რუსული სატვირთო КАМАЗ-ების კოლონა

„მარტივი და საიმედო“: რუსული სატვირთო, რომელმაც ნახევარი მსოფლიო დაიპყრო

2617
(განახლებულია 19:21 16.02.2021)
ზუსტად 45 წლის წინ, 1976 წლის 16 თებერვალს კამის ავტოქარხნის ეზოდან პირველი „კამაზი“ გამოვიდა. მას შემდეგ რუსეთის გზები წარმოუდგენელია ამ მძიმე სატვირთოების გარეშე.

ნიკოლაი პროტოპოპოვი

უკაპოტო ნიმუში

1960-იან წლებში მზარდმა საბჭოთა მრეწველობამ მძიმეწონიანი სატვირთო ავტომობილების მწვავე ნაკლებობა იგრძნო.

ახალი საწარმოს გრანდიოზული მშენებლობა ნაბერეჟნი-ჩელნებში 1969 წელს დაიწყო. ქარხანა წელიწადში 150 ათასი მანქანის გამოშვებაზე იყო გათვლილი.

გამომდინარე იქიდან, რომ გზების ხარისხი თანდათან უმჯობესდებოდა — მთელი ქვეყნის მასშტაბით იგებოდა ახალი ტრასები და ჩქაროსნული მაგისტრალები — კონსტრუქტორებმა ყურადღება მხოლოდ გამავლობის უნარზე კი არ გაამახვილეს, არამედ სატვირთოების კომფორტულობასა და სავალ მახასიათებლებზეც. ამასთან, გაითვალისწინეს ევროპული გამოცდილებაც, სადაც უკაპოტო სატვირთოები იწარმოებოდა — ძრავი კაბინის ქვეშ იყო მოთავსებული. ასეთი აგებულება კაბინას უფრო მოხერხებულსა და ფართოს ხდიდა, აუმჯობესებდა ხედვის შესაძლებლობას და ავტომობილის სიგრძის ეფექტურად გამოყენების საშუალებას იძლეოდა.

პროექტში ჩაერთვნენ მოსკოვის ავტოგიგანტ ЗиЛ-ის სპეციალისტებიც, რომლებსაც სატვირთოების ნულიდან შექმნის დიდი გამოცდილება ჰქონდათ. იმ მომენტისთვის ЗиЛ-ს უკვე ჰქონდა შექმნილი უკაპოტო სატვირთოს საცდელი მოდელი ЗиЛ-170, რომელიც იქცა კიდეც პირველი КамАЗ-ის პროტოტიპად. მის ბაზაზე შეიქმნა სამღერძიანი მანქანების მთელი ოჯახი, რომლებსაც რვა ტონის ზიდვა შეეძლოთ.

რამდენიმე წლის განმავლობაში ЗиЛ-მა პერსპექტიული სატვირთოს ათობით ნიმუში შექმნა. პროტოტიპებს საბჭოთა კავშირის ჩრდილოეთ თუ სამხრეთ რეგიონებში ცდიდნენ უგზოობის პირობებში, შემდეგ კი, ტესტირების შედეგების მიხედვით, კონსტრუქციულად ხვეწდნენ მათ.

ამასთან უკვე მაშინ КамАЗ-ს პირდაპირ ადარებდნენ უცხოურ ანალოგებს — ამერიკულ „ფორდსა“ და  გერმანულ „მერსედესს“ თუ „ინტერნეშნლს“.

„მუხლზე“ შეკეთება

© photo: Sputnik / Gydey
სატვირთო ავტომობილი КамАЗ-5320

1976 წლის თებერვალში ნაბერეჟნი-ჩელნების ქარხნის კონვეიერიდან პირველი სერიული КамАЗ-5320 ჩამოვიდა. საბჭოთა საზომებით, ეს ძალიან კომფორტული ავტომობილი იყო — ფართო, სამადგილიანი კაბინით, ხმისა და თერმოიზოლაციით, უსაფრთხოების ღვედებით, მძღოლის რეგულირებადი სავარძლით, მაღალი კლირენსით („პასადკა“), რაც გზის კარგად ხედვის საშუალებას იძლეოდა.

სატვირთო ახალი რვაცილინდრიანი, 11-ლიტრიანი და 210-ცხენისძალიანი დიზელის ძრავითა და ხუთსიჩქარიანი გადაცემათა კოლოფით აღჭურვეს. საწვავის ავზი 200 ლიტრ საწვავს იტევდა. ავტომობილი საათში 80 კმ სიჩქარით მოძრაობისას 100 კილომეტრზე 30 ლიტრ დიზელის საწვავს წვავდა. მუხრუჭები დოლურა-პნევმატური ჰქონდა.

პირველი ორი წლის განმავლობაში ქარხანამ КамАЗ-ების სამი ვერსია გამოუშვა: ბორტიანი რვატონიანი, სამშენებლო თვითმცლელი და გამწევი — 10 და 20 ტონა ტვირთამწეობით.

კამის სატვირთოების ძლიერი მხარე ის იყო, რომ გაუმართაობის აღმოფხვრა, როგორც იტყვიან, „მუხლზე“ შეიძლებოდა. ეს კი ძალიან მნიშვნელოვანი იყო იმ ფონზე, როცა საბჭოთა კავშირში ავტოსახელოსნოების განვითარებული ქსელი არ არსებობდა.

სპორტი და ომი

© photo: Sputnik / KAMAZ-master
კამაზ-მასტერის გუნდი რალი-მარათონზე დაკარი

1980-იანების დასაწყისში ნაბერეჟნი-ჩელნებში ექვსტონიანი ყველგანმავლის წარმოება დაიწყეს — 4310 ინდექსით, რომელიც პირველ რიგში არმიისთვის იყო გამიზნული.

არმიულმა КамАЗ-მა საბრძოლო ნათლობა ავღანეთში მიიღო. ეს მანქანები იყო საბჭოთა ჯარებისა და ტვირთების გადაადგილების ძირითადი საშუალება. და მათაც თავი საუეთესო მხრიდან წარმოაჩინეს. საქმე უფრო მაღალ კომფორტში კი არ იყო, არამედ იმაში, რომ КамАЗ-ები გასაოცრად საიმედო და მანევრირებადი იყო.

ავღანეთის ომის წლებში ქარხანა პირველად შეეჯახა დასავლურ სანქციებს. 1980 წელს ამერიკულმა კომპანია Ingersoll Rand-მა, სახელმწიფო დეპარტამენტის ზეწოლით, შეწყვიტა ძრავების ცილინდრების დასამუშავებელი ავტომატური ხაზისთვის საჭირო სათადარიგო ნაწილების მიწოდება, რასაც მანამდე გაფორმებული კონტრაქტი ითვალისწინებდა.

იმპორტჩანაცვლებაში მეცნიერებათა აკადემია და წამყვანი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები ჩართეს. და უცხოელებზე დამოკიდებულება აღმოიფხვრა.

45 წლის განმავლობაში ნაბერეჟნი-ჩელნების ქარხანამ 2 მილიონზე მეტი სხვადასხვა მოდიფიკაციის სატვირთო გამოუშვა. ბევრი მოდელი მსოფლიოს ათობით ქვეყანაში იყიდებოდა.

1988 წელს ჩამოყალიბდა საქარხნო გუნდი КАМАЗ-мастер, რათა სატვირთოების რალიში მიეღოთ მონაწილეობა უგზოობის პირობებში. და, ყველასთვის მოულოდნელად, იმ დროისათვის უცნობმა საბჭოთა მრბოლელებმა შეჯიბრების მუდმივ ლიდერებს გადაუსწრეს და საპრიზო ადგილები დაიკავეს.

1990 წელს კი კამელმა სპორტსმენებმა საერთაშორისო რბოლა „დაკარში“ მონაწილეობაზე წარადგინეს განაცხადი და 1996 წელს გაიმარჯვეს კიდეც შეჯიბრებაში.

მას შემდეგ სპეციალურად აწყობილმა КамАЗ-ებმა 27-ჯერ იბრძოლეს პირველობისთვის საავტომობილო წარმოების მსოფლიო ლიდერებთან მარათონში და 15 გამარჯვება მოიპოვეს.

2617
თემები:
რუსეთი დღეს (773)
ადამიანები საპროტესტო აქციაზე

საქართველო ვაქცინის მოლოდინში - რატომაა ქვეყანა დღემდე COVID-19-ის ვაქცინის გარეშე?

15
(განახლებულია 09:33 06.03.2021)
საქართველო თებერვალში COVID-19-ის ვაქცინის პირველ პარტიას ელოდებოდა. თავდაპირველად სამედიცინო პერსონალის აცრა იგეგმებოდა. მაგრამ ვაქცინა დღემდე არ ჩანს, ხელისუფლება კი ამტკიცებს, რომ ვაქცინის ნაწილი მარტის ბოლოს ჩამოვა, მეორე ნაწილი - მაისში.

საკითხის გარკვევას Sputnik-ის რუბრიკის ავტორი შეეცადა.

საქართველოში მოსახლეობა ორ ჯგუფად გაიყო: ნაწილი მოუთმენლად ელის კორონავირუსის ვაქცინას, მეორე ნაწილი კი - სკეპტიკურად განწყობილი - დარწმუნებულია, რომ ვაქცინა უსარგებლოა. ამასთან, ორივე კატეგორია თანაბრად უკმაყოფილოა ხელისუფლების მოქმედებით და მთავრობას პანდემიასთან უპასუხისმგებლო და არაეფექტურ ბრძოლაში ადანაშაულებს.

რატომ არ არის ვაქცინა?

თებერვლის ბოლოს საქართველომ ვერ მიიღო Pfizer-ის შეპირებული ვაქცინის პირველი პარტია - სულ რაღაც 29 ათასი დოზა. იგეგმებოდა სამედიცინო პერსონალის აცრა, რომელსაც უშუალო კონტაქტი აქვს ინფიცირებულ პაციენტებთან.

როგორც მთავრობაში აცხადებენ, ქვეყანა ხსენებული ვაქცინის მისაღებად მომზადებული იყო - ჩამოიტანა 50 ათასი სპეციალური შპრიცი, მოამზადა მაცივრები, ცხრა სამედიცინო დაწესებულება, პერსონალი. თუმცა ვაქცინა დღემდე არ ჩანს.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელმა საპასუხოდ აღნიშნა, რომ ბაზარზე სერიოზული დეფიციტია, ამ სიტყვის პირდაპირი გაგებით - „გაჩაღებულია ვაქცინების მესამე მსოფლიო ომი“.

ამასობაში საქართველო, ხელისუფლების წარმომადგენელთა თქმით, განაგრძობს COVAX-ის პლატფორმასთან თანამშრომლობას, რომელიც მას ვაქცინის მიღებაში უნდა დაეხმაროს. ქვეყანა მოლაპარაკებას აწარმოებს ასევე ვაქცინის მწარმოებელ სხვადასხვა კომპანიასთან - Pfizer-თან, AstraZeneca-სთან, Moderna-სთან და სხვ. მაგრამ დაპირებების გარდა ჯერ არაფერი მიუღია.

საქართველო მაისამდე 200 ათასი ადამიანის აცრას, ივნისიდან კი მასობრივი ვაქცინაციის დაწყებას გეგმავდა. როგორ მოახერხებს ქვეყანა ჩანაფიქრის ხორცშესხმას, ჯერ გაურკვეველია. მაისის ბოლომდე საქართველომ AstraZeneca-ს ვაქცინის 180 ათასიდან 300 ათასამდე დოზა უნდა მიიღოს. თუმცა ექსპერტების ნაწილს ამაში ეჭვი ეპარება.

სკანდალი და ბრალდებები

ვაქცინაციის საკითხი ნამდვილ სკანდალში მას შემდეგ გადაიზარდა, რაც ერთ-ერთ ქართულ მასმედიაში COVAX-ის პლატფორმაზე დაყრდნობით გამოქვეყნდა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ საქართველოში კომპანია Pfizer-ის ვაქცინის დაგვიანების მიზეზი დაწესებულ კრიტერიუმებთან ქვეყნის შეუსაბამობა გახდა.

ეს ვერსია კატეგორიულად უარყვეს საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროში და განაცხადეს, რომ Pfizer-ის დამატებითი მოთხოვნები საქართველოსადმი არანაირად არ უკავშირდება ვაქცინის მისაღებად ქვეყნის ტექნიკურ მზადყოფნას, არამედ დაკავშირებულია ფინანსურ რისკებთან. ჯანდაცვის სამინისტროში არ გამორიცხავენ, რომ COVAX-ის პლატფორმის ტექსტის თარგმნისას შეცდომა იქნა დაშვებული. უწყება დაუკავშირდა COVAX-ს და სთხოვა ქართულ სააგენტოში გამოქვეყნებული განცხადების განმარტება.

COVAX-ის წარმომადგენელთა პასუხის შემდეგ ჯანდაცვის მინისტრმა ეკატერინე ტიკარაძემ განაცხადა, რომ საქართველომ პლატფორმას შესაძლოა უჩივლოს იმ ინფორმაციის გავრცელების გამო, თითქოს ქვეყანა ტექნიკურად არ იყო მზად Pfizer-ის ვაქცინის პირველი პარტიის მისაღებად. საუბარია რეპუტაციაზე, განაცხადა მინისტრმა და დასძინა, რომ პლატფორმასთან სექტემბრიდან დაწყებულ მიმოწერაში არავითარი მითითება არ ყოფილა იმაზე, რომ საქართველომ რაიმე შეცდომა დაუშვა. ტიკარაძემ აღნიშნა ასევე, რომ პლატფორმა ერთხელ უკვე აღმოჩნდა მსგავს სიტუაციაში, როდესაც ბოსნიამ მის წინააღმდეგ სარჩელი შეიტანა. 

ხელისუფლების განცხადებით, საქართველომ COVAX-ს უკვე გადაურიცხა 575 ათასი დოლარი. საქართველოს დაავადებათა კონტროლის ცენტრში ირწმუნებიან, რომ ვაქცინის პირველი პარტია ამ თვეში ჩამოვა და იმუნიზაცია დაიწყება. სავარაუდოდ, ეს იქნება AstraZeneca-ს ვაქცინა.

Novavax და საქართველო

თავის მხრივ, COVAX-მა აგორებული სკანდალის ფონზე გადაწყვიტა, ქვეყნისთვის ახალი Novavax-ის ვაქცინა შემოეთავაზებინა. საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრომ პრაქტიკულად მაშინვე გამოხატა დაინტერესება ამ პრეპარატით და მალევე თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს დირექტორმა თენგიზ ცერცვაძემ განაცხადა, რომ ივნისამდე საქართველო ამ კომპანიისგან მილიონ დოზას მიიღებდა. ცერცვაძის ინფორმაციით, Novavax-ის ვაქცინა ორ ინიექციას გულისხმობს, ისევე როგორც AstraZeneca-ს და Pfizer-ის ვაქცინები.

არა ჩინურ ვაქცინას!

დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელის მოადგილე პაატა იმნაძე ფიქრობს, რომ საქართველოს არ აწყენდა დაეწყო კორონავირუსის საწინააღმდეგო აცრა ჩინური ვაქცინით.

ორი თვის წინ ქართველი ეპიდემიოლოგები საუბრობდნენ საქართველოში ჩინური ვაქცინის შემოტანის მზადყოფნაზე, თუმცა ქვეყანაში ისეთი აჟიოტაჟი ატყდა, რომ ჯანდაცვის მინისტრმა ჩინური ვაქცინის შემოტანის ალბათობა გამორიცხა.

აჟიოტაჟი ამ თემის ირგვლივ მას შემდეგ არ ცხრება. სამოქალაქო აქტივისტები და ჯანდაცვის სფეროს ექსპერტები ვაქცინის (მაგრამ არა ჩინურის) შემოტანის მოთხოვნით საპროტესტო აქციებს მართავენ და აცხადებენ, რომ „ქართველები საცდელი კურდღლები არ არიან“.

საქართველოს თავადაც შეეძლო ვაქცინის დამზადება

ქართველი პოლიტოლოგი და პუბლიცისტი, „საქინფორმის“ მთავარი რედაქტორი არნო ხიდირბეგიშვილი ფიქრობს, რომ საქართველო ახლო მომავალში ვაქცინას, სავარაუდოდ, ვერ მიიღებს. ამასთან, მისი თქმით, საქართველოს ჰქონდა რუსული ვაქცინის „სპუტნიკ  V“-ს არა მხოლოდ მიღების, არამედ დამზადების შანსიც.

„რუსეთი მზად იყო ვაქცინის დამზადების ტექნოლოგია გაეზიარებინა ქვეყნებისთვის, რომელთაც ამის შესაძლებლობა გააჩნიათ. საქართველოს სამეცნიერო-ტექნიკური ბაზის, იმის გათვალისწინებით, რომ ბაქტერიოფაგის ინსტიტუტი ამზადებს წამლებს და სხვა მედიკამენტებს, საქართველო სავსებით შეძლებდა „სპუტნიკ  V“-ს დამზადების ტექნოლოგიის ათვისებას და დააკმაყოფილებდა არა მხოლოდ საკუთარ მოთხოვნილებას, არამედ მეზობელ ქვეყნებშიც გაიტანდა. თუმცა ამას გარკვეული ძალები სერიოზულად დაუპირისპირდნენ“, - განაცხადა არნო ხიდირბეგიშვილმა.

პოლიტოლოგი მიიჩნევს, რომ, როდესაც საქმე ერის გადარჩენას ეხება, პოლიტიკურმა მოტივებმა მეორე პლანზე უნდა გადაინაცვლოს. ბევრმა ქვეყანამ, რომელიც ძლიერ განსხვავდება რუსეთისგან პოლიტიკური კურსით, უკვე შეიძინა „სპუტნიკ  V“, რომელმაც თავისი ეფექტურობა დაამტკიცა, ამტკიცებს ექსპერტი.

რატომ ვერ შემოვა საქართველოში რუსული ვაქცინა?

პოლიტოლოგი არჩილ სიხარულიძე ამტკიცებს, რომ ქვეყანა შეცდა, როდესაც მთელი იმედები დაამყარა COVAX-ის პლატფორმაზე და ის ევროკავშირის ნომერ პირველ პარტნიორად მიიჩნია. COVAX-მა კი, მისი თქმით, უბრალოდ არ შეასრულა ვალდებულება და ვაქცინა სხვა ქვეყნებს გადასცა, საქართველო კი ხელცარიელი დარჩა.

„ეს იმის გამო მოხდა, რომ ზოგიერთი ჩვენი არაადეკვატური პროდასავლური კოლეგა, ნაცვლად იმისა, რომ ვაქცინაციის იდეა ყველა შესაძლო ხერხით გაავრცელოს, გეოპოლიტიკურ განზომილებაზე ზრუნავს. შედეგად ვერც COVAX-გან ვერ იღებენ ვაქცინას და ვერ „სპუტნიკს“ ვერ იძენენ“,  - განუცხადა სიხარულიძემ Sputnik-საქართველოს.

სიხარულიძის თქმით, ამჟამად შედეგი ასეთია - მდიდარი ქვეყნები უკვე იცრებიან, ევროკავშირის ნაწილი კვლავ ელოდება, საქართველო კი პლატფორმის წინააღმდეგ სარჩელის შეტანით იმუქრება. პოლიტოლოგის აზრით, ეს კლასიკური მაგალითია იმისა, რომ ქვეყანამ ახალი იდეები უნდა წამოაყენოს, თავად შექმნას რაღაც და „დასავლეთის შემყურე“ არ იყოს.

„ახლა ისინი რაღაც კორეული, ჩინური და ინდური ნაგვის ყიდვას გეგმავენ რუსული „სპუტნიკ  V“-ს შეძენის ნაცვლად, რომლის ეფექტიანობაც სამეცნიერო დონეზე დამტკიცდა. მაგრამ, რადგან ჩვენმა ფსევდო-პროდასავლურმა პიროვნებებმა ჭუჭყში ამოსვარეს „სპუტნიკის“ ვაქცინა, ამ საკითხის კვლავ განხილვას ვეღარ ახერხებენ“, - აღნიშნა სიხარულიძემ.  

„სპუტნიკის“ შეძენის საკითხს, პოლიტოლოგის თქმით, იხილავენ გერმანიაშიც. „ჩვენი პოლიტიკური ელიტა კი იმდენად უგუნურია, რომ „სპუტნიკის“ შეძენა არ შეუძლია. ჩვენ, როგორც მათხოვრები, იძულებული ვართ, COVAX-ს დაველოდოთ“, - აღნიშნა სიხარულიძემ.

რუსული ვაქცინისადმი უნდობლობას სიხარულიძე იმით ხსნის, რომ დასავლეთში აქტიურობდნენ გარკვეული წრის ადამიანები, რომლებსაც ბაზარზე საკუთარი ადგილის დასაკავებლად „სპუტნიკ  V“-ს დისკრედიტაცია სურდათ.

„მაგრამ როდესაც „ლანცეტმა“ გამოაქვეყნა სტატია, რომელშიც უთითებდა, რომ რუსეთმა სამ თვეში გააკეთა ის, რასაც ჰარვარდის ინსტიტუტებიც კი მთელ წელიწადს ანდომებენ, ეს ადამიანები აღმოჩნდნენ სამეცნიერო ფაქტის პირისპირ, რომ „სპუტნიკ  V“-ს ეფექტურობა 91%-ია“, - აღნიშნა სიხარულიძემ.

იგი დარწმუნებულია, რომ საქართველო არ უნდა დაელოდოს მხოლოდ COVAX-ის პლატფორმას, არამედ სცადოს „სპუტნიკისა“ და სხვა ვაქცინების შეძენა.

„შეიძლება ვერ მოვასწროთ“

ჯანდაცვის საკითხთა ექსპერტი ვატო სურგულაძე ფიქრობს, რომ საქართველოს ვაქცინა დღემდე არ მიუღია იმ პირთა უპასუხისმგებლობის გამო, რომლებიც მთელ ამ პროცესზე არიან პასუხისმგებელი. რაც შეეხება COVAX-ის პლატფორმას, სურგულაძე იზიარებს იმ აზრს, რომ საქართველო მხოლოდ მის იმედად არ უნდა იყოს.

„COVAX მოგვცემს 400 ათას დოზას, ჩვენ კი 2,5-3 მილიონი დოზა გვჭირდება. გუშინ საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ინდოეთში გაემგზავრა ვაქცინის მოწოდებაზე მოსალაპარაკებლად. და აქამდე სად იყვნენ? ანუ მხოლოდ გუშინწინ დაიწყეს მოქმედება?“ - სვამს კითხვას სურგულაძე.

მან მაგალითის სახით ისრაელი მოიყვანა, რომელიც მოსახლეობის ვაქცინაციის სისწრაფით მსოფლიო ლიდერია: ქვეყნის ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, იქ უკვე აცრილია მოსახლეობის 30%. ისრაელის პრემიერ-მინისტრი ნეთანიაჰუ მწარმოებლებთან შესახვედრად აშშ-ში 17-ჯერ გაემგზავრა. „აი ეს არის მუშაობა“, - ამბობს სურგულაძე.

რაც შეეხება ინდოეთს, ექსპერტის სიტყვებით, ინდური ბიოქიმიური ლაბორატორია „სერუმი“, რომელიც, სხვათა შორის, AstraZeneca-ს პატრონაჟით მუშაობს, ვაქცინების მწარმოებელ ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ კომპანიად ითვლება. ის უშვებს არა მხოლოდ კორონავირუსის ვაქცინას, არამედ გრიპის და სხვა საბავშვო ვაქცინებს.

„უკრაინამ ინდური ვაქცინის 12 მილიონი დოზა შეიძინა, - აღნიშნავს სურგულაძე. - ეს AstraZeneca-აა. რა მნიშვნელობა აქვს, სად უშვებენ? ინდოეთში ძალიან კარგი კომპანიებია, უკეთესიც კი, ვიდრე ევროპაში“.

საქართველოს ვაქცინების შესაძენად სულ 50 მილიონი ევრო სჭირდება და მთავრობას ეს ფული აქვს, ამტკიცებს სურგულაძე. მაგრამ თუ ქვეყანაში ამ საკითხს პროფესიონალურად არ მიუდგებიან, საქართველო პოპულაციურ იმუნიტეტს 2022 წლის ზაფხულამდე ვერ მიაღწევს, შიშობს ექსპერტი.

 

15
Ан-124-100 „რუსლანი“

მიმოხილვა: რაში სჭირდება რუსეთს ავიაგიგანტის აღორძინება

15
(განახლებულია 14:16 05.03.2021)
მძიმე დიდი სიშორის სამხედრო–სატრანსპორტო თვითმფრინავმა Ан-124 „რუსლანმა“, რომელიც უკვე 30 წელია მსოფლიოს ყველაზე დიდ და სრულყოფილ მანქანაად მიიჩნევა სერიულ ანალოგებს შორის, შესაძლოა მეორე სიცოცხლე და მოდერნიზებული სახე შეიძინოს.

ულიანოვსკის საწარმო „ავიასტარში“ თათბირისას თავდაცვის მინისტრ სერგეი შოიგუს „რუსლანის“ წარმოების განახლება შესთავაზეს. ამ ქარხანაში 56–დან 36 ამ ტიპის თვითმფრინავია დამზადებული. საწარმოს ტექნოლოგიური დონე საშუალენბას იძლევა, უმოკლეს ვადებში აიწყოს „რუსლანის“ სერიული წარმოება.

ულიანოვსკელი ავიამშენებლების წინადადება მარტივი არ არის. მსგავის ინიციაიტვა მანამდე თავად რუსეთის თავდაცვის მინისტრისგან მომდინარეობდა. მაგრამ ამ პროექტს გამუდმებით რაღაც უშლიდა ხელს. თავდაცვის სამინისტროში კი მიაჩნდათ, რომ Ан-124–ების წარმოება აუცილებლობა არ იყო, ვინაიდან უკვე არსებული პარკის რემონტის გზით „რუსლანები“ 2040–ანი წლების ბოლომდე შეიძლება იყოს გამოყენებული. მეორე მხრივ, იგივე საწარმო შესაძლებლად მიჩნევს Ан-124–ების ანალოგიური თვითმფრინავების გამოშვებას 2020 წლის შემდეგ. შესაძლოა, სწორედ ახლა იშლება ახალი პერსპექტივები „რასლანისთვის“ და რუსეთის სამხედრო–სატრანსპორტო ავიაციისთვის.

სირიაში, მთიან ყარაბაღსა და პლანეტის სხვა ცხელ წერტილებში ბოლო წლების საგანგაშო მოვლენები ამტკიცებს, რაოდენ მნიშვნელოვანია მძიმე სამხედრო–სატრანსპორტო ავიაცია ჯარების, შეიარაღებისა და მატერიალური საშუალებების  ოპერატიული გადასროლისთვის. შეგახსენებთ, რომ „რუსლანს“ საათში 850 კმ სიჩქარით შეუძლია 120 ტონა ტვირთი გადაიტანოს 4800 კილომეტრზე. მაგრამ თავდაცვის სამინისტროში მხოლოდ ათი Ан-124–ია ექსპლუატაციაში. ახალი გამოწვევები და საფრთხეები კი მათი რაოდენობისა და ხარისხის ზრდას მოითხოვს.

პირველად ისტორიაში

სირიაში კვლავაც ნარჩუნდება რთული სამხედრო–პოლიტიკური ვითარება. შიტუაციამ შესაძლოა მობილური მხარდაჭერა მოითხოვოს, ამიტომ ქვეყანში რუსეთის სამხედრო კოსმოსური ძალების ოპერატიული აეროდრომების ქსელი ფართოვდება. ამერიკული გამოცემა The Drive–ს ინფორმაციით, ჰმეიმში ასაფრენ–დასაჯდომი ზოლის სიგრძე 3,2 კმ–მდე გაიზარდა, რაც „მძიმედ დატვირთული“ სამხედრო–სატრანსპორტო Ан-124 „რუსლანების“ მიღებას შესაძლებელს ხდის.

მანამდე სამხედრო–სატრანსპორტო ავიაციამ ოპერატიულად გადაისროლა რუსეთიდან სომხეთში 1960 სამხედრო სამშვიდობო კონტინგენტიდან — საშტატო შეიარაღებითა და ტექიკით. ასეთი ოპერაციები წინასწარ უნდა დამუშავდეს, საჭიროა სარეზერვო თვითმფრინავები, ეკიპაჟები, მარშრუტები და აეროდრომები.

მოულოდნელი სამხედრო კონფლიქტის პირობებში, მთელი რუსეთის მასშტაბით დისლოცირებული ჯარები ერთი ორგანიზმივით უნდა მოქმედებდეს და ოპერატიულად რეაგირებდეს ვითარების ნებისმიერ ცვალებადობაზე. ამას კი ათობით და ასობით სამხედრო–სატრანსპორტო ავიაცია დასჭირდება. და უახლოეს ხანებში ულიანოვსკის ავიაქარხანას სამუშაო მოემატება.

მეორედ მოსვლა

თვითმფრინავ Ан-124-100 „რუსლანს“ 120 ტონაზე მეტი ტვირთის აწევა შეუძლია ჰაერში. თავდაცვის სამინისტროს გარდა, ასეთი 20 თვითმფრინავი სხვადასხვა სტრუქტურებშიც იყო გამოყენებული.

თქმა არ უნდა, Ан-124–ის ტიპის მძიმე ტექნიკის რაოდენობა რუსეში გაიზრდება. ალბათ ციფრული მოდერნიზაციისა და ახალი ძრავების, მნიშვნელოვნად შეცლილი ავიონიკისა და შასების კონსტრუქციის შემდეგ მძიმე სამხედრო–სატრანსპორტო თვითმფრინავებს სხვა სახელი დაერქმევა. მაგალითად, ნატოში Ан-124–ს უკვე დიდი ხანია, „კონდორს“ უწოდებენ.

უკრაინის სახელმწიფო საწარმო ANTONOV–ში მიაჩნით, რომ მსგავსი წარმოება უკრაინული მხარის მონაწილეობის გარეშე შეუძლებელია, მაგრამ მანამდე რუსეთის „მინპრომტორგში“ განაცხადეს, რომ ANTONOV–ი, როგორც Ан-124–ების სერტიფიკატის მფლობელი, არ ასრულებს ვალდებულებებს და ამიტომ საქმეში რუსული მრეწველობის ჩართვაა აუცილებელი.

თვითმფრინავი Ан-124 საბჭოთა კავშირში შეიქმნა — ულიანოვსკის, ვორონეჟისა და კიევის საწარმოთა კოოპერირებით. შეიარაღებაში კი 1991 წელს შევიდა. თავდაპირველად მისი დანიშნულება იყო კონტინენტთშორისი ბალისტიკური რაკეტების გამშვები მოწყობილობების გადატანა. ულიანოვსკში დამზადდა 56–დან 36 „რუსლანი“. და შემთხვევითი არ არის, რომ უკრაინული ფირმა ANTONOV–ის პროდუქციის ოთხ დასახელებაში დღეს Ан-124 არ ფიგურირებს.

უნდა ითქვას, რომ მსოფლიოში სახელგანთქმული საბჭოთა ავიაკონსტრუქტორი ოლეგ ანტონოვი მოსკოვის გუბერნიაშია დაბადებული, სწავლობდა სარატოვსა და ლენინგრადში, საკონსტრუქტორო სამუშაოები მოსკოვში დაიწყო. 1946 წელს ციმბირის ავიაციის სამეცნიერო–კვლევით ინსტიტუტს ხელმძღვანელობდა, რომელიც 1952 წელს გადაიტანეს კიევში.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის პოზიციას!

15
თემები:
რუსეთი დღეს (773)
კორონავირუსის ეპიდემია

კოვიდ-სტატისტიკა საქართველოში: დადებითობის მაჩვენებელი, რეგიონები

0
(განახლებულია 11:44 06.03.2021)
საქართველოში ახალი კორონავირუსით დაავადებულთა რაოდენობა ბოლო დღე-ღამეში 355-ით გაიზარდა და ინფიცირებულთა საერთო რიცხვმა 272.617-ს მიაღწია.

თბილისი, 6 მარტი - Sputnik. 6 მარტის მონაცემებით, საქართველოში კორონავირუსით ინფიცირების დადებითობის დღიური მაჩვენებელი 1,8%-ს შეადგენს, ბოლო 14 დღის - 1,6%-ს, ბოლო 7 დღის - 1,44%-ს. ინფორმაციას საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს.

აღსანიშნავია, რომ ბოლო 24 საათში ჩატარდა 19.737 კვლევა ტესტით , მათ შორის ანტიგენის სწრაფი ტესტით - 12.307, PCR ტესტით - 7.430.

ბოლო დღე-ღამეში გამოვლენილი კორონავირუსის 355 შემთხვევიდან ყველაზე მეტი – 176 შემთხვევა დედაქალაქში დაფიქსირდა. ინფიცირებულთა შემთხვევების რაოდენობით მეორე ადგილზე იმერეთი, შემდეგ კი შიდა ქართლის რეგიონია.

რეგიონების მიხედვით კორონავირუსით ინფიცირების სტატისტიკა ასეთია: 

იმერეთი - 48, შიდა ქართლი - 30, სამეგრელო - ზემო სვანეთი - 23, კახეთი - 19, აჭარა - 17, გურია - 14, რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი - 10, ქვემო ქართლი - 8, მცხეთა-მთიანეთი - 6, სამცხე-ჯავახეთი - 4.

ბოლო 24 საათში ვირუსისგან გამოჯანმრთელდა 91 პირი და ჯამში გამოჯანმრთელებულთა რაოდენობა 266.344-მდე გაიზარდა.

ბოლო დღე-ღამის განმავლობაში გარდაიცვალა 4 ადამიანი და გარდაცვლილთა საერთო რაოდენობამ 3.567-ს მიაღწია.

ამ დროის მონაცემებით, საქართველოში 2.680 აქტიური შემთხვევაა.

კოვიდ-კლინიკებში მოთავსებულია 1.387 პაციენტი, მათ შორის, თბილისის საავადმყოფოებში - 688, იმერეთში - 233, აჭარაში - 158.

267 პაციენტის მდგომარეობა მძიმეა. ხელოვნური სუნთქვის აპარატზე შეერთებულია 79 პირი, მათგან თბილისში - 54, იმერეთში - 9, აჭარაში- 2.

კოვიდ-სასტუმროებში მოთავსებულია 142 ადამიანი, მათ შორის 102 - თბილისში, 24 - აჭარაში, 9 - იმერეთში.

საცხოვრებელ ბინაზე ვირუსის მკურნალობის კურსს 1.151 პირი გადის.

დღევანდელი მდგომარეობით, საკარანტინო სივრცეში მოთავსებულია 312 ადამიანი, მათ შორის, თბილისში - 153, ხოლო აჭარაში - 19. თვითიზოლაციაში იმყოფება 6.174 ადამიანი, მათ შორის თბილისში - 2.789 პირი, იმერეთში - 691, აჭარაში - 560.

საქართველოში ახალი კორონავირუსით დაავადებულთა საერთო რიცხვმა 272.617-ს მიაღწია. გამოჯანმრთელდა 266.344 ადამიანი (ბოლო 24 საათში – 91), გარდაიცვალა – 3.567  (ბოლო 24 საათში – 4).

საქართველოში კორონავირუსის პირველი შემთხვევა გასული წლის 26 თებერვალს დაფიქსირდა.

0