ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის მშენებლობა

მიმოხილვა: 2020 წელი - „იდეალური შტორმი“ გაზის მსოფლიო ბაზარზე

67
(განახლებულია 20:49 10.01.2021)
2020 წელი გამოცდად იქცა კაცობრიობისთვის. კორომავირუსმა ნეგატიური გავლენა მოახდინა ცხოვრების ბევრ დარგსა და სფეროზე, მათ შორის ენერგეტიკაზეც.

იგორ იუშკოვი

თუმცა არა მარტო კორონავირუსმა, არამედ COVID-19-სგან გაძლიერებულმა სხვა ბევრმა მიზეზმაც მიგვიყვანა მასშტაბურ რყევებამდე მსოფლიო ენერგეტიკულ ბაზრებზე.

კოვიდი, ტრანზიტი და ფასები გაზსა და ნავთობზე

გაზის ევროპულ ბაზარზე თითქმის მთელი 2020 წლის განმავლობაშ ვითარება უკიდურესად მძიმე იყო. მყიდველებს გასული წელი კოვიდური პრობლემების კასრში ერთ კოვზ თაფლად დაამახსოვრებათ.

საქმე ისაა, რომ გაზის ფასი ევროპულ სპოტურ ბაზარზე 2020 წელს ცალკეულ მომენტებში ათას კუბომეტრზე 40-50 დოლარამდე ეცემოდა. ამასთან კორონავირუსის ეპიდემია ფასების ვარდნის მთავარი მიზეზი არ ყოფილა. წინაპირობები ჯერ კიდევ 2019 წელს ჩამოყალიბდა, როდესაც ევროპული კომპანიები და რუსული „გაზპრომი“ დიდ მოცულობებს ქაჩავდნენ გაზის მიწისქვეშა საცავებში იმის მოლოდინში, რომ 2020 წლის 1 იანვრიდან გაზის ტრანზიტი უკტრაინის გავლით შეჩერდებოდა. კიევთან ახალი შეთანხმების გაფორმების იმედი ძალიან მცირე იყო. ხოლო „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ მშენებლობის დასრულება, ისევე როგორც „თურქული ნაკადის“ ბალკანური გაგრძელებისა, 1 იანვრისთვის არ ესწრებოდა.

აშშ-ს სანქციებიც რომ არ დაეწესებინა, ეს გაზსადენები 2020 წლის ზამთარში მაინც ვერ გაეშვებოდა პროექტის შეთანხმების სტადიაზე დაბრკოლებების გამო. შედეგად მომხმარებლებიცა და „გაზპრომიც“ იმედოვნებდა, რომ სწორედ ევროპული გაზის მიწისქვეშა საცავები გახდებოდა უკრაინის გავლით ტრანზიტების ჩამნაცვლებელი.

ტრანზიტზე შეთანხმენას ხელი კი მოეწერა, მაგრამ ზამთარი თბილი გამოდგა, რის გამოც ევროპაში გაზის სადღეღამისო გამოყენება შეამცირა. საბოლოოდ ევროპელებმა ზამთარი ლამის სავსე საცავებით გალიეს. და მთელი 2020 წლის განმავლობაშიც ნაკლებ გაზს ყიდულობდნენ 2020-21 წლის ზამთრისთვის მოსამზადებლად.

მეორე უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი, რომელმაც გაზის ფასებზე გავლენა მოახდინა, გათხევადებული ბუნებრივი გაზის ჭარბი რაოდენობა გახდა. 2019-მა წელმა რეკორდი დაამყარა მსოფლიოში ამუშავებული გაზის გამათხევადებელი ქარხნების მოცულობის მხრივ. ნორმალურ ვითარებაშიც კი გლობალურ ეკონომიკაში თხევადი გაზის ესოდენ არსებითი ნამატის გადამუშავებას მსოფლიო რამდენიმე წელი მოუნდებოდა, სანამ მომხარების ზრდა გაზის გათხევადების საწარმოო სიმძლავრეებს არ დაეწეოდა.

ევროპის ბაზარზე ვითარება აზიაში თბილმა ზამთარმაც დაამძიმა, რომლის გამოც რეგიონში გაზის ფასმა დაიკლო. თხევადი გაზის ბევრმა მიმწოდებელმა თავისი გაზმზიდები ევროპისკენ გადაამისამართა, რითაც კიდევ მეტად გაზარდა შეთავაზებების სიჭარბე.

დამაგვირგვინებელ წერტილად იქცა კორონავირუსი. თავდაპირველად ის უპირატესად ჩინეთში ვრცელდებოდა და ქვეყნის ხელისუფლებაც სტანდარტული ზომებით ებრძოდა მას: ადამიანებს გადაადგილებას უკრძალავდნენ, რათა დაავადების გავრცელება შეეჩერებინათ. სამრეწველო აქტივობის შემცირების გამო ენერომატარებლების მოხმარება, მათ შორის, გაზისა, შემცირდა, რამაც ფასები ჯერ აზიის ბაზრებზე, შემდეგ კი ევროპაშიც ჩამოშალა. თავად ევროპაში გაზის მოხმარება მხოლოდ მცირედით შეასუსტა საწარმოების გაჩერებამ, თუმცა ლოკდაუნმა მაინც შეიტანა ამაში თავისი წვლილი.

„გაზპრომი“ ევროპაში, თურქეთსა და ჩინეთში

„გაზპრომი“ მთელი 2020 წლის განმავლობაში იტანჯებოდა ორი პრობლემისგან: ექსპორტი მოცულობების შემცირებითა და გაყიდვების ფასებით. წლის დასაწყისიდან სექტემბრამდე კომპანიას გაზის გაყიდვები უჭირდა. წლის პირველ ნახევარში „გაზპრომმა“ გაზის ექსპორტი 18%-ით შეამცირა - 78,9 მლრდ კუბომეტრამდე. ერთი წლით ადრე ეს მაჩვენებელი 96.4 მლრდ იყო.

ამასთან ევროპაში რუსეთიდან გაზის ექსპორტი იმაზე მეტად შემცირდა, ვიდრე სხვა მიმწოდებელი ქვეყნებიდან. ეს „გაზპრომის“ გრძელვადიანი კონტრაქტების ფასწარმოქმნის თავისებურებებით აიხსნება. ბევრ შეთანხმებაში გაზის ფასი ნავთობის ფასზეა დამოკიდებული - როგორც წესი, ექვსთვიანი ჩამორჩენით. ანუ, იცი რა ნავთობის ფასი დღეს, შეიძლება განსაზღვრო, რამდენი ეღირება გაზი ნახევარი წლის შემდეგ ასეთი კონტრაქტით. შესაბამისად, 2020 წლის პირველ ნახევარში რუსული გაზის ფასი ნავთობზე მიბმული კონტრაქტების მიხედვით, 2019 წლის ბოლოს არსებული ფასებით განისაზღვრებოდა. გამომდინარე იქიდან, რომ ნავთობი მაშინ შედარებით ძვირი ღირდა - ბარელი 60-70 დოლარი, გაზიც იმაზე ძვირი იყო, ვიდრე სპოტურ ბაზარზე. შესაბამისად მომხმარებელი უფრო იაფი გაზის ყიდვას არჩევდა, რითაც „გაზპრომისგან“ შესყიდვებს ამცირებდა.

შემოდგომაზე ვითარება შეიცვალა: რუსულ გაზზე ფასებმა მკვეთრად იკლო, ვინაიდან მასზე 2020 წლის მარტ-აპრილში ნავთობზე ფასების დაწევამ მოახდინა გავლენა. და ევროპამ გაიაფებული რუსული გაზის შესყიდვა დაიწყო.

ცალკე უნდა ითქვას რუსული გაზის მიწოდებაზე თურქეთში. „გაზპრომის“ გაყიდვები იქ იმაზე მეტად ჩამოიშალა, ვიდრე სხვა ქვეყნებში: წლის პირველ ნახევარში მიწოდებები 1,7-ჯერ შემცირდა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით. ხოლო ზაფხულში „გაზპრომმა“ თურქეთისთვის გაზის მიმწოდებელთა შორის პირველი ადგილი დაკარგა და აუტსაიდერებში აღმოჩნდა. ეს რამდენიმე მიზეზით მოხდა. პირველი, რომ თურქულ კომპანიებთან „გაზპრომს“ უპირატესად ზემოთ ნახსენები ტიპის კონტრაქტები ჰქონდა - ნათობთან ბმით. ამიტომაც რუსული გაზი თხევადი გაზის მიმწოდებლებთან ფასის მხრივ აგებდა.

მეორე: 2020 წელს ერთბაშდ რამდენიმე იმპორტიორს, მათ შორის სახელმწიფო კომპანია Botas-ს, „გაზპრომთან“ კონტრაქტი ამოეწურა. ამიტომ თურქი პარტნიორები ცდილობდნენ, ზეწოლა მოეხდინათ რუსულ კონცერნზე, ცდილობდნენ რა დაბალი ფასი გამოეძალათ მომავალი პერიოდისთვის. ისინი ყოველმხრივ წარმოაჩენდნენ, რომ რუსული გაზი აღარ სჭირდებოდათ, ამიტომ „გაზპრომს“ არსებითად უნდა დაეკლო ფასი იმისთვის, რომ ახალი კონტრაქტი გაფორმებულიყო.

მესამე: 2019 წელს თურქეთმა აზერბაიჯანული გაზის იმპორტირება დაიწყო TANAP-ის ახალი გაზსადენით, რამაც კონკურენცია გააძლიერა. და საბოლოო ჯამში თურქეთის პოლიტიკური ხელისუფლება ახალისებს სწორედ რუსულ გაზზე უარის თქმას, ვინაიდან ეს ორი ქვეყანა სხვადასხვაგვარად უყურებს სირიის, ლიბიისა და მთაინი ყარაბაღის პრობლემებს.

არასტაბილური ვითარება იყო რუსული გაზის ჩინეთში გაზსადენ „ციმბირის ძალის“ მიწოდების კუთხითაც. წლის დასაწყისშ ზოგი მედიასაშუალება ავრცელებდა ინფორმაციას, რომ „გაზპრომს“ პრობლემები ჰქონდა ჩაიანდინისა და კოვიკტინის საბადოებზე, რომლებიც არის კიდევ სარესურსო ბაზა „ციმბირის ძალისთვის“. კონტრაქტის თანახმად, „გაზპრომს“ 2020 წელს ჩინეთისთვის 5 მლრდ კუბომეტრი უნდა მიეწოდებინა, საიდანაც 4,25 მლრდ კუბომეტრზე ვრცელდებოდა პირობა „აიღე ან გადაიხადე“. მაგრამ წლის პირველ ნახევარში კონცერნმა ჩინეთს მხოლოდ 1,57 მლრდ კუბომეტრი მიჰყიდა. მაგრამ ჩამორჩენა გაზის მოპოვებაში პრობლემებით კი არ აიხსნებოდა, არამედ მყიდველის საქციელით. „გაზპრომსა“ და CNPC-ს შორის მანამდე გაფორმებულ კონტრაქტს ნავთობზე ჰქონდა ბმა. ამიტომ ჩინური კომპანია წლის უმეტეს დროს უფრო იაფ, გათხევადებულ გაზს ყიდულობდა, ვიდრე რუსული იყო.

2021 წელის ასევე რთული წელი იქნება გაზის მწარმოებლებისთვის. გაზის ბაზრებზე შეთავაზებების სიჭარბე და სასტიკი კონკურენცია ნარჩუნდება. თუმცა შემთხვევათა ისეთი ერთობლიობა, როგორც 2020 წელს იყო, უკვე აღარ მოხდება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

67
ბათუმში ოპოზიციის აქცია

საქართველოს ხელისუფლება VS ოპოზიცია: არსებობს თუ არა მოლაპარაკების იმედი

38
(განახლებულია 15:20 27.01.2021)
ოპოზიციური პარტიების უმეტესობამ პარლამენტის საბოლოოდ დატოვების გადაწყვეტილება მიიღო და მმართველ პარტიას კვლავ მოლაპარაკება შესთავაზა.

სადეპუტატო უფლებამოსილების მოხსნის შესახებ განაცხადები ოპოზიციამ ჯერ კიდევ დეკემბერში შეიტანა, როდესაც მეათე მოწვევის პარლამენტი თავის პირველ სხდომაზე შეიკრიბა. თუმცა მმართველმა პარტია „ქართული ოცნება - დემოკრატიულმა საქართველომ“, რომელსაც საპარლამენტო უმრავლესობა აქვს მოპოვებული, ოპოზიციას მოსაფიქრებლად დრო მისცა. პარალელურად კი იმ ცვლილებათა პაკეტის განხილვა დაიწყო, რომელთა მიღების შედეგად მეამბოხე სუბიექტებს დაფინანსება ჩამოერთმევათ.

თუმცა „ქართული ოცნების“ იმედები არ გამართლდა და ოპოზიციამ არ გადაიფიქრა.

„ვაცხადებთ, რომ მუქარა ოპოზიციური პარტიებისთვის საკანონმდებლო დონეზე სადამსჯელო სანქციების შემოღების შესახებ და მანდატების შეჩერების პროცესის გაწელვა არანაირ შედეგს არ გამოიღებს“, – ნათქვამია განცხადებაში, რომელსაც ხელს ექვსი ოპოზიციური პარტია აწერს.

ერთობლივ განცხადებას ხელი არ მოაწერა „პატრიოტთა ალიანსმა“, რომელმაც საბოლოოდ დაკარგა საპარლამენტო პარტიის სტატუსი, ხოლო მის ადგილებს პარლამენტში იკავებს ყველასათვის უცნობი ახალი ძალა „ევროპელი სოციალისტები“. აგრეთვე განცხადებას ხელი არ მოაწერეს პარტიებმა „მოქალაქეები“ და „ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩი“.

ამასთან, თუ „მოქალაქეები“ მზად არიან პარლამენტში შესასვლელად, „გირჩი“ ბოიკოტის რეჟიმში იმყოფება და ჯერ კიდევ იტოვებს იმედს, რომ ოპოზიცია საკანონმდებლო ორგანოში დაბრუნდება.

მოლაპარაკებების აჩრდილი

ამავე განცხადებაში ოპოზიციური პარტიები კიდევ ერთხელ აცხადებენ, რომ მზად არიან მოლაპარაკებებისთვის მმართველ პარტიასთან, მაგრამ მხოლოდ მთავარი მოთხოვნის შესახებ – ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებზე.

ამ მოთხოვნას კატეგორიულად არ ეთანხმება „ქართული ოცნება“. უფრო მეტიც, პარტიის ერთ-ერთმა ლიდერმა გია ვოლსკიმ მიანიშნა, რომ „ქართულ ოცნებას“ შეუძლია უარი უთხრას ოპოზიციას პარლამენტის დატოვებაზე.

„ოპოზიციას სურს ეს საკითხი გამოიყენოს არა სამართლიანობისთვის, არამედ რაღაც დესტრუქციული პროცესების განვითარების მიმართულებით და ასევე საკუთარი თავის უფლებააყრილად წარმოჩენის მიზნით, მთლიანობაში – საქართველოს ინტერესების დაზიანების მიზნით. წინასწარ ვერ გეტყვით, პარლამენტი რა გადაწყვეტილებას მიიღებს, მაგრამ... ფაქტია, საერთაშორისო დონეზე მკაცრი მოთხოვნაა, რომ პარლამენტში იყოს მუშაობა და არა პირიქით, დაპირისპირების ეს ხარისხი იყოს შენარჩუნებული პოლიტიკურ ველზე“, – განაცხადა ვოლსკიმ.

ხოლო როგორც მისმა თანაპარტიელმა გურამ მაჭარაშვილმა აღნიშნა, ის იმედოვნებს, რომ ოპოზიცია ან თუნდაც მისი ნაწილი გონს მოეგება და შევა პარლამენტში, თუმცა მოლაპარაკებების გაგრძელებასთან დაკავშირებით კითხვის ნიშანი დასვა.

„ოპოზიციის განცხადება, რომ მოლაპარაკებას დავუბრუნდეთ, ეს არის „გაღმა შეედავეს“ პრინციპი იქიდან გამომდინარე, რომ მათ ახალი არაფერი უთქვამთ არც საზოგადოებისთვის და არც საკუთარი ამომრჩევლისთვის, გარდა აბსურდული მოთხოვნისა, რაც უკავშირდება რიგგარეშე არჩევნების დანიშვნას“, – განაცხადა მაჭარაშვილმა.

იმ დღემდე კი, როდესაც პარლამენტი მიიღებს საბოლოო გადაწყვეტილებას იმ ერთადერთ საკითხზე, რომელიც ოპოზიციას ვაჭრობის საბაბს აძლევს, სადეპუტატო მანდატებზე, სულ უფრო ცოტა დრო რჩება. მანდატების გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ პარლამენტს უკვე შეუძლია აღარ გაითვალისწინოს ოპოზიციის შეხედულება და ქვეყნისთვის მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილები, წინასწარი გათვლებით, 99 ადამიანის შემადგენლობით მიიღოს. მართალია, ის ვერ შეძლებს საკონსტიტუციო კანონების მიღებას, მაგრამ თავისი სურვილისამებრ ნებისმიერ სხვა კანონს შეცვლის.

მეტიც, მმართველ პარტიას უკვე აღარ აქვს შეთანხმების იმედი, ამიტომ ის უახლოეს დროში მიიღებს ცვლილებებს, რომლებიც „ალიანსიდან“ შესულ მცირერიცხოვან ჯგუფს მისცემს შესაძლებლობას, ჰყავდეს თავისი წარმომადგენლები კომიტეტებში, დაესწროს საპარლამენტო ბიუროს და ვიცე-სპიკერის თანამდებობა დაიკავოს.

38
ნაღმმზიდი „დონალდ კუკი“

მიმოხილვა: ამერიკული „დონალდ კუკი“ სწავლებაზე პირობითად განადგურდა

15
როცა რუსეთის საზღვაო საზღვრებთან პირობითი მოწინააღდეგე ჩნდება, მას ოპერატიულად ხვდებიან სამხედრო-საზღვაო ძალები

და პირობითად ანადგურებენ წყალზედა გემებს, წყალქვეშა ნავებს, ავიაციასა თუ სანაპირო სარაკეტო კომპლექსებს. ან ყველაფერს ერთად. ეს ყოველდღიური და მრავალ ვარიანტიანი სამხედრო სწავლებაა.

ამერიკული ესკადრონული ნაღმმზიდი „დონალდ კუკი“ 23 იანვარს შავ ზღვაში შევიდადა სტანდარტული „სამიზნე სიტუაცია“ შექმნა რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ეფექტური საბრძოლო მომზადებისთვის.

თავდაცვის მართვის ეროვნულ ცენტრში ლაკონიურად განაცხადეს: „შავი ზღვის ფლოტის ძალებმა და საშუალებებმა დევნა წამოიწყეს“. იმავე დღეს, მედიის მონაცემებით, რუსეთის სამხედრო-კოსმოსური ძალების ექვსმა საბრძოლო თვითმფრინავმა პირობითი შეტევა მიიტანეს ამერიკულ ნაღმმზიდზე ყირიმის ნახევარკუნძულიდან დაახლოებით 300 კმ-ს დაშორებით. გამანადგურებელ Су-30-სა და Су-27-ის წყვილი, ასევე ორი ფრონტული ბომბდამშენი Су-24 ყირიმის ავიაბაზებიდან აფრინდნენ და მოწინააღმდეგის პირობითი ნეიტრალიზაცია დაამუშავეს.

რეაქცია სრულიად ადეკვატურია აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ხომალდების აქტიურობაზე რუსეთის საზზღვაო საზღვრებთან. ორი თვით ადრე ფრთოსანი რაკეტებით აღჭურვილმა ესკადრონულმა ნაღმმზიდმა „ჯონ მაკკეინმა“ დარღვია რუსეთის საზღვარი პეტრე დიდის ყურეში. ის წყნარი ოკეანის ფლოტის ხომალდმა „ადმირალმა ვინოგრადოვმა“ განდევნა ნეიტრალურ წყლებში გატარნვის მუქარით. მაშინ ამერიკულმა საზღვაო სარდლობამ განაცხადა, რომ არ აღიარებს ყურეს რუსეტის კუთვნილებად. ყირიმის მახლობლად პროვოკაციის გამეორების ალბათობა მაღალია. ამიტომ 23 იანვარს რუსეთმა მაშინვე დაანახა „დონალდ კუკს“ მტკიოცე მოქმედებებისთვის მზადყოფნა.

გარდა ამისა, შავი ზღვის ფლოტში კრიზისულ სიტუაციებში მოქმედებების მხრივ წვრთნები ჩატარდა. შემდეგ რუსეთის ფლოტმა შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში ათასობით კვადრატული კილომეტრი დახურა ნაოსნობისთვის საბრძოლო მომზადების გეგმიური ღონისძიებების მიზნით. სპეციალისტების აზრით, ეს უკანასკნელი არ უკავშირდება „დონალდ კუკის“ ვიზიტს, მაგრამ რეგიონში მზარდ სამხედრო-პოლიტიკურ დაძაბულობას კი ასახავს.

პიკირებადი ბომბდამშენის ტაქტიკა

„დონალდ კუკს“ 60 ფრთოსანი რაკეტა „ტომაგავკის“ ზიდვის უნარი აქვს, ბორტზე აქვს ნავსაწინააღმდეგო რაკეტები ASROC-ი, საზენიტო რაკეტები „სტანდარტი“, რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის კომპონენტური სისტემები „იჯისი“, საბრძოლო საინფორმაციო-მმართველი სისტემა. ასეთი ფეთქებადსაშიში არსენალი, დიდი ალბათობით, არ უნდა ემსახურებოდეს რეგიონულ სტაბილურობას.

ნაღმმზიდის „ნაპირის საწინააღმდეგო“ საიერიშო შესაძლებლობები მნიშვნელოვანია, ჰაერსაწინააღ,დეგო სისტემის ეფექტურობა საბრძოლო ვითარებაში შემოწმებული არ არის, ხოლო „ტომაგავკები“ ვერაფრით დაეხმარება საზღვაო ბრძოლაში.

„დონალდ კუკი“ აშშ-ის მე-6 ფლოტში შედის და რეგულარულად ჩნდება რუსეთის საზღვრების სიახლოვეს შავ და ბალტიის ზღვებში 2014 წლიდან. იმავე წელს ნაღმმზიდის ეკიპაჟი ახლოს გაეცნო რუსულ ფრონტულ ბომბდამშენ Су-24-ს, რომელმაც 12-ჯერ შემოუფრინა მას. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მონაცემებით, მაშინ Су-24-ის ბორტზე განთავსებულმა რადიო-ელექტრონული ბრძოლის აპარატურამ პირველად გამოიყვანა მწყობრიდან „დონალდ კუკის“ რთული ელექტრონიკა. მეორედ Су-24-მა „კუკის“ აპარატურა 2018 წლის გაზაფხულზე „გათიშა“. 2021 წელს კი წინაარმდეგობის ტაქტიკა შესამჩნევად შეიცვალა - ბოლო თვეებში ნაღმმზიდი ზედმეტად ხშირად სტუმრობს შავი ზღვის რეგიონს.

რუსეთი იძულებულია, გააძლიეროს სამხედრო დაჯგუფება და აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებისა და ნატოს საწინააღმდეგო ტაქტიკა შეცვალოს სამხრეთ-დასავლეთ სტრატეგიული მიმართულებით. შავი ზღვის ფლოტმა ბოლო წლებში ექვსი წყალქვეშა ნავი, რამდენიმე ფრეგატი და მცირე სარაკეტო ხომალდი მიიღო. ყირიმში საზენიტო რაკეტა „ტრიუმფები“ და „პანცირების“ რამდენიმე დივიზიონია განთავსებული. სევასტოპოლში მალე გამოჩნდება შეტყობინების ახალი რადიოლოკაციური სადგურები.

რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტი ასევე აქტიურად აფართოვებს გავლენას ხმელთაშუა ზღვაში, სადაც დღეისათვის ათამდე საბრძოლო ხომალდი და წყალქვეშა ნავია განთავსებული, რაც ამერიკული ფლოტის მოქმედი ხომალდების რაოდენობას აჭარბებს.

Defense News-ის ინფორმაციით, რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში განთავსებული სანაპირო-სარაკეტო კომპლექსი „ბასტიონი“ მოსკოვს სტქტიკის გაკონტროლებისა და ალიასკაზე სამიზნეების განადგურების შესაძლებლობას აძლევს.

აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების სტრატეგიის ირიბი სარკე

„რუსეთი ყოველთვის ღიზიანდებოდა ამერიკული ხომალდების ყოფნით შავ ზღვაში, ვინაიდან ისინი დიდი სიშორის ფრთოსანი რაკეტებითა და ძლიერი რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვით არიან შეიარაღებული. რუსები ასეთ საფრთხეებს სტრატეგიულად აღიქვამენ და არასდროს დაუშვებენ, რომ არსენალის ეს ტიპი ასე ახლოს მდებარეობდეს მათ დასახლებულ პუნქტებთან ან კრიტიკულ ინფრასტრუქტურასთან“, - განაცხადა რუსეთის კვლევის სამხედრო-ანალიტიკური ცენტრ CNA-ს დირექტორმა მაიკლ კოფმანმა.

მაგრამ ვაშინგტონიც გაღიზიანებულია რუსეთის ფლოტის მრავალმიზნობრივი და სტრატეგიული სუბმარინების ყოფნით, სტრატეგიული ბომბდამშენები ფრენით აშშ-ის ნაპირების სიახლოვეს (ნეიტრალურ წყლებსა თუ საერთაშორისო საჰაერო სივრცეში). ცალმხრივი უსაფრთხოება არ არსებობს, მაგრამ აშშ-ს თავისი სტრატეგია აქვს.

საოკეანო სივრცეებზე კონტროლი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია „ამერიკელებისა და მათი მოკავშირეების ნავიგაციის თავისუფლებისათვის“ და ასევე მოწინააღმდეგის სანაპიროზე „ძალის პროეცირებისათვის“. შესაბამისად, რუსეთის მთავარი „დანაშაული“ – ეს თავდაცვისუნარიანობის მნიშვნელოვანი განმტკიცებაა.
პათოსურ შეგონებებს შესაძლოა პენტაგონის პროვოკაციები და ოპერაციები მოჰყვეს ზღვასა და ხმელეთზე. ამიტომ რუსეთის ფლოტი იძულებულია, სულ უფრო მტკიცედ დააბრუნოს მრავალპორალური მსოფლიოს მკაცრ რეალობაში ამერიკელი პარტნიორები.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

15
კომპიუტერის მომხმარებელი

ქართველმა პროგრამისტებმა როლური ონლაინ-თამაში The Way of Wrath შექმნეს

0
The Way of Wrath - საქართველოში პირველი მასშტაბური კომპიუტერული როლური თამაში 30-საათზე მეტი ხანგრძლივობის სათამაშო პროცესით

თბილისი, 27 იანვარი – Sputnik. ქართველმა დეველოპერებმა შექმნეს ახალი როლური კომპიუტერული თამაში The Way of Wrath - ის Kickstarter-ის ვებგვერდზე 1 თებერვალს გამოვა.

Kickstarter - ეს არის ონლაინ-პლატფორმა, რომელიც შექმნილია ფულადი სახსრების მოსაზიდად შემოქმედებითი, მეცნიერული და საწარმოო პროექტების სარეალიზაციოდ, კრაუდფანტინგის, ანუ ნებაყოფლობითი შემოწირულობების სქემით. Kickstarter-ი აფინანსებს სხვადასხვა პროექტებს - მაგალითად, დამოუკიდებელი კინემატოგრაფის ფილმების, კომიქსების, ვიდეოთამაშების, მუსიკის შექმნას და სხვ.

Kickstarter-ის კამპანია ერთ თვეს გაგრძელდება, თანხების შეგროვების ხარჯზე თამაში უფრო დემოკრატიულ ფასად იქნება ხელმისაწვდომი. ამის შემდეგ გაყიდვები Kickstarter-ზე შეწყდება და ფინალური თამაშის გამოსვლისთანავე The Way of Wrath იქნება ხელმისაწვდომი Steam-ზე, GOG-ზე და სხვა ონლაინ-რესურსებზე.

The Way of Wrath - საქართველოში პირველი მსხვილმასშტაბიანი კომპიუტერული როლური თამაში 30-საათზე მეტი ხანგრძლივობის სათამაშო პროცესით. ეს კომპლექსური თამაშია - მასში ბრძოლების გარდა შესაძლებელია თევზის ჭერა, ნადირობა, მეგობრებთან ერთად მინი-თამაშების გამართვა და სხვ.

თამაშის სიუჟეტით, მოქმედება ხდება ძველ დროში - ბრინჯაოს ხანაში. ტომი სახელად ტეინ-ტეინ იმპერიასთან ათწლიან ომს გადაურჩა, გაიჭედა ნანგრევებში და მასობრივ შემოტევას ელოდება. აქ ყველა არჩევანს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს.

როგორც თამაშის თანაავტორი, არტ-დირექტორი და პირველი ქართული 3D-მულტფილმ „ჯინოს“ შემქმნელი დათო კიკნაველიძე ამბობს, თამაში იქნება ხელმისაწვდომი პერსონალურ კომპიუტერებზე, PlayStation, Nintendo, Xbox მოწყობილობებზე. თამაშის ისტორიისა და ლექსიკის გათვალისწინებით, მას აქვს ასაკობრივი შეზღუდვა 18+.

0