწვარი, ესეც კანცეროგენია. მომზადების წესი მნიშვნელოვანია. ყველაზე უკეთესი საჭმელი უმი საჭმელია, ასევე ორთქლზე დამზადებული და მოხარშული. პატარა ნიუანსები არის მნიშვნელოვანი.

გაითვალისწინეთ, მარილის მოხმარებისას ზომიერების დაცვა აუცილებელია. ზოგიერთი ძალიან ჭარბად აყრის მარილს. ვინც ამას შეეჩვევა, მერე გემრიელად ეჩვენება. ყველაფერი შეჩვევაზეა. არის ერთი ძალიან საინტერესო ეპიდემიოლოგიური მონაცემი. ჩრდილოეთ და სამხრეთ იაპონიაში შეადარეს არტერიული წნევის სიხშირე და სისხლჩაქცევების მაჩვენებლები. ორივე მათგანი 4-5-ჯერ უფრო ხშირია ჩრდილოეთში. ისინი ბევრ გაყინულ და დამარილებულ თევზს ჭამენ. მარილი, პირველ რიგში, ზემოქმედებს წნევაზე.

არის მეორე მომენტიც - შაქარი. შაქარი საერთოდ არ არის ბუნებრივი საკვები. მარილს და შაქარს აქვს ერთი უპირატესობა, საჭმლის შენახვისთვის გამოდგება. თუ ფაღარათი აქვს დიდს ან მოზრდილს, ამ დროს მარილები იკარგება და მარილიანი საკვები უნდა მიირთვას. თუ ბავშვი არ ჭამს, დღეში ერთხელ ჭამს, ​ჰიპოგლიკემია დაემართა, იქ სწრაფად საჭიროა შაქრიანი საკვები. ისე შაქარი იწვევს სიმსუქნეს, კბილების გაფუჭებას, დიაბეტს. ეს არის რისკ-ფაქტორები, რომლებსაც ჩვენ თვითონ ვუქმნით ჩვენს თავს.

- როგორ უნდა მივხვდეთ, სწორად ვიკვებებით თუ არა?

- არის ძალიან მარტივი დასკვნა. ​სწორად ვიკვებებით იმ შემთხვევაში, თუ ჩვენი წონა წესრიგშია, თუ არ გვაქვს საკვებთან დაკავშირებული დაავადებები, ანემია, ავიტამინოზი, ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები, თუ არ გვაქვს ნაოჭიანობა, კანის ფერის ცვლილება, თმის მტვრევადობა. გუნება-განწყობა თუ კარგია, ე.ი. სწორად ვიკვებებით. ჩვილ ბავშვებში ძალიან მნიშვნელოვანია წონის მატების მრუდი.

სწორი კვება ჯანმრთელობის საწინდარია. ხშირად ვამბობ, რომ ჯანმრთელობა შესანიშნავი რამ არის, მაგრამ მთავარი სამიზნე ცხოვრებაში ჯანმრთელობა არ არის. ჯანმრთელობა არის იმის წინაპირობა, რომ ჩვენი თავის რეალიზაცია მაქსიმალურად მოვახდინოთ.​ საკვების მიღებაში საკრარული ელემენტებიც არის. გაგახსენებთ: საიდუმლო სერობა, ტრაპეზი, ახლობლებთან ურთიერთობა, შეხვედრა, ერთად პურის გატეხვა. საკვების მომზადება სიყვარულის გამოვლინებაც არის. თუ მეუღლე ცდილობს გემრიელი საჭმელი გაგიკეთოს, გასიამოვნოს, ესეც ხომ სიყვარულის გამოვლინებაა. საკვები, კარგი კვება მარტო ჯანმრთელობა კი არ არის, ეს არის გრძნობები.

 

25
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე
ზურაბ მხეიძე

ზურაბ მხეიძე: ეს ურთიერთობები თუ კარგად ვიცით, მაშინ თანაცხოვრება გამოგვივა

0
(განახლებულია 13:59 18.01.2021)
ზურაბ მხეიძე საუბრობს ცოლ-ქმრის ურთიერთობებზე და იმაზე, თუ როგორ შეუძლიათ, რომ მათ შორის მოსალოდნელი კრიზისი აიშორონ თავიდან.
ზურაბ მხეიძე: ეს ურთიერთობები თუ კარგად ვიცით, მაშინ თანაცხოვრება გამოგვივა
„როცა იცი, რომ ემოციური კვება ორივესთვის საჭიროა, მაშინ ეს საკვები უნდა მისცე. დავუშვათ ოთხი წელია ერთად ვართ, ახლა მე რაღაც ისეთი უნდა გავაკეთო, რომ ის ემოცია კი არ იყოს მარტო, მას მეორე ახალი ემოციაც დავუმატო“- ამბობს ზურაბ მხეიძე.

ფსიქოლოგი ზურაბ მხეიძის აზრით: „შესაძლებელია იმ ემოციის განახლება იმით, რომ რაღაც ოცნება აუსრულო, მაგალითად უნდოდა ინდიელების კოსტუმი და შენ მას სიურპრიზი გაუკეთე და ეს ოცნება აუსრულე.“

0