კარტოფილი

ყველასთვის საყვარელი და პოპულარული პროდუქტი რა უნდა ვიცოდეთ კარტოფილის შესახებ

7093
(განახლებულია 13:28 08.01.2018)
კარტოფილი ძალზე პოპულარულია, მაგრამ კონკრეტულად რა სასარგებლო ნივთიერებებს შეიცავს, რა სამკურნალო დანიშნულება გააჩნია და რა შემთხვევაში უნდა მოვერიდოთ მის მიღებას – ამის შესახებ ბევრ ჩვენგანს ცოტა რამ თუ სმენია.

ხშირად ხდება, რომ რომელიმე საკვები განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობს, ერთ–ერთი ყველაზე საყვარელი საჭმელია უმრავლესობისთვის, მაგრამ მისი სასარგებლო ან უარყოფითი თვისებების შესახებ ბევრი არაფერი გვსმენია. ასეა კარტოფილის შემთხვევაშიც – ვიცით, რომ ძალზე პოპულარულია მთელ მსოფლიოში, მათ შორის საქართველოშიც, მაგრამ კონკრეტულად რა სასარგებლო ნივთიერებებს შეიცავს, რა სამკურნალო დანიშნულება გააჩნია და რა შემთხვევაში უნდა მოვერიდოთ მის მიღებას – ამის შესახებ ცოტა რამ ვიცით.

კარტოფილი (Solánum tuberósum) ძაღლყურძენასებრთა ოჯახის მრავალწლოვანი გორგლიანი მცენარეა. არსებობს 200-მდე ველური და კულტურული სახეობა. კულტურაში დანერგილია უმთავრესად ორი მონათესავე სახეობა: ანდიური კარტოფილი (Solanum andigenum) და ჩილური კარტოფილი (Solanumtuberosum).

კარტოფილის სამშობლოა სამხრეთ ამერიკა, სადაც მას ჯერ კიდევ 10 ათასი წლის წინ იყენებდნენ.

ევროპაში კარტოფილი მე–16 საუკუნის შუა წლებში შემოვიდა. საქართველოში კარტოფილის ნათესები პირველად თბილისის შემოგარენში 1820-იან წლებში გაჩნდა. ამჟამად საქართველოში კარტოფილის ფართოდ გავრცელებული ჯიშებია: „მაჟესტიკი“, „თრიალეთური სახალხო“, „ლორხი“, „ეპიკური“ და სხვა.

კარტოფილის კალორიულობა – 100 გრამ პროდუქტზე 76 კკალორია.

კარტოფილის შემადგენლობა

კარტოფილში დიდი რაოდენობითაა სახამებელი, ასევე მის შემადგენლობაშია შესანიშნავად დაბალანსებული ამინომჟავების ნაკრები, В, С, Н და РР ჯგუფის ვიტამინები, ფოლიუმის მჟავა. კარტოფილი შეიცავს პრაქტიკულად ყველა სასარგებლო მინერალურ ნივთიერებას: კალციუმს, მაგნიუმს, თუთიას, სელენს, სპილენძსა და მანგანუმს, რკინას, ქლორს, გოგირდს, იოდს, ქრომს, ფტორს, მოლიბდენს, ბორს, ტიტანს, კაჟს, კობალტს, ნიკელს, ალუმინს, ფოსფორს, ნატრიუმს, დიდი რაოდენობით კალიუმს.

კარტოფილის სასარგებლო თვისებები

კარტოფილი ხელს უწყობს სისხლში ქოლესტერინის დონის შემცირებასა და ხელს უშლის ქოლესტერინის საცობების წარმოქმნას სისხლძარღვების კედლებზე.

პროდუქტის შემადგენლობაში შემავალი უჯრედისი არ არის აგრესიული და არ აღიზიანებს კუჭის კედლებს, ამიტომ მოხარშული კარტოფილი შედის გასტრიტებითა და წყლულით დაავადებული ადამიანების მენიუში. ასევე კარტოფილი სასარგებლოა მათთვის, ვისაც ნივთიერებათა ცვლის დარღვევასთან დაკავშირებული დაავადებები აწუხებს.

კარტოფილი რეკომენდებულია ართრიტისა და პოდაგრის, ასევე თირკმელების დაავადების მქონე ადამიანებისთვის.

განსაკუთრებით სასარგებლოა ქერქიანად მოხარშული ან შემწვარი კარტოფილი, რადგან ამ დროს პროდუქტში პრაქტიკულად ყველა ვიტამინი და მინერალური ნივთიერება შენარჩუნებულია.

დაჭყლეტილი ცხელი კარტოფილი შესანიშნავი კომპრესია ხველების დროს, ასევე შველის ეგზემისა და კანსაფარის ანთებითი დაავადებების დროს.

უმი გახეხილი კარტოფილი გამოიყენება დამწვრობისას, სოკოვანი და წითელი ქარის დაზიანებისას – მას იდებენ დაზიანებულ ადგილზე, აქვს დამამშვიდებელი ეფექტი და შეხორცების უნარი.

მიუხედავად მაღალკალორიულობისა, კარტოფილს ხშირად რთავენ დიეტების მენიუსა და განტვირთვის დღეებში და სხვა პროდუქტებს უთავსებენ. სწორად შედგენილი კარტოფილის დიეტა წონაში დაკლებასა და წონის შენარჩუნებას უწყობს ხელს.

კარტოფილის ყვავილი ძვირფასი სამკურნალო ნედლეულია სიმსივნეების მკურნალობისთვის. ყვავილების ნაყენი აქვეითებს არტერიულ წნევას და ააქტიურებს სუნთქვას.

კარტოფილი ასევე კარგი კოსმეტიკური საშუალებაა – მოხარშული სახით ის მშრალი, ასევე მზეზე დამწვარი კანისთვის მისწრებაა. ამისთვის კარტოფილი ქერქიანად უნდა მოხარშოთ, გახეხოთ ახალ ზეთისხილთან ერთად, ან შეურიოთ არაჟანი; სახეზე წაისვით თბილი.

კარტოფილი საზიანოა შემდეგ შემთხვევებში:

ის მაღალკალორიული პროდუქტია და ბევრ სახამებელს შეიცავს, ამიტომ მისი დიდი რაოდენობით მიღება არ შეიძლება ჭარბწონიანი და შაქრიანი დიაბეტით დაავადებული ადამიანებისთვის. გაითვალისწინეთ, რომ არ უნდა მიიღოთ კარტოფილის გამწვანებული ადგილები – სინათლის ზემოქმედებით კარტოფილში წარმოიქმნება სოლანინი – ადამიანისთვის შხამიანი ნივთიერება. ზოგიერთი მეცნიერი მიიჩნევს, რომ საკმარისია მწვანე ადგილების მოშორება, თუმცა სხვები აცხადებენ, რომ თუ კარტოფილს სადმე სიმწვანე გაუჩნდა, ის უკვე უვარგისია. დიდი რაოდენობით სოლანინის მიღება ადამიანის გარდაცვალებას იწვევს.

კარტოფილის მიღება რეკომენდებული არა არის ასევე ადამიანებისთვის, ვისაც ვენერიული დაავადებები აქვს, ან მომატებული სქესობრივი აღგზნება. მან ასევე შეიძლება გამოიწვიოს შარდსასქესო ორგანოების კენჭოვანი დაავადებების გამწვავება, მეტეორიზმი და კუჭ–ნაწლავის ტრაქტის დაავადებები.

წარმოგიდგენთ ზოგიერთი კარტოფილიანი კერძის კალორიულობას:

კარტოფილის სუპი – 39 კკალორია

შემწვარი კარტოფილი – 192 კკალორია

მოხარშული კარტოფილი – 82 კკალორია

კარტოფილი ფრი McDonalds (დიდი პორცია) – 445 კკალორია

7093
თემები:
სასარგებლო რჩევები -2018 (202)
ფორთოხალი

ციტრუსები მაშინ გავნებთ, თუ... დიეტოლოგი გირჩევთ

218
(განახლებულია 18:37 25.11.2020)
ირკვევა, რომ წლის ცივ სეზონზე C ვიტამინის მარაგის შევსება საკვები პროდუქტებიდან გაცილებით უფრო ეფექტურია.

თბილისი, 25 ნოემბერი — Sputnik. წლის ცივ სეზონზე ციტრუსები ხელს უწყობს C ვიტამინითა და ენერგიით მომარაგებას, მაგრამ ამან ზედმეტად არ უნდა გაგიტაცოთ, გვაფრთხილებს დიეტოლოგი ნატალია ნეფედოვა და რადიო Sputnik-თან ინტერვიუში მიზეზებს განმარტავს.

ექიმის თქმით, დილით ფორთოხალი ან ერთი ჭიქა ახლად გამოწურული ციტრუსის წვენი გამოგაფხიზლებთ და გაგამხნევებთ, თუმცა უნდა გახსოვდეთ, რომ უმჯობესია წვენი წყლით გაზავდეს.

„მე ჩემს პაციენტებს ვურჩევ, დილით რომელიმე ციტრუსი მიირთვან. საქმე ისაა, რომ ადამიანის ორგანიზმი ღამით ტენიანობას კარგავს და მასთან ერთად — ელექტროლიტებსაც. ციტრუსებით კი ვივსებთ მის მარაგს და ამის გამო ვგრძნობთ თავს უფრო მხნედ. ეს შეიძლება იყოს წყალი ლიმნის ან ფორთოხლის წვენით. შეგიძლიათ მიირთვათ ფრეშიც, მაგრამ ის წყლით უნდა გააზავოთ. ასე ნაკლებ კალორიას, მეტ სითხეს და კარგი რაოდენობის ელექტროლიტებსაც მიიღებთ“, — განმარტა ნატალია ნეფედოვამ.

მისი თქმით, წლის ცივ სეზონზე, როცა რესპირატორულ-ვირუსული დაავადებები მძლავრობს, საჭირო არ არის C ვიტამინის აფთიაქებში შეძენა, რადგან მისი საკმარისი რაოდენობით მიღება საკვები პროდუქტებიდანაცაა შესაძლებელი. თანაც, ეს კიდევ უფრო ეფექტურია.

„მიკროელემენტები საკვებიდან უფრო კარგად შეიწოვება, ვიდრე დანამატებიდან. C ვიტამინს არა მარტო ფორთოხლიდან, მანდარინიდან თუ გრეიპფრუტიდან მიიღებთ, არამედ მას შეიცავს მწვანილიც, ბულგარული წიწაკაც და პომიდორიც“, — ამბობს ექიმი–დეიტოლოგი.

თუმცა სპეციალისტი გვაფრთხილებს, რომ ციტრუსისა და C ვიტამინის შემცველი სხვა საკვები პროდუქტების მიღებისას რაოდენობას უნდა დავაკვირდეთ, რათა ზედმეტი არ მოგვივიდეს. საქმე ისაა, რომ დიდი რაოდენობით C ვიტამინს უკვე აქვს არა ანტიოქსიდანტის, არამედ საპირისპირო ეფექტი — მოქმედებს როგორც დამჟანგველი. და ეს მაშინ, როცა ერთი ფორთოხალი 60-80 მილიგრამ C ვიტამინს შეიცავს, დღიური ნორმა კი სულ 75-90 მილიგრამია.

218
თემები:
სასარგებლო რჩევები
სისხლის ანალიზის ჩაბარება

თუ ეს სიმპტომები შენიშნეთ: ექიმები სისხლის კიბოს უჩვეულო ნიშნებს ასახელებენ

213
(განახლებულია 19:02 24.11.2020)
Leukemia Care-ს სპეციალისტებმა ყურადღება გაამახვილეს იმ ნიშნებზე, რომლებიც, შესაძლოა, ლეიკემიის განვითარებაზე მეტყველებდეს.

თბილისი, 24 ნოემბერი — Sputnik. სისხლის კიბოს გამოვლენა ძნელია, რადგან დაავადების მრავალ სიმპტომს სათანადო ყურადღება არ ექცევა, მაგალითად, ღამის ოფლიანობას, წერს გაზეთი Еxpress ორგანიზაცია Leukemia Care-ს მონაცემებზე დაყრდნობით.

მედიკოსების თქმით, ჭარბი ოფლიანობა და ღამით სიცხის შეგრძნება, ასევე სისუსტე, დაღლილობა, ქოშინი, თავბრუსხვევა და გახშირებული გულისცემა დაავადების გამაფრთხილებელ სიმპტომებს წარმოადგენს.

გარდა ამისა, ლეიკემიის შემთხვევაში შეიძლება კანზე მცირე სილურჯეები გაჩნდეს, ცხვირიდან და ღრძილებიდან კი სისხლდენა დაიწყოს.  

ექიმების თქმით, ლეიკემიის სიმპტომები შეიძლება ასაკის მიხედვით განსხვავდებოდეს:

  • 25-დან 64 წლამდე ასაკის დაავადებულებში უფრო ხშირად ვითარდება დაღლილობა, სილურჯეები ან სისხლდენა, განმეორებითი ინფიცირებები, სისუსტის შეგრძნება ან სუნთქვის გაძნელება, ცხელება და სახსრების ტკივილი;
  • ხოლო 65 წელს გადაცილებული ადამიანები უფრო ხშირად განიცდიან წონის კარგვას ან ლიმფური კვანძების გადიდებას — სხვა სიმპტომებთან ერთად.

გარდა ამისა, Leukemia Care-ს სპეციალისტები ლეიკემიის იშვიათ სიმპტომებსაც ასახელებენ. ესენია: დისკომფორტი კუჭში, პირღებინება, ხელებისა და ფეხების დაბუჟება, კონცენტრაციის დაკარგვა, ძილის პრობლემები, თავის ტკივილები, ზურგის ტკივილები, კანის ქავილი.

ბრძოლა კიბოსთან: ბრიტანელმა მეცნიერებმა უნივერსალური მეთოდი იპოვეს>>

ექიმების თქმით, თუ ზემოთ ჩამოთვლილთაგან ერთზე მეტი სიმპტომი აღინიშნება, პაციენტმა აუცილებლად უნდა მიმართოთ ექიმს, რათა ლეიკემია გამოირიცხოს. ლეიკემიის დიაგნოზი მხოლოს ლაბორატორიული კვლევების საფუძველზე ისმება.

213
თემები:
მსოფლიო და მეცნიერება
სალომე ზურაბიშვილი

ზურაბიშვილმა გაეროს უამბო, რა კეთდება საქართველოში ოჯახურ ძალადობასთან ბრძოლის კუთხით

0
ოჯახში ძალადობა საქართველოში ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად რჩება და ყველაზე ხშირი დანაშაულის ხუთეულში შედის

თბილისი, 25 ნოემბერი – Sputnik. ოჯახში ძალადობის პრევენცია და მასზე რეაგირება საქართველოსთვის პრიორიტეტად რჩება, განაცხადა საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილ გაეროს ოფიციალურ ონლაინ-ღონისძიებაზე.

ქალთა არასამთავრობო ორგანიზაციები ამ თარიღს 1981 წლიდან აღნიშნავენ. ამ დღეს 1960 წელს დომინიკას რესპუბლიკის ლიდერის, რაფაელ ტრუხილიოს ბრძანებით სასტიკად მოკლეს სამი და მირაბალები, რომლებიც რესპუბლიკის გამოჩენილი პოლიტიკური მოღვაწეები იყვნენ. 1999 წლის 17 დეკემბერს გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ 25 ნოემბერი ქალთა მიმართ ძალადობის აღმოფხვრისთვის ბრძოლის საერთაშორისო დღედ გამოაცხადა.

„ოჯახში ძალადობის პრევენცია და რეაგირება საქართველოსთვის პრიორიტეტად რჩება. ჩვენ უზრუნველვყავით, რომ მიუხედავად COVID-19-ს მდგომაროებისა, არანაირი შეფერხება არ არის სახელმწიფოს მიერ მხარდაჭერილი სერვისების მიწოდებაში (თავშესაფრები, კრიზისის ცენტრები, ცხელი ხაზები); სახელმწიფომ ძლიერი მესიჯი გაუგზავნა ქალებსა და გოგონებს, რათა ძალადობის შემთხვევაში მათ მოიძიონ დახმარება და დაუკავშირდნენ სამართალდამცავებსა და სხვა მხარდამჭერ ორგანიზაციებს“, - განაცხადა ზურაბიშვილმა.

მან ასევე ისაუბრა ოჯახურ ტირანებზე ელექტრონული მეთვალყურეობაზე, რომელიც საქართველოში წელს შემოიღეს.

„შემაკავებელ ორდერთან ერთად, ეს მექანიზმი დამნაშავის რეალურ დროში მონიტორინგისა და მსხვერპლთან, მსხვერპლის სახლთან, სამსახურთან თუ სხვა სივრცეებში მიახლოების აკრძალვის საშუალებას იძლევა“, - აღნიშნა პრეზიდენტმა.

თავის გამოსვლაში ზურაბიშვილმა გამოხატა მადლიერება გენერალური მდივნის მიმართ განსაკუთრებული მოწოდებისთვის – „მშვიდობა შინ“ და აღნიშნა, რომ ამ საკითხში ყველა ქვეყნის თანამშრომლობა პრობლემის გადაჭრის ერთადერთი გზაა.

ოჯახში ძალადობა საქართველოში ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად რჩება და ყველაზე ხშირი დანაშაულის ხუთეულში შედის. 2020 წლის ცხრა თვეში საქართველოში ოჯახური ძალადობის 4 138 შემთხვევა მოხდა. ძალადობის მსხვერპლთა ძირითადი ნაწილია 25-დან 44 წლამდე ასაკის ქალებია. წლის დაწყებიდან ოჯახში ძალადობას 19 ქალი ემსხვერპლა.

0
თემები:
ადამიანის უფლებები საქართველოში