ნათია თურნავა

საქართველოს ეკონომიკა პანდემიის პერიოდში ეკონომიკის მინისტრის 2020 წლის ანგარიში

118
(განახლებულია 14:39 15.12.2020)
2020 წელს ეკონომიკის ვარდნა 5% იქნება, მაგრამ 2021 წელს მოსალოდნელია 4,3%-იანი ეკონომიკური ზრდა, განაცხადა ეკონომიკის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელმა.

თბილისი, 15 დეკემბერი – Sputnik. 2019 წლის საქართველოს ეკონომიკურმა წარმატებამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა 2020 წელს კორონავირუსის პანდემიასთან ბრძოლაში, განაცხადა ეკონომიკის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელმა ნათია თურნავამ სამინისტროს წლიური ანგარიშის წარდგენისას.

კორონავირუსის პანდემიამ საქართველოს ეკონომიკას უზარმაზარი ზიანი მიაყენა. ის პრაქტიკულად ყველა სფეროს შეეხო. ბევრი ადამიანი სამსახურის გარეშე დარჩა, ბიზნესი სტაგნაციას განიცდის და ისინი, ვინც ჯერ კიდევ ახერხებს თავის გატანას, ყოველდღიურად იბრძვის გადარჩენისთვის. პანდემიის შედეგების შესარბილებლად მთავრობამ აპრილში მოსახლეობისა და ბიზნესის დასახმარებლად ანტიკრიზისული გეგმა შეიმუშავა, რომელიც რამდენიმე ეტაპად ხორციელდება.

„ის, როგორ ებრძოდა მთავრობა პანდემიას და რამდენად მომზადებული დავხვდით ამ დიდ გამოწვევას, დიდწილად აიხსნება გატარებული რეფორმებით და მიღწეული წარმატებით 2019 წელს“, – განაცხადა თურნავამ.

საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, პანდემიის პირველივე დღეებიდან ქვეყანაში შეიქმნა კორონავირუსის გავრცელებასთან ბრძოლის საგანგებო საკოორდინაციო შტაბი, სადაც ყველა უწყებამ გადაინაწილა ამოცანები პრობლემის მოსაგვარებლად, მათ შორის, კოლოსალური სამუშაო ეკონომიკის სამინისტროს ერგო. მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადაიდგა მოსახლეობისა და ბიზნესის დასახმარებლად, ნათქვამია სამინისტროს ანგარიშში.

მოსახლეობის დახმარება

- პირებმა, რომლებმაც დაკარგეს სამსახური, მიიღეს ფულადი დახმარება 1200 ლარის ოდენობით – 200 ლარი თვეში ექვსი თვის განმავლობაში. პროგრამა 2021 წლის პირველ ნახევარშიც გაგრძელდება.

- ერთჯერადი 300-ლარიანი დახმარება თვითდასაქმებულებისთვის მკაცრი შეზღუდვების პერიოდში.

- წერტილოვანი შეზღუდვების პირობებში ერთჯერადი 300-ლარიანი დახმარება ყველა დაქირავებული დასაქმებულისთვის, ინდმეწარმეებისთვის, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმეებისთვის, მიკრობიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირებისთვის, თვითდასაქმებულებისთვის, რომელთა საქმიანობა შეჩერებულია.

- დამატებითი დახმარება სოციალურად მოწყვლადი ჯგუფებისთვის, მათ შორის, მრავალშვილიანი ოჯახებისა და შშმ პირთათვის.

- ერთჯერადი 200-ლარიანი უნივერსალური დახმარება ბავშვებისთვის.

- უნივერსიტეტებში სწავლის საფასურის ანაზღაურება სოციალურად დაუცველი სტუდენტებისთვის.

- ნოემბრიდან ოთხი თვის განმავლობაში კომუნალური გადასახადების სუბსიდირება 200 კვტ/სთ მოხმარებულ ელექტროენერგიასა და 3 კუბურ მეტრ მოხმარებულ ბუნებრივ აირზე. პირველ ეტაპზე დახმარებით ისარგებლა 1,1 მილიონმა აბონენტმა. სუბსიდიები გაგრძელდება მიმდინარე წლის ნოემბრიდან 2021 წლის თებერვლის ჩათვლით.

ბიზნესის მხარდაჭერა

სახელმწიფო პროგრამა „აწარმოე საქართველოში“ ბიზნესის მხარდაჭერის ერთ-ერთი ძლიერი ბერკეტი გახდა, განსაკუთრებით, პანდემიისგან დაზარალებული სექტორებისთვის.

„აწარმოე საქართველოში“ – საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული პროექტია, მიმართული ადგილობრივი წარმოების წახალისებისკენ. სააგენტო აერთიანებს სახელმწიფო პროგრამებს, მიმართულს ბიზნეს-სექტორის წახალისებისა და ეკონომიკური განვითარებისკენ. მეწარმეების დახმარების მიზნით კრიზისის პირობებში კორონავირუსის პანდემიის გამო გადაწყდა პროგრამის გაფართოება.

2020 წლის განმავლობაში, მიუხედავად პანდემიისა, დაფინანსდა 78 ახალი პროექტი, დამტკიცებული კრედიტების თანხამ შეადგინა 96 მილიონი ლარი, ინვესტიციის მოცულობამ ჯამში – 161 მილიონი ლარი.

მიკრო- და მცირე ბიზნესის მხარდაჭერის საგრანტო პროგრამის ბიუჯეტი პრაქტიკულად გაორმაგდა და 40 მილიონ ლარამდე გაიზარდა.

გარდა ამისა, თურნავამ ისაუბრა ბიზნესისთვის გაცემულ დახმარებაზე საკრედიტო-საგარანტიო პროგრამის ფარგლებში. პროექტების რაოდენობაა – 121, გარანტირებული კრედიტების მოცულობა – 77,5 მილიონი ლარი.

მცირე და საოჯახო სასტუმროებისთვის საბანკო კრედიტის პროცენტის სუბსიდირების მექანიზმის ფარგლებში სააგენტომ 2 199 პროექტი 31 მილიონი ლარით დააფინანსა.

რაც შეეხება ტურისტული კომპანიების საბანკო გარანტიების სუბსიდირების მექანიზმს, პროგრამას ჰყავს 33 ბენეფიციარი, გაცემულია 244 ათასი ლარის ოდენობის სუბსიდია.

იმ მოქალაქეთა იპოთეკური კრედიტების სუბსიდირების პროგრამის ფარგლებში, რომელთაც ბინის შეძენა წლის ბოლომდე სურთ, დამტკიცებულია 614 მილიონი ლარის ოდენობის 6 317 კრედიტი.

გარდა ამისა, სარესტორნო ინდუსტრიის ობიექტებისთვის ლიზინგისა და კრედიტების პროცენტების სუბსიდირებაზე უახლოესი ექვსი თვის განმავლობაში სახელმწიფო გამოყოფს დაახლოებით 30 მილიონ ლარს. პროგრამით სარგებლობას 1,5 ათასამდე ობიექტი შეძლებს.

ელექტრონული პლატფორმები

თურნავას თქმით, მიმდინარე წელს ქვეყანაში ამუშავდა რამდენიმე ელექტრონული პლატფორმა, შექმნილი ანტიკრიზისული გეგმის ფარგლებში.

ივლისიდან შეიქმნა ბიზნეს-ვიზიტების პლატფორმა, რომელიც, მიუხედავად პანდემიისა და შეზღუდვებისა, ბიზნეს-ვიზიტორებსა და ინვესტორებს შესაძლებლობას აძლევს, უსაფრთხოდ ჩამოვიდნენ საქართველოში. თურნავას ინფორმაციით, უკვე დამუშავებულია 18 ათასამდე განაცხადი.

პროგრამაში „იმუშავე საქართველოდან“ მონაწილეობის მისაღებად შემოვიდა 1 415 განაცხადი, ქვეყანაში ჩამოსვლის ნებართვა უკვე მიიღო ათასამდე უცხოელმა.

ეკონომიკა პანდემიის პირობებში

ქვეყანაში ამუშავდა ახალი სამთავრობო პროგრამა „სახელმწიფო შენი პარტნიორია“, რომელიც რეგიონების მცხოვრებლებს ბიზნესის დაწყებაში და ადგილებზე სახელმწიფო პროგრამებით სარგებლობაში ეხმარება.

აქტიური რეფორმები გატარდა სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციის მიმართულებით. კერძოდ, სტრუქტურულად გაერთიანდა ორი სხვადასხვა ორგანიზაცია: ქონების მართვის და საფინანსო მომსახურების და ახლა უძრავი და მოძრავი ქონების მართვა ერთი ფანჯრის პრინციპით ხორციელდება.

გარდა ამისა, 2019 წლის ბოლოს ამოქმედდა პროექტი „100 საინვესტიციო წინადადება ბიზნესს“, რომელიც წარმატებით გაგრძელდა 2020 წლის განმავლობაში. მუდმივად იმართებოდა 100 პარალელური აუქციონი, ხოლო 2020 წელს პროექტის ფარგლებში გაიყიდა 43 მილიონი ლარის საპრივატიზაციო თანხის 88 ობიექტი.

სულ 2020 წელს სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციის შედეგად 124 მილიონი ლარის მობილიზება მოხერხდა.

სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიებზე ბიზნესს 100 პარალელური ელექტრონული აუქციონი შესთავაზეს. აუქციონებზე 433 ასეთი ლიცენზია გაიყიდა. ქვეყნის მასშტაბით საბადოებზე 2 ათასზე მეტი სამუშაო ადგილი შეიქმნა. მოზიდული ინვესტიციების მოცულობამ 20,8 მილიარდი ლარი შეადგინა.

წარმატებები ენერგეტიკაში

თურნავას თქმით, ენერგეტიკის სექტორის განვითარება სწრაფი ტემპებით მიმდინარეობს. ეკონომიკის სექტორის რეფორმების განსახორციელებლად საჭირო საკანონმდებლო ბაზა პრაქტიკულად დასრულებულია, შეიქმნა ენერგეტიკული ბირჟა, რომელიც სატესტო რეჟიმში მუშაობს.

2020 წელს რეალიზებულია მნიშვნელოვანი ენერგეტიკული პროექტები, რომლებიც ქვეყნის ენერგოდამოუკიდებლობის განმტკიცებაზეა მიმართული: ექსპლუატაციაში შევიდა ან მშენებლობის ეტაპზე გადავიდა 670 მეგავატის საერთო დადგმული სიმძლავრის ჰიდროსადგურები. ექსპლუატაციაში შევიდა 230 მეგავატი სიმძლავრის თბოელექტროსადგური „გარდაბანი-2“, რომელიც უახლესი ტექნოლოგიებით არის აღჭურვილი. ახლახან დასრულდა ინტერესთა გამოხატვა რიგით მესამე კომბინირებული ციკლის თბოსადგურზე „გარდაბანი-3“ (272 მეგავატი სიმძლავრის).

ასევე რეალიზებულია მრავალრიცხოვანი პროექტები ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის განვითარების კუთხით: აშენდა ორი მაგისტრალური გაზსადენი, ქვესადგურები, მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზები.

პერსპექტივები და სამომავლო გეგმები

2020 წელს მშპ-ის 5%-ით შემცირების შემდეგ 2021 წელს 4,3%-იანი ზრდა არის მოსალოდნელი. 2021-2024 წლებში საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ზრდა ექნება, საშუალოდ – 5,3%. გაზრდილი საგარეო ვალი ეტაპობრივად შემცირდება.

იგეგმება სტრუქტურული რეფორმების გაგრძელება: კაპიტალის ბაზრის განვითარება, რეფორმები ენერგეტიკის სფეროში, წიაღისეულის სექტორის მასშტაბური რეფორმა, სახელმწიფო საწარმოების ეფექტურობის გაზრდა.

გარდა ამისა, საქართველოს მთავრობა გააგრძელებს კონსულტაციებს აშშ-თან თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმების გაფორმების თაობაზე, მოლაპარაკებები მიმდინარეობს ინდოეთთან და ისრაელთანაც. ასევე ჩატარდება კვლევა, რომელიც სამხრეთ კორეასთან თავისუფალი სავაჭრო რეჟიმის შეთანხმების მიზანშეწონილობას შეისწავლის.

საქართველოს ხელისუფლება გააგრძელებს ქვეყნის ტერიტორიაზე გამავალი სატრანზიტო დერეფნის გაძლიერებას. დასრულდება ბაქო–თბილისი–ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალის პროექტი, რკინიგზის მოდერნიზაციის პროექტი, ფოთში საპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარება.

ფოთის პორტი გაფართოვდება: ინვესტორებმა შეთანხმება უკვე გააფორმეს >>

კვლავ დაიწყება მუშაობა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის პროექტზე. საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების და საკონსულტაციო კომპანიების მონაწილეობით იგეგმება პირობების განახლება ინტერესთა გამოხატვაზე, პროექტთან დაკავშირებული ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევების გადამუშავება, შერჩევის პროცედურის ჩატარება.

118
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა (908)
პუტინი დავოსის ონლაინ-ფორუმზე

დავოსის ფორუმი შედგა: პასუხი გაეცა კითხვას „რა ვაკეთოთ?“

2
(განახლებულია 15:40 28.01.2021)
დიაგნოზის დასმა რთული საქმეა, მაგრამ არც წამლის შერჩევაა მარტივი. განსაკუთრებით, თუ მთელ მსოფლიოზეა საუბარი, განსაკუთრებით, თუ ყველასთვის ნათელია, რომ მსოფლიო უბრალოდ კი არ ჩაეფლო კრიზისში, არამედ ტანჯვით გადააქვს გლობალური ეპოქის ცვლა.

დმიტრი კოსირევი

დავოსის ვირტუალურ ფორუმს, რომელიც ამ კვირაში გაიმართა, თითქოს სწორედ  ასეთი მიზანი ჰქონდა: შეეკრიბა საუკეთესოები და უძლიერესები, რათა მთელი მსოფლიოსთვის შესანიშნავი მომავლის საერთო გზა მოეძებნათ. და იქ გამომსვლელთაგან ყველაზე საინტერესო ისინი უნდა იყვნენ, ვინც თქვა: ასეთი გზა არსებობს, ხვალ გუშინდელზე უკეთესი უნდა იყოს და მსოფლიოს ამის გაკეთება შეუძლია.

 ბოლო დროს ხშირად ვისმენთ, რომ „მსოფლიო ისეთი აღარასდროს იქნება, როგორიც იყო“, რომ იქნება სრული საშინელება. დავოსის ორგანიზატორმა კლაუს შვაბმაც... თუმცა ამაზე ოდნავ მოგვიანებით, ახლა კი ოპტიმისტებზე ვილაპარაკოთ.

ვლადიმირ პუტინმა, ისევე როგორც ყველა სხვამ, სიტყვით გამოსვლისას დიაგნოზი დასვა. უამისოდ ვერ იქნებოდა. საინტერესო გამოვიდა, იმიტომ რომ გაიჟღერა ციფრებმა და ფაქტებმა. მაგალითად:

„ბოლო 30 წლის განმავლობაში მთელ რიგ განვითარებულ ქვეყნებში მოქალაქეთა ნახევარზე მეტის შემოსავლები სტაგნაციაში იყო, არ იზრდებოდა. ხოლო განათლების, ჯანდაცვის მომსახურების ღირებულება გაიზარდა. იცით, რამდენით? სამჯერ“.

ან ასეთი ფაქტები... თუმცა კიდევ ჩინეთზეც ვთქვათ: „თუ ერთ კაცზე დღე–ღამეში შემოსავლის დონედ 5,5 დოლარს ავიღებთ, მაშინ, მსოფლიო ბანკის შეფასებით, ჩინეთში უფრო დაბალი შემოსავლების მქონე ადამიანების რაოდენობა 1,1 მილიარდიდან (1999 წლის მაჩვენებელი) დაახლოებით 300 მილიონამდე შემცირდა ბოლო წლებში“. იგივე სტატისტიკა რუსეთთან მიმართებაში აჩვენებს, რომ დღე–ღამეში 5,5 დოლარზე ნაკლები შემოსავლის მქონეთა რაოდენობა 64 მილიონიდან 5 მილიონამდე შემცირდა.

პუტინის თქმით, დღეს კრიზისის საერთო დიაგნოზი ასეთია: წინანდელი მოდელი, რომელიც 30–40 წლის განმავლობაში მუშაობდა, აღდგენას არ ექვემდებარება, პანდემიურმა კრიზისმა მისი კატასტროფა დააჩქარა.

„აბსოლუტურად გასაგებია, რომ მსოფლიო ვერ წავა ეკონომიკის შენების იმ გზით, რომელიც მილიონ, ან თუნდაც „ოქროს მილიარდ“ ადამიანზე მუშაობს. ეს უბრალოდ დესტრუქციული პოზიციაა. ასეთი მოდელი არამდგრადია“.

მაგრამ „დასასრულის დადგომაზე“ დავოსშიც და დავოსამდეც ისმოდა ამა თუ იმ ფორმულირებით. ხოლო თუ მკურნალობის მეთოდებზე ვილაპარაკებთ, მოსკოვი ოთხ მარტივ და გასაგებ მიზანს ასახელებს თითოეული ხალხისა თუ ნებისმიერი საზოგადოების არსებობისთვის მომავალ ეპოქაში.   

ისინი მოკლედ ასე გამოიყურება:

  1. ადამიანს უნდა ჰქონდეს კომფორტული გარემო სიცოცხლისთვის. ეს არის საცხოვრებელი და ხელმისაწვდომი ინფრასტრუქტურა: სატრანსპორტო, ენერგეტიკული, კომუნალური. და, რაღა თქმა უნდა, ეკოლოგიური კეთილდღეობა;
  2. ადამიანი დარწმუნებული უნდა იყოს, რომ სამუშაო ექნება, რომელიც მას მდგრადად მზარდ შემოსავალს და შესაბამისად, ღირსეულ ცხოვრებას მისცემს; 
  3. ადამიანი დარწმუნებული უნდა იყოს, რომ ხარისხიან და ეფექტურ სამედიცინო დახმარებას  მიიღებს, როცა ეს დასჭირდება, რომ ჯანდაცვის სისტემა ნებისმიერ შემთხვევაში მისცემს მას თანამედროვე სამედიცინო მომსახურების მიღების გარანტიას;
  4. ოჯახის შემოსავლებისგან დამოუკიდებლად, ბავშვებს უნდა ჰქონდეთ ღირსეული განათლების მიღებისა და საკუთარი პოტენციალის რეალიზების შესაძლებლობა. მხოლოდ ასე შეიძლება თანამედროვე ეკონომიკის უფრო ეფექტურად განვითარების გარანტირება. ეკონომიკისა, როდესაც ადამიანი არის არა საშუალება, არამედ მიზანი.

ამ ოთხ პუნქტს მეხუთეც ერთვის: არ იჩხუბოთ, თორემ მსოფლიო შეიძლება „ყველა ყველას წინააღმდეგ“ უმართავ ომში ჩაეფლოს. თანაც  ჩხუბი დაგვიანებულიცაა — იმიტომ რომ, როგორც  რუსეთის პრეზიდენტმა თქვა:

„ეპოქა, რომელიც ცენტრალიზებული, ერთპოლარული სამყაროს აგებას ემსახურებოდა, დასრულდა. თუმცა არც დაწყებულა. მხოლოდ მცდელობა იყო. მაგრამ ესეც დამთავრდა. მსგავსი მონოპოლია თავისი ბუნებით ეწინააღმდეგებოდა ჩვენი ცივილიზაციის კულტურულ, ისტორიულ მრავალსახეობას. ახლა უკვე ახალი ეპოქა უნდა აიგოს — ისე, რომ განვითარების სხვადასხვა ცენტრები, თავიანთი თვითმყოფადი მოდელებით, პოლიტიკური სისტემებით, საზოგადოებრივი ინსტიტუტებით მშვიდობიან კონკურენციას უწევდნენ ერთმანეთს“.

დავოსის ფორუმს ბევრი თავისებურება და წყალქვეშა დინება ჰქონდა. მაგალითად, ვის მიმართავდა პუტინი? ან ვის მიმაღთა წინა დღით ჩინეთის ლიდერმა სი ძინპინმა, რომელიც არსებითად იგივეს ამბოდა? „ოქროს მილიარდსა“ და გიგანტურ კორპორაციებ, რომლებსაც დავოსი საკუთარ არენად მიაჩნიათ კაცობრიობის შემდგომი კურსის მოსანიშნად?  თუ მსოფლიოს თითქმის ორასამდე ქვეყანას, რომელთა დიდი ნაწილი უმწეო მწუხარებით შეჰყურებს მოულოდნელ ტალღას, რომელიც ყველაფრის გადარეცხვით იმუქრება?

კორპორაციების და „ოქროს მილიარდის“ თაობაზე ზემოთ ნახსენებ კლაუს შვაბთან დაკავშირებული ისტორია არსებობს. საუბარია მის სენსაციურ წიგნზე „COVID-19: დიდი გადატვირთვა“, რომელიც ამჟამინდელი დავოსის ფორუმისთვის პროვოკაციად იქცა — და არა მარტო მისთვის. შვაბი წიგნში შემაშინებელი გულახდილობით ამბობს დაახლოებით ამას: პანდემია შესანიშნავი საბაბია პლანეტის, ყველა სახელმწიფოსა და საზოგადოების დასათრგუნად, მორალურად გასანადგურებლად და შესაშინებლად. და სანამ ისინი კარანტინებში, ლოკდაუნებსა და პირბადეებში ისხდებიან ჩვენი მანტრის ქვეშ „მსოფლიო აღარსდროს იქნება წინანდებური“, ჩვენ, „ოქროს მილიარდის“ ინტელექტუალური ლიდერები, ვალდებული ვართ, გადავტვირთოთ მსოფლიო ისე, როგორც ჩვენ მიგვაჩნია საჭიროდ.

ასე რომ, მსოფლიო ვერ და არ უნდა გახდეს წინანდებური, ის უკეთესი უნდა გახდეს,  და თურმე  არსებობენ ქვეყნები და ადამიანები, რომლებიც ასეთი მსოფლიოსკენ მოძრაობის არასწორ კურსს ადგენენ.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

2
თემები:
რუსეთი დღეს
ამერიკული Patriot-ი პოლონეთში

მიმოხილვა: რატომ ვერ შენიშნა Patriot-მა ჰუსიტების რაკეტა

22
საუდის არაბეთმა სამი დღე-ღამის განმავლობაში ორჯერ გამოსცადა საკუთარ თავზე იემენის მხრიდან ჰუსიტების ბალისტიკური რაკეტების დარტყმა

ამაზე ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის საზენტო-სარაკეტო კომპლექს Patriot-ებით აღჭურვილმა პოზიციურმა რაიონებმა რეაგირება არ მოახდინეს.

იემენელმა ამბოხებულებმა საუდიტების დარტყმას უპასუხეს 23-26 იანვარს - სხვადასხვა მონაცემებით, ირანული თუ საკუთარი წარმოების ბალისტიკური რაკეტების ზალპით. საშუალო სიშორის ოთხმა რაკეტამ წარმატებით გადალახა დაახლოებით 1000 კმ (ანუ Patriot-ების განთავსების ექვსი რაიონი) და პრაქტიკულად ბოლო მომენტში ჩაიჭირა ისინი THAAD-ის სისტემებმა ერ-რიადის განაპირას.

26 იანვარს მედია იუწყებოდა, რომ რთ-ერთი რაკეტა უშუალოდ დედაქალაქის თავზე იყო ლიკვიდირებული, და რომ დიპლომატიურ კვარტალში აფეთქება მოხდა. ასე რომ, ცოტა ხნის წინ ჰაერსაწინაარმდეგო თავდაცვის რაიონების შევსებამ დამატებითი Patriot-ებით მოსალოდნელი შედეგები ვერ მოიტანა.

2020 წლის 23 ნოემნბერს ჰუსიტებმა რაკეტა Quds-2-ები გაუშვეს ქალაქ ჯიდაში ნავთობისა და გაზის სახელმწიფო კომპანია Saudi Aramco-ს გამანაწილებელი სადგურისკენ. 2019 წლის დეკემბერში იემენზე სარაკეტო შეტევისას განადგურდა სამხედრო ბანაკი პროვინცია ნაჯრანში.

იმავე წლის სექტემბერში ამბოხებულებმა ფრთოსანი რაკეტებითა და შემტევი დრონებით მიიტანეს Saudi Aramco-ს მთელ რიგ ობიექტებზე, და საუდის არაბეთს დროებით წაართვეს ნავთობმოპოვების თითქმის 60%. ჯიზანის სამხედრო აეროპორტს ჰუსიტებმა ბალისტიკური რაკეტებით 2019 წლის აგვისტოში დარტყეს. ვერცერთ ზემოხსენებულ შემთხვევაში ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემამ, რომელიც საზენიტო-სარაკეტო კომპლექს Patriot-ებითაა ფორმირებული, ვერ დაიცვა საუდის არაბეთის ობიექტები საჰაერო შეტევისგან.

მაღალი ფასები და ტექნოლოგიები

მრავალმიზნობრივი (უნივერსალური) Patriot-ების დანიშნულება - ეს პოზიციური რაიონების რაკეტსაწინაარმდეგო თავდაცვა, აეროდინამიკული სამიზნეების აღმოჩენა და განადგურებაა 200 კმ მანძილზე, ხოლობალისტიკური სამიზნეებისა - 20 კმ-მდე. საბრძოლო პირობებში სამიზნის განადგურების ალბათობა დაახლოებით 50%-ია. Patriot-ების ერთი ბატარეა დაახლოებით 600 მლნ დოლარი ღირს.

გასული წლების სამხედრო კონფლიქტებისას კომპლექსი ლამის „მშრალად“ აგებდა იმ შემთხვევაშიც კი, როცა მასზე ამერიკელი სპეციალისტები მუშაობდნენ. პენტაგონის მონაცემებით, 2020 წლის იანვარში ერაყში ირანის მხრიდან სარაკეტო დარტყმებით გამოწვეული დანაკარგები დაახლოებით 100 ამერიკელი სამხედროა. ძნელი წარმოსადგენია, რომ აშშ-ის უცხოურ სამხედრო ბაზას საერთოდ არ აქვს ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემა. ეს ტექნოლოგიური დეგრადაციაა. Patriot-ების მოდერნიზაციის შესაძლებლობები ამოწურულია, კონსტრუქცია კონცეპტუალურად დაბერდა.

რაკეტსაწინაარმდეგო თავდაცვის სპეციალისტმა ისრაელიდან უზი რუბინმა ამერიკული სისტემის ფიასკო საუდის არაბეტში იმით ახსნამ რომ Patriot-ი სამიზნეს მხოლოდ ჰორიზონტზე აღმოაჩენს, ხოლო დაბლა მფრენებს „ვერ ხედავს“. რუბინმა ერ-რიადს ალტერნატივად რუსული კომპლექსი Панцирь С-1 შესთავაზა, რომელსაც ნებისმიერი დაბლა მფრენი და სახმელეთო ობიექტების განადგურება შეუძლია. ერ-რიადმა ყურად იღო ეს რჩევა და, მიუხედავად აშშ-ის აკრძალვებისა, აქტიურად განიხილავს რუსული კომპლექსის შეძენის საკითხს, რომლებიც სირიაში გამოიცადა.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა მანამდე საუდის არაბეთისთვის სისტემა THAAD-ის მიწოდება დაამტკიცა 15 მლრდ დოლარის ღირებულებით. ერთ კომპექსში შედის: რადარი, ექვსი გამშვები დანადგარი და 48 რაკეტა.

ამერიკული რაკეტსაწინააღმდეგო THAAD-ი სამიზნის გასანადგურებლად აპარატული ბლოკის კინეტიკურ ენერგიას იყენებს. ერთი რაკეტით ერთი სამიზნის განადგურებაა შესაძლებელი. განადგურების სიშორე - 200 კმ-მდეა, თუმცა „ვიწროდ სპეციალიზებული“ THAAD-ი არაეფექტურის აეროდინამიკული სამიზნეების - დრონებისა და ფრთოსანი რაკეტების მიმართ. სპეციალისტების შეფასებით, THAAD-ი ვერ შეაჩერებს ჰუსიტების მასირებულ სარაკეტო იერიშს.

რეგიონული თავისებურები

იემენში 2014 წლიდან მიმდიბარეობს სამოქალაქო ომი სამთავრობო ჯარებსა და მეამბოხე ჰუსიტებს შორის შიიტური მოძრაობა „ანსარ ალლადან“. სამთავრობო ძალებს 2015 წლიდან უჭერს მხარს არაბული ქვეყნების სამხედრო კოალიცია საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით (გაეროს სანქციის გარეშე). ჰუსიტებს კი შიიტური ირანი ეხმარება. 

„ანსარ ალას“ უმაღლესი პოლიტიკური საბჭო იემენის ტერიტორიის 20%-ზე მეტ ტერიტორიას აკონტროლებს, მაგრამ იქ ქვეყნის მოსახლეობის 70%-ზე მეტი ცხოვრობს. ჰუსიტებს პრაქტიკულად არ გააჩნიათ მუდმივი დისლოკაციის სამხედრო ბაზები, მათი განადგურება არაბული კოალიციის თვითმფრინავებს შეუძლია. ამბოხებულთა რაზმები გამუდმებით გადაადგილდებიან, რისთვისაც მთის გამოქვაბულებსა და მიწისქვეშა გვირაბების ქსელებს იყენებენ. ჰუსიტების „თვითნაკეთი“ სანაპირო სარაკეტო კომპლექსები მოწინააღმდეგის ხომალდებს აიძულებს, შორს დაიჭირონ თავი.

საუდის არაბეთს დასავლური წარმოების თანამედროვე იარაღი აქვს. ეიემენელი ამბოხებულები ირანული წამროების რაკეტებს, ასევე საკუთარი მოდიფიკაციის საზენიტო-სარაკეტო სისტემა С-75-ებს, ბალისტიკურ Qaher M-1-სა და Qaher M-2-ს იყენებენ.
თითქოს უზარმაზარი ფინანსური რესურსები და შეიარაღების თანამედროვე ტექნოლოგიები საუდის არაბეთის მხარესაა და ჰუსიტები განწირულნი არიან. რეალურად კი იემენელი ამბოხებულების რეგულარული და ზუსტი დარტყმებისგან ერ-რიადს THAAD-ის სისტემა ვერ იცავს, რომ აღარაფერი ვთქვათ Patriot-ებზე.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

22
აქცია პარლამენტთან

„ჯიპებიდან ხალხი არ ჩანს" თბილისში მორიგი აქცია გაიმართა

0
(განახლებულია 14:39 28.01.2021)
კორონავირუსის პანდემიის გამო დაწესებული შეზღუდვების გაუქმების მოთხოვნით თბილისში საპროტესტო აქციები იმართება

თბილისი, 28 იანვარი – Sputnik. „ჯიპებიდან ხალხი არ ჩანს, ქვეყანა უნდა გაიხსნას“ – პარლამენტთან ორგანიზაცია „მოძრაობა ხალხისთვის“ და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებმა საპროტესო აქცია გამართეს.

აქტივისტები კორონავირუსის ეპიდემიის გამო ქვეყანაში დაწესებული შეზღუდვების გაუქმებას, კერძოდ, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მუშაობის განახლებას მოითხოვენ. 

აქციის მონაწილეების თქმით, ჩინოვნიკები, რომლებმაც შეზღუდვები დააწესეს, ქუჩებში ავტომობილებით გადაადგილდებიან, ვერ ხედავენ და არ ესმით ხალხის, რომელთათვისაც გადაადგილების ერთადერთი საშუალება ტაქსი გახდა.

აქტივისტებმა აქციაზე ჩინოვნიკების გრძელი სია წარმოადგინეს, რომელშიც დაფიქსირებული იყო ვინ რა ავტომობილით მოძრაობს. „შავ სიაში“ პრაქტიკულად ყველა მინისტრი, პრემიერი, დედაქალაქის მერი და სხვა მაღალი თანამდებობის პირები მოხვდნენ.

 „ადამიანები, რომლებმაც ჩვენ შეზღუდვები დაგვიწესეს, შავ ჯიპებში სხედან და ჩვენს პრობლემებს ვერ ხედავენ. ჩვენ შეზღუდვების მოხსნას ვითხოვთ“, – განაცხადა აქტივისტმა ნინო წულაძემ.

„გახსოვართ“? - შშმ პირებმა მთავრობის ადმინისტრაციასთან აქცია გამართეს>>>

აქციის ორგანიზატორები კიდევ ერთ აქცია–პერფორმანსს „დაუსიგნალე“ გეგმავენ. 29 იანვარს, 11:00 საათზე ყველამ, ვინც იზიარებს აქტივისტების მოსაზრებას, შეზღუდვების მოხსნის მოთხოვნის მხარდასაჭერად უნდა „დაასიგნალოს“.

ამ დროისთვის მთავრობის გეგმებში კოვიდ–შეზღუდვების შერბილების დაწყებაა. კერძოდ, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის, სავაჭრო ცენტრებისა და რესტორნების ამუშავება და 1 თებერვლიდან საქართველოს ყველა დიდ ქალაქში, გარდა თბილისის, ქუთაისისა და რუსთავისა, სასწავლო პროცესის სკოლებში განახლება. აღნიშნულმა გადაწყვეტილებამ დედაქალაქის მოსახლეობის უკმაყოფილება გამოიწვია – თბილისში შეზღუდვების გაუქმების მოთხოვნით პერმანენტული აქციები არ წყდება.

მთავრობაში კი აცხადებენ, რომ შეზღუდვები მხოლოდ იმ შემთხვევაში გაუქმდება, თუ კორონავირუსით ინფიცირებულთა მაჩვენებელი შემცირდება და  4%–იან დონეს შეინარჩუნებს.

0
თემები:
კორონავირუსი საქართველოში: ბოლო ცნობები