გარგარი

გარგარი ერთ–ერთი ყველაზე სასარგებლო ხილი

5450
(განახლებულია 12:39 25.06.2018)
გარგარი ბუნების ნამდვილი საჩუქარია. ის გამოიყენება გულის, სისხლძარღვების, საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებების სამკურნალოდ, ონკოდაავადებების პროფილაქტიკისთვის.
5450
თემები:
სასარგებლო რჩევები -2018 (202)
გაზაფხული თბილისის პარკებში

7 შეცდომა, რომლითაც შვილებს ბავშვობას ვუნგრევთ

74
(განახლებულია 08:31 30.05.2020)
ბავშვობის განუმეორებელი წლები მხოლოდ ერთხელ გვაქვს, ის არასოდეს მეორდება და უკან არ გვიბრუნდება.  ამ წლებს მთელს ჩვენს დანარჩენ ცხოვრებაზე  განსაკუთრებული გავლენა აქვს.

როდესაც ვიზრდებით, მხოლოდ შემდეგ ვფიქრობთ  და ვაანალიზებთ იმას, რასაც ბავშვობა გვთავაზობდა, კარგსაც და ცუდსაც. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ მშობლის პასუხისმგებლობაა, ისე დაიცვას და იზრუნოს შვილზე, რომ მის ბავშვობას საფრთხე არ მიადგეს. თავისთავად, ყველა ცუდ მოვლენას თავიდან ვერ ავიცილებთ, თუმცა არსებობს გზები, რომ ბავშვმა ეს ნაკლებად მტკივნეულად გადაიტანოს და მის ბავშვობას ზიანი არ მიადგეს.

დღევანდელ სტატიაში ვეცდებით იმ შეცდომებზე გესაუბროთ, რასაც მშობლები ბავშვების აღზრიდასას უშვებენ და აზიანებენ მათ ბავშვობას, ბავშვობას, რომელიც უკან აღარ ბრუნდება.

დედა და შვილი
© CC0 / Pixabay
დედა და შვილი

1. ბავშვებს ისე ვექცევით, როგორც დიდ ადამიანებს

ხშირად მშობლები  შვილებს ისე ექცევიან, როგორც უფროსებს, თუმცა ისინი ნამდვილად არ არიან დიდები, ისინი ბავშვები არიან. მათ არ აქვთ იგივე უნარები, რაც უფროსებს, არ შეუძლიათ ინფორმაციის დამუშავება და სრულყოფილად გააზრება, რადგან მათი ტვინი ბოლომდე არ არის განვითარებული. ისინი ემოციურად და გონებრივად არ არიან მომწიფებულები იმისთვის, რომ პასუხი ისე მოვთხოვოთ, როგორც დიდებს. აბსურდია იმის მტკიცება, რომ ბავშვები აბსოლუტურად მსგავსად აზროვნებენ, როგორც ჩამოყალიბებული ადამიანები.

მარტივი მაგალითი რომ მოვიყვანოთ, მიგვყავს ბავშვები რესტორანში და მერე მათი საქციელით ვღიზიანდებით. ეს მიუღებელია. ისინი ზუსტად ისე იქცევიან, როგორც მათ ასაკს შეეფერება. ამიტომ, არ წავიყვანოთ პატარები ისეთ ადგილებში, სადაც მათი ქცევა ჩვენთვის გამაღიზიანებელი იქნება. ამით ბავშვებს გულს ვატკენთ და ვერც მიხვდებიან, რის გამო. ვიდრე ორი წლისები არიან, ზუსტად ისე მოიქცევიან, როგორც ორი წლის ბავშვები.

დაიმახსოვრეთ, ისინი მხოლოდ ერთხელ არიან ბავშვები და დაე, იყვნენ ბავშვები.

2. პატარებს მეტისმეტად გადატვირთული განრიგი აქვთ

ძალიან ბევრი ბავშვია, რომლებიც   მკაცრად გაწერილი განრიგით ცხოვრობენ. მთელი დღე სკოლაში არიან, გაკვეთილების შემდეგ სხვადასხვა აქტივობები აქვთ, იქნება ეს ცეკვა, სიმღერა, სპორტი და ა.შ. შემდეგ კი საშინაო დავალებების შესრულების დროც მოდის. 

დღის ბოლოს კი მათ საერთოდ არ აქვთ  თავისუფალი დრო, რომ იყვნენ უბრალოდ ბავშვები.  ისინი სტრესში  ცხოვრობენ,  ცდილობენ ყველაფერი გააკეთონ და გიჟური გრაფიკი შეინარჩუნონ. დროა, გადავხედოთ იმ ყველა აქტივობას, სადაც ბავშვები დაგვყავს. სჭირდებათ კი მათ ეს ყველაფერი  ბავშვობის წართმევის ფასად?

ბოლო დროს მოდური გახდა, თითქმის ჩვილობიდან,  ბავშვის სხვადასხვა აქტივობაში ჩართვა. მუსიკის გაკვეთილებიდან დაწყებული,სპორტი, ენების შესწავლა და ეს გრძელდება დაუსრულებლად. მათი დანარჩენი ცხოვრებაც ამ სისწრაფით მიექანება, თითქოს ერთგვარ მარათონში არიან ჩაბმულები.

უფროსებს გვავიწყდება, რომ ბავშვობა სწორედ ის დროა, როდესაც მათ დამატებითი დასვენება სჭირდებათ, რადგან სწორედ ამ დროს იზრდებიან როგორც ფიზიკურად, ასევე გონებრივად. რა თქმა უნდა, მშვენიერია მათი გონებისა და სხეულის ზრდის სტიმულირება დამატებითი აქტივობით, თუმცა ზომიერება აუცილებელია.

გაითვალისწინეთ, ბავშვებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია  თავისუფალი დრო თამაშისა და  წარმოსახვის განვითარებისთვის. თამაშის შეზღუდვა უარყოფითად იმოქმედებს მის განვითარებაზე.  ამერიკის პედიატრიის აკადემია ნათლად განმარტავს თამაშის დროის ხანგრძლივობის მნიშვნელობას: „თამაში აუცილებელია განვითარებისთვის, რადგან ის ხელს უწყობს ბავშვების  შემეცნებით, ფიზიკურ, სოციალურ და ემოციურ კეთილდღეობას.”

3. ფიზიკური, ან ემოციური ძალადობა

არავინ დავობს იმაზე, რომ ფიზიკური ძალადობა ბავშვს წარმოუდგენელ ზიანს აყენებს. ასეთივე საზიანოა ემოციური ძალადობაც.  ხშირად  ზოგი მშობელი ვერც კი ხვდება, რომ ბავშვზე ემოციურად ძალადობს.

 სიტყვები წებოსავითაა. შეუძლებელია მათი წაშლა გონებიდან.  როდესაც ბავშვს   ცუდს, მახინჯს ან რაიმე დამამცირებელს ვუწოდებთ, მათ არასოდეს დაავიწყდებათ.  განსაკუთრებით მტკივნეულია ეს სიტყვები მაშინ, როდესაც  მშობელმა თქვა. არ არსებობს ვინმეს სიტყვები, რომელსაც შეუძლია უფრო მეტი ზიანი მიაყენოს პატარას, ვიდრე მშობლის ნათქვამმა. ფრთხილად იყავით სიტყვებთან!  თუ გსურთ  ბავშვის რაიმე ქცევის გამოსწორება, ისე ესაუბრეთ, როგორც პიროვნებას.

4. ბავშვებისგან მოველით, რომ პრობლემებს უფროსებივით მოაგვარებენ

ბავშვებს არ ავკიდოთ ჩვენი პრობლემები. პირიქით, სწორედ მშობლის მოვალეობაა, დაიცვან შვილები საკუთარი პრობლემებისგან.  ალკოჰოლიზმი, ნარკოტიკების მოხმარება თუ სხვა სახის დამოკიდებულებები ის პრობლემებია, რომლებსაც ბავშვი ვერ უნდა ხედავდეს.

ძალიან გავრცელებული მიზეზი, რის გამოც დღეს ბავშვები ზიანდებიან, მშობლების განქორწინებაა.  როდესაც ერთი მშობელი ცდილობს  შვილი მეორე  მშობლის წინააღმდეგ მიმართოს, ეს დიდ ემოციურ დატვირთვას იწვევს პატარაში.  თუ განქორწინებული ხართ, ნუ ილაპარაკებთ თქვენს ყოფილზე  ცუდად შვილის თანდასწრებით!  ბავშვი ამას ძალიან განიცდის, რადგან მისი ერთი ნახევარი თქვენი  ნაწილია, მეორე კი მეორე მშობლის.

5. ზეწოლა წარმატების მისაღწევად

ბავშვებზე ზეწოლა წარმატების მისაღწევად საკმაოდ გავრცელებულია.  მშობლებს უნდათ მათი შვილები საუკეთესოები იყვნენ. ეს კი მათთვის დიდი სტრესია.  ნება მიეცით საკუთარი სურვილით  გააკეთონ ყველაფერი. დიდი განსხვავებაა წახალისებასა და ზეწოლას შორის. ეცადეთ,   შვილის გამამხნევებელი იყოთ და არა ემოციურად მოძალადე.

6. სოციალური იზოლაცია

ბავშვები სხვა ბავშვების გარემოცვაში უნდა იყვნენ. მხოლოდ უფროსებთან ურთიერთობამ შეიძლება ზიანი მიაყენოს თანატოლებთან ურთიერთობის უნარს.  მათ რეგულარული კავშირი  უნდა ჰქონდეთ თავისი  ასაკის ბავშვებთან,  რათა  სოციალური უნარ-ჩვევები განუვითარდეთ. ცხოვრების  პირველი რამდენიმე წელი უმნიშვნელოვანესი  პერიოდია, როდესაც პატრებმა დიდი დრო  უნდა გაატარონ სხვა ბავშვებთან. სწორედ ეს უვითარებთ მათ  სოციალური ადაპტაციის უნარს.

უამრავმა კვლევამ აჩვენა, რომ განვითარების ადრეულ ეტაპზე თანატოლები იმაზე მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ ერთმანეთის ცხოვრებაში, ვიდრე ჩვენ შეგვეძლო წარმოგვედგინა. ცხოვრების პირველი ორი ან სამი წლის განმავლობაში მიღებული  გამოცდილება  უდიდეს  გავლენას ახდენს ბავშვების მომავალ განვითარებაზე. მათი სწორი განვითარება კი დამოკიდებულია თანატოლებთან სწორ ურთიერთობაზე.

7. მისაბაძი ადამიანები

მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვს მისაბაძი ადამიანი ჰყავდეს. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო  მათ სწორად შესარჩევად.  გსურთ ეს თუ არა, ყველაზე ხშირად სწორედ  მშობლები არიან ბავშვებისთვის  კერპები. ამიტომ, კარგად დაფიქრდით: ისე იქცევით, რომ ბავშვში აღტაცებას იწვევდეთ?  გსურთ თქვენმა შვილმა გაიმეოროს თქვენი ქცევები?

იყავით დადებითი მაგალითი თქვენი ბავშვისთვის, რადგან ისინი ყურადღებით აკვირდებიან, უთვალთვალებენ და იმეორებენ  ყველაფერს, რასაც არ უნდა აკეთებდეთ ცხოვრებაში.

 

წყარო: www.lifehack.org

74
თავის ტვინი

როგორ გავაძლიეროთ ტვინის მუშაობა 14 ჯანსაღი საკვები ტვინის უკეთესი ფუნქციონირებისთვის

2034
(განახლებულია 21:32 27.05.2020)
ტვინის სწორად გამოკვება ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური თემაა ჯანსაღი ცხოვრების სამყაროში. და ეს ასეც უნდა იყოს! კვლევებმა აჩვენა, რომ გარკვეული საკვების მიღება აუმჯობესებს მეხსიერებას და ზრდის ტვინის პროდუქტიულობას.

უამრავმა კვლევამ დაადასტურა, რომ ტვინის საკვები (იგულისხმება პროდუქტი, რომელსაც აქვს დადებითი გავლენა ტვინზე) ნამდვილად არსებობს.

დღევანდელ სტატიაში შევეცდებით იმ პროდუქტზე გესაუბროთ, რომელთა რეგულარული მიღება თქვენს ტვინს უფრო გამჭრიახს და პროდუქტიულს გახდის.

ლურჯი მოცვი
© CC BY-SA 2.5 / Wikipedia / Vaccinium uliginosum
ლურჯი მოცვი

1. მოცვი

მოცვი ბუნების ერთ-ერთი უდიდესი საჩუქარია. ის ცნობილია, როგორც ანტიოქსიდანტების მეფე და მას სხეულის დეტოქსიკაციისთვისაც აქტიურად იყენებდნენ.

არსებობს კვლევა, რომლის მიხედვით, მოცვის წვენის მოხმარება ყოველდღიურად 12 კვირის განმავლობაში აუმჯობესებს მეხსიერებას.

გაითვალისწინეთ, თუ აპირებთ მოცვის შეტანას თქვენს ყოველდღიურ მენიუში, ჭამამდე უნდა მიიღოთ არაუმეტეს 0,5 ჭიქა (113 გრამი).

ბროკოლი შეიცავს ბორს, რომლის ნაკლებობაც ტვინის აქტიურობის შემცირებას იწვევს
ბროკოლი

2. ბროკოლი

ბოსტნეულების სიაში თამამად შეგვიძლია პირველი ადგილი ბროკოლს მივაკუთვნოთ. როგორც არ უნდა მოამზადოთ –  შეწვავთ, მოხარშავთ თუ ორთქლზე მოამზადებთ, ის თქვენი ტვინის მუშაობას მაინც გააუმჯობესებს.

ბროკოლში ორი მთავარი მკვებავია, რაც მას ამ სიაში საპატიო ადგილს ანიჭებს. ვიტამინი K, რომელიც ასევე გვხვდება მოცვში უფრო მცირე რაოდენობით, ეხმარება კოგნიტურ შესაძლებლობებს, D ვიტამინი კი აუმჯობესებს თქვენს მეხსიერებას.

ბროკოლში ექვსჯერ მეტი K ვიტამინია, ვიდრე მოცვში. უარყოფითი მხარე ის არის, რომ მოცვი ცოტა უფრო გემრიელია.

თუ ყოველდღიურად ცოტაოდენ ბროკოლს მიირთმევთ, თქვენი ტვინი სუპერ ტვინად გადაიქცევა.

კაკალი
კაკალი

3. კაკალი

კაკალი საუკეთესო არჩევანია, როდესაც საქმე ეხება კოგნიტურ ფუნქციას. ზოგადად, ნებისმიერი თხილეული ჯანმრთელი ცხიმების კარგი წყაროა. გულის მუშაობის გაუმჯობესების გარდა, ნიგოზი ასევე აუმჯობესებს მეხსიერებას.

ყოველთვის, როდესაც წახემსებას გადაწყვეტთ, მიირთვით უმი და უმარილო ნიგოზი და ეცადეთ, ამით ჩაანაცვლოთ არაჯანსაღი საკვები.

ჩაი
© photo: Sputnik / Asatur Esayants
ჩაი

4. მწვანე ჩაი

ზოგი ჩვენგანი ყავას სვამს, ზოგი კი ჩაის ამჯობინებს. ორივე მათგანი ამ სიაშია შეტანილი, თუმცა არ მოგიწევთ მათ შორის არჩევანის გაკეთება.

მწვანე ჩაი შეიცავს უფრო მეტს, ვიდრე უბრალოდ კოფეინია. ის ამცირებს შფოთვას და რელაქსაციას უწყობს ხელს.

მწვანე ჩაიში ყავასთან შედარებით კოფეინის დაბალი დონეა, რაც მას ტვინის სრულყოფილი ფუნქციონირებისთვის შეუცვლელ სასმელად აქცევს. ხალხი, ვინც მწვანე ჩაის სვამს, ამტკიცებს, რომ მათი ენერგიის დონე და  პროდუქტიულობა უფრო გაიზარდა, ვიდრე ყავის სმისას.

ფორთოხალი
© CC0 / Pixabay
ფორთოხალი

5. ფორთოხალი

ფორთოხალი დიდი რაოდენობით C ვიტამინს შეიცავს. საკმარისია ერთი დიდი ფორთოხალი, რომ შეივსოთ C  ვიტამინის ყოველდღიური საჭიროება.

C ვიტამინს რომ უამრავი სასარგებლო თვისება აქვს, ყველამ ვიცით. თუმცა ამჯერად იმაზე გავამახვილებთ ყურადღებას, რომ ის მჭიდროდაა დაკავშირებული მეხსიერებისა და აზროვნების გაუმჯობესებასთან. დემენციით დაავადებულ ადამიანებში გამოვლენილია C ვიტამინის დაბალი შემცველობა. ეს შესაძლოა იმასაც ნიშნავდეს, რომ თუ C ვიტამინს საკმარისი რაოდენობით მიიღებთ, თქვენ შეძლებთ დემენციის თავიდან აცილებას.

ავოკადო
ავოკადო

6. ავოკადო

ავოკადო არის ჯანმრთელი ცხიმების წყარო. ის  ხელს უწყობს სისხლის  ნაკადის ჯანმრთელ მიმოქცევას, რაც თავის მხრივ ნიშნავს ჯანმრთელ ტვინს.

გარდა ამისა, ავოკადო ამცირებს არტერიულ წნევასაც, რაც თავიდან აცილებს კოგნიტურ შესაძლებლობათა დაქვეითებას.

ყოველდღიურად 1/4 ან 1/2 ავოკადოს მიღება დაეხმარება თქვენს ტვინს სუპერგმირის ფუნქციების შეძენაში.

© video: Ruptly .
ქოქოსი

7. ქოქოსის ზეთი

ქოქოსის ზეთი მრავალფუნქციური ზეთია. ზოგი კულინარიაში იყენებს, ზოგიც კოსმეტიკაში. გარდა უამრავი სასარგებლო თვისებისა, ქოქოსის ზეთი აძლიერებს ტვინის მუშაობას ალცჰეიმერის სინდრომის პაციენტებში.

ისპანახი
ისპანახი

8. ისპანახი

კვლევამ აჩვენა, რომ როდესაც ხანდაზმულები ყოველდღიურად მოიხმარდნენ ისპანახს დაახლოებით 5 წლის განმავლობაში, ჰქონდათ იგივე შემეცნებითი შესაძლებლობები, როგორიც მათზე 11 წლით უმცროსებს.

ეს ყველაფერი ვიტამინი K-ს წყალობითაა, რომელიც უხვადაა ისპანახში.

შვრია და შვრიის ფაფა
© CC0 / Pixabay
შვრია და შვრიის ფაფა

9. შვრია

შვრია ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საკვებია, რომელსაც საუზმეზე ვიყენებთ, მასში უამრავი ნახშირწყალია. გლუკოზა დაუყოვნებლივ იგზავნება ტვინისკენ და მას ფუნქციონირებაში ეხმარება. არსებობს კვლევები, რომ რაც უფრო მაღალია გლუკოზის კონცენტრაცია სისხლში, მით უკეთესად ვახერხებთ ფოკუსირებას და ვიმახსოვრებთ საგნებს.

თუ დილით სისხლში შაქრის დაბალი დონე გაქვთ, გაღვიძებისთანავე შვრიის ფაფა თქვენს საუკეთესო მეგობარად აქციეთ.

ყურძენი და წვენი
ყურძენი და წვენი

10. ქიშმიში

იცოდით, რომ ქიშმიში ხელს უწყობს ტვინის მუშაობას?

ქიშმიში არის ტვინის ყველა საკვებს შორის ერთ-ერთი პირველი. ის ორგანიზმს D ვიტამინის დეფიციტსაც არიდებს თავიდან.

ყავა
© CC0 / Pixabay
ყავა

11. ყავა

უმეტესობამ არც ვიცით, რომ ყავის საშუალებით ბევრ ანტიოქსიდანტს ვიღებთ, რაც ტვინს უჯრედული სიკვდილისგან იცავს. ეს კი, თავის მხრივ, გვიცავს დემენციისგან და მასთან დაკავშირებული დაავადებებისგან.

ასე რომ, ყავაზე ნამდვილად არ უნდა თქვათ უარი (აქ შაქრიანი და რძიანი ყავა არ იგულისხმება). მიიღეთ დღეში მაქსიმუმ 3 ჭიქა შავი ყავა, რომ თავი არაჩვეულებრივად იგრძნოთ.

ნუში
© CC0 / Pixabay
ნუში

12. ნუში

ცნობილია, რომ ნუში აძლიერებს მეხსიერებას და აფერხებს ალცჰეიმერის განვითარებას. დღეში დაახლოებით ერთი მუჭა ნუშის მიღება საკმარისი იქნება, მაგრამ არ გადააჭარბოთ, რადგან უამრავ ცხიმს შეიცავს.

მარწყვი
მარწყვი

13. მარწყვი

კენკროვნების უმეტესობას, მათ შორის, მარწყვსაც სასარგებლო გავლენა აქვს ტვინზე. კენკროვნები ხელს უშლიან ასაკთან დაკავშირებულ მეხსიერების დაკარგვას და შესაძლოა შეანელონ ალცჰეიმერის განვითარებაც.

კიდევ ერთი რამ, რაც უფრო მეტად მარწყვს უკავშირდება, არის მასში შემავალი კალიუმის რაოდენობა. კალიუმი უკავშირდება სისხლის ნაკადის გაზრდას და აუმჯობესებს კოგნიტურ ფუნქციას.

1 ჭიქა წითელი ღვინო= 1 საათი ვარჯიში
© CC0 / Pixabay
1 ჭიქა წითელი ღვინო= 1 საათი ვარჯიში

14. წითელი ღვინო

ჩვენს სიაში ბოლო, მაგრამ არანაკლებ მნიშვნელოვანი, წითელი ღვინოა. მიუხედავად იმისა, რომ ალკოჰოლი თავისთავად არ არის დაკავშირებული თავის ტვინის ფუნქციონირების რაიმე გაუმჯობესებასთან, ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ წითელი ღვინის ზომიერად მიღებას ნამდვილად აქვს უპირატესობები.

წითელ ღვინოს შეუძლია დაბერების პროცესი შეანელოს და შეამციროს დემენციის რისკიც.

თუ ფიქრობთ წითელი ღვინის მიღებას, უნდა დალიოთ მაქსიმუმ 1 ჭიქა წითელი ღვინო დღეში.

 

2034
ლაბორატორია

COVID-19 საქართველოში: პაციენტების 80% გამოჯანმრთელდა

0
(განახლებულია 15:14 30.05.2020)
საქართველოში დღითი დღე იზრდება იმ პაციენტების რაოდენობა, რომლებმაც საშიში ინფექცია COVID-19 დაამარცხეს.

თბილისი, 30 მაისი — Sputnik. საქართველოში COVID-2019 ერთ დღე-ღამეში 24 პაციენტმა დაამარცხა, ნათქვამია სამთავრობო ვებგვერდზე stopcov.ge.

კორონავირუსი საქართველოში: საგანგებო მდგომარეობის შემდეგ შეზღუდვების სრული სია/29 მაისი >>

ამ დროისათვის საქართველოში ახალი კორონავირუსი 757 ადამიანს დაუდგინდა, აქედან 600 (80%) გამოჯანმრთელდა. ეპიდემიის დაწყებიდან დღემდე გარდაიცვალა 12 ადამიანი.

ამ დროისათვის COVID-19-გან 134 პაციენტი მკურნალობს. ამგვარად, ქვეყანაში გამოჯანმრთელებული პაციენტების რაოდენობა ამჟამინდელ ინფიცირებულებს ოთხჯერ და უფრო მეტჯერ აჭარბებს.

კარანტინის რეჟიმში იმყოფება 3031, ხოლო სტაციონარებში დაკვირვების ქვეშ 262 პაციენტია. ასევე კორონავირუსის დიაგნოზით უცხოეთიდან სამშობლოში გადმოყვანილია საქართველოს სამი მოქალაქე.

საქართველოში კორონავირუსის პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა. კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებით საქართველოში 21 მარტს საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა, რომელიც 23 მაისს გაუქმდა, თუმცა ზოგიერთი შეზღუდვა კვლავ დარჩა. ხელისუფლება შეზღუდვებს ეტაპობრივად ხსნის.

0
თემები:
COVID-19 საქართველოში