სკივრი

შელოცვები ბებიის სკივრიდან ნაღრძობისა

583
(განახლებულია 17:42 16.10.2017)
ვაგრძელებთ ხალხური ზეპირსიტყვიერების იშვიათი დარგის, გაქრობის პირას მყოფი ქართული ფოლკლორის უნიკალური სახეობის – შელოცვების პუბლიკაციას. რუბრიკას უძღვება ფილოლოგიის დოქტორი, პროფესორი საბა მეტრეველი.

შელოცვა განმარტებით ლექსიკონებში ცრურწმენას უკავშირდება. თითქოს, შელოცვის სიტყვები დათრგუნავს, განდევნის ავ სულს და ავადმყოფს გამოაჯანმრთელებს. შელოცვა „გულისხმობს შერითმულ სიტყვებს, რომელთა ძალაც ავადმყოფს გამოათავისუფლებს ავი სულებისგან“. შელოცვაში სამი რამ არის დომინანტური და გაუთიშველი: სიტყვა, მოქმედება (რიტუალი) და ჩურჩული.

მიღებულია, რომ შელოცვას „ბარბაროსული გაუგებრობა“ უნდა ახლდეს. ყველაზე „გამჭრელ“ ტექსტებადაც სწორედ აბრაკადაბრული, ანუ ბუნდოვანი შინაარსის მქონე მიიჩნეოდა. გამოყოფენ კოსმოგონიურ, სამკურნალო და სამეურნეო შელოცვებს. შელოცვები წარმოადგენენ რაღაც ეკლესიური ცოდნის, ქრისტიანული სიმბოლიკის გადაგვარება-დამახინჯების პროდუქტს. მინიშნებითაც კი ადვილი საგრძნობია, რომ ქრისტიანული ცოდნა რაღაც ეტაპზე გახალხურდა, მასში შეიჭრა არაკანონიკური ელემენტები, დამახინჯდა და ასეთი ფორმით განეფინა შელოცვებში. ამდენად, შელოცვები არ არის წარმართული ტექსტები და, ძირითადად, ქრისტიანობის გახალხურების, პაგანიზაციის პროდუქტია.

ერთ-ერთი ძირითადი განმასხვავებელი ლოცვასა და შელოცვას შორის არის რიტუალი, რომლის გარეშე ის თითქოს ძალას კარგავს. შელოცვები — ეს იგივე მაგიური პოეზიაა და მაგიური ტექსტებით ლოცვა მორწმუნე ქრისტიანისთვის  მკრეხელობაც კია: „ვაჲ არს მათა, რომელნი შელოცვითა კურნებასა ეძიებენ… ღმერთი არს მკურნალი ჩვენი“ — გვაწავლიან ეკლესიის წმინდა მამები. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, ზეპირსიტყვიერების ეს ჟანრი ძალზე აქტუალური იყო ქართულ სოფლებში, შემლოცველიც განსაკუთრებული მადლმოსილების ადამიანი უნდა ყოფილიყო. დღეს კი ქართული ფოკლორის ეს იშვიათი მარგალიტი გაქრობის პირასაა.

გთავაზობთ ბებიის სკივრიდან ამოღებულ სამკურნალო შელოცვებს — დღეს ნაღრძობისას შემოგთავაზებთ.

სახელითა ხვთითა, მამითა, სულითა წმინდითა (3-ჯერ)

გორიალა გორდებოდეს,

მესამე დღეს მორჩებოდეს,

ნაჯორჯები ჯორდებოდეს,

მესამე დღეს მორჩებოდეს.

ევა დეეცა, დევა დეეცა

სამა და სამი დღის ვადით;

უცხო ფრინველმა

უცხო მინდორში

ბუდე დეიდგა

სამა და სამი დღის ვადით;

ძვალმა ირეწკა,

ხორცმა იქრთო

სამა და სამი დღის ვადით;

კრავმა იბღავლა,

ცხვარმა ჩაყლაპა

სამა და სამი დღის ვადით.

ღმერთო, არგე ლოცვა ჩემი,

შეეწიე მადლი შენი, მოუხდინე ლოცვა ჩემი, 

ბრძანებაა ღვთის და 

ლოცვა არის ჩემი! (3-ჯერ).

ნაღრძობის შელოცვისას ავადმყოფს ნატკენ ადგილს კაკლის ფოთლით (ან კაკლის ლებნით) შეუზელდნენ და მერე თბილად შეუხვევდნენ.

583
მარწყვი

იკრძალება კატეგორიულად! ვისთვის არ შეიძლება მარწყვი

2072
(განახლებულია 19:43 22.05.2020)
პედიატრები მშობლებს ურჩევენ, შვიდ წლამდე ასაკის ბავშვებს საერთოდ არ მისცენ მარწყვი, ხოლო იმის დასადგენად, ხომ არ აქვს პატარას ალერგია ამ კენკრაზე, მარტივ მეთოდს ასწავლიან.
2072
ქართული სანელებლები

ცხიმიანი საკვები არ გაგასუქებთ, თუ... მეცნიერები ასახელებენ სანელებლებსა და დოზას

1138
(განახლებულია 18:12 22.05.2020)
ამერიკელი მეცნიერები ირწმუნებიან, რომ თუ ამ სანელებლების გემო მოგწონთ, შეგიძლიათ ცხიმიანი და ნახშირწყლების შემცველი საკვები ორგანიზმისთვის უფრო სასარგებლოდ გადააქციოთ.

თბილისი, 22 მაისი — Sputnik. დიდი რაოდენობით ცხიმებისა და ნახშირწყლების შემცველ საკვებში სანელებლების დამატება ამცირებს მის მავნებლობას ორგანიზმისთვის, დაასკვნეს პენსილვანიის უნივერსიტეტის (აშშ) მკვლევარებმა, რომელთა შრომაც გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში The Journal of Nutrition

მეცნიერების თქმით, მაღალკალორიული საკვების ერთ-ერთი საკვანძო თავისებურება, რის გამოც არის კიდეც მავნებელი, ისაა, რომ მისი მიღება ორგანიზმში ანთებითი პროცესის პროვოცირებას ახდენს. ხოლო ქრონიკული ანთების ზემოქმედებით ადამიანის ორგანიზმი გაძლიერებულად იწყებს ზედმეტი წონის აკრეფას და მოწყვლადი ხდება გულ-სისხლძარღვთა და ონკოლოგიური დაავადებების მიმართ.

„ოქროს სტანდარტი — ეს, რაღა თქმა უნდა, ჯანმრთელი კვება, ფიზიკური ვარჯიში და, როგორც შედეგი, წონის დაკლებაა. მაგრამ ასეთი ქცევითი ცვლილებები რთულია და დროს მოითხოვს. ჩვენ გვსურდა გაგვერკვია, იძლევა თუ არა დადებით ეფექტს საკვებში ჩვეული სანელებლების ნარევის დამატება“, — აცხადებს კვლევის თანაავტორი კონი როჯერსი.

ირკვევა, რომ ექსპერიმენტის დროს, რომელშიც 40-დან 65 წლამდე ასაკის 12 (ძირითადად ჭარბწონიანი) მოხალისე იღებდა მონაწილეობას, მეცნიერებმა გამოიყენეს დაფნის ფოთლის, შავი პილპილის, რეჰანის, დარიჩინის, ქინძის, ძირის, ჯანჯაფილის, თავშავის, ოხრახუშის, წითელი წიწაკის, როზმარინის, ქონდრისა და კურკუმის ნარევი.

თითოეულ მონაწილეს სამი დღის განმავლობაში მაღალკალორიული საკვების სამი ვარიანტის გასინჯვა მოუხდა: სანელებლების გარეშე, ორი გრამის და ექვსი გრამის სანელებლის დამატებით.

ყოველი ექსპერიმენტული სადილის შემდეგ მეცნიერები მონაწილეებს ოთხჯერ უღებდნენ სისხლის ანალიზს, რათა ზუსტად მიედევნებინათ თვალი, რამდენად ძლიერ იმოქმედებდა საკვები ორგანიზმში ანთებების მარკერებზე. 

მონაცემების გაანალიზების შემდეგ მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ ანთებითი ციტოკინების რაოდენობა ყველაზე მეტად მაშინ მცირდებოდა, როდესაც მონაწილე ექვსი გრამი სანელებლით შეკმაზულ კერძს მიირთმევდა. ეს დაახლოებით ერთი ჩაის კოვზს უდრის.

„თუ სანელებლების გემო მოგწონთ, შეგიძლიათ ცხიმიანი და ნახშირწყლების შემცველი საკვები ორგანიზმისთვის უფრო სასარგებლოდ გადააქციოთ. ჩვენ არ ვიცით, ერთი სანელებელი აგებს ამაზე პასუხს თუ რამდენიმე, თუმცა ფაქტია, რომ ჩვენ მიერ შესწავლილმა ნარევმა დადებითი ეფექტი გამოავლინა“, — აცხადებს კონი როჯერსი.

აღსანიშნავია, რომ მანამდე მკვლევარების ჯგუფმა მარკ მოსის ხელმძღვანელობით ადამიანის ტვინზე სურნელოვანი მცენარეული ეთერზეთების არომატების ზემოქმედება შეისწავლა. მათი დასკვნით, როზმარინის არომატის შესუნთქვა ტვინის კოგნიტიურ ფუნქციებს აუმჯობესებს, განსაკუთრებით, აღადგენს მეხსიერებას.

1138
თემები:
მსოფლიო და მეცნიერება
კვირიონი

კვირის ასტროპროგნოზი: რას გვიმზადებენ ვარსკვლავები 25–31 მაისის პერიოდში

0
(განახლებულია 18:07 24.05.2020)
დგება მაისისა და გაზაფხულის ბოლო კვირა. ვარსკვლავები და პლანეტები დისონანსში იქნებიან, ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა ჩვენგანს პრობლემები ელის, მაგრამ ეს ნიშნავს, რომ საჭიროა მეტი სიფრთხილე და წინდახედულება გამოვიჩინოთ

ეცადეთ, მიჰყვეთ ასტროლოგების რჩევებს, რათა ზაფხულს მომზადებული შეხვდეთ და ყველა მნიშვნელოვანი საქმე გართულებების გარეშე დაასრულოთ.

ვერძი

ვერძებისთვის ამ კვირაში სერიოზული ცვლილებებია მოსალოდნელი ცხოვრების ყველა სფეროში. სამწუხაროდ, იმის გარკვევა, დადებითი იქნება ეს ცვლილებები თუ უარყოფითი, შეუძლებელია. მოგიწევთ ყელაფერში საკუთარ სიბრძნეს, ლოგიკას დაეყრდნოთ, არ ენდოთ ინტუიცია, რომელიც ამ კვირაში შესუსტებული იქნება. ასევე არ ენდოთ უცნობებს.

ვარსკვლავები და პლანეტები გააძლიერებენ თქვენს ემპათიას. გახდებით მეტად მგრძნობიარე, უფრო კარგად გაუგებთ სხვა ადამიანებს. ეს შეგიძლიათ საკუთარი მიზნებისთვის გამოიყენოთ. მთლიანობაში, კვირა საკმაოდ პროდუქტიული იქნება, ამიტომ არ იზარმაცოთ.

კურო

ყველაზე წარუმატებელი დღეები 26 და 27 მაისი იქნება. მოგაკლდებათ თავდაჯერებულობა, არ არის გამორიცხული სამომავლო გეგმების ჩაშლა. მთვარემ, შესაძლოა, თქვენში განგაშის გრძნობა გამოიწვიოს. ეცადეთ, განწყობა აიმაღლოთ და პოზიტიურად იფიქროთ.

კვირის მეორე ნახევარი გამარჯვებებისა და წარმატებების დრო იქნება. დიდი ალბათობით, მაისი თქვენთვის პოზიტიურად და იღბლიანად დასრულდება, მოახერხებთ მნიშვნელოვანი პრობლემების გადაჭრას. დადგა პროდუქტიული მუშაობისა და ძალების მთლიანად დახარჯვის დრო.

ტყუპი

ვარსკვლავები და პლანეტები თქვენთვის ამ კვირაში ძალზე პოზიტიურად იქნებიან განწყობილი, რაც ნიშნავს, რომ მოახერხებთ წარმატებების მიღწევას ცხოვრების სხვადასხვა სფეროში. მთავარია, არ აჩქარდეთ და ერთდროულად ორ კურდღელს არ გამოედევნოთ.

ყველაზე მნიშვნელოვანი კი პოზიტიური განწყობა და რწმენაა, რომ ყველაფერი შესაძლებელია. თუ საკუთარი ძალების რწმენა არ გექნებათ, პრობლემები და გაუგებრობები შეიძლება წარმოიშვას. პარაკევა და შაბათს, ასტროლოგების რჩევით, მარტოობაში ნუ გაატარებთ დროს.

კირჩხიბი

კირჩხიბებს ამ კვირაში, შესაძლოა, სამუშაოსა და ბიზნესში გარვეული პრობლემები შეგექმნათ. მნიშვნელოვანია, რომ გქონდეთ მოტივაცია, ენთუზიაზმი და შემოქმედებითი ენერგია. სწორად მოიქეცით კოლეგებთან თუ კლიენტებთან. იყავით მაქსიმალურად დიპლომატიური, გულღია, უარი არ თქვათ სხვების დახმარებაზე.

თუ ამ კვირაში რამე ახლის წამოწყებას აპირებთ, ღამის მანათობლები დაგეხმარებიან, მაგრამ მაინც სჯობს, წინასწარ განჭვრიტოთ სვლები, დაგეგმოთ საქმეები და გარშემომყოფებს გეგმები არ გაუზიაროთ. ყველაზე მნიშვნელოვანი საიდუმლოდ შეინახეთ.

ლომი

ამ კვირაში აჯობებს, თუ უარყოფითი თვისებებისგან გათავისუფლდებით, იგივე ეხება სხვადასხვა უსარგებლო ნივთს. არ ღირს ფულის დახარჯვა. ასტროლოგები გირჩევენ, ჩაატაროთ ე.წ. შინაგანი რევიზია და დაძლიოთ შიშები და მერყეობა.

ვარსკვლავები პოზიტიური იქნებიან ორშაბათს, ოთხშაბათსა და კვირას. შესაძლოა, სხვა დღეებში გაგიჭირდეთ საჭირო განწყობის შენარჩუნება, მაგრამ ეცადეთ, ეს მოახერხოთ. უქმეებზე რელაქსაციისა და სიაზრმაცის დრო არ იქნება. მნიშვნელოვანია საოჯახო საქმეების გაკეთება, საფუძვლიანი დალაგება, რათა სახლში პოზიტიური ენერგია მოიზიდოთ.

ქალწული

საკმაოდ პროდუქტიული, მაგრამ ნერვული და ზოგიერთ საკითხში უსიამოვნო კვირა გელოდებათ.ატროლოგები გირჩევენ, რომ პირველ რიგში, პოზიტიურ და ოპტიმისტურ  ტალღაზე აეწყოთ. ეცადეთ გაუმკლავდეთ შფოთვასა და განგაშის შეგრძნებას, თუ ასეთი გაჩნდა. წაგადგებათ დროული დასვენება.

ენერგეტიკის თვალსაზრისით კვირის საუკეთესო დღეებია პარასკევი და შაბათი. ვარსკვლავები იღბალს შეგმატებენ. იდეალური დროა სიყვარულისა და რომანტიკული თავგადასავლებისთვის, ფლირტის, ახალი ურთიერთობების ძებნისთვის. გელოდებათ უამრავი პოზიტივი და წარმატება.

სასწორი

სწორად უნდა შეარჩიოთ გარემოცვა. რაც შეიძლება ნაკლები ურთიერთობაიქონიეთ ბოროტ და ენერგოვამპირ ადამიანებთან. ასეთ ადამიანებს შეუძლიათ თქვენი ნეგატიურად დამუხტვა და ზიანის მოყენება, თუნდაც ამის სურვილი არ ჰქონდეთ. ეს არ ნიშნავს, რომ რომელიმე მეგობარს ან ნაცნობს უარი უთხრათ ურთიერთობებზე. უბრალოდ, სჯობს, არ მიაქციოთ ყურადღება მათ კრიტიკას და შეზღუდოთ შეხვედრები.

ამ კვირაში მეტა ყურადღება დაგჭირდებათ დეტალების მიმართ. მნიშვნელოვანია, რომ არანაირი წვრილმანი არ გამოგეპაროთ მხედველობიდან, რადგან მას შეიძლება დიდი დატვირთვა ჰქონდეს. ყოველი ახალი დღე მოგიტანთ რაღაც ახალს. არ ღირს წარსულით ცხოვრება.

მორიელი

მაისისა და გაზაფხულის ბოლო კვირა მორიელებს ახალ შეგრძნებებს, პოზიტივსა და კაშკაშა ემოციებს გაჩუქებთ. ძალზე სახარბიელო დროა სასიყვარულო ძიებებისთვის, ურთიერთობებისა და რომანტიკისთვის.

საქმეებსა და ფინანსურ სფეროში სიფრთხილე სჯობს. ყველაზე ნეგატიური დღე ამ კვირაში ორშაბათია. სამშაბათიდან ვარკვლავებისა და პლანეტების ენერგეტიკა გაიზრდება და ბევრად ოპტიმისტური გახდება. დადგება კარგი დრო ფინანსური ინვესტიციების, გარიგებებისთვის. კვირის ბოლო ხელსაყრელი დროა შენაძენებისთვის, საჩუქრებისთვის.

მშვილდოსანი

შესაძლოა, უკვე კვირის დასაწყისში გარკვეულ სირთულეებს წააწყდეთ, გაგიჩნდეთ შეგრძნება, რომ ცხოვრებაში ცუდი პერიოდი დაგიდგათ. განწყობის გაუმჯობესებაში ფიზიკური სავარჯიშოები და სეირნობა დაგეხმარებათ.

მაისის ბოლო კვირა საყვარელ ადამიანებთან გაატარეთ. იდეალური დროა ერთობლივი საქმიანობისთვის, თავგადასავლების, მგზავრობისთვის. ასევე წაგადგებათ ცოტა ხნით განმარტოებაც – ამისთვის კვირის ერთი–ორი საღამო გამოყავით.

თხის რქა

თხის რქებისთვის იდეალურიდ დრო დგება დამოუკიდებელი წინსვლისთვის. არ ღირს დახმარების თხოვნა – ყველაფერი თავად უნდა გააკეთოთ. ასტროლოგები არ გირჩევენ უფლებამოსილების გადანაწილებას, პასუხისმგებლობის გარშემომყოფებზე დაკისრებას – ასეთ შემთხვევაში, შესაძლოა, იღბალმა ზურგი გაქციოთ.ასევე სასურველია, რომ თავი დაიცვათ სხვების ნეგატიური ენერგიისგან.

საუბარია ტოქსიკურ ადამიანებზე, ენერგეტიკულ ვამპირებსა და მტრებზე. სკეპტიციზმი, შესაძლოა, ახლობელმა ადამიანებმაც კი გამოამჟღავნონ. უნდა იყოთ ძალზე ფრთხილი და წინდახედული. იდეალური დროა მნიშვნელოვანი საქმეების დაწყებისა და დამთავრებისთვის, ინტელექტუალური განვითარებისთვის.

მერწყული

ეს კვირა მერწყულებისთვის, შესაძლოა, უკიდურესად სტრესული და რთული აღმოჩნდეს. უნდა ეცადოთ, რომ მოიხსნათ დაღლილობის შეგრძნება, გათავისუფლდეთ განგაშის გრძნობისგან. ბევრი იფიქრეთ კარგზე, წარმოიდგინეთ ნათელი მომავალი, განეწყვეთ ოპტიმისტურად.

კვირის ბოლოს გამაფრდება ინტუიცია, გაიზრდება შემოქმედებითი შესაძლებლობები. ყველაზე მეტად გაუმათლებს მათ, ვისი პროფესიაც ამოცანების გადასაწყვეტად კრეატიულ დამოკიდებულებას მოითხოვს. სასურველია არ გადადოთ სამომავლოდ ის, რისი გაკეთებაც ახლა შეგიძლიათ.

თევზები

დგება სიყვარულის, კაშკაშა ემოციების, ახალი ურთიერთობების დაწყებისა და ნაცნობობის დრო. ასტროლოგები გირჩევენ აქტიურობას სოციალურ ქსელებში, მეგობრებთან, ახლობლებთან, საყვარელ ადამიანთან ურთიერთობებს.

ამავე დროს, ძალზე მნიშვნელოვანია, რომ არ დაივიწყოთ თქვენი მოვალეობები. არ ღირს გარისკვა და ავანტიურებში ჩართვა. სჯობს, არსებული პრობლემები მშვიდად გადაჭრათ და საოჯახო საქმეებს მიხედოთ. სიყვარულის საქმეებში ყური დაუგდეთ ახლობლების რჩევებსა და საკუთარ ინტუიციას.

0