სოლომონ კვერკველია

ფეხბურთელების მთავარი ექსპორტიორი ქვეყნები - საქართველო მსოფლიოში 45-ე ადგილზეა

57
(განახლებულია 19:59 22.04.2020)
მსოფლიო მასმედიის მონაცემების თანახმად, ამ მომენტისთვის ყველაზე ძვირადღირებული ქართველი ფეხბურთელი გიორგი ჩაკვეტაძეა

თბილისი, 22 აპრილი - Sputnik. საქართველომ მსოფლიოში 45-ე ადგილი დაიკავა იმ ფეხბურთელების რაოდენობით, რომლებიც შარშან უცხოურ გუნდებში სათამაშოდ გაემგზავრნენ. ეს მონაცემები სპორტული კვლევების საერთაშორისო ცენტრს მოჰყავს (CIES).

2019 წელს საქართველო 91-მა ფეხბურთელმა დატოვა და მათი 87,9% იმ ქვეყნის უმაღლეს ლიგაში მოხვდა, სადაც ისინი გაემგზავრნენ.

„ექსპორტირებული“ ფეხბურთელების რაოდენობით ლიდერობს ბრაზილია. შარშან ამ სამხრეთ ამერიკულმა ქვეყანამ მსოფლიო 1600 მოთამაშით მოამარაგა. მათგან 74,6% უმაღლეს ლიგაში აღმოჩნდა.

მეორე ადგილზეა საფრანგეთი (1027), სამეულის ბოლო ადგილზე კი - არგენტინა (972).

ავტორიტეტული გამოცემა transfermarkt-ის აზრით, ამ მომენტისთვის ყველაზე ძვირადღირებული ქართველი ფეხბურთელი გიორგი ჩაკვეტაძეა.

„გენტას“ ნახევარმცველის სატრანსფერო ფასი 6,7 მილიონი ევროა.

მეორე ადგილზეა მოსკოვის „ლოკომოტივის“ ცენტრალური მცველი საბა კვერკველია (6,5 მლნ), მესამეზე - გია გრიგალავა („არსენალი“, ტულა). მცველის ფასი 2 მლნ ევროს ფარგლებში მერყეობს.

 

 

57
თემები:
სპორტის ამბები (755)
ოდისეი დიმიტრიადი

რატომ ანდეს ოლიმპიადა-80-ის მუსიკალური გაფორმება ქართველ დირიჟორს

80
(განახლებულია 15:17 05.08.2020)
ოლიმპიადა-80-ის მთავარი დირიჟორის ოდისეი დიმიტრიადის ქალიშვილი „Sputnik-საქართველოს“ მამის რთულ ბედსა და ოლიმპიური თამაშების მუსიკალურ გაფორმებაში შეტანილი წვლილის შესახებ ესაუბრა.

საბჭოთა კავშირი ოლიმპიადისთვის ისე ემზადებოდა, როგორც პლანეტარული მასშტაბის ღონისძიებისთვის. თამაშების დახურვა, ისევე, როგორც გახსნა, გრანდიოზული და დასამახსოვრებელი უნდა ყოფილიყო. ოლიმპიური ჰიტების დასაწერად პახმუტოვა და დობრონრავოვი მიიწვიეს, ხოლო მუსიკალური არანჟირება თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარ დირიჟორს ოდისეი დიმიტრიადის მიანდეს.  

Одиссей Димитриад с дочерью Наной
photo: courtesy of Nana Dimitriadi
ოდისეი დიმიტრიადი ქალიშვილთან, ნანასთან ერთად

საგზური ცხოვრებაში

ოდისეი დიმიტრიადი 1908 წლის 7 ივლისს დაიბადა ბათუმის საქალაქო საბჭოს წევრის აქილეს დიმიტრიადის მრავალშვილიან ოჯახში. მუსიკისადმი ნიჭი ბიჭს ჯერ კიდევ ადრეულ ასაკში გამოუვლინდა. ამიტომ, როგორც კი წამოიზარდა, მუსიკალურ სასწავლებელში გაამწესეს, სადაც მას სიმღერასა და ფორტეპიანოზე დაკვრას ასწავლიდნენ.

მაგრამ ახალმა, საბჭოთა ხელისუფლებამ აქილეს დიმიტრიადის ქონება ჩამოართვა და ხმის უფლებაც ჩამოართვა. ახალი დროის კანონების მიხედვით კი ასეთი ადამიანების შვილებს უმაღლესი განათლების მიღების უფლება არ ჰქონდათ. ამიტომ, მამის რჩევით, გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ, 1925 წლის ზაფხულში ოდისეი თავის უფროს ძმასთან წავიდა სოხუმში, რომელიც იქ სახელმწიფო სამსახურში მსახურობდა. ოდისეის ერთი წლის განმავლობაში უნდა ეცხოვრა იქ, რათა კონსერვატორიაში ჩაბარების შემთხვევაში წარედგინა საბუთი, რომ ძმის კმაყოფაზე ცხოვრობდა.

Одиссей Димитриади с первой супругой Надежой Харадзе, 1929 год.
photo: courtesy of Nana Dimitriadi
ოდისეი დიმიტრიადი და ნადეჟდა ხარაძე

ერთი წლის შემდეგ ოდისეიმ ტფილისის კონსერვატორიის თეორიულ-საკომპოზიციო განყოფილებაზე ჩააბარა. სწავლის პერიოდში მან ვოკალური განყოფილების სტუდენტი, მომავალი საოპერო მომღერალი ნადეჟდა ხარაძე გაიცნო. ახალგაზრდებს ერთმანეთი შეუყვარდათ და მაშინვე დაქორწინდნენ, თუმცა რამდენიმე წლის შემდეგ დაშორდნენ.

ოდისეი დიმიტრიადის ქალიშვილი, თბილისის კონსერვატორიის პროფესორი ნანა დიმიტრიადი იხსენებს:

„მამა პირველად ხუთი წლისამ გავიცანი. ის და დედა განქორწინებული იყვნენ. ბებიაჩემი კი, დედაჩემის დედა მასწავლიდა, როცა მამაშენი მოვა, უთხარი, რომ მაწანწალააო. და, აი, მამაც მოვიდა. ხელში ამიყვანა. მე კი ძლივს გასაგებად, მორცხვად აღმომხდა ეს სიტყვა ― „მაწანწალა“. მამამ, რა თქმა უნდა, გამიღიმა და ჩამეხუტა. აქედან დაიწყო ჩვენი მეგობრობა. არც დები და არც ძმები მე არ მყავდა. მაგრამ ჩემი ნახევარძმები სწორედ ასე აღვიქვი. ჩვენ ძალიან ახლო ურთიერთობა გვქონდა. დეიდა ლიზასთანაც (ოდისეის მეორე ცოლი) ვმეგობრობდი, ერთმანეთს ხშირად საიდუმლოებებსაც ვანდობდით. მამა ძალიან მიმზიდველი და მომხიბვლელი მამაკაცი იყო და ყოველთვის იპყრობდა ქალების ყურადღებას. დეიდა ლიზას კი ეს გულს ტკენდა (იცინის). 

მამა დიდი პატრიოტი იყო. მან ჩემს ძმებს ბერძნული სახელები დაარქვა, მაგრამ დედაჩემმა არ მისცა მას ჩემთვისაც  ტრადიციული ბერძნული სახელის დარქმევის უფლება. უთხრა, ბავშვს დედა ქართველი ჰყავს, ამიტომ სახელიც ქართული ექნებაო. ის კი არა, დედას სურდა, რომ მის გვარზე გადავსულიყავი. მაგრამ მამამისმა, ჩემმა ბაბუამ ამის გაკეთების საშუალება არ მისცა – არავითარ შემთხვევაში, გოგონამ მამის გვარი უნდა ატაროსო, უთხრა. თუმცა, მიუხედავად გვარისა და ფესვებისა, სამიდან არც ერთმა ჩვენგანმა არ იცოდა ბერძნული“.

ოდისეი დიმიტრიადის პირველი გამოსვლა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში 1937-ში გაიმართა. ის ოპერა „ევგენი ონეგინს“ დირიჟორობდა. წარმატება იმდენად გამაოგნებელი იყო, რომ ოპერისა და ბალეტის მთავარმა დირიჟორმა ევგენი მიქელაძემ ოდისეი თბილისში სამუშაოდ მიიწვია. და ისიც დათანხმდა. ვერც კი წარმოიდგენდა, რომ რამდენიმე თვეში მიქელაძეს დააპატიმრებდნენ და დახვრეტდნენ. მომხდარის შემდეგ დიმიტრიადი გამუდმებით ელოდებოდა, რომ მის წასაყვანადაც მივიდოდნენ, მაგრამ გადარჩა ― არ მივიდნენ.  

Дирижер Одиссей Димитриади
© photo: Sputnik /
ოდისეი დიმიტრიადი

მერე კი ომი დაიწყო. ომის დასასრულს ის საქართველოს სსრკ-ის სიმფონიური ორკესტრის მთავარ დირიჟორად და სამხატვრო ხელმძღვანლად დანიშნეს. 1952 წელს კი ის ოპერის თეატრის მთავარი დირიჟორი გახდა.

ნანა დიმიტრიადი: „ერთხელაც თბილისში მამაჩემის მეგობარი და დიდი მუსიკოსი მელიქ-ფაშაევი ჩამოვიდა მოსკოვიდან. მან მამას მოუსმინა და თქვა, რომ ოდისეის ნიჭს სხვა მასშტაბები სჭირდებოდა. მანაც რჩევა ყურად იღო და მოსკოვში გაემგზავრა.

იქ დიდი წარმატებით გამოვიდა. მოვიდა დიდ თეატრში მუშაობის დაწყების შესახებ განცხადების დაწერის დროც. ანკეტა, რომელიც დირიჟორს უნდა შეევსო, შეიცავდა კითხვებს ნათესავების შესახებაც. ოდისეიმ ყველაფერი დაწერა ისე, როგორც იყო ― რომ მისი ყველა ნათესავი საბერძნეთში ცხოვრობდა. სულ ერთია, მაინც ყველაფერს გაიგებენო, ფიქრობდა მუსიკოსი. გავიდა დრო, მაგრამ პასუხი არა და არ აღირსეს“.

ყველაფერი „ხალხთა ბელადის“ გარდაცვალების შემდეგ შეიცვალა. ოდისეის დიმიტრიადის დიდ თეატრში დაუძახეს. შემდეგ იყო მუშაობა, გასტროლები სხვადასხვა ქვეყნებში დიდი თეატრის წამყვანი დირიჟორის სტატუსით. 

ნანა დიმიტრიადი: „მექსიკაში ყოფნის დროს ტრაგედია დაატყდა თავს ― დაიღუპა ოდისეის ვაჟი. პარისი 25 წლის იყო. მეგობრებთან ერთად ქუჩაში მიდიოდა ღამით, მღეროდნენ. ცუდი მხედველობა ჰქონდა და გზაზე შემომსაზღვრელი ლენტი ვერ შენიშნა. გადააბიჯა მას, ფეხი მიწაყრილში ჩაეფლო და თან ჩაიტანა. პარისმა ხელები ზემოთ ასწია ― შეეშინდა, რომ ხელები არ დაზიანებოდა, ის ხომ ძალიან ნიჭიერი პიანისტი იყო. ამ დროს მან ძლიერ დაიზიანა თირკმლები და 12 დღეში გარდაიცვალა. პარისის სიკვდილი მამამ ძალიან მძიმედ გადაიტანა. მწუხარების გაქარვებაში მას საყვარელი მუსიკა ეხმარებოდა“.

„კარმენი“ და ოლიმპიადა

70-იანი წლების დასაწყისში საქართველოს სსრ-ის კულტურის მინისტრმა, კომპოზიტორმა ოთარ თაქთაქიშვილმა ოდისეი დიმიტრიადი ოპერისა და ბალეტის თეატრის ხელმძღვანლად მიიწვია.

ნანა დიმიტრიადი: „ვერ შეეგუა მამა მოსკოვს, მიუხედავად იმისა, რომ იქ წასვლით მან დიდ პროფესიონალურ ზრდას მიაღწია. ის მეტისმეტად მიჯაჭვული იყო საქართველოს, მის გარეშე არ შეეძლო. ყოველთვის მზად იყო საქართველოში დასაბრუნებლად, რაც უნდა მაცდური ყოფილიყო სამუშაო ნებისმიერ სხვა ქალაქში“.

მერე, 1980 წელს ოდისეი დიმიტრიადი ოლიმპიადა-80-ის მთავარ დირიჟორად დანიშნეს.

ნანა დიმიტრიადი: „მე და მამა არასდროს ვსაუბრობდით ოლიმპიადაზე. ის ხომ შემოქმედებითი ადამიანი გახლდათ, ოლიმპიადა კი მისთვის ცოტა კონიუნქტურული ღონისძიება იყო. მთავარ დირიჟორად მიწვევას სხვა მიზეზიც ჰქონდა ― აბა, მოუსმინეთ: საზაფხულო ოლიმპიური თამაშების გახსნისა და დახურვის მთავარი დირიჟორი ოდისეი აქილესის ძე დიმიტრიადი! ოლიმპიადას ბერძენი დირიჟორობდა...

ვხუმრობ, რა თქმა უნდა. მამა მარტო მისი ბერძნული წარმოშობის გამო კი არ მიიწვიეს, არამედ იმის გამო, რომ ის დიდი პროფესიონალი იყო ― ძალიან მრავალმხრივი მუსიკოსი, ფენომენალური მახსოვრობით. ახსოვდა ყველა ის ოპერეტა, რომელსაც ბავშვობაში ბათუმში უსმენდა. ამიტომ ის ხშირად აწყობდა ვალსისა და ოპერეტის საღამოებს“...

ოდისეი დიმიტრიადი 2005 წელს გარდაიცვალა. ის მთელი ცხოვრების განმავლობაში ემსახურებოდა ხელოვნებას და, რაც უნდა რთული ყოფილიყო არჩევანი, ის ყოველთვის მუსიკის სასარგებლოდ აკეთებდა მას. უბრალოდ იმიტომ, რომ მუსიკა თავდავიწყებით უყვარდა და სხვაგვარად არ შეეძლო.

80
თემები:
ოლიმპიადა 1980
თამაზ ჩიქვანაია

რით დაემუქრნენ სუკ-ის თანამშრომლები ქართველ ჟურნალისტს ოლიმპიადის დროს

114
(განახლებულია 21:00 04.08.2020)
ქართული მედიადესანტი, რომელიც მოსკოვში 1980 წლის ზაფხულში ჩავიდა, დაახლოებით 25 კაცისგან შედგებოდა. ერთ-ერთი მათგანი იყო ჩვენი კოლეგა ― „Sputnik-საქართველოს“ მიმომხილველი თამაზ ჩიქვანაია.

თამაზ ჩიქვანაია ― პირველი ტელეწამყვანი, რომელმაც პირდაპირ ეთერში საინფორმაციო პროგრამა „მოამბე“ წაიყვანა. ხანგრძლივი ჟურნალისტური კარიერის განმავლობაში არაერთი კურიოზი შემთხვევია. მის ცხოვრებაში ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო და დასამახსოვრებელი მოვლენა 1980 წლის ოლიმპიადა იყო.

Тамаз Чикваная
© Sputnik / Ekaterina Mikaridze
თამაზ ჩიქვანაია

ჟურნალისტი დამკვირვებლის როლში

ქართული მედიადესანტი, რომელიც მოსკოვში 1980 წლის ზაფხულში ჩავიდა, დაახლოებით 25 კაცისგან შედგებოდა. ტექნიკური პერსონალი რუსეთის დედაქალაქში ოლიმპიადის დაწყებამდე თვენახევრით ადრე ჩაფრინდა. საჭირო იყო ახალი, უცხოური აპარატურის შესწავლა. ამ კამერებით ჩანაწერი კასეტებზე კეთდებოდა, თავად კამერები კი მუშაობდა როგორც დღის სინათლეზე, ისე ღამის პირობებში. მაშინ საბჭოთა კავშირში ტელევიზიაში ფირს ხელით აყენებდნენ. მოკლედ, უცხოური ტექნიკა ჩვენი სპეციალისტებისთვის ერთგვარი გზავნილივით იყო უცხო პლანეტიდან.

― ტექნიკას პირდაღებულები ვაკვირდებოდით, ― იხსენებს თამაზ ჩიქვანაია. ― ჩვენთვის ყველაფერი ძალიან უჩვეულო იყო. ერთ მეგობარს ვთხოვე, ასეთ კამერაზე ეპიზოდები ჩაეწერა. კასეტაზე ჩამიწერა და მომცა, მაგრამ მისი ნახვა მხოლოდ ოთხი წლის შემდეგ შევძელი ― მანამდე საჭირო აპარატურა არ გვქონდა.

შემოქმედებითი ჯგუფი მოსკოვში მოგვიანებით ჩავიდა. თამაზ ჩიქვანაია აკრედიტებული ჟურნალისტების სიაში ოლიმპიადის დაწყებამდე ორი კვირით ადრე ჩაწერეს. მაშინ ის ქართული ტელევიზიის პირველ არხზე საინფორმაციო პროგრამა „მოამბის“ სპორტულ განყოფილებას კურირებდა.

― ჩავედი და მეუბნებიან, რომ სიები უკვე დაკომპლექტებულია. გამოდის, რომ თამაშგარე დავრჩი. მადლობა სპორტულ კომენტატორს, რომელიც გამომესარჩლა, უკვე ჩამოსულია და ბარემ დაასაქმეთო. ჰოდა, გამამწესეს კრილატსკოეში ― შემოქმედებითი, სპორტული ცენტრის ადმინისტრაციასთან ტექნიკური პერსონალის შეხვედრების ორგანიზება დამავალეს. ჟურნალისტის აკრედიტაცია, სხვათა შორის, არ მქონდა.

ასე ასრულებდა დამკვირვებლის მისიას ბატონი თამაზი ოლიმპიადის ბოლომდე. თუმცა რამდენჯერმე მაინც მოახერხა ყოველდღიურობისთვის თავის დაღწევა. პირველად ვიქტორ სანეევის საქომაგოდ წავიდა, რომელსაც კარგად იცნობდა, და არ შეეძლო მისი გამოსვლა გამოეტოვებინა.

― სამგზის ჩემპიონი სანეევი ბოლო გამომსვლელი იყო და საუკეთესო შედეგი აჩვენა. მაგრამ პირველი ადგილი მსაჯებმა ესტონელს მიანიჭეს. ვერ წარმოიდგენთ, რა ხდებოდა ტრიბუნებზე. მესამე ადგილი ბრაზილიელ სპორტსმენს ერგო. იმან მსაჯებთან მიირბინა, რაღაცას ხმამაღლა ყვიროდა, ჟესტიკულაციით ცდილობდა ახსნას. ნათელი იყო, რომ ასეთი შეფასებით აღშფოთებული იყო. სტადიონი მძვინვარებდა, სპორტსმენები აღშფოთებას ვერ მალავდნენ, მხოლოდ ვიქტორი არ იმჩნევდა აღელვებას. დაჯილდოებისას კი ბრაზილიელმა სანეევის ხელი მაღლა ასწია იმის ნიშნად, რომ სწორედ მას მიიჩნევდა გამარჯვებულად. როგორც შემდეგ ამიხსნეს, ოქროს მედალი უნდა გადაეცათ ეროვნული უმცირესობის წარმომადგენლისთვის. ვიქტორი ამ კატეგორიაში ხვდებოდა, რადგან საქართველოდან იყო. მაგრამ წარმოშობით იყო რუსი. ამიტომ მედალი ესტონელს გადასცეს.

მეორედ ჩიქვანაია წყალბურთის ფინალზე მოხვდა. საბჭოთა კავშირის ნაკრებში თამაშობდა გიორგი მშვენიერაძე, ცნობილი პეტრე მშვენიერაძის შვილი, რომელსაც ბატონი თამაზი ასევე პირადად იცნობდა.

― ფინალამდე ცოტა ხნით ადრე პეტრე მშვენიერაძესთან ვიყავი სტუმრად. მაშინ გამომიტყდა, რომ არაერთი დამსახურების მიუხედავად, ოქროს მედალი არ ჰქონდა, ― იხსენებს თამაზ ჩიქვანაია.

სხვათა შორის, ცნობილი წყალბურთელის პეტრე მშვენიერაძის სახელს უკავშირდება ერთი საინტერესო ისტორია, რომელიც 1956 წელს, მელბურნის ოლიმპიადაზე მოხდა. პეტრე მშვენიერაძე ოლიმპიადამდე სსრკ-ის ნაკრების კაპიტნად დანიშნეს. საბჭოთა კავშირისა და უნგრეთის ნაკრებებს შორის შეხლა-შემოხლა პირდაპირ აუზში გაჩაღდა. ჩხუბი უნგრეთში განვითარებული მოვლენების გამო დაიწყო. თითქმის ოლიმპიადის პარალელურად ბუდაპეშტში აგორდა საპროტესტო მოძრაობა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ, რასაც ადამიანების სიცოცხლე შეეწირა. უნგრეთის ნაკრების თავდამსხმელმა დეჟე დიარმატიმ ქართველ წყალბურთელს ცხვირი გაუტეხა. შედეგად – მატჩი შეჩერდა. სსრკ-ის ნაკრებს ტექნიკური მარცხი ჩაუთვალეს. მაგრამ მიუხედავად ასეთი დასასრულისა, ჩხუბის შედეგად დაზარალებული პეტრე „სსრკ-ის სპორტის დამსახურებული ოსტატის“ წოდებით დააჯილდოვეს.

― 20 წლის შემდეგ ამერიკელმა ჟურნალისტებმა შეხვედრა გამართეს წყალბურთელებთან, რომლებიც იმ ჩხუბში მონაწილეობდნენ. პეტრეც იქ იყო. როდესაც ის დარბაზში შევიდა, უნგრელები მივიდნენ მასთან და გადაეხვივნენ. თუმცა უშუალოდ ჩხუბის წამომწყები იმ შეხვედრას არ დასწრებია...

1980 წლის ოლიმპიადაზე საბჭოთა წყალბურთის ნაკრებმა გაიმარჯვა და ოქროს მედალი მოიპოვა. როდესაც გიორგი მშვენიერაძეს მედალი გადასცეს, იგი ავიდა ტრიბუნაზე, სადაც მამამისი იჯდა, და მედალი მიაწოდა: ეს ჯილდო შენ დაიმსახურეო. პეტრე მშვენიერაძე ამით ძალიან ამაყობდა.

მაშინდელი ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი მოვლენა იყო მსახიობის, პოეტისა და მუსიკოსის ვლადიმერ ვისოცკის გარდაცვალება. ქართველი ჟურნალისტი არაერთხელ შეხვედრია ვისოცკის და კარგად იცნობდა მას.

― ორი მეგობარი მყავდა ― რიჩო და ბეჟანი, რომლებიც მსახიობ ტამარა მაკაროვას და რეჟისორ სერგეი გერასიმოვის ვაჟთან არტურთან მეგობრობდნენ. ის კი, თავის მხრივ, ვლადიმერ ვისოცკის ახლო მეგობარი იყო. ასე გავიცანით ერთმანეთი. როგორღაც პოდმოსკოვიეში, აგარაკზე ვისხედით. კომპანიაში აღმოჩნდა სამი ქართველი და ვლადიმერმა გაიხსენა მიხეილ ხერგიანი, რომელთანაც ახლო ნაცნობობა აკავშირებდა. ხერგიანი იყო ინსტრუქტორი ფილმში „ვერტიკალი“, რომელშიც ვისოცკი თამაშობდა. სწორედ მაშინ დამეგობრებულან. როდესაც ხერგიანი დაიღუპა, ვისოცკიმ დაწერა ცნობილი სიმღერა, რომელიც ქართველ ალპინისტს მიუძღვნა.  

„საინტერესო“ ადამიანების ტყვეობაში

მოსკოვის ოლიმპიადა ცივი ომისა და დასავლეთის მასშტაბური ბოიკოტის პირობებში მიმდინარეობდა. ამიტომ სსრკ-ში მიმდინარე მოვლენებს პოლიტიკური ქვეტექსტიც ჰქონდა. უპრეცედენტო უსაფრთხოების ზომები იყო მიღებული. ჟურნალისტებს სპეცსამსახურები მუდმივად აკონტროლებდნენ.

― მოსკოვში გამგზავრებამდე ერთი კვირით ადრე ხუთჯერ ვიყავი სუკ-ში. მარიგებდნენ როგორ უნდა მოვქცეულიყავი, რაზე მელაპარაკა, როგორ ამერიდებინა თავი უცხოელებთან კონტაქტებისთვის და ა.შ. ეს აუცილებელი პროცედურა იყო. მოსკოვში ჩასვლა ვერ მოვასწარი, რომ ჩემ წინ თვალის დახამხამებაში გაჩნდა, ერთი შეხედვით, ბუნჩულა ახალგაზრდა, რომელმაც ნოტაციების კითხვა დამიწყო. მიგვიყვანეს ოლიმპიადის საორგანიზაციო კომიტეტში და ორ-ორი კაცი გავყავდით დასამუშავებლად. გაგვანაწილეს სამუშაო ჯგუფებში და იქაც გამოგვირეცხეს ტვინები. დღეში სამჯერ გვაკონტროლებდნენ. ვის ვესაუბრებოდით, რაზე... კარგი ბიჭი იყავი და მოგეტყუებინა!

მიუხედავად იმისა, რომ ჟურნალისტები ძირითადად სოციალისტური ქვეყნებიდან იყვნენ, მათთან ურთიერთობას მაინც გვიკრძალავდნენ. იყო ერთი ჟურნალისტი გდრ-დან. რაღაც მკითხა და დავეხმარე. მეორე დღეს ბარში დამპატიჟა, ნორმალურად საუბრობდა რუსულად, შევედით, დავსხედით. მესმოდა, რა შეიძლებოდა ამას მოჰყოლოდა, მაგრამ მათი მითითებები დიდად არ მანაღვლებდა – არც ჩინოვნიკი ვიყავი, არც პარტიის წევრი.

იმავე საღამოს კარზე მომადგნენ „საინტერესო“ ადამიანები. პირდაპირ გამომიცხადეს, თუ კიდევ ერთხელ შევხვდებოდი გერმანელს, ბარგს ჩავალაგებდი და სახლში დავბრუნდებოდი.

„უფრო მაგრად მაკოცე“, რადგან „მოსკოვს ცრემლების არ სჯერა“

მაგრამ მიუხედავად ყველა აკრძალვისა და კონტროლისა, ჰაერში მაინც ტრიალებდა ოდნავ შესამჩნევი თავისუფლების სუნი. ეს იგრძნობოდა როგორც ეკონომიკურ, ისე ადამიანებს შორის ურთიერთობების დონეზე. ეს იყო ზეიმი. თუმცა დასასრული, როგორც წესი, ყველაფერს აქვს. მოვიდა სახლში დაბრუნების დროც. მოსკოვში თამაზ ჩიქვანაიას მეგობარი მაია გერასიმოვა ცხოვრობდა, რომელიც თბილისში იყო დაბადებულ-გაზრდილი. მოსკოვში ბატონი თამაზი ხშირად სტუმრობდა ხოლმე მეგობარს. ამჯერადაც დასამშვიდობებლად დაურეკა.

― რომელ საათზე მიფრინავ? ― მეკითხება მაია. ვპასუხობ, რომ საღამოს შვიდზე. ― მაშინ სასწრაფოდ ჩემთან მოდი, შვიდამდე მოასწრებ.

ბუნებრივია, სასტუმროდან გამოვდივარ და მაიასკენ მივემგზავრები. მივდივარ და ვხედავ, რომ მასთან სტუმრად მექსიკელი მწერალი, სცენარისტი და კინორეჟისორი კარლოს ფუენტოსია, რომელსაც უკვე ვიცნობდი. დღეს ის უკვე ლეგენდაა, მაშინ კი ჩემსავით ახალგაზრდა იყო. ქართულად მისი ერთი მოთხრობა ვთარგმნე „სათამაშო-დედოფალი“.

კარლოსმა კარგად იცოდა რუსული, რადგან რუსეთის კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტში სწავლობდა. მოთხრობის მიხედვით ფილმის გადაღება უნდოდა და ვუთხარი, რომ სურათს მეტი დრამატიზმი სჭირდებოდა. მრავალი წლის შემდეგ ჩვენთან კინოფესტივალი იმართებოდა და მის ფილმს აჩვენებდნენ. სასიამოვნოდ გამიკვირდა, როდესაც მის ფილმს ვუყურე და აღმოვაჩინე, რომ სურათის ფინალი შეცვლილი ჰქონდა ისე, როგორც თავის დროზე ვურჩიე.

მაიასთან კარლოსის გარდა შევხვდი კომპოზიტორსა და პიანისტს კონსუელო ველასკესს, ცნობილი სიმღერა „ბესამე მუჩოს“ ავტორს. უკვე 60 წელს იყო მიღწეული, მაგრამ მაინც არაჩვეულებრივად გამოიყურებოდა. ბევრი სხვა ნაწარმოებიც ჰქონდა შექმნილი, მაგრამ „ბესამე მუჩომ“ („უფრო მაგრად მაკოცე“), რომელიც 15 წლისამ დაწერა, ყველაზე მეტად მოიხვეჭა სახელი. ამგვარად გავიცანი ველასკესი, რომელიც მოსკოვში ფუენტოსთან ერთად ჩამოვიდა ოლიმპიადაზე. მოსკოვის ოლიმპიადასთან ერთად კიდევ მახსენდება ხოლმე ფილმი „მოსკოვს ცრემლების არ სჯერა“.

სრულიად შემთხვევით ვლადიმირ მენშოვის საკულტო ფილმი დიდ ეკრანებზე იმავე 1980 წელს გამოვიდა. სწორედ ამ ფილმის წყალობით გაითქვა სახელი მთელ საბჭოთა კავშირში კონსუელოს სიმღერამ. თავად ფილმი კი საბჭოთა სურათებიდან ერთი იმ იშვიათთაგანი გახდა, რომელმაც ამერიკული კინოაკადემიის მთავარი ჯილდო ― „ოსკარი“ მოიპოვა...

114
თემები:
ოლიმპიადა 1980
სასამართლო

დაკავებული ექიმების საქმე: სასამართლოს გადაწყვეტილება ცნობილია

0
ქართველი ექიმები თბილისის ცენტრალური საავადმყოფოს დირექტორისა და ექიმების მხარდამჭერ აქციებს ატარებენ

თბილისი, 5 აგვისტო — Sputnik.  თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, თბილისის ცენტრალური საავადმყოფოს დირექტორი გირაოს სანაცვლოდ გათავისუფლდა, ორი ექიმი კი განაჩენს საპატიმროში დაელოდება, იუწყება საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი.

საავადმყოფოს დირექტორი გიორგი ლობჟანიძე და ექიმი ვახტანგ ყიფიანი სამშაბათს დააკავეს. იმავე დღეს გენერალურმა პროკურატურამ ბრალი დაუსწრებლად წარუდგინა ანესთეზიოლოგ მაგდა ხოჭოლავას, რომელიც იტალიაში მუშაობს.

სასამართლოს გადაწყვეტილებით,  კლინიკის  დირექტორი გიორგი ლობჟანიძე საპატიმროს 100 ათასი ლარის ოდენობით გირაოს გადახდის შემდეგ დატოვებს, რაც შეეხება ხოჭოლავას, მას სასამართლომ დაუსწრებლად  პატიმრობა შეუფარდა. 

ექიმების საქმე ეხება ოპერაციას, რომელიც 2018 წელს ახალგაზრდა გოგონას ჩუტარდა. გოგონამ კლინიკას კონსულტაციისთვის მიმართა, ყიფიანი კი გოგონას დაპირდა, რომ გამოკვლევის შედეგებს იტალიაში გადააგზავნიდნენ.  ასევე მან პაციენტი დაარწმუნა, რომ ქირურგიულ ოპერაციას იტალიელი ექიმები ჩაუტარებდნენ. გოგონა დათანხმდა, ოპერაცია კი თავად ყიფიანმა, მაგდა ხოჭოლავას დახმარებით  ჩაატარა. მოგვიანებით მათ განმეორებით ჩაატარეს ოპერაცია, რომლის შემდეგაც გოგონა კომაში ჩავარდა.

გამოძიების ცნობით, ყიფიანს მსგავსი ოპერაციის ჩატარებისთვის კანონით გათვალისწინებული შესაბამისი კვალიფიკაცია არ ჰქონდა, ხოჭოლავას კი საერთოდ არ ჰქონდა ოპერაციებზე დაშვების უფლება, რადგანაც კონსულტანტად მუშაობდა. გარდა ამისა, ოპერაციის დროს მათ შეცდომები დაუშვეს, რამაც პაციენტის მდგომარეობა გაართულა.

რაც შეეხება კლინიკის დირექტორ გიორგი ლობჟანიძეს, გამოძიება  ბრალს სდებს იმაში, რომ მან არ გააკონტროლა ოპერაცია და არ შეამოწმა მედპერსონალის შესაბამისი ლიცენზიის არსებობის საკითხი.

ბრალდებებს კატეგორიულად არ ეთანხმებიან ექიმები, რომლებიც ბრალდებული კოლეგების მხარდამჭერ წერილებს აქვეყნებენ.

0
თემები:
შემთხვევები საქართველოში