რუსი სამშვიდობოები

მიმოხილვა: სამშვიდობო ოპერაციების რეიტინგი მთიან ყარაბაღში

34
(განახლებულია 22:44 20.11.2020)
მთიან ყარაბაღში რუსი სამშვიდობოების ყოფნა კონფლიქტის სამხედრო გზით გადაჭრის ალბათობას პრაქტიკულად ნულამდე ამცირებს.

ის აზერბაიჯანისა და სომხეთის ხელმძღვანელებს მოლაპარაკებათა მაგიდასთან დაბრუნების შესაძლებლობას აძლევს, ხოლო ადგილობრივ მოსახლეობას — სახლებში დაბრუნებისა. ეს რუსეთის საგარეო პოლიტიკის ეფექტურობის, შეიარაღებული ძალების უზადო ორგანიზაციისა და საბრძოლო მზადყოფნის მაღალი დონის დემონსტრაციაა.

სამშვიდობო ძალები კონფლიქტის ზონაში მოქმედებებით გამორიცხავს დაპირისპირებულ მხარეებს შორის შეიარაღებულ შეტაკებას. რუსეთის სამხედრო–კოსმოსური ძალების სამხედრო–სატრანსპორტო ავიაციის თვითმფრინავები განაგრძობენ მე–15 მოტომსროლელი ბრიგადის ქვედანაყოფებისა და ტექნიკის გადასროლას, რომლებიც საიმედო გარანტი ხდება სამხრეთ კავკასიაში სტაბილურობისთვის. ოპერაციის დაწყების შემდეგ სტეპანაკერტსა და მთიანი ყარაბაღის სხვა დასახლებულ პუნქტებში სომხეთის ტერიტორიიდან ოთხი ათასზე მეტი ლტოლვილი დაბრუნდა. მარტო 19 ნოემბერს, სამშვიდობოების დაცვით, 27 ავტობუსით 1200–ზე მეტი კაცი დაბრუნდა.

ურთულესი ჰუმანიტარული ამოცანების გადასაჭრელად მთიან ყარაბაღში, რეაგირების უწყებათშორისი ცენტრის შემადგენლობაში, რუსეთის საგანგებო სიტუაციების სამინისტროს რაზმი და ასევე ხუთი სპეციალიზებული — ჰუმანიტარული განაღმვის, სამედიცინო, სატრანსპორტო და სავაჭრო–საყოფაცხოვრებო უზრუნველყოფისა და დაპირისპირებული მხარეების შერიგების სტრუქტურა მოქმედებს.

მონიტორინგის პოსტები, პატრულირება და საპოლიციო ფუნქციები უსაფრთხოების ზონებში „ჩრდილოეთი“ და „სამხრეთი“ შეუიარაღებელი თვალითაც ჩანს. რუსი სამშვიდობოები სამოქალაქო ავტოტრანსპორტის უსაფრთხო მოძრაობას უზრუნველყოფენ ლაჩინის დერეფანში, ამოწმებენ ავტომობილებს, რათა იარაღის შეტანა აღკვეთონ. რუსეთის ოპერაციის ბევრი ამოცანა, სტრუქტურა, მექანიზმი და ალგორითმი  ყარაბაღში ესოდენ ხილული არ არის. ყარაბაღის სიტუაციას ისტორიაში ანალოგი არ აქვს და სამხედრო მოსამსახურეებს უმკაცრეს მოთხოვნებს უყენებს. რუსეთის უსაფრთხოების ფედერალური სამსახური გააკონტროლებს, თუ როგორ უზრუნველყოფს სომხეთი სატრანსპორტო კავშირს აზერბაიჯანის დასავლეთ რაიონებსა და ნახჭევანის ავტონომიას შორის. რუსეთის მთავრობა სამშვიდობოების საქმიანობისთვის გაწეულ ფინანსურ ხარჯებს თავად დაფარავს. ასეთი ოპერაციის ფასი ასობით მილიონი დოლარია წელიწადში, მაგრამ სამხრეთ კავკასიის უსაფრთხოება ფულით არ იზომება.

ოპერაციას უზარმაზარი მნიშვნელობა აქვს, რეიტინგი — უმაღლესი. რუსეთის მისია ყარაბაღში მრავალრიცხოვანი არ არის (გაეროს საზომით), მაგრამ უკიდურესად მნიშვნელოვანია სამხრეთ კავკასიასა და კასპიის რეგიონში სტაბილურობის შენარჩუნებისთვის.

ახლო საზღვარგარეთი

ცოტა ხნის წინ მთიან ყარაბაღში მომხდარმა ტრაგიკულმა მოვლენებმა დაადასტურა, რომ დსთ–ს ქვეყნებს შორის შეიარაღებული კონფლიქტების პოტენციალი ნარჩუნდება. ამის სამაგალითოდ შორს წასვლა საჭირო არ არის.

დღეს მოლდოვის არცეულმა პრეზიდენტმა მაია სანდუმ საპროგრამო განცხადება გაავრცელა დნესტრისპირეთიდან რუსი სამხედროების გაყვანის აუცილებლობის შესახებ. შესაძლოა მას დაავიწყდა, რომ ეს ერთადერთი რეგიონია აღმოსავლეთ ევროპის ტერიტორიაზე, სადაც სამშვიდობო კონტინგენტის შეყვანის შემდეგ 1992 წელს, შესაბამისი შეთანხმების საფუძველზე, საოამრი მოქმედებები შეწყდა და უკვე 28 წელია, აღარ განახლებულა.

დნესტრისპირეთში რუსეთის ჯარების ოპერატიული ჯგუფია განთავსებული. მისი ერთ–ერთი მტავარი ამოცანა — ეს ძველი საბღძოლო მასალების უზარმაზარი და უკიდურესად საშიში არსენალის დაცვაა (20 ათას ტონაზე მეტი) დასახლებულ პუნქტ კოლბასნას სიახლოვეს (1990-იანების დასაწყისში სწორედ იქ ეზიდებოდნენ საბჭოთა არმიის საბრძოლო მასალებს გერმანიიდან, უნგრეთიდან პოლონეთიდან). ადგილზე არსენალების განადგურება შეუძლებელია, გატანაც პრობლემატურია — საჭიროა დაახლოებით 2500 ვაგონი, მაგრამ საბრძოლო მასალების დაახლოებით 57% უკვე არატრანსპორტაბელურია. თუ რუსები იქიდან წავლენ, მოლდოვაში ვითარება ფეთქებადსაშიში გახდება — პირდაპირი მნიშვნელობით.

სამშვიდობოების ეფექტურობის მაგალითად ცენტრალური აზიის მიმართულება შეიძლება მოვიყვანოთ. შეგახსენებთ, რუსეთმა, ყაზახეთმა, უზბეკეთმა და ყირგიზთმა 1993 წელს ხელი მოაწერეს კოლექტიური სამშვიდობო ძალების შექმნის შესახებ გადაწყვეტილებას, რომლებიც რეგიონული სტაბილურობის საფუძვლად იქცა. იმავე წელს სამშვიდობოების კოლექტიური ძალისხმევით შიარაღებული კონფლიქტის ჩაქრობა მოხერხდა ტაჯიკეთში. რესპუბლიკაში რუსეთის უსაფრთხობის ფედერალური სამსახურის სასაზღვრო ძალების ოპერატიული ჯგუფი დარჩა, ხოლო 2005 წელს რუსეთის 201–ბაზა დაარსდა, რომელიც არსით სამშვიდობოა.

იუგოსლავიიდან ანგოლამდე

რუს სამშვიდობოებს მნიშვნელოვანი გამოცდილება აქვთ და შემთხვევითი არ არის, რომ სამხედრო დამკვირვებლების რაოდენობით, გაეროში რუსეთი პირველ ათეულში შედის.

რუსმა სამხედროებმა გამოცდილების მიღება 1992 წლიდან დაიწყეს გაეროს ოპერაციებში იუგოსლავიაში, სადაც რუსული კონტიგენტი 1600 კაცით იყო წარმოდგენილი. ანალოგიური ამოცანები მოგვიანებით შესრულდა ანგოლაში, ლიბერიაში, მოზამბიკში, რუანდაში, კოტ–დ’ივუარში, ბურუნდიში, ეთიოპიაში, სუდანში, ჩადის რესპუბლიკაში და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში.

სამშვიდობო ძალების როტაცია ექვს თვეში ერთხელ  ხდება და ეს სამხედროების სულიერი ძალისა და ფიზიკური ამტანობის მკაცრი გამოცდაა. სადამკვირვებლო მისიები თითქმის შეუიარაღებელია, სამშვიდობო ძალების ოეპრაციები უპირატესად მსუბუქად არიან შეიარაღებული.

რუსი სამშვიდობოები წელს გაეროს ცხრა მისიაში მონაწილეობენ: დასავლეთ საჰარაში (MINURSO), ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში (MINUSCA), კონგოში (MONUSCO), კვიპროსზე (UNFICYP), в სუდანში (UNISFA), კოსოვოში (UNMIK), სამხრეთ სუდანში (UNMISS), ახლო აღმოსავლეთში (UNTSO), კოლუმბიაში (UNVMC).

უმსხვილესად მიიჩნევა გაეროსა და აფრიკის კავშირის  სამშვიდობო მისი, რომელიც სუდანშია განთავსებული (20 ათასზე მეტი სამხედრო). მიუხედავად ეგზოტიკური გეოგრაფიისა, ეს მძიმე სამუშაოა, რომელსაც გამუდმებით ახლავს სიცოცხლისთვის რისკი. პლანეტაზე ყოველწლიურად ასამდე სამშვიდობო იღუპება და უმეტეს შემტხვევაში, მიზანმიმართული თავდასხმების შედეგად.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

34
სამშვიდობოები მთიან ყარაბაღში

სირიელი თურქომანები ყარაბაღში: ომში წასვლა თუ დიდი გადასახლება?

48
(განახლებულია 20:51 27.11.2020)
შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ.

სირიელი ბოევიკი-ახალმოსახლეები ომის შემდგომი მთიანი ყარაბაღისთვის შეიძლება რეალობად იქცნენ. ისტორიაში ამის არაერთი ანალოგი მოიპოვება, მაგალითად, ალბანელების გადასახლება სერბეთის კოსოვოში ოსმალეთის იმპერიის ეპოქაში. თურქეთისთვის ეს ორგანიზებული მიგრაცია – დამატებითი შესაძლებლობაა, საფუძვლიანად მოიკიდოს ფეხი სამხრეთ კავკასიაში, თანაც დიდი ხნით.

შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ. სამმხრივი შეთანხმების მიღწევისა და ომის შეწყვეტის დღიდან არაფერი თქმულა ტურისტი-ტერორისტების სამშობლოში დაბრუნებაზე. დიდია ალბათობა, რომ სირიელები თავიანთი ოჯახებით აზერბაიჯანისთვის დაბრუნებულ რაიონებში დასახლდნენ.

ტელეარხ Sky News Arabia-ს ინფორმაციით, თურქეთის მთავრობა ხელს უწყობს თურქომანული ოჯახების მიგრაციას სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან მთიანი ყარაბაღის რაიონებში (მათ აზერბაიჯანის მოქალაქეობას ჰპირდებიან), რათა რეგიონის დემოგრაფია შეცვალოს. თურქეთს უკვე აქვს მსგავსი ტრანსფორმაციის გამოცდილება ქალაქ აფრინში (სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთი), სადაც დღეს ადგილობრივი მოსახლეობის მხოლოდ შვიდი პროცენტიღაა დარჩენილი.

ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიის ავტონომიური ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა შაფან ალ-ხაბურიმ Sky News Arabia-სთვის მიცემულ ინტერვიუში დაადასტურა ინფორმაცია თურქეთის მთავრობის ინიციატივის შესახებ, რომელიც მთიანი ყარაბაღის რეგიონში სირიელი ოჯახების გადასახლებას ეხება, და ხაზი გაუსვა, რომ თურქეთის ხელისუფლება არ ივიწყებს 1923-1929 წლებში ყარაბაღის ტერიტორიაზე „წითელი ქურთისტანის რესპუბლიკის“ არსებობას, რომლის დედაქალაქიც ლაჩინში მდებარეობდა.

ეს პროექტი სულაც არ განეკუთვნება ფანტასტიკის სფეროს. ახალმოსახლე თურქომანები ტერორისტული გამოცდილებით წარმოადგენენ სავსებით მომზადებულ „სამხედრო კონტინგენტს“, რომელიც მზადაა, მოკრძალებული ანაზღაურების სანაცვლოდ ნებისმიერ ადგილზე ნებისმიერს დაუპირისპირდეს. ხოლო ყარაბაღის ჰიპოთეტური გარდაქმნა „კავკასიურ კოსოვოდ“ ანკარას შესაძლებლობას მისცემს, ნებისმიერ დროს მიიღოს ზომები მოძმე ხალხის დასაცავად. თურქეთის პარლამენტმა უკვე მოიწონა აზერბაიჯანში ჯარის გაგზავნის საკითხი. და ეს მხოლოდ დასაწყისია სამხრეთ კავკასიაში დიდი გეოპოლიტიკური თამაშისა – რუსეთში აკრძალული ტერორისტული ორგანიზაციების „ჯებჰათ ან-ნუსრას“, „ფირქათ ჰამზას“, „სულთან მურადის“ და ექსტრემისტული ქურთული დაჯგუფებების მონაწილეობით.

კავკასიის ახალი „იანიჩრები“

თურქეთის მხარე ოფიციალურად უარყოფს აზერბაიჯანში დაქირავებული მეომრების გაგზავნას და აცხადებს, რომ სომხეთს ეხმარებიან ქურთისტანის მუშათა პარტიის ბოევიკები, რომლებიც ათწლეულებია, თურქეთის ხელისუფლებას ებრძვიან. ბაქოში ამტკიცებენ, რომ სომხეთის მხარეს არიან სირიელი და ლიბანელი ბოევიკები, რაც ტექნიკურად შესაძლებელია, მაგრამ უკვე არააქტუალური. მყიფე მშვიდობას დრო გამოცდას უწყობს. აუცილებელია ყარაბაღის ჩიხიდან დიპლომატიური გამოსავლის ძიება და არა ახლო აღმოსავლეთიდან საეჭვო წარსულის მქონე „კოლონიალისტების“ ჩასახლება.

შეგახსენებთ, რომ ლატაკიისა და ალეპოს პროვინციებში 100 ათასამდე სირიელი თურქომანი ცხოვრობს, რომლებიც არაერთ ტერორისტულ ორგანიზაციასთან არიან დაკავშირებული და მრავალი წელია სირიის სამთავრობო ძალებს ებრძვიან. თურქეთის ხელისუფლება თურქომანების შეიარაღებულ ფორმირებებს ეხმარება. მედიარესურსმა Аfrinpost-მა 23 ნოემბერს განაცხადა, რომ თურქეთის ხელისუფლებამ სირიის ჩრდილოეთში, ქურთული რეგიონის ცენტრში, აფრინში გახსნა ორი ოფისი მთიან ყარაბაღში, „აზერბაიჯანის არმიის მიერ დაკავებულ ტერიტორიაზე“ ოჯახებით გადასახლების მსურველთა დასარეგისტრირებლად. ოფისებთან უკვე რიგები დგას (უპირატესად, ჰომსის პროვინციიდან). როგორც ჩანს, ამ ხალხის მოტივაციაზე კარგად იზრუნეს. მთიან ყარაბაღში მიგრანტების გასაგზავნად თურქეთის დაზვერვას მათი მონაცემები თავის ბაზაში შეჰყავს.

ქურთული კულტურის აზერბაიჯანული ცენტრის ხელმძღვანელის ფაჰრადინ ფაშაევის შეფასებით, დღეს აზერბაიჯანში 240 ათასამდე ქურთი ცხოვრობს, მაგრამ თურქეთი მთიან ყარაბაღში არა ახლო აღმოსავლეთში მცხოვრები ქურთების, არამედ თურქომანების გადმოსახლებას გეგმავს. მისაღებია თუ არა ეს აზერბაიჯანისთვის, რომ აღარაფერი ითქვას სომხურ მოსახლეობაზე?

1923 წლის აღწერის თანახმად, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში მოსახლეობის 94%-ს სომხები შეადგენდნენ, 6%-ს კი აზერბაიჯანელები. ქურთები და რუსები აშკარა უმცირესობაში იყვნენ. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში ყარაბაღში სომხური მოსახლეობა 77%-მდე შემცირდა, აზერბაიჯანული კი 21%-მდე გაიზარდა. 1990-იანი წლების დასაწყისში გაჩაღებულმა ომმა ვითარება შეცვალა. დემოგრაფიული შემადგენლობა რთულად პროგნოზირებადი გახდა.

სამხედროების საქმიანი დღეები

რუსი სამშვიდობოები მთიანი ყარაბაღის სომხურ ნაწილში ძალას არ იშურებენ ომის შემდგომი ცხოვრების მოსაწესრიგებლად. ინჟინერ-გამნაღმველები საინჟინრო დაზვერვას აწარმოებენ, რათა განაღმონ გზები, გაწმინდონ დამწვარი ტექნიკისგან. სტეფანაკერტში აღდგენილია საგზაო მოძრაობა, საცხოვრებელი სახლებისა და სამოქალაქო ობიექტების ელექტრო- და წყალმომარაგება, მოქმედებს ჰუმანიტარული ცენტრი... სახლებს დაუბრუნდა რამდენიმე ათასი ადგილობრივი მოსახლე.

აზერბაიჯანისა და რუსეთის პრეზიდენტებისა და სომხეთის პრემიერ-მინისტრის მიერ 9 ნოემბერს ხელმოწერილი სამმხრივი განცხადების თანახმად, 25 ნოემბერს აზერბაიჯანული ჯარის ქვედანაყოფებმა ქელბაჯარის რაიონი დაიკავეს, 20 ნოემბერს – აღდამის რაიონი და მალე (1 დეკემბერს) მათ ხელში ლაჩინის რაიონიც გადავა. აზერბაიჯანული მხარისთვის ტერიტორიების გადაცემა რუსი სამშვიდობოების შუამდგომლობით არ ითვალისწინებს 1992 წელს იძულებით გადაადგილებულ პირთა მომენტალურ დაბრუნებას.

ყარაბაღის შემდგომი ბედი დიდწილად დამოკიდებულია ავტონომიური რესპუბლიკის ჯარსა და სამხედრო-პოლიტიკურ ხელმძღვანელობაზე. შვიდი რაიონის ტრანსფორმაცია სომხური „უსაფრთხოების ზონიდან“ ისეთივე დაცლილ და სახიფათო აზერბაიჯანულ ზონად – მეტად არასასურველია. შვიდი რაიონის სირიელი თურქომანებით დასახლების ალბათობა არსებობს. 28 წლის შემდეგ „არსად“ ასობით ათასი აზერბაიჯანელი დევნილის დაბრუნება, რომლებმაც უკვე მოიკიდეს ფეხი ახალ ადგილებზე, ძალიან რთული ამოცანაა. ასე შეიძლება ჩანაცვლდეს ერთი ეთნოსი მეორით.

ამას წინათ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა თურქეთის თავდაცვის სამინისტროს მაღალჩინოსნებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ რუსეთსა და თურქეთს „თანაბარი როლი“ მიუძღოდათ კონფლიქტის გადაჭრაში. თურქეთის სამხედრო მრჩევლები ქვეყანაში მრავლად არიან. მათი სოლიდური რაოდენობა ყარაბაღისგან მოშორებულ, მაგრამ სომხეთთან მოსაზღვრე ნახჭევანის ავტონომიაში მეტყველებს ბაქოსა და ანკარის მზადყოფნაზე დიდი ომისთვის მთელ „სომხურ ფრონტზე“. რუსეთმა საომარი მოქმედებების შეწყვეტას ხელი შეუწყო და ამით ყველა კმაყოფილი არ არის.

თურქეთის თავდაცვის მინისტრმა ხულუსი აკარმა 24 ნოემბერს განაცხადა, რომ რუსეთთან მოლაპარაკება სამმხრივი შეთანხმების მიღწევის შემდეგაც გრძელდება. თურქეთის პატრულირება ყარაბაღში სადამკვირვებლო პუნქტებს შორის იგეგმება და, როგორც ჩანს, ყველაზე მნიშვნელოვანია: „ჩვენ მას აზერბაიჯანელებთან მოლაპარაკებების შესაბამისად განვახორციელებთ“.

სავსებით ნათელია, რომ საუბარი არ არის ერთობლივ სადამკვირვებლო ცენტრზე. ანკარა მზადაა მოქმედებისთვის რეგიონის ინტერესებისა და კონფლიქტის მხარეთა შორის მშვიდობის დამყარების ლოგიკის საწინააღმდეგოდ. შესაძლოა, „ახალი მშვიდობა“ ყარაბაღში ვიღაცას ძალიან უშლიდეს ხელს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

48
თემები:
რუსეთი დღეს
გოგონა გაკვეთილზე

სამი მთავარი პრობლემა, რომლებსაც განათლება გადააწყდა პანდემიის დროს

15
(განახლებულია 16:40 27.11.2020)
ვინ ადაპტირდება ონლაინ–სწავლებაზე ყველაზე მარტივად, შეიძლება თუ არა ტრადიციული სწავლება ვირტუალური კურსებით შეიცვალოს და როგორ შეიძლება „დავამეგობროთ“ ასაკოვანი პედაგოგები სოციალურ ქსელებთან?

დიანა კურმანოვა

ამ კითხვებზე პასუხების გაცემას „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ფორუმზე შეეცადნენ.

კორონავირუსი, რა თქმა უნდა, ნეგატიური მოვლენაა. თუმცა განათლების სფეროსთვის აქაც შეიძლება მოიძებნოს ახალი შესაძლებლობები. ამგვარ დასკვნამდე მივიდნენ „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ფორუმის სპიკერები 2019-2020 წლების პროგრამებზე მსჯელობისას, რომელიც ფედერალური პროექტის „კადრები ციფრული ეკონომიკისთვის“ ფარგლებში გაიმართა 26 ნოემბერს Россия сегодня-ს მულტიმედიურ პრეს-ცენტრში.

„როსსოტრუდნიჩესტვომ“ 40 საგანმანათლებლო პროექტი გამოუშვა სარეალიზაციოდ, რომლებითაც 92 ქვეყნის 100 ათასზე მეტმა მცხოვრებმა ისარგებლა“, — აღნიშნა სააგენტოს ხელმძღვანელის მოადგილემ პაველ შევცოვმა.

ყველა ამ პროექტს აერთიანებდა საერთო მიზანი: დახმარებოდნენ მოსწავლეებს, სტუდენტებსა და პედაგოგებს ახალ ტექნოლოგიებში გარკვევაში, ვინაიდან თანამედროვე ცხოვრება „ციფრულში“ გადადის: ონლაინ სულ უფრო მეტი საკითხის გადაჭრა ხდება შესაძლებელი. 2019 წლისგან განსხვავებით, „როსსოტრუდნიჩესტვო“ 2020 წელს, პანდემიის გამო, თითქმის ყველა პროექტს ონლაინ რეჟიმში ახორციელებდა. ერთი მხრივ, პროგრამას ეს წაადგა, მეორე მხრივ კი პანდემიამ გამოავლინა პრობლემები, რომლებსაც ინტერნეტში მოსწავლეებიც აწყდებიან და პედაგოგებიც.

ციფრული უთანასწორობა სოციალურ ნაპრალს ნიშნავს

რუსეთის საზოგადოება „ზნანიეს“ თავმჯდომარის ლიუბოვ დუხანინას თქმით, პანდემია აღრმავებს ნაპრალს ტექნიკურად მომზადებულ ადამიანებსა და იმ მოქალაქეებს შორის, რომლებსაც ან შესაბამისი აღჭურვილობა არ აქვთ ონლაინზე გადასასვლელად, ან ცოდნა მედიაგანათლების სფეროში.

„ამიტომაც მნიშვნელოვანია არა მარტო IT–სპეციალისტებზე ორიენტირებული პროექტები, არამედ მასობრივი პროექტები“, — განაცხადა მან.

მარტო 2019 წელს „როსსოტრუდნიჩესტვომ“ 250 მასობრივი ღონისძიება გამართა: ვირტუალური რეალობის დღეები, VR-მუზეუმები, სასწავლო კურსები და ბიზნეს–ჰაკატონები — გუნდური შეჯიბრები ინოვაციური პროექტების შემქმნელებისთვის. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ონლაინ–პლატფორმები ხელმისაწვდომი იყო ყველასთვის — მაგალითად, შეიძლებოდა მუზეუმის ექსპოზიციების ნახვა ვირტუალური რეალობის სათვალის გარეშე, ამასთან შეიძლებოდა პროგრამების უმეტესობაში ტელეფონით შესვლა.  

თაობათა პრობლემა

„გაკვეთილების ონლაინ–ფორმატთან ადაპტირება ყველაზე მეტად „ძველი სკოლის“ პედაგოგებს გაუჭირდათ — ყოველდღიურ ცხოვრებაში ისინი იშვიათად სარგებლობენ ინტერნეტით. ამ ნაკლის აღმოფხვრაში მათ პროექტი „ციფრული კურატორი“ ეხმარება, რომელიც ბელარუსზეც ვრცელდება“, — ამბობს ლიუბოვ დუხანინა.

ციფრული განათლების კურსები 1800-მა ადმიანმა გაიარა ბელარუსში, მათ შორის იყვნენ როგორც მინსკელი, ისე სხვა ქალაქების მასწავლებლები.

კვალიფიკაციის ასამაღლებელი კურსები პედაგოგებს ახალგაზრდების გაგებაშიც ეხმარება. მაგალითად, იყენებენ რა აქტიურად ონლაინ–ინსტრუმენტებს, მასწავლებლებს ესმით, რომ ბავშვებს აქვთ უნარი, აღიქვან დიდი ტექსტები ინტერნეტში, თუ ისინი სწორად იქნება გაფორმებული.

ახლა პედაგოგებისთვის განკუთვნილი ამ პროექტებით ყაზახეთი და უზბეკეთიც დაინტერესდნენ.

ბავშვებს განსაკუთრებული მიდგომა სჭირდებათ

„ონლაინ–პროგრამებს ყველაზე უკეთ ბავშვები ითვისებენ“, — მიაჩნია პაველ შევცოვს. მის მოსაზრებას ადასტურებენ პროექტ „ინჟინირიუმის“ ავტორები, რომელიც „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ დახმარებით შექმნეს ბაუმანის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის სპეციალისტებმა.

„ინჟინირიუმი — ეს საგანმანათლებლო ცენტრების ქსელია, რომლებშიც უკვე მიიღო მონაწილეობა 40 ქვეყნის შვიდი ათასმა ბავშვმა, — ამბობს ცენტრ „რუსეთის კომპოზიტების“ ხელმძღვანელი მარგარიტა სტოიანოვა. — ჩვენ წერტილი გვაქვს ყაზახეთში, ალმათში, სადაც პროგრამირების, 3D მოდელირებისა და რობოტოტექნიკის გაკვეთილები მიმდინარეობს. ჩვენს ონლაინ–კურსებზე მოთხოვნაა არა მარტო დსთ-ში. ჩვენ უკვე შემოგვიერთდა ავსტრალია, ვინაიდან პროგრამებს ინგლისური სუბტიტრები ახლავს. და ეს ეფექტური პოპულარიზაციაა არა მარტო ინჟინერიისა, არამედ რუსული ენისაც. ენის სწავლა ყოველთვის უფრო მარტივია საინტერესო თემებით“.

სტოიანოვას აზრით, ონლაინ–გარემოს განვითარება ვერ შეცვლის ტრადიციულ განათლებას,  ვინაიდან თანამშრომლობისთვის ურთიერთობაა მნიშვნელოვანი, და იმედი აქვს, რომ 2021 წელს ყველანი ისევ ჩვეულ ფორმატში შეხვდებიან ერთმანეთს.

15
თემები:
რუსეთი დღეს
სავსე მთვარე

მთვარის კალენდარი: 29 ნოემბერი რისი გაკეთება შეიძლება და რისი არა

0
(განახლებულია 12:22 27.11.2020)
გაეცანით ჩვენს ყოველდღიურ კალენდარს და შეიტყვეთ, რა საქმიანობა იქნება წარმატების მომტანი ამა თუ იმ დღეს ღამის მანათობლის განწყობის მიხედვით.

მთვარეს უზარმაზარი ძალა გააჩნია და დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანებზე, რადგან ყველა კოსმოსურ ობიექტს შორის დედამიწასთან ყველაზე ახლოს იმყოფება.

  • 29 ნოემბერი, კვირა. ამ დღეს მზე მართავს. მზარდი მთვარე კუროს ნიშანშია.

გვიან საღამოს მთვარე ტყუპის ნიშანში გადავა.

კუროს დღეს კარგია, როცა საქმეს საფუძვლიანად აკეთებთ. ხელსაყრელი დღეა ახალი სამსახურის დაწყების, ფინანსური გარიგებების გაფორმებისთვის, უძრავი ქონებისა და ზოგადად, ქონებრივი საკითხებით დაინტერესებისთვის.

ეს დღე ძალიან კარგი დროა სიყვარულისთვის. ქალები განსაკუთრებით მომაჯადოებელი ხდებიან. ხელსაყრელი დროა ერთობლივად ბუნებაში გასვლისთვის. ამ დღეებში ყალიბდება ურთიერთობები, როდესაც პარტნიორები ერთმანეთის გვერდით თავს გრძნობენ დაცულად, სტაბილურად. ესაა ურთიერთპატივისცემაზე, დახმარებასა და მხარდაჭერაზე დაფუძნებული კავშირი, მათ შორის, ფინანსური თვალსაზრისითაც. ამ ურთიერთობებს რამდენადმე აკლია ცეცხლი და მგზნებარება, ამიტომ სასურველია მასში არტისტიზმის შეტანა.

რეკომენდებულია მტკიცე და აქტიური მოქმედებები, მნიშვნელოვანი და სერიოზული საქმეების დაწყება, ნაბიჯების დაფიქრებითა და ყურადღებით გადადგმა, ურთიერთობები სხვადასხვა ადამიანებთან, ოჯახური და მეგობრული თუ კოლეგიალური კავშირების გამტკიცება–მოგვარება, კარიერიაზე ზრუნვა, ბიზნეს–საქმიანობა, ფინანსური საკითხების გადაწყვეტა, სხვისი პრობლემებისთვის თავის არიდება.

არარეკომენდებულია უსაქმურობა, ენერგიის დახარჯვა უმნიშვნელო მოვლენებზე და წვრილმანებზე.

არახელსაყრელი დღეა მგზავრობისთვის.

თმის შეჭრა, შეღებვა: კარგი დღეა თმის შეჭრისთვის – თმა კარგად გაიზრდება და მისი მდგომარეობა გაუმჯობესდება. შეიძლება თმის შეღებვაც. მანიკურისთვის ნეიტრალური დღეა.

მებაღეობა: კურო ერთ–ერთი ნაყოფიერი ნიშანია. ამ დღეს კარგია მცენარეების დარგვა–გადარგვა, მიწაში არსებულ მავნებლებთან ბრძოლა, ყვავილებისთვის სასუქის მიცემა, ზამთრის მარაგის გაკეთება და მოსავლის აღება.

0