ზალპური ცეცხლის ამერიკული სისტემა

მიმოხილვა: რაზე დახარჯავს პენტაგონი სერიოზულ თანხებს

51
(განახლებულია 19:47 15.03.2021)
აშშ–ის სახმელეთო ჯარები მალე ახალ საარტილერიო საბრძოლო მასალებს მიიღებეს. ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემების მართვადმა ჭურვმა ER GMLRS–მაუკვე გაიარა გამოცდები და 80 კილომეტრზე გაანადგურა სამიზნე.

ანდრეი კოცი

პენტაგონში დარწმუნებულები არიან, რომ ეს ზღვარი არ არის.

„ოქროს“ ჭურვები

თანამედროვე დიუდი სიშორის შეიარაღების უკმარისობა სახმელეთო ჯარებში აშშ–ის არმიის სარდლობის დიდი ხნის თავის ტკივილია. იქ ღიად აღიარებენ არტილერიაში რუსეთისგან დიდ ჩამორჩენას.

პერსპექტიული ჭურვების ამასწინანდელი გამოცდა რიგით მეორეა. პირველი 2020 წლის ნოემბერში ჩატარდა და წარუმატებელი გამოდგა. — ჭურვი სტარტისთანავე აფეთქდა ჰაერში. კონცერნ Lockheed Martin–ის სპეციალისტებმა შეცდომები გამოასწორეს და წარმატებით განახორციელეს ER GMLRS–ის სროლები „ვაით სანდის“ პოლიგონზე ნიუ–მექსიკოში. ჭურვებს ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა HIMARS–ი ისროდა, რომლისთვისაც შეიქმნა კიდეც ახალი საბრძოლო მასალა.

„ჩვენი ახალი მართვადი რეაქტიული ჭურვი მნიშვნელოვნად ზრდის სროლის სიშორეს, — განაცხადა  Lockheed Martin–ის ვიცე–პრეზიდენტმა გაილია კემპბელმა. — გამოცდების დროს სასურველ მაჩვენებლებს ფრენის მთელ ტრაექტორიაზე მივაღწიეთ, გავანადგურეთ სამიზნე დაგეგმილ დისტანციაზე და ავაგეთ HIMARS–ის პროგრამული უზრუნველყოფა. გარდა ამისა, დამუშავების შემდეგ ჭურვის გამოყენება შედარებით ძველ M270–ზეც იქნება შესაძლებელი“.

კემპბელის თქმით, შემდგომი გამოცდებისას აუცილებელი იქნება რეკორდული სიშორის — 150 კილომეტრის მიღწევა. თუ ეს გამოვა, ამერიკული ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემები ყველაზე დიდი სიშორისა გახდება მსოფლიოში. მაგრამ დიდი ალბათობით, ეს პერსპექტიული ჭურვები ნამდვილად მასობრივი არ გახდება. 60 კმ–მდე სიშორის ჩვეულებრივი ვარიანტის ასი 100 ათასი დოლარია. აშკარაა, რომ სრულყოფილი ვერსია პენტაგონს კიდევ უფრო ძვირი დაუჯდება.

ER GMLRS–ი (Enhanced Range Guided MLRS) არის მართვადი რეაქტიული ჭურვი — 227 მმ კალიბრით, კასეტური ან მონობლოკური საბრძოლო ნაწილით. დამიწნების სისტემა ინერციული და თანამგზავრულია. დანიშნულება — ცალკეული მცირეზომიანი ობიექტების (მაგალითად ტანკების) ან ზუსტი ზალპით მცირე ჯგუფური სამიზნეების განადგურება. ახლა აშშ–ის არმიის არსენალებში დაახლოებით 50 ათასი GMLRS–ია. რამდენი მოდერნიზებული ჭურვის შეძენას აპირებენ, ჯერჯერობით, არ საჯაროვდება. თუმცა ცნობილია, რომ წარმოების გაშვება 2023 წლისთვის იგეგმება.

უპირატესობა ხმელეთზე

ამერიკელები ცდილობენ, გააძლიერონ ლულოვანი არტილერიაც. გასული წლის მარტში პერსპექტიულმა თვითმავალმა ჰაუბიცა ERCA (Extended Range Canon Artillery) გამოცდებზე 65 კმ–ით დაშორებული სამიზნე გაანადგურა — ეს ორჯერ უფრო შორია, ვიდრე აშშ–ის არმიისთვის ძირითადი თვითმავალი საარტილერიო დანადგარის, M109–ის სიშორე. ცეცხლი 155 მმ–ანი XM907–დან და ასევე დიდი სიშორის ექსპერიმენტული XM1113–დან აწარმოებდნენ. ორივე დანადგარმა წარმატებით გაანადგურა სამიზნეები.

 ვაშინგტონში ტყუილად არ გაუმაზვილებიათ ყურადღება არტილერიაზე. 2017 წლის დეკემბერში გავლენიანმა ამერიკულმა კვლევითმა ცენტრმა RAND–იმ, რომელიც გასული საუკუნის შუა წლებიდან უწევს კონსულტაციას პენტაგონს ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში, რუსეთის შეიარაღებული ძალების საბრძოლო სესაძლებლობების ანალიზი გამოაქვეყნა. დასავლელი ანალიტიკოსების აზრით, რუსეთი ომის შემთხვევაში შეეცდება, რომ მაქსიმალური ზიანი მოწინააღმდეგის სახმელეთო ჯარებს მიაყენოს — პირდაპირ საცეცხლე კონტაქტში შეუსვლელად.

„რუსები მაქსიმალურად ამოოქმედებენ არტილერიას. ამაში მათ უპირატესობა აქვთ დასავლეთის არმიებთან შედარებით, მაგალითად, ამეიკის სახმელეთო ჯარების ბრიგადაში მხოლოდ ერთი საარტილერიო ბატალიონია. რუსეთის ნაწილებში კი შედარებით მეტია ასეთი ქვედანაყოფები“, — წერს RAND–ი.

სერიოზული ჩამორჩენა

ამერიკელები ამ კუთხით ნამდვილად არიან დამწევის  როლში. რუსეთის არმიაში 2016 წლიდან შედის მოდერნიზებული ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემები „ტორნადო–С“,  300 მმ კალიბრით, დიდ მანძილზე ჯგუფური სამიზნეების, ტაქტიკური რაკეტების, საზენიტო კომპლექსების, ვერტმფრენების, სასარდლო პუნქტების, კავშირის კვანძების, სამხედრო–სამრეწველო ინფრაქსტრუქტურის გასანადგურებლად. სიშორე — 120 კმ; პერსპექტივაში კი — 200, როგორც ამას რუსეთს თავდაცვის სამინისტროში აცხადებენ.

გარდა ამისა, რუსეთს ასევე აქვს საზენიტო ცეცხლის რეაქტიული სისტემების უფრო ფართო ნომენკლატურაც. გარდა მძიმე 300 მმ–ანი „სმერჩებისა“ და „ტორნადო-С–ისა“, სახმელეთო ჯარებში ასევე არის 122 მმ–ანი „გრადები“ და „ტორნადო-Г“ —  42 კმ სროლის სიშორით ; და ასევე 220 მმ–ანი „ურაგანები“ — სიშორე 36 კმ.

ამერიკელებს კი ჯერჯერობით მხოლოდ 227 მმ–ანი HIMARS–ები და M270–ები აქვთ მართვადი ჭურვის 60 კმ მანძილზე სროლის უნარით, არამართვადისა კი — 40 კმ–ზე. მსგავსი ვითარებაა ლულოვან არტილერიაშიც — M109A7–ის ყველაზე ბოლო მოდიფიკაციაც კი მსხვრევად–ფუგასური ჭურვით მხოლოდ 22 კმ–ზე ისვრის. ეს მაშინ, როდესაც ჯერ კიდევ საბჭოეთის დროს შექმნილი Мста-С–ი 25 კილომეტრზე  მიფრინავს, თანაც უფრო მაღალი სიჩქარით. ხოლო პერსპექტიულ თვითმავალ საარტილერიო დანადგარ „კოალიციას“ მართვადი ჭურვებით 80 კილომეტრზე შეუძლია სამიზნეების განადგურება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის პოზიციას!

51
ვაჟა მარგველაშვილი ტოკიოში

ოლიმპიადის მსაჯები ქართველების წინააღმდეგ და აჟიოტაჟი ხვიჩა კვარაცხელიას გარშემო

152
(განახლებულია 17:40 26.07.2021)
პირველი ქართული მედალი ოლიმპიადაზე ვაჟა მარგველაშვილმა მოიპოვა. რაც შეეხება კვარაცხელიას, ის შესაძლოა მეორე ქართველი გახდეს, რომელიც დიდი მილანური ოჯახის წევრი გახდება.

ოლიმპიადა ქართველებისთვის 24 ივლისს ნიკოლოზ ბასილაშვილისა და ლუხუმ ჩხვიმიანის გამოსვლებით დაიწყო.

ჩოგბურთი

ქართველმა ჩოგბურთელმა პირველი ოლიმპიური შეხვედრა ესპანელი მეტოქის კარბალეს ბაენას წინააღმდეგ გამართა და შეხვედრა ორ სეტში მარტივად მოიგო.

Николоз Басилашвили
© AP Photo / Adam Hunger
ნიკოლოზ ბასილაშვილი

ნიკოლოზი პირველ სეტში შესანიშნავადს გამოიყურებოდა. ქართველმა ბაენას ჩაწოდება ორჯერ მოიგო და სეტი გამარჯვებამდე მარტივად მიიყვანა (6:3). ქართველი ჩოგბურთელის უპირატესობა მეორე სეტშიც შესამჩნევი იყო. ბასილაშვილმა ესპანელს პირველივე მოწოდება წაართვა, 4:2-ზე ქართველმა მოწინააღმდეგეს გეიმი კიდევ ერთხელ გამოგლიჯა ხელიდან და საბოლოო ანგარიში 6:3, 6:2 დააფიქსირა.

ნიკოლოზის მომდევნო მეტოქე იტალიელი ლორენცო სონეგო იქნება, რომელმაც იაპონელ ტარო დანიელთან სამ სეტში ურთულესი დაპირისპირება მოიგო და შემდეგ ეტაპზე გავიდა.

ძიუდო

პირველი ქართველი ძიუდოისტი, რომელიც იაპონიაში მიმდინარე ოლიმპიური თამაშების ტატამზე ვიხილეთ 60 კილოგრამ წონით კატეგორიაში მოასპარეზე ლუხუმ ჩხვიმიანი იყო. მესტიელმა ძიუდოისტმა წილისყრის შედეგად პირველ წრე გამოტივა, შესაბამისად ქართველი ძიუდოისტი ოლიმპიადაზე მეორე ეტაპიდან ჩაერთო, სადაც აზერბაიჯანელ კარამატ ჰუსეინოვს შეხვდა. ჩვენებურმა ჰუსეინოვთან სუფთა გამარჯვება, შებოჭვის ხარჯზე იზეიმა და ტურნირის ფავორიტ იაპონელ ტაკატოზე გავიდა.

ტაკატოსთან დაპირისპირება მისთვის ძალიან ხანგრძლივი და რთული გამოდგა. დაპირისპირება დამატებით დროში გადავიდა, სადაც მსაჯებმა საეჭვო გადაწყვეტილება მიიღს და გამარჯვება ტაკატოს მიანიჭეს. აღსანიშნავია, რომ ჩხვიმიანს ორი გაფრთხილება ჰქონდა დაგროვებული და დამატებითი დროის მეოთხე წუთზე არბიტრმა ის კიდევ ერთხელ გააფრთხილა. შედეგად ლუხუმი რეპეშაჟში გადაერთო. ქართველ ძიუდოისტს მორიგი დაპირისპირება სამხრეთ კორეელ კიმ ვონთან მოუწია. ორთაბრძოლა მსგავსად წინა შემთხვევისა აქაც დამატებით დროში გადავიდა. საბოლოოდ აზიელმა ლუხუმის უყურადღებობით ისარგებლა და მატჩი იპონით დაასრულა.

66 კილოგრამ წონით კატეგორიაში თავი კარგად წარმოაჩინა ვაჟა მარგველაშვილმა. ის პირველ წრეში ლუხუმის მსგავსად თავისუფალი იყო. მერვედფინალურ ეტაპზე კი ვაჟამ რუსი სპორტსმენი იაკუბ შამილოვი ვაზარით დაამარცხა, შემდეგ ისრაელის წარმომადგენელ ბარუხ შმაილოვთან იმარჯვა. რაც შეეხება ნახევარფინალს, ქართველმა ძუდოისტმა სამხრეთკორეელი ან ბაული დაამარცხა და პირველი ქართული მედალიც გაინაღდა.

ფინალურ ეტაპზე ვაჟამ დაწყებული საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა. ქართველ ძიუდოისტს უძლიერეს ჰიფუმი აბესთან მოუწია დაპირისპირება. შეიძლება ითქვას, შეხვედრის დიდი ნაწილი მარგველაშვილის კარნახით წარიმართა, რადგან იაპონელი მეტოქე ერთადერთი მოპოვებული ვაზარის შენარჩუნებას ცდილობდა. აზიელმა სპორტსმენმა საბოლოოდ დასახულს მიაღწია და საკუთარ ქვეყანას ოლიმპიური ოქრო აჩუქა. აღსანიშნავია, რომ ოქროს მედლის მფლობელი გახდა ჰიფუმი აბეს და, უტა აბეც, რომელმაც გამარჯვება ფინალურ ეტაპზე ფრანგ ბუშართან მოიპოვა. სწორედ ბუშართან დაპირისპირების დროს გამოეთიშა კიდევ ერთი ქართველი ძიუდოისტი ასპარეზობას. ტატიანა ლევიცკა-შუკვანმა (52 კგ) პირველი მოგებული ორთაბრძოლის შემდეგ ფრანგთან შეხვედრაში ფეხი იტკინა და ტატამი დამხმარე პირების საშუალებით დატოვა.

ხმლით ფარიკაობა

ქართველ ხმლით მოფარიკავე სანდრო ბაზაძეს ტოკიოს ოლიმპიურ თამაშებზე ტრიუმფამდე ძალიან ცოტა დააკლდა. სანდრომ საწყის ეტაპზე ორი ეგვიპტელი სპორტსმენის - მოჰაბ სამერის და ზიად ელსისის დამარცხების შემდეგ მეოთხედფინალურ ეტაპზე მსოფლიოს პირველი მოფარიკავე სამხრეთ კორეელი სანგუკ ოჰიც დაამარცხა.

სანდრო ბაზაძე
ს. ბაზაძის პირადი არქივი
სანდრო ბაზაძე

სანდროს ყველაფერი ჰქონდა იმისთვის, რომ მინიმუმ ფინალში ეასპარეზა, თუმცა მანამდე უნგრელი არონ სილაგისა და მსაჯების ბარიერი უნდა გადაელახა. უნგრელმა სპორტსმენმა არბიტრების დახმარებით დიდი გაჭირვებით, მაგრამ მაინც შეძლო სანდროს დამარცხება. ყველაზე მეტად ბაზაძეზე ორთაბრძოლის მიწურულს მსაჯების მიერ მიღებულმა გადაწყვეტილებამ იმოქმედა. მაშინ, როდესაც ანგარიში 13:13 იყო, სანდრომ ქულა მოიპოვა და გამარჯვებამდე ერთი ნაბიჯი აკლდა, თუმცა მსაჯებმა ქულა უნგრელს მიანიჭეს. საბოლოოდ შეხვედრა უნგრელის სასარგებლოდ 15:13 დასრულდა და სანდრომ ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში გადაინაცვლა.

„დაინახეს, რომ ერთი თავით მაღლა ვიდექი ყველაზე, ის ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონი იყო და ვერაფერი მომიხერხა. მთავარი ქულა, რომელმაც ბრძოლა გარდატეხა, 13:13-ზე იყო, მსაჯმა ამ ეპიზოდს სასწაულად უაზრო გარჩევა მისცა“, – ასე გამოეხმაურა თავად სანდრო ბაზაძე სილაგისთან მარცხს.

მისი თქმით, შეხვედრის შემდეგ უნგრელმა სპორტსმენმა სანდროსთან საუბარში თავადვე აღიარა, რომ მსაჯებმა არასწორი გადაწყვეტილება მიიღეს და ფინალურ ეტაპზე ასპარეზობის შანსი არ მისცეს. მოგვიანებით სანდრომ ოლიმპიურ კომიტეტს განუცხადა, რომ არბიტრების აღნიშნულ გადაწყვეტილებას აუცილებლად გაასაჩივრებს.

უნდა აღინიშნოს, რომ მესამე ადგილისთვის გამართულ შეხვედრაში ქართველი ემოციურად საკმაოდ დაღლილი იყო და სამხრეთკორეელ კიმ ჯონ ხვანთან (Kim Jung-hwan) დამარცხდა.

ლეგენდარული ნინო სალუქვაძის წარუმატებელი ოლიმპიადა

ქართველმა მსროლელმა ნინო სალუქვაძემ ტოკიოს ოლიმპიურ თამაშებზე, სამწუხაროდ, 10 მეტრიდან პნევმატური პისტოლეტით სროლაში კვალიფიკაცია ვერ გაიარა. საუკეთესო რვა მსროლელის გამოსავლენად საკვალიფიკაციო ეტაპი ჩატარდა, სადაც მსროლელებს ექვსი სერია ჰქონდათ 10-10 გასროლით, სადაც სალუქვაძემ ჯამში 567 ქულა დააგროვა და პირველ ადგილოსან ჩინელ სპორტსმენს 20 ქულით ჩამორჩა.

მან კვალიფიკაციაში 53 სპორტსმენს შორის 31-ე ადგილი დაიკავა და ამ სახეობას გამოეთიშა. ლეგენდარული სპორტსმენი წარმატების მიღწევას კიდევ ერთხელ 29 ივლისს შეეცდება 25 მეტრიდან სპორტული პისტოლეტით სროლაში.

ოლიმპიადაზე საქართველოს სახელით ასევე მონაწილეობა მიიღეს მოკრივემ ესკერხან მადიევმა და მოცურავე ირაკლი რევიშვილმა. რევიშვილი ასპარეზობას პირველივე ეტაპიდან გამოეთიშა – მან კვალიფიკაცია ვერ გაიარა. რაც შეეხება მადიევს, მან პირველი ბრძოლა აზერბაიჯანელ სპორტსმენთან მოიგო და წინსვლას აგრძელებს.

„მილანმა“ კვარაცხელიასთან პირადი კონტრაქტი შეათანხმა? უცხოურ მედიაში საინტერესო ინფორმაცია გავრცელდა

ახალი ამბავი ნამდვილად არ არის, რომ ახალგაზრდა ქართველ ფეხბურთელს ხვიჩა კვარაცხელიას მსურველთა რიგი უდგას, თუმცა შესაძლოა ის ახლა რეალურ ტრანსფერთან ახლოს იყოს.

როგორც Metaratings იუწყება, იტალიურმა გრანდმა 20 წლის ქართველ ფეხბურთელთან კონტრაქტი უკვე შეათანხმა. აღნიშნულს ქართულ და უცხოურ მედიაში დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. ისიც აქტიურად იწერება, რომ ტრანსფერში დიდი როლი შესაძლოა „მილანის“ ყოფილმა ფეხბურთელმა და ამჟამად თბილისის მერმა კახა კალაძემ ითამაშოს. სხვა დეტალებთან დაკავშირებით დაზუსტებული ინფორმაცია ამ დროისათვის არ ვრცელდება, თუმცა სავარაუდოა, რომ უახლოეს დღეებში ყველაფერი ნათელი გახდება.

 

152
ოლიმპიადა ტოკიოში

ოლიმპიადა და ტოკიო: პრობლემები ყველა თამაშების დროს იყო

41
(განახლებულია 18:14 23.07.2021)
23 ივლისს ტოკიოს ზაფხულის ოლიმპიადა იხსნება, რომელიც გასულ წელს უნდა ჩატარებულიყო, რომ არა კორონავირუსის პანდემია.

იური ალემანოვი Sputnik-სთვის

ოლიმპიადაში მსოფლიოს 206 ქვეყნის 12,5 ათასი სპორტსმენი მონაწილეობს. პროგრამაში წარმოდგენილია სპორტის 33 სახეობა, რომლებშიც 339 ოლიმპიური მედალი გათამაშდება.

ტოკიოს პირველი ოლიმპიადა და ომი

იაპონიამ ოლიმპიადის ჩატარება პირველად 1940 წლის თამაშების წინ გადაწყვიტა. იმ წელს ქვეყანა 2600 წლის იუბილეს აღნიშნავდა და ამაში ერთგვარი სიმბოლიზმი იკითხებოდა. დამატებითი წინაპირობა იყო იაპონელების პროგრესი, რომლებმაც 1932 წელს მედლების რაოდენობით მეხუთე ადგილი დაიკავეს.

იაპონიის საორგანიზაციო კომიტეტი აგრესიულად და საქმიანად მოქმედებდა: სპორტსმენებისა და მათი დელეგაციების გაცნობითი მოგზაურობებისთვის ნახევარ მილიონ დოლარზე მეტი გამოყო, მოელაპარაკა ევროპის ბევრ ლიდერს, რომ კენჭისყრაზე ხმა სწორედ იაპონიისთვის მიეცათ. ბენიტო მუსოლინიც კი დაითანხმეს, მოეხსნა რომის კანდიდატურა — ოლიმპიადის შემდეგი მასპინძელი ქვეყნის არჩევისას იტალიისთვის ხმის მიცემის სანაცვლოდ.

შედეგად, 1936 წლის ზაფხულში საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა თამაშების ჩატარება იაპონიას მიანდო: ზაფხულის ოლიმპიადა ტოკიოში უნდა გამართულიყო, ზამთრისა — საპოროში.

მაგრამ პრობლემები თითქმის მაშინვე დაიწყო. იაპონელები ეწინააღმდეგებოდნენ ოლიმპიური ცეცხლის ჩინეთის გავლით გატარებას და კომპრომისის სახით წამოაყენეს წინადადება, ცეცხლი ქვეყანაში სამხედრო თვითმფრინავით ან ხომალდით ჩაეტანათ.  

პრობლემები შეიქმნა ინფრასტრუქტურის კუთხითაც. ტიკიოს სასტუმროები არ ჰყოფნიდა ყველა სტუმრის განსათავსებლად, ამასთან ვერც ცენტრალური არენის ასაგები ადგილის მოძებნა ხერხდებოდა. ესა და კიდევ სხვა წვრილმანი უსიამოვნებები ხელს უშლიდა იაპონიაში თამაშების ჩატარებას, თუმცა ოლიმპიადაზე უარის უმთავრეს მიზეზად ჩინეთ–იაპონიის ომი და ტურნირის დაფინანსების შემცირება იქცა. და ოლიმპიადა სასწრაფოდ გადაიტანეს ჰელსინკიში.

1964 წლის ოლიმპიადა

იაპონია სწრაფად გაუმკლავდა ომის შედეგებს და კვლავ დაუბრუნდა ოლიმპიადის ჩატარების იდეას 1964 წელს. ქვეყანაში მშენებლობა სწრაფი ტემპით მიმდინარეობდა და რამდენიმე წელში ქოხმახების ადგილზე სპორტული ქალაქები გაჩნდა. გარდა ამისა, აიგო სარკინიგზო ხაზები, მეტროს ახალი სადგურები, ხოლო სპორტული ასპარეზობები პირველად გადაიცემოდა თანამგზავრით.

ოლიმპიური ცეცხლის დანთება, ნაცვლად ცნობილი სპორტსმენისა, როგორც ეს ტრადიციულად ხდებოდა, სტუდენტ იოსინორი საკაის მიანდეს. ყმაწვილი 1945 წლის 6 აგვისტოს იყო დაბადებული ჰიროსიმასთან ახლოს — სწორედ იმ დღეს, როდესაც ამერიკელებმა ატომური ბომბი ჩამოაგდეს ქალაქში. აღნიშნული ჟესტი ომის შემდგომ ქვეყნის აღორძინების სიმბოლო იყო.

ოლიმპიადა–64 მაღალ დონეზე ჩატარდა და ყველა გაახარა, გარდა თავად იაპონელებისა. სტუმრებისთვის რომ ესიამოვნებინა, იაპონიის ხელისუფლება საცხოვრებელ სახლებს ანგრევდა და მათ ადგილზე სპორტულ ობიექტებს აგებდა. თამაშების ორგანიზებაზე დანახარჯებმა თითქმის სამჯერ გადააჭარბა დადგენილ ბიუჯეტს. ადამიანები კარგავდნენ სამსახურებს, გამონაბოლქვისგან ზიანდებოდა ეკოლოგია, ბევრ წყალსაცავში ცურვა და თევზაობაც კი აიკრძალა. ქუჩებში 200 ათასამდე ძაღლი და კატა დაიჭირეს და დახოცეს.

კოლოსალური ხარჯები, კორუფცია, პროტესტები და პანდემია

დღეს მთავარი პრობლემა ოლიმპიადის ორგანიზებისას სიძვირეა. უახლოეს პერსპექტივაში ცოტა ქვეყანა თუ მოისურვებს მსგავსი მასშტაბის ტურნირის ჩატარებას. იაპონელებმა, გაითვალისწინეს რა 1964 წლის გაკვეთილი, ხარჯები შეამცირეს. გაცხადებული 42 ობიექტიდან მხოლოდ რვა არის ახალი, ხოლო ათი — დროებითი. ოლიმპიური თამაშების საერთო ხარჯები, რომლებიც იაპონიის ხელისუფლებამ გაიღო, 15,4 მლრდ დოლარია. გარდა ამისა, უსაფრთხო გარემოს შექმნისთვის კიდევ 900 მილიონი დოლარი დაიხარჯა.

მოულოდნელი პრობლემა მაშინ წამოიჭრა, როდესაც საფრანგეთის პოლიციამ იაპონიის ოლიმპიური კომიტეტის ხელმძღვანელ ცუნეკაძუ ტაკედეს ბრალი წაუყენა ქრთამის მიცემაში (სავარაუდოდ, 2 მლნ დოლარი), რათა კენჭისყრაში ტოკიოს გამარჯვება უზრუნველეყო. საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა გამოძიება დაიწყო, ხოლო სამი თვის შემდეგ ტაკედამ თანამდებობიდან წასვლის თაობაზე განაცხადა.

მეორე პრობლემაა მუშახელის უკმარისობა. ოლიმპიადისთვის ობიექტების მომზადების დროს ორი სიკვდილი დაფიქსირდა —  ზედმეტი მუშაობის გამო. ექსპერტების ვარაუდით, 2025 წლისთვის იაპონია შეიძლება მუშების დეფიციტს შეეჯახოს.

და ყველაზე აშკარა პრობლემა — პანდემია. გამოკითხვის თანახმად, იაპონიის მოსახლეობის 80% ოლიმპიადის ჩატარების წინააღმდეგია. ადამიანები საპროტესტო აქციებსაც მართავდნენ, მაგრამ ორგანიზატორებს ამისთვის ყურადღება არ მიუქცევიათ. პანდემიის გამო ეს ოლიმპიადა განსაკუთრებული იქნება. დაჯილდოებაზე დამსწრეთა რაოდენობა სოლიდურად შემცირდება. სპორტსმენები ვალდებული არიან, გამუდმებით ატარონ ნიღბები, გულშემატკივრებს ურჩევენ, თავი შეიკავონ შეძახილებისგან და მხოლოდ აპლოდისმენტებით დაკმაყოფილდნენ.

41
კვლევები საწურბლიაში

საწურბლიას მღვიმის ნიადაგში ადამიანის, მგლისა და ბიზონის გენი იპოვეს

0
Current Biology-ში გამოქვეყნებული სტატია აღწერს მღვიმის ნიადაგიდან აღებული დნმ-ის დეკოდირების შედეგებს და ძუძუმწოვართა სამი პოპულაციის ისტორიას აღწერს.

თბილისი, 26 ივლისი – Sputnik. საწურბლიას მღვიმის (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი) ნიადაგში აღმოჩენილია ადამიანის, მგლისა და ბიზონის გენი, ნათქვამია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის განცხადებაში.

სამეცნიერო ჟურნალში Current Biology გამოქვეყნდა სტატია, რომელიც საქართველოს, ავსტრიის, ბრიტანეთის, დანიის, ირლანდიის, ისრაელის სამეცნიერო ინსტიტუციების მიერ ჩატარებულ ერთობლივ კვლევებს ეყრდნობა. სტატიაში აღწერილია საწურბლიას მღვიმეში 25 ათასი წლის წინანდელი ადამიანისა და ძუძუმწოვრების ბირთვული და მიტოქონდრიალური დნმ-ი.

კვლევა ეყრდნობა 2012-2017 წლებში საქართველოს ეროვნული მუზეუმის მასალის ანალიზების შედეგებს, რომელიც  წყალტუბოს ქვის ხანის შემსწავლელი საერთაშორისო ექსპედიციის მიერ არის მოპოვებული. მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფმა გამოიყენა ინოვაციური მეთოდი და შეძლო სეკვენირების შედეგად გამოეყო გარემოს დნმ-ით მდიდარი მასალა.

Current Biology-ში გამოქვეყნებული სტატია აღწერს მღვიმის ნიადაგიდან აღებული დნმ-ის დეკოდირების შედეგებს და ძუძუმწოვართა სამი პოპულაციის ისტორიას.

როგორც განცხადებაშია აღნიშნული, ამ ახალმა მეთოდმა დაამტკიცა, რომ ძვლოვანი მასალის არ არსებობის შემთხვევაშიც კი შესაძლებელია გარემოს გენომის მიღება. ანალიზით დამტკიცდა, რომ SAT29 ნიმუში წარმოადგენს ადამიანის იმ გამქრალ გენს, რომელმაც დიდი როლი შეასრულა დღევანდელი დასავლეთ ევროპის მოსახლეობის გენეტიკაში.

შედეგების გადასამოწმებლად მეცნიერებმა აღნიშნული მასალა შეადარეს ძუძუანას მღვიმეში აღმოჩენილი ადამიანის ძვლოვან მასალას და დაასკვნეს, რომ ამ ორ ინდივიდს ერთნაირი გენეტიკური მახასიათებელი აქვს. აღნიშნული კვლევით კიდევ ერთხელ დამტკიცდა, რომ ევრაზიის კონტინენტზე, უკანასკნელი გამყინვარების შემდგომ პერიოდში, ძირითადი მოსახლეობა სამხრეთ კავკასიის გენის მატარებელია.

კვლევამ გამოავლინა გადაშენებული კავკასიური მგლის და ძაღლის მემკვიდრეობითი ხაზი, ასევე ევროპული ბიზონის გენი, რომლის მემკვიდრეა თანამედროვე სახეობა. მიღებული შედეგები ახალ მონაცემებს იძლევა გვიან პლეისტოცენის (ზედაპალეოლითური) ძუძუმწოვართა სამი სახეობის გენეტიკის ისტორიაში და აღწერს ნიადაგში დნმ-ის სეკვენირების shotgun მეთოდის გამოყენების შედეგებს, რომელიც იძლევა ჩვენი წინაპრის შესახებ უფრო ფართო ინფორმაციას და მის ფილოგენეტიკური კავშირების დადგენის შესაძლებლობას.

აღინიშნა, რომ სამხრეთ კავკასიამ, რომელიც კაცობრიობის კულტურათა გზაჯვარედინადაა მიჩნეული, კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი გეოგრაფიული, კულტურული და ისტორიული გავლენა ძველი მსოფლიოს ისტორიაში.

 

0