სოფელი კოთელია

რა ეშველება ქართულ სოფელს საქართველოდან გასული, შრომისუნარიანი ასაკის 70% არაქალაქელია!

484
(განახლებულია 19:46 30.08.2019)
უკვე არაერთხელ შევეხეთ იმ თემას, რომ მასობრივი ემიგრაციის შედეგად ქართული სოფლები დაცარიელდა, რამაც სოფლის მეურნეობის მდგომარეობა კიდევ უფრო დაამძიმა.

ჩვენი ქვეყანა ისტორიულად აგრარულია და აქ საუკუნეების მანძილზე ყალიბდებოდა ენდემური აგროტიპი. საქართველოს კლიმატური თუ ნიადაგობრივი მრავალფეროვნება იძულებულს ხდიდა ამა თუ იმ კუთხის მოსახლეს, რომ ბუნებისგან ნაკარნახევ პირობებს ოპტიმალურად მორგებოდა. ამ მხრივ ვიღებდით კიდეც შესაბამის შედეგს.

დღეს მეტად აქტუალური გახდა ამ სფეროს კრიტიკა, ოღონდ არაპროფესიონალების მხრიდან. ამიტომ გადავწყვიტეთ ამ სფეროში შექმნილ რეალურ მიზეზებზე დარგის გამოცდილ სპეციალისტს, სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სამეცნიერო ცენტრის თანამშრომელს გიორგი კოზმანიშვილს გავესაუბროთ.

გია კოზმანიშვილი
გია კოზმანიშვილი

- ბატონო გიორგი, საქართველოს დღევანდელი მდგომარეობა სოფლად და აგრარულ სფეროში მხოლოდ უახლოესი პერიოდის შედეგი არ არის, აქამდე ბევრი წლის მანძილზე მოვდივართ, როგორია თქვენი მოსაზრება?

- ნება მომეცით, ცოტა შორიდან დავიწყო. მიუხედავად იმისა, რომ კომუნისტების პერიოდს დღეს ბევრი ნოსტალგიით იგონებს, მევენახეობაში, მეხილეობასა და მეცხოველეობაში შექმნილი დღევანდელი სტაგნაციის მიზეზები სწორედ მაგ პერიოდში იღებს სათავეს. რადგან მაშინ მხოლოდ იმ ჯიშებსა და სახეობებს მიეცათ უპირატესობა, რომლებიც დიდ საწარმოო მიმართულებებს დაექვემდებარნენ. მაშინ ბევრი საუკუნეებგამოვლილი ჯიში და სახეობა გადაშენების პირას მივიდა ან საერთოდ გაქრა. სავალალო იყო „შევარდნაძისეულად" წოდებული პერიოდი, სადაც ძირითადად ინერციის ხარჯზე მოსულდგმულე დარგმა მოახერხა და ცოტათი შეინარჩუნა ის, რაც მანამდე დიდი დროისა და შრომის ხარჯზე მემკვიდრეობით გადმოგვეცა.

გია კოზმანიშვილი ერთ-ერთ ობიექტზე ყოფნის დროს
გია კოზმანიშვილი ერთ-ერთ ობიექტზე ყოფნის დროს

- როგორია უახლესი ისტორიის შედეგები?

- დღევანდელი ცუდი აგრარული გარემო ასევე დამსახურებაა იმ „ნაციონალებად“ წოდებული ანტიეროვნული ძალისაც, რომელმაც მოახერხა და ხერხემალში გადატეხა ქართველი გლეხის კრებითი სახე. დღეს კარგი მდგომარეობა არც ერთ რეგიონში არ არის. თუ გავიხსენებთ მიხეილ სააკაშვილის დროინდელ პერიოდს, აქ ბევრი რამის ჩამოთვლა შეგვიძლია: ეს იქნება ე.წ. „სიმინდის პროგრამა“, ის, რომ აგრარულ-ინტელექტუალური სივრცე მოისპო და ყველაზე მთავარი აბსურდი, რაც იმ დროს გამოცხადდა: გლეხობა, თურმე, მოსახლეობის 5%-ზე მეტი არ უნდა იყოს!.. მთავარი მაინც ის არის, რომ მაშინ სახელმწიფო დონეზე ჩაირთო პროგრამა, რომლის მიზანიც სოფლად მოღვაწე საზოგადოების განადგურება იყო, რასაც მიაღწიეს კიდეც, რადგან საქართველოდან გასული, შრომისუნარიანი ასაკის 70% არაქალაქელია. ეს „საქსტატის” მიერ ოფიციალურად აღიარებული ფაქტია. შემდეგი გარემოება მათ მიერ ამუშავებული საბანკო სისტემის ტერორია, რაც ამჟამადაც მოქმედებს.

- დღეს სხვადასხვა სახის აგრარული პროგრამებია ამუშავებული, რამდენად შესაძლებელია მათში გლეხების ჩართვა?

- მარტივად ავხსნი: ადამიანი, რომელიც ცხოველებს მწყემსავს, ვერ მოახერხებს ბიზნეს-გეგმების შედგენას. ესე იგი, მან სპეციალისტი, ეკონომისტი უნდა დაიყენოს გვერდში. ეკონომისტი ფართო მცნებაა, აგრარული სფეროს ეკონომისტს კი სხვა ინტელექტუალური კაპიტალი სჭირდება და დღეს შესაბამისი სპეციალისტები ვერ მოიძიებიან, ხოლო ახლებს სათანადო ცოდნა არ გააჩნიათ. გრანტების თემად წოდებული პროგრამაც მხოლოდ ვიწრო პარტიულ ინტერესებს ემსახურებოდა და ამის შედეგიც სახეზე გვაქვს.

- დღეს ბაზარზე ხორცის ფასი კატასტროფულად მატულობს და ის დარგი, რომელიც ტრადიციულად აცხოვრებდა ქართველს, კრიზისულ მდგომარეობაშია, ვგულისხმობ მეცხოველეობას, რა არის ამის მიზეზი?

- მეცხოველეობის მაგალითზე მოკლედ რომ განვიხილოთ შექმნილი სიტუაცია, პირველ რიგში აღვნიშნავ, რომ მეცხოველეობის თითოეული დარგი საკვებ ბაზაზეა დამოკიდებული. საკვები ბაზის ძირითადი შემადგენელი კი მარცვლოვნების გადამუშავების შედეგად მიღებული კონცენტრირებული საკვებია. ეს პროდუქტი წისქვილკომბინატებში მიიღება. ჩავარდნის მიზეზი კი ის გახლავთ, რომ იმ პერიოდში კაჭრეთის, მარნეულის, წნორის, თბილისის პირველი, გორის და გარდაბნის წისქვილკომბინატები აზერბაიჯანელებზე გასხვისდა. ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზების გამო ასევე ვერ ხერხდება ის, რომ ხორცის ფასმა დაიწიოს.

- დღეს აქტუალური გახდა ამ სფეროს კრიტიკა, ოღონდ არაპროფესიონალების მხრიდან...

- დიახ, მართალი ხართ, ახლა სოფლის მეურნეობის სამინისტროს კრიტიკა მოდაშია. თუმცა, მოდი, რეალურ მიზეზებს გავუწიოთ ანგარიში. მიუხედავად ყველაფრისა, ფაქტობრივად უფლებააყრილი ყველა სტრუქტურა დღეს ჯერ კიდევ ახერხებს და ცდილობს განსხვავებული ინოვაციები მოიძიოს და გადარჩენის ახალი ძალები და საშუალებები გამონახოს. თუმცა, ეს ჯერჯერობით, რადგან ასეთი მნიშვნელოვანი სფერო არა ფასადურ, არამედ რადიკალურ, სიღრმისეულ ცვლილებებს მოითხოვს...

484
ზამთრის გზები

ფარავნის უღელტეხილზე ტრანსპორტის მოძრაობა აიკრძალა

138
(განახლებულია 20:36 17.01.2021)
საქართველოს გზებზე უამინდობამ პრობლემები შექმნა. უახლოეს დღეებში გამოდარება მოსალოდნელი არ არის. 18-20 იანვარს გზებზე მოსალოდნელია ლიპყინული

თბილისი, 17 იანვარი - Sputnik. შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის კოდა–ფარცხისი–მანგლისი–წალკა–ნინოწმინდის საავტომობილო გზის 94-110-ე კმ მონაკვეთზე (ფარავანის უღელტეხილი) ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აიკრძალა, იუწყება საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს, საავტომობილო გზების დეპარტამენტი.

შეზღუდვა რთული მეტეოროლოგიური პირობების - ქარბუქისა და დაბალი ხილვადობის გამო დაწესდა.

გზის დანარჩენ მონაკვეთებზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა თავისუფალია.

საქართველოს გზებზე უამინდობამ პრობლემები შექმნა. სტეფანწმინდა-მცხეთა-ლარსის კობი-გუდაურის მონაკვეთი ზვავსაშიშროების გამო 11 იანვრიდან დაკეტილია, ყაზბეგსა და სტეფანწმინდაში უამრავი მანქანაა გაჩერებული.

გარდა ამისა, უამინდობის გამო აკრძალულია ტრანსპორტის მოძრაობა ქუთაისი (წყალტუბოს გადასახვევი)-წყალტუბო-ცაგერი-ლენტეხი-ლასდილის ორ მონაკვეთზე (ქვემო სვანეთის ტერიტორიაზე).

გუდაური-კობის დამაკავშირებელი საბაგიროები ჩაირთო >>

უახლოეს დღეებში უამინდობა შენარჩუნდება. 18-20 იანვარს სინოპტიკოსები თოვლს, ქარბუქს და ყინვას ვარაუდობენ.

138
სვანეთი ზამთარში

ქვემო სვანეთის გზებზე უამინდობის გამო შეზღუდვები ამოქმედდა

91
რთული მეტეოროლოგიური პირობების გამო შეზღუდვები დაწესდა გზის ლენტეხი-მელეს და მელე-ლასდილის მონაკვეთებზე

თბილისი, 17 იანვარი – Sputnik. რთული მეტეოროლოგიური პირობების გამო, შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ქუთაისი (წყალტუბოს გადასახვევი)-წყალტუბო-ცაგერი-ლენტეხი-ლასდილის საავტომობილო გზის მელე-ლასდილის მონაკვეთზე, ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია, იუწყება საავტომობილო გზების დეპარტამენტი.

უწყების ცნობით, ამავე გზის ლენტეხი-მელეს მონაკვეთზე, აკრძალულია მისაბმელიანი, ნახევრადმისაბმელიანი ავტოტრანსპორტის და 30 ადგილზე მეტი ტევადობის ავტობუსების მოძრაობა.

ხოლო დანარჩენი სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა დასაშვებია მოცურების საწინააღმდეგო ჯაჭვების გამოყენებით.

რაც შეეხება ორი და მეტი წამყვანი ხიდის მქონე ავტოტრანსპორტს, მათი მოძრაობა თავისუფალია.

91
ყვავილები ზღვის სანაპიროზე

დღის ასტროპროგნოზი ზოდიაქოს ნიშნებისთვის: 18 იანვარი

0
(განახლებულია 13:33 17.01.2021)
გთავაზობთ ყოველდღიურ ასტროლოგიურ პროგნოზს ზოდიაქოს თითოეული ნიშნისთვის. გაიგეთ ჩვენი ჰოროსკოპიდან, რას გიმზადებენ ვარსკვლავები და რას გირჩევენ ასტროლოგები

დღეს 2021 წლის 18 იანვარია, ორშაბათი. მზარდი მთვარე ვერძის ნიშანშია. ამ დღეს პლანეტა მზე მფარველობს.

დღეს განსაკუთრებით აქტუალური იქნება სიახლეებისადმი მისწრაფება. ჩვეული საქმიანობა და მოვალეობები მოსაწყენი გახდება და მათი სამომავლოდ გადადების სურვილი გაჩნდება. გამძაფრდება ემოციურობა, ცნობისმოყვარეობა და თუ ზოგიერთი ცნობისმოყვარეობის დაკმაყოფილებას შეეცდებით, დღე, შესაძლოა, საკმაოდ მრავალფეროვანი და კაშკაშა გამოვიდეს. ერთადერთი, რასაც უნდა მოერიდოთ, ეს კამათია, რომელიც სულ უსაფუძვლოდ შეიძლება დაიწყოს და შემდეგ მისი შეჩერება ძალიან გართულდება.

სიყვარული თეთრი ხარის ეგიდით – რა ელოდება ზოდიაქოს ნიშნებს 2021 წელს სასიყვარულო ასპარეზზე>>

ვერძი: დღეს დიდი ალბათობაა, რომ თქვენი ურთიერთობების გამოცდა მოეწყოს. ეს შეიძლება იყოს სამუშაო კონტაქტების ან ახლობელ ადამიანებთან ურთიერთობების შემოწმება. დღე კონფლიქტური სიტუაციების წარმოშობას შეუწყობს ხელს და თუ გამწვავებას მოერიდებით, მთელი დიპლომატიური უნარების გამოჩენა მოგიწევთ. ვარსკვლავები გაფრთხილებენ, რომ როგორც არ უნდა მოგინდეთ გარშემომყოფების გაკრიტიკება, თავი შეიკავეთ და ეს არ გააკეთოთ, წინააღმდეგ შემთხვევაში ძალზე სავალალო შედეგები შეიძლება დადგეს.

კურო: ყურადღება გმართებთ იმის მიმართ, რასაც ირვლივ მყოფნი ლაპარაკობენ: შესაძლოა, რაღაც საინტერესო გაიგოთ, მაგალითად, ინფორმაცია, კარგი იდეა. დღეს ასევე არ ღირს გარშემომყოფების რჩევების იგნორირება, შემოთავაზებულ დახმარებაზე უარის თქმა, რადგან თქვენი წარმატების გასაღები არა მხოლოდ პირადი ძალისხმევა, არამედ გვერდით მდგომი ადამიანების ხელშეწყობაც იქნება.

ტყუპი: დღეს თქვენი ცნობისწადილი ძალზე გაზრდილი იქნება, ასევე თქვენი ემოციებით დამუხტავთ გარშემომყოფებს. შესაძლოა, სწორედ დღეს ახალი ჰობი გაგიჩნდეთ, ან ვინმე საინტერესო ადამიანი გაიცნოთ რომანტიკული ურთიერთობებისთვის. თქვენი ცნობისმოყვარეობა იმდენად მაღალ დონეზეა, რომ ინტერესის დასაკმაყოფილებლად მთების გადადგმა შეგიძლიათ. ამასთან ვარსკვლავები გაფრთხილებენ, რომ თქვენი დღევანდელი გატაცება, დიდი ალბათობით, მყარი არ აღმოჩნდება და გაჩენილი ნაპერწკალი მალე მინავლდება.

კირჩხიბი: ვარსკვლავები დღეს კარგ შესაძლებლობებს მოგცემენ ისეთ საქმეებში, რომლებიც დაკავშირებულია გონებრივ მუშაობასთან და მოფიქრება–დაგეგმვასთან. არცთუ წარმატენული დღეა იმისთვის, რომ იდეებს ცხოვრებაში შეასხათ ხორცი, მაგრამ მათი გენერირებისთვის იდეალური დროა. დღეს მოფიქრებულ გეგმებს წარმატების დიდი შანსები აქვს. ასე რომ, ძილშიც კი მზად იყავით, რომ თუ გენიალური იდეა გეწვიათ, მაშინვე ჩაინიშნოთ და შემდეგ ცხოვრებაში განახორციელოთ.

ლომი: დღეს თქვენთვის ერთ ადგილზე ჯდომა უკუნაჩვენებია. ცხოვრება ახალ მოვლენებს, ემოციებს, შთაბეჭდილებებსა და სისხლში მეტ ადრენალინს მოითხოვს. დღეს ორ რამეში არ უნდა შეაკავოთ თავი: მოძრაობასა და ურთიერთობებში. ფიტნესი, შოპინგი, დილის გარბენა, ახალი ნაცნობობა – ეს ყველაფერი თქვენთვის, უბრალოდ, სასიცოცხლოდ აუცილებელია. შესაძლოა, სპორტის ექსტრემალური სახეობებით ნერვების „შეტოკება“ მოგინდეთ, ან უცნობთან ფლირტი. და რატომაც არა? მთავარია, სიტუაციაზე და საკუთარ თავზე კონტროლი არ დაკარგოთ.

ქალწული: დღეს გარშემომყოფებთან უთანხმოებებია მოსალოდნელი. საერთო ენის გამონახვა მეგობრებთან და ახლობლებთანაც კი შეიძლება გაგიჭირდეთ. ამის მიზეზი თქვენი კატეგორიულობა და კომპრომისზე წასვლის სურვილის არქონა გახდება. თუნდაც ასე არ იყოს, დღეს უსაზღვრო მოთმინებისა და დიპლომატიურობის გამოჩენა მოგიწევთ. ბოლოს და ბოლოს, თუ კამათი პრინციპუყლ საკითხებს არ შეეხება, რატომ არ უნდა დათმოთ? ეს ჯობია, ვიდრე მთელი დღე იმის გამორკვევაში გაატაროთ, ვინაა დამნაშავე და რა გააკეთოთ ამის შემდგომ.

სასწორი: დღეს ვითარებამ, შესაძლოა, არჩევნის წინაშე დაგაყენოთ და ტანჯვად გექცეთ საკითხი, თუ რა გააკეთოთ და როგორ მოიქცეთ. არჩევანი შეიძლება შეეხებოდეს სამუშაო პროექტებს, საყიდლებს ან პირად ცხოვრებას, შეიძლება სიყვარულის საკითხებს და თქვენს მომავალ ცხოვრებასაც. მთავარი ისაა, რომ როდესაც არჩევანს გააკეთებთ, სხვა ვარიანტები უნდა დაივიწყოთ, ამიტომ ვარსკვლავები მოგიწოდებენ, ყველაფერი კარგად აწონ–დაწონოთ. და საუკეთესო არჩევნისთვის წესი ასეთი იქნება: გული გიკარნახებთ, რა გააკეთოთ და გონება – რა არ გააკეთოთ.

მორიელი: დღეს თქვენი გული და გონება ერთმანეთს დაუპირისპირდება: სურვილი ერთ მხარეს გიბიძგებთ, ხოლო ლოგიკა და ფაქტები – მეორე მხარეს. თუ ასეთი რამ მოხდა, ექსპერტები გირჩევენ, არ აჩქარდეთ, რადგან, დიდი ალბათობით, რა გზაც არ უნდა აირჩიოთ, არასწორი იქნება. ნამდვილი გადაწყვეტილება გულითა და გონების ერთად უნდა მიიღოთ. თუ თავდაჯერებული არ ხართ, მაშინ აჯობებს, სხვა ვარიანტები მოძებნოთ.

მშვილდოსანი: დღეს კარგი შესაძლებლობები მოგეცემათ იქ, სადაც სიცოცხლე ჩქეფს და ახალი ნაცნობობის გაბმის საშუალება გაქვთ. ხართ უმაღლეს დონეზე კომუნიკაბელური, ადვილად აბამთ ურთიერთობებს. თუ ძველი პრობლემის გადაჭრისთვის ახლებურ დამოკიდებულებას გადაწყვეტთ, წარმოსახვა გამოიყენეთ. თქვენი ფანტაზია იდეალურად მიესადაგება არა მხოლოდ პრობლემის გადაჭრას, არამედ ეს უნარი შეგიძლიათ გამოიყენოთ მუშაობაშიცა და ოჯახურ ცხოვრებაშიც.

თხის რქა: დღეს რუტინული სამუშაოს შესრულების განწყობა არ გექნებათ, რადგან მოგზაურობის სურვილის „ქარი დაუბერავს“. ვარსკვლავები გირჩევენ, სასიამოვნო სასარგებლოს შეუხამოთ და შვებულება დაგეგმოთ, თუნდაც მანამდე დიდი დრო იყოს დარჩენილი. ეს სამომავლო მიზანს დაგისახავთ, მოგცემთ მძლავრ პოზიტივს და ყოველდღიურ ყოფასთან შეგუებაში დაგეხმარებათ.

მერწყული: თავს სახლიდან მოშორებით იგრძნობთ. ოფისში ან სახლში მუშაობის განწყობა არ გექნებათ. გაჩნდება სურვილი, რომ ცხოვრებაში რაც შეიძლება მეტი მრავალფეროვნება შეიტანოთ, გამდიდრდეთ ახალ–ახალი შთაბეჭდილებებით. გაისეირნეთ, შესაძლოა, რომანტიკულ ნაცნობობასაც გამოჰკრათ ხელი, შეხვდეთ საინტერესო ადამიანებს. ეს ყველაფერი თქვენს გრძნობებს გაამდიდრებს.

თევზები: დღეს განწყობა გექნებათ იმგვარი, რომ დროის სახლში გატარება არ მოგინდებათ. თუ ინერტულობას გადალახავთ და სახლიდან გახვალთ, არ ინანებთ – გაქვთ შანსი, რომ დრო საინტერესოდ გაატაროთ, გაიცნოთ საინტერესო ადამიანები. დროა, გაალამაზოთ ყოველდღიურობა და გახსოვდეთ, რომ კარგი დღე ისაა, რომელშიც ჩვეულ წესებს არ იცავენ და დღე არ იწყება მაღვიძარითა და არ მთავრდება ტელევიზორით.

0