ლოკდაუნი საქართველოში

მიწაზე დანარცხება თუ აღმასვლა - რა ელის საქართველოს ეკონომიკას 2021 წელს

324
(განახლებულია 23:25 12.01.2021)
საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში ასახული ოფიციალური პროგნოზის თანახმად, საბოლოოდ ეკონომიკის ვარდნა 2020 წელს 5% იქნება.

ისეთი პატარა ქვეყნის ეკონომიკაზე, როგორიც საქართველოა, უმნიშვნელო რყევებიც კი დიდ გავლენას ახდენს. ქვეყანა, რომელიც ძირითადად იმპორტზეა დამოკიდებული, რომელშიც არ არის განვითარებული ეკონომიკის რეალური სექტორები, ბოლო წლებში თავს იწონებდა პატარ-პატარა წარმატებებით - ინვესტორების მოზიდვით, ტურიზმის, ენერგეტიკის სფეროსა და სოფლის მეურნეობის განვითარებით და ა.შ. მაგრამ ქვეყანამ ვერც კი მოასწრო დადებითი შედეგებითა და მიმზიდველი პერსპექტივებით გახარება, რომ კორონავირუსის პანდემიამ იგი რამდენიმე წლით უკან დააბრუნა. 

2020 წელს მშპ-ის შემცირების მიუხედავად, 2021 წელს მოსალოდნელია 4,3%-იანი ეკონომიკური ზრდა. როგორც ხელისუფლება ირწმუნება, 2021-2024 წლებში საქართველოს მაღალი ეკონომიკური ზრდა ექნება, საშუალოდ 5,3%. სახელმწიფოს გაზრდილი საგარეო ვალი კი ეტაპობრივად შემცირდება. „Sputnik-საქართველომ“ გადაწყვიტა გაეგო, ქართველი ექსპერტებიც ასევე ოპტიმისტურად არიან განწყობილი თუ არა.

პროგნოზების ბრძოლა

ეკონომიკურ საკითხთა ექსპერტი აკაკი ცომაია მიიჩნევს, რომ მთავრობის 2021 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი (4,3%) ზედმეტად ოპტიმისტურია.

„მთავრობა ფიქრობს, რომ საქართველოს ეკონომიკა გაიზრდება. 4,3%-იანი ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი, ვფიქრობ, ძალიან ოპტიმისტურია, რადგან ჩვენ არ ვიცით, როგორ განვითარდება მოვლენები მომავალ წელს, როდის განვითარდება კვლავ ტურიზმის სექტორი და დაუბრუნდება კრიზისამდე არსებულ მაჩვენებლებს“, - განუცხადა ცომაიამ „Sputnik-საქართველოს“

მისი თქმით, უცნობია, როდის მიიღებს საქართველო კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინას. ეს ფაქტორი კი ძლიერ გავლენას ახდენს ეკონომიკურ პერსპექტივებზე.

„საქართველოს ბიუჯეტი დაგეგმილია ამ მაჩვენებლებზე. თუ ეს პროგნოზი არ განხორციელდება, ეს ნიშნავს, რომ სახელმწიფო ვალი კიდევ უფრო მოიმატებს“, - აღნიშნა ექსპერტმა.

დღეს საქართველოში მცირე და საშუალო ბიზნესს, როგორც არასდროს, ისე სჭირდება მხარდაჭერა და ახალი კრედიტები. თუ ბიუჯეტის დიდი დეფიციტი აისახება ლარის გაუფასურებასა და ინფლაციაზე და ეროვნულ ბანკს მოუწევს მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება, კრედიტები მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის კიდევ გაძვირდება.

2021 - ეკონომიკური ლოკდაუნის წელი

საერთაშორისო პროგნოზებისა და კვლევების ცენტრის ვიცე-პრეზიდენტი ნიკა შენგელია ფიქრობს, რომ 2021 წელს ეკონომიკური ზრდა დაახლოებით 3% იქნება. 

„2020 წელი, როგორც ვვარაუდობდით, ქართული ეკონომიკისთვის დასრულდა 5-6%-იანი ვარდნით. „საქსტატი“ ამ ციფრებს გამოაცხადებს, ალბათ, იანვრის ბოლოს. რაც შეეხება დამდეგ წელს, თუ ვინმეს აქვს იმის იმედი, რომ სადმე საქმე კარგად იქნება, ეს ასე არ არის. 2021 წელი მთელ მსოფლიოში ლოკდაუნის წელი იქნება და ეკონომიკებს თავიანთ ჩაკეტილ ციკლში განვითარება მოუწევთ“, - განუცხადა შენგელიამ „Sputnik-საქართველოს“.

მისი სიტყვებით, ცენტრი 2021 წელს საქართველოს ეკონომიკის 3%-იან ზრდას პროგნოზირებს, მაგრამ პრინციპში ეს ციფრი აბსოლუტურად არაფერს აძლევს მოსახლეობას, რადგან პროდუქციასა და მომსახურებაზე მაღალი ფასები იქნება.

ექსპერტის პროგნოზით, 2021 წლის მეორე კვარტალში მოსალოდნელია ინფლაციის შემცირება, მაგრამ არა ფასების შემცირების კუთხით. შენგელია ფიქრობს, რომ ფასების გაზრდას აზრი არ ექნება, რადგან მოსახლეობის გადახდისუუნარობა უბრალოდ შეამცირებს მოთხოვნას.

შენგელიას 2021 წლის მნიშვნელოვან გამოწვევად უმუშევრობის ზრდა მიაჩნია. ამიტომ მთავრობის პრიორიტეტი უნდა იყოს კომპანიების დახმარება, რათა მათ მაქსიმალურად შეინარჩუნონ თავიანთი კადრები. ექსპერტი ხაზგასმით აღნიშნავს ფისკალური პოლიტიკის ცვლილების მნიშვნელობას, რომელიც 2021 წელს მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს.

უდროო ლოკდაუნი

„მიზეზი იმისა, სადამდეც ახლა მივედით, ისაა, რომ ხელისუფლებამ ლოკდაუნი აგვისტოში არ გამოაცხადა. ახლა ვერც ეკონომიკას შველიან, ვერც მოქალაქეების ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს. ბევრი ნაბიჯი, რომელიც ხელისუფლებამ აპრილიდან გადადგა, იყო არასწორი, ზოგიერთი გადაწყვეტილება კი - დაგვიანებული“, - განაცხადა შენგელიამ. 

შენგელიას აზრით, მკაცრი შეზღუდვების შემოღება იანვარშია საჭირო. დღესასწაულების გამო ამ პერიოდში საქართველოში ყოველთვის შენელებულია ეკონომიკური აქტივობა. აპრილიდან კი ჯობს მკაცრი წესების გადადება და ფერმერებისთვის საშუალების მიცემა, დაუბრკოლებლად შეუდგნენ სამუშაოებს.

ექსპერტი ფიქრობს, რომ თუ ეკონომიკის რეალური სექტორისა და სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის სახელმწიფოს მიერ წინასწარ გამოცხადებული გეგმები განხორციელდება, სამ წელიწადში საქართველო ძალზე კარგ შედეგს მიიღებს.

„სოფლის მეურნეობა ჩვენი ძლიერი მხარე არ არის“

კორონავირუსმა კიდევ ერთხელ დაარწმუნა საქართველოს მთავრობა იმაში, რომ დროა სერიოზულად დაფიქრება იმპორტის ჩანაცვლებაზე და აუცილებელი პროდუქციის საკუთარი ძალებით წარმოებაზე. 2020 წელს, მიუხედავად კრიზისისა, ხელისუფლება უბრალოდ კი არ დაეხმარა სოფლის მეურნეობას და ყველას, ვინც ამ სექტორშია დასაქმებული, არამედ მას განვითარების შესაძლებლობაც მისცა. 

სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ შეიმუშავა ფერმერთა დახმარების ახალი და გააფართოვა უკვე არსებული პროგრამები. 2020 წელს მოსავალიც განსაკუთრებით უხვი აღმოჩნდა. ამიტომ 2021 წელს ამ სფეროზე დიდ იმედებს ამყარებენ.

ამის მიუხედავად, აკაკი ცომაია მიიჩნევს, რომ სოფლის მეურნეობა ქვეყანაში არ ვითარდება სათანადოდ და მთელი პრობლემა არასაკმარისი ცოდნაა.

„2012 წელს, როდესაც ხელისუფლებაში ახალი მთავრობა მოვიდა, ისინი სოფლის მეურნეობის სექტორზე დიდ იმედებს ამყარებდნენ და ამ მიმართულებით მრავალმილიონიანი ინვესტიციები გადაისროლეს. მაგრამ სექტორი არ იზრდება. სასოფლო-სამეურნეო სექტორის განვითარება დამოკიდებულია ფერმერულ ეკონომიკაზე. არ ვითარდება, ვინაიდან საჭიროა ამ დარგის ცოდნა, რაც საქართველოში დეფიციტია. მსოფლიოში ინერგება ინოვაციები, ახალი ტექნოლოგიები, ჩვენ კი ეს ყველაფერი არ გვაქვს. ჩვენ დროს ფეხს ვერ ვუბამთ“, - აღნიშნავს ცომაია.

ცომაიას აზრით, საქართველოს დასჭირდება ორი წელი, რათა იმ დონეს დაუბრუნდეს, რომელიც პანდემიამდე იყო. ეკონომიკის ზრდის მნიშვნელოვან პირობად ექსპერტი ასახელებს ტურიზმის განვითარებას, რომელსაც პანდემიამ „სასიკვდილო ჭრილობები“ მიაყენა.

ცოტაოდენი ოპტიმიზმი

პროფესორი სოსო არჩვაძე მიიჩნევს, რომ საჭიროა კიდევ რამდენიმე თვე სერიოზულად მუშაობა, რათა ქვეყანამ გაუძლოს ეკონომიკაზე პანდემიის ზეწოლას. 

„2021 წლის პირველი კვარტლის დასასრულისთვის, გაზაფხულის დასაწყისში შესაძლებელი იქნება უკვე აღმასვლაზე ფიქრი. ანუ იმ ღრმა ორმოდან ამოსვლა, რომელშიც ყველანი აღმოვჩნდით. და წლის ბოლოსთვის ჩვენ 2019 წლის დონესთან მიახლოებას შევძლებთ. ცალკეულ დარგებში კი მოგვიწევს დიდხანს შრომა და წვალება იმ დონეზე გასასვლელად, რომელიც პანდემიის გამო დავკარგეთ. ესენია ტურიზმის, სამოქალაქო ავიაციის, მგზავრთა გადაყვანის სფეროები“, – განაცხადა არჩვაძემ.

მას მიაჩნია, რომ თუ მორიგი რყევები არ იქნება, კრიზისის შედეგების გადალახვა პრაქტიკულად ყველა სფეროში რამდენიმე წელში, 2024-2025 წლებში იქნება შესაძლებელი. ამ დროისათვის საქართველო ყველა დარგში 2019 წლის დონეს მიაღწევს.

ლარის ბედი

ქართული ვალუტის მორიგი გაუფასურება საპარლამენტო არჩევნების დასრულებისთანავე დაიწყო. ძირითად მიზეზებს შორის ექსპერტები ასახელებენ „სეზონურ ფაქტორს“ და არასტაბილურ პოლიტიკურ ვითარებას როგორც საქართველოში, ისე მთელ რეგიონში, რის გამოც მსხვილი ინვესტორები ქვეყანაში არ შემოდიან.

არჩვაძე საფრთხეს ვერ ხედავს დევალვაციაში და ფიქრობს, რომ ეროვნული ვალუტის გაუფასურება უნდა გაგრძელდეს.

„დევალვაცია უნდა გაგრძელდეს, რადგან ჩვენი ეკონომიკა გაცილებით უფრო სუსტია, ვიდრე აშშ-ის ეკონომიკა. მხედველობაში მაქვს მშპ-ის წარმოება ერთ სულ მოსახლეზე. და იმისათვის, რომ როგორღაც მომგებიანი გავხადოთ უცხოურ ბაზრებზე გასვლა და ექსპორტი უფრო მიმზიდველი, გარკვეულწილად საჭიროა ეროვნული ვალუტის დევალვაციის ზომიერად, მცირე პორციებით განხორციელება“, - აღნიშნა არჩვაძემ. 

მისი სიტყვებით, დევალვაცია ახალისებს ექსპორტს, რომელიც ქვეყანას სავალუტო მოგების და იმპორტული პროდუქციის შეძენის, ასევე საქართველოში სამუშაო ადგილების შექმნის შესაძლებლობას აძლევს.

„მაგრამ დევალვაცია საჭიროა ზომიერად, რათა ეკონომიკა მთლიანად არ მოკვდეს. საჭიროა ოქროს შუალედის პოვნა, რათა დევალვაცია 2-3%-ს არ ასცდეს. ამ შემთხვევაში ჩვენ შევძლებთ ექსპორტის გაზრდასაც და შიდა მოხმარების გაზრდასაც“, - განმარტა ექსპერტმა.

მონეტარული პოლიტიკა

ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკა გასული წლის აპრილიდან, გამკაცრების ხანგრძლივი პოლიტიკის შემდეგ შეარბილა. გამკაცრება 2019 წლის სექტემბრიდან დაიწყო ინფლაციური ზეწოლის ნეიტრალიზაციის მიზნით. რეფინანსირების განაკვეთი სექტემბრიდან დეკემბრამდე 6,5-დან 9%-მდე გაიზარდა, შემდეგ კი, 2020 წლის აგვისტოში 8%-მდე შემცირდა.

„2021 წლის სავალუტო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების თანახმად, ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებელი 3%-ია. ამ ფაქტორის და იმის გათვალისწინებით, რომ ეკონომიკა გაიზრდება, მოსახლეობას კი დიდი შემოსავალი არ ექნება, მოსახლეობის ფულადი შემოსავლების მხრიდან ზეწოლა შიდა ბაზარზე არსებითი არ იქნება. ეს ნიშნავს, რომ არ იმოქმედებს ინფლაციის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი - მოთხოვნა“, - მიიჩნევს არჩვაძე. 

მისი აზრით, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ინფლაცია მაღალი იქნება, დაბალი ინფლაციის პირობებში კი რეფინანსირების განაკვეთის გაზრდის აუცილებლობა არ არის. და, პირიქით, იხსნება მისი შემცირების შესაძლებლობები. ამიტომ, დიდი ალბათობით, ზრდის ნაცვლად მოსალოდნელია სტაბილურობის შენარჩუნება ან ამ განაკვეთის გარკვეული შერბილებაც კი.

ვინც რა უნდა თქვას, ჩვენ გადავაბიჯეთ 2021 წელში პანდემიასთან ერთად. იმის გაგება, როგორ განვითარდება ეკონომიკა, შესაძლებელი იქნება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც საქართველო მიიღებს დაპირებულ ვაქცინას, რის შემდეგაც ჯანდაცვის სისტემა ამოისუნთქავს და მოსახლეობა ნელ-ნელა გამოვა სტრესული მდგომარეობიდან. საქართველოს მოსახლეობას უარესი წლებიც გამოუვლია, ამიტომ ახლა უფრო მნიშვნელოვანია ჯანმრთელობის შენარჩუნება.

324
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა (980)
ვალუტის კურსი თბილისში

საგარეო ვალი იზრდება... ემუქრება თუ არა ქვეყანას დეფოლტი?

16
(განახლებულია 09:01 16.04.2021)
ჩვენი ქვეყნის საგარეო ვალი რეკორდულ ნიშნულზეა, ეროვნული ვალუტა უფასურდება, ფასები იზრდება, ცხოვრება ძვირდება... ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი პროგნოზებისგან თავს იკავებს...

სამსონ ხონელი

საქართველოს სახელმწოფო საგარეო ვალი მთლიანი შიდა პროდუქტის უკვე 61.3 პროცენტს შეადგენს, რაც რეკორდული ნიშნულია... არახალია! − ბრძანებს მკითხველი და მართალიც იქნება, თუმცა მხოლოდ ნაწილობრივ, რადგან ამ მიმართულებით სიახლეც არის. ფაქტია, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით მიმდინარე წლის ბოლოს საქართველოს ვალი კიდევ გაიზრდება და მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში ის 63.8 პროცენტსაც გაუტოლდება... არადა მკითხველს შევახსენებ, საქართველოს ბიუჯეტით ეს მაჩვენებელი 2022 წლის მიჯნაზე 60.1 პროცენტი უნდა იყოს...  

ვისი ვარაუდი გამართლდება, ამას დრო გვიჩვენებს. მანამდე კი საერთაშორისო სავალუტო ფონდი საქართველოს საგარეო ვალის მოცულობის მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში ცვლილების პროგნოზსაც გვთავაზობს. კერძოდ, მომავალ წელს ჩვენი ქვეყნის სახელმწიფო საგარეო ვალი მთლიანი შიდა პროდუქტის 61.04 პროცენტი იქნება. შემდეგ წლებში კი ეს მაჩვენებელი თანდათან დაიკლებს და 2026 წლისთვის 53.97 პროცენტს გაუტოლდება...

ანუ თუ ამ ავტორიტეტული საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტის პროგნოზს მივენდობით, შეგვიძლია, ვივარაუდოთ, რომ 2021-2026 წლებში საქართველოს სახელმწიფო საგარეო ვალი მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში 7.33 პროცენტით შემცირდება... ბევრია ეს თუ ცოტა? კითხვაზე პასუხი თქვენთვის მომინდია... თუმცა, პატივცემულ მკითხველს ისიც მოეხსენება, რომ ვალის აღებას ბევრად ნაკლები დრო ჭირდება, ვიდრე გასტუმრებას...

რატომ გაიზარდა საქართველოს სახელმწიფო საგარეო ვალი? საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ახლო აღმოსავლეთისა და ცენტრალური აზიის დეპარტამენტის უფროსის ჯიჰად აზურის შეფასებით, ჩვენი ქვეყნის საგარეო საკრედიტო ვალდებულებების ზრდის მიზეზი COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული კრიზისია...

„საქართველოს მთავრობამ გასულ წელს მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა, ჯანდაცვისა და ეკონომიკური მიმართულებით. ეროვნულმა ბანკმა თავი მხრივ COVID19-ის პანდემიით გამოწვეული შოკის ეკონომიკაზე გავლენის შესამცირებლად გონივრულად გამოიყენა გაცვლითი კურსის მოქნილობა. რა თქმა უნდა, რომ ამან საგარეო ვალის გაზრდა გამოიწვია, მიუხედავად ამისა, საქართველოს ვალის მოცულობა კვლავ სტაბილურია...“, − განაცხადა ჯიჰად აზურმა.

მისივე თქმით, შექმნილ მძიმე ვითარებაში მნიშვნელოვანია,  საქართველომ შეინარჩუნოს მაკროეკონომიკური სტაბილურობა, შეამციროს ინფლაცია და  მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდაზე იზრუნოს...

„საქართველოში ეკონომიკური აღდგენა ორ პრიორიტეტზე იქნება დაფუძნებული. ეს არის ეკონომიკის დაზარალებული მიმართულებების აღდგენა, ისეთი სექტორების დახმარება, როგორიცაა ტურიზმი. მეორე პრიორიტეტი უნდა იყოს კაპიტალის მომავლის სექტორებში ინვესტირება...“, − განაცხადა ჯიჰად აზურმა. მისივე თქმით, საქართველოს ეკონომიკას ასევე დაეხმარება ისეთი მნიშვნელოვანი ფაქტორიც, როგორიც არის მეზობელ ქვეყნებთან და ევროკავშირთან თანამშრომლობის გაძლიერება...

ეკონომიკური ზრდის საკითხს შევეხეთ. შეგახსენებთ, რომ იმავე საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით, მიმდინარე წელს საქართველოში ეს მაჩვენებელი 3.5 პროცენტამდე შემცირდება. მომავალი წლისთვის კი 5.8 პროცენტი იქნება. 

ამავდროულად, საერთაშორისო სავალუტო ფონდში მიაჩნიათ, რომ ზოგადად ეკონომიკის გაანსაღებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, მთავრობამ ჩამოაყალიბოს ხედვა სახელმწიფო საწარმოების რეფორმირებასთან დაკავშირებით. ეს ერთ–ერთი პირობაა ჩვენი ქვეყნისთვის ამ საფინანსო ინსტიტუტისგან  მორიგი პროგრამის ფარგლებში დაფინანსების მისაღებად. ამის შესახებ გასული თვის ბოლოს განაცხადა ვერა მარტინმა, რომელმაც საქართველოში საერთაშორისო  სავალუტო ფონდის მისიის ხელმძღვანელისე  პოსტზე საქმიანობა ახლახან დაასრულა. საინტერესოა, მაინც როგორია ამ საკითხზე თავად საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ხედვა. ვერა მარტინის შეფასებით, რეფორმის მთავარი ამოსავალი სახელმწიფო საწარმოების კარგად მართვა უნდა იყოს. ეს არ არის მყისიერი რეფორმა და მისი გატარება დროს მოითხოვს.

„საერთაშორისო სავალუტო ფონდი არც ერთ მთავრობას არ ეუბნება რა უნდა გააკეთოს, ანუ უნდა დაიწყონ სახელმწიფო საწარმოების პრივატიზაცია თუ უნდა დაიტოვონ სახელმწიფო საკუთრებაში. საზოგადოებრივი სიკეთის თვალსაზრისით თუ ვიმსჯელებთ, გარკვეული სახელმწიფო საწარმოები შეიძლება საჭირო იყოს იმ სიკეთის შესაქმნელად, რომელსაც კერძო სექტორი ხელს არ მოკიდებს.

დღეს არსებული ტექნიკური დახმარების ფარგლებში, ჩვენ უნდა ვიმსჯელოთ, თუ  როგორ შეიძლება სახელმწიფო საწარმოების მმართველობის გაუმჯობესება...“, − განაცხადა ვერა მარტინმა.

მისივე თქმით, მნიშვნელოვანია, რომ მართვა იყოს კომერციულ საწყისებზე, გამჭვირვალობა და ანგარიშვალდებულება იყოს უმაღლეს ხარისხში და რაც მთავარია, კარგად იყოს გააზრებული, რა რისკების მატარებელი შეიძლება იყოს ცუდი მართვის პირობებში სახელმწიფო საწარმოები სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის...  

ამასობაში მიმდინარე კვირა ქვეყანამ საკრედიტო ვალდებულების გასტუმრებით დაიწყო... ორშაბათს საქართველომ ბიუჯეტიდან 500 მილიონი დოლარის კრედიტი დაფარა. როგორც ფინანსთა სამინისტროში აცხადებენ, 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტში ვალის დაფარვა და ახალი ვალის აღება გათვალისწინებული იყო. შესაბამისი თანხა ბიუჯეტიდან გადაირიცხა და სესხიც დაიფარა. ახალი ვალის აღებას, მთავრობა ისევ ევროობლიგაციების გამოშვებით გეგმავს. მომდევნო კვირაში ტრანზაქცია განხორციელდება, ჩამოირიცხება ის თანხა, რაც ქვეყანამ  ევროობლიგაციების გამოშვებით უნდა მიიღოს. 

ვიდრე მთავრობა ერთ ვალს მეორე ვალის აღებით ისტუმრებს, ეროვნული ვალუტა დაბლა ფსკერისკენ ეშვება... სხვა საკითხია, რომ არავინ იცის, სად და რა ნიშნულზეა ეს ფსკერი... კობა გვენეტაძემ თუ იცის? − შესაძლოა ჩამეძიოს მკითხველი ირონიული ტონით. აბა, რა გითხრათ, არ მაქვს პასუხი. თავად განსაჯეთ. ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი აცხადებს, რომ საქართველოში მცურავი გაცვლითი კურსია და ლარის კურსთან დაკავშირებით რაიმე პროგნოზის გაკეთება შეუძლებელია.

მისივე განმარტებით, ეროვნული ვალუტის გაცვლით კურსზე, რაც გავლენას ახდენს ეს არის ძალიან დიდი თანხა, რომელიც ქვეყანამ ტურიზმის შემოსავლებიდან დაკარგა...  როგორც კობა გვენეტაძე გვპირდება, ეროვნული ბანკი ყველა ზომას მიიღებს, რომ ფასების ზრდა მაღალი არ იყოს, თუმცა ქვეყნის მთავარი ბანკირი იმასაც მიგვანიშნებს, რომ ფასების ზრდა მეზობელ ქვეყნებშიც შეინიშნება... სავარაუდოდ, რაკი სამეზობლოსაც არ ულხინს, ცხოვრების გაძვირებას ჩვენც გაგებით უნდა მოვეკიდოთ... ლარის კურსი ის გამონაკლისი როდია, რისი პერსპექტივის პროგნოზირებაც ეროვნული ბანკის პრეზიდენტს შეუძლებლად მიაჩნია. კობა გვენეტაძის თქმით, საბაზრო ეკონომიკის პირობებში კრედიტების საპროცენტო განაკვეთების პროგნოზირებაც შეუძლებელია...

„საპროცენტო განაკვეთი დამოკიდებულია იმაზე თუ როგორი ზრდა იქნება ეკონომიკაში, ფინანსური რისკები იქნება თუ არა და ა.შ...“, − განაცხადა ეროვნული ბანკის პრეზიდენტმა პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტში, სადაც ოპოზიციონერი დეპუტატების ალეკო ელისაშვილისა და ლევან იოსელიანის ინიციატივით,  საპენსიო სესხებზე არსებული საპროცენტო განაკვეთის საკითხი განიხილებოდა. კობა გვენეტაძის თქმით, რაკი საკითხი საზოგადოების ყველაზე მოწყვლად სეგმენტს ეხება, ეროვნულმა ბანკმა მომხმარებელთა უფლებების დასაცავად, კანონმდებლობით მინიჭებული უფლების ფარგლებში არაერთი ღონიძიება გაატარა....

„საპროცენტო განაკვეთები ეტაპობრივად შემცირდა. 2012-2013 წლებში კრედიტების ერთი ნაწილი 100-დან 200 პროცენტამდე ეფექტური საპროცენტო განაკვეთითაც კი გაიცემოდა. მომდევნო ორი წლის განმავლობაში ეს მაჩვენებელი 50-53 პროცენტის ფარგლებში იყო... გარკვეული ტიპის სესხებზე 80 პროცენტიც კი... 2016 წელიდან მოყოლებული საკრედიტო პორტფელზე საშუალო ეფექტურმა საპროცენტო განაკვეთმა ეტაპობრივად დაიკლო... ორი წლის შემდეგ, 2018 წლის მაისიდან კი ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი 42 პროცენტიდან 33 პროცენტამდე შემცირდა. საპენსიო სესხების პროცენტის დონე, რომელიც ახლა გვაქვს, უკვე დიდად აღარ განსხვავდება იმ სახელფასო სესხებთან, რომელსაც საპენსიო ასაკის ქვემოთ ასაკის მოსახლეობა იღებს...“, - განაცხადა კობა გვენეტაძემ.

საკომიტეტო მოსმენისას მან ისიც გვითხრა, რომ საპენსიო სესხების სპეციფიკური რეგულირება სცდება ეროვნული ბანკის ფუნქციებს... ერთი სიტყვით, თუ კაცმა თანამდებობა უნდა ინატრო, არ უნდა გასცდე ეროვნული ბანკის პრეზიდენტობაზე ოცნებას... ეს ისე, ხუმრობით, სადაც იყო ბევრი სიმართლე და ცოტაც ხუმრობა... ან შესაძლოა, პირიქით... დასკვნა თქვენთვის მომინდია. არ დაგიმალავთ, ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური და ეკონომიკური პროცესების შემყურეს არც წინამდებარე სტატიის სახელდებაში დასმულ კითხვაზე მაქვს ოპტიმისტური პასუხი და უკეთესი მომავლის იმედით, დროებით გემშვიდობებით...

 

 

16
გიორგი გახარია

გახარიას პარტია ივანიშვილის გეგმა „ბ“ თუ რეალური ოპოზიცია?

142
(განახლებულია 19:05 15.04.2021)
დღეს უკვე ნათელია, რომ ყოფილი პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარია, რომელსაც ბოლო სოციოლოგიური კვლევებით საკმაოდ კარგი რეიტინგი ჰქონდა, ნამდვილად და სერიოზულად აპირებს პარტიის შექმნას და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილეობას.

პარლამენტში უკვე გაჩნდა ექვსკაციანი ჯგუფი, რომელთაც არა მხოლოდ „ქართული ოცნება“, არამედ ის საპარლამენტო თანამდებობობიც დატოვეს, რაც უმრავლესობის კვოტით ჰქონდათ მიღებული, და ეს კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის ავტომობილითა და სხვა ამქვეყნიური სიკეთეებით დატვირთული პოსტებია. სავარაუდოდ, გახარიას კვოტით პარლამენტში გაცილებით მეტი ადამიანი უნდა იყოს და თუ რომელიმეს კიდევ გაუჩნდა რაიმეს მიმართ პროტესტის გრძნობა, ეს შემადგენლობა ერთ კარგ შვიდკაციან ფრაქციასაც შექმნის. თუმცა, ეს მაინც არ წყვეტს პარლამენტის ლეგიტიმურობის პრობლემას, რომელსაც ოპოზიცია მაინც ერთპარტიულს უწოდებს.

და, მაინც, რა მიზნები აქვს და როდის განაცხადებს ამის შესახებ გახარია? სავარაუდოდ, მაისის ბოლოს უკვე ცნობილი უნდა გახდეს მისი პარტიის სახელწოდება, მიზნები, ამოცანები და მიზნისკენ სვლის გზები, რადგან ახლადშექმნილი პარტიისთვის 5-6 თვე ნამდვილად საჭიროა, რათა არჩევნებისთვის კარგად მოემზადოს.

ამბობენ, რომ გახარიამ, შესაძლოა, ზუგდიდში ან თბილისში გამოსცადოს საკუთარი რეიტინგი. როგორც ირკვევა, ზუგდიდში მას უეჭველ გამარჯვებას ჰპირდებიან, თბილისში კი, შესაძლოა, უფრო გაუჭირდეს მაკო გომურისა და 20 ივნისის მოვლენების გამო. თავის მხრივ, ბევრი ხმა დადის იმის თაობაზე, რომ თბილისის მერის არჩევნებზე სერიოზული კონკურენციაა მოსალოდნელი და დიდი გრეჩიხიდან დაწყებული, პატარა პარტიებით დასრულებული, ყველა აპირებს ძალების მოსინჯვას.

ოპოზიციაში ჯერ კიდევ ფიქრობენ, დაუჯერონ თუ არა ყოფილ პრემიერს ოპოზიციური ზრახვები. თუმცა ნებისმიერ შემთხვევაში სურთ, გახარიას პარტიამ ხმები მხოლოდ „ქართულ ოცნებას“ გაუყოს. ბევრს სჯერა, რომ გახარიას პარტია ივანიშვილის გეგმაა „ქართული ოცნების“ იმედგაცრუებული ნაწილისთვის და ის სწორედ მისი მეშვეობით გეგმავს ჯერ მესამე ძალის, შემდეგ კი კოალიციის შექმნას 2024 წელს.

„ჯერჯერობით ჩვენ გახარიასგან და მისი გარემოცვიდან რაიმე პოლიტიკური პოზიცია არაფერზე მოგვისმენია, ამიტომ, მე არ ვარ შეთქმულების თეორიების მომხრე, მაგრამ, რა თქმა უნდა, იმ ვერსიას, რომ ეს ყველაფერი არის მცდელობა “ბ“ გუნდის გაკეთების ივანიშვილის გარშემო, საფუძველი აქვს. თუ ეს ასე არ არის, გვაჩვენონ თავისი მოქმედებებით. თუ მთავრობის უნდობლობას, პოლიტპატიმრების გათავისუფლებას და ვადამდელ არჩევნებს უჭერენ მხარს, ძალიან კარგი. ამასთან, გიორგი გახარიამ კითხვებს პასუხი უნდა გასცეს. ჩრდილში ყოფნა და მოლოდინის რეჟიმის შექმნა არასერიოზულად გამოიყურება“, – აცხადებს „ევროპული საქართველოს“ ლიდერი გიგა ბოკერია.

ხელისუფლებაში კი დარწმუნებული არიან, რომ გახარიას რეალური შედეგის მიღწევა გაუჭირდება და მისი მაღალი რეიტინგი მხოლოდ „ქართული ოცნების“ პრემიერ-მინისტრობით იყო გამოწვეული. ასეა თუ ისე, ქართულ პოლიტიკაში მალე საინტერესო სიახლეების მომსწრე გავხდებით. რა ნიშას აირჩევს გახარია, სულ მალე გამოჩნდება. ჯერჯერობით მხოლოდ იმის თქმა შეიძლება, რომ ის რადიკალიზაციის წინააღმდეგია და გუნდიც საკმაოდ მოძლიერებული ჰყავს სხვადასხვა პოზიციებზე.

142