რუსთაველის თეატრი

რით ვართ რესტორნებზე ნაკლები, ანუ ქართული თეატრების პანდემიური კრიზისი

98
(განახლებულია 13:51 12.11.2020)
უარყოფა, სიბრაზე, ვაჭრობა, დეპრესია, გათავისება – ესაა დაავადების ხუთი სტადია, რომლებიც ქართულმა თეატრებმა კორონავირუსის პანდემიის დროს გამოიარეს. გიამბობთ რომელ სტადიაზე იმყოფებიან ისინი ამჟამად.

კორონავირუსის მეორე ტალღამ ყველაფერი გაამწვავა – გაურკვეველი დროით დაიხურა საბავშვო ბაღები, სწავლა დისტანციურ რეჟიმზე გადავიდა, თეატრების გახსნის თარიღი კი ჰორიზონტზეც არ მოჩანს. „Sputnik-საქართველო“ დედაქალაქისა და რეგიონების თეატრების ხელმძღვანელებს ესაუბრა და გაარკვია, რით ემუქრება ხელოვნებას ასეთი პანდემიური კრიზისი.

„თეატრები რესტორნებზე უსაფრთხოა“

თეატრები, თუ უფრო უსაფრთხო არა, რესტორნებზე, მუზეუმებსა და სხვა იმ საჯარო ადგილებზე სახიფათო ნამდვილად არ არის, რომლებიც პანდემიის პირობებში მუშაობას განაგრძობენ, ფიქრობს თბილისის სამეფო უბნის თეატრის მთავარი რეჟისორი დათა თავაძე.

„ავიღოთ თუნდაც ევროპის მაგალითი, რომელმაც რაღაც დროით თეატრები გახსნა, – ამბობს თავაძე. – მაგალითად, გერმანია, სადაც თეატრები აგვისტოდან მუშაობენ. ჩვენ რომ დარბაზები გაგვეხსნა, მაყურებელი დისტანციის დაცვით დაჯდებოდა, ნიღბებით, არაუმეტეს საათ-ნახევრისა. ამასთან, ადამიანები სპექტაკლის დროს არ საუბრობენ, რაც ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია.

შესვლისას მათ გაუზომავდნენ ტემპერატურას, შენობას დეზინფექცია ჩაუტარდებოდა ყოველი სპექტაკლის შემდეგ და მის დაწყებამდე. მაგრამ ჩვენთან თეატრები სავსე რესტორნებსა და კაფეებზე უფრო სახიფათოდაა მიჩნეული, სადაც, ყველა სიკეთესთან ერთად, ხალხი ნიღბების გარეშე ზის“.

„თეატრმა უნდა მიიღოს ვირუსთან ადაპტაციის შანსი, პანდემია ხომ ჯერ კიდევ დიდხანს გაგრძელდება. გვეუბნებიან, რომ უნდა ვისწავლოთ კორონავირუსთან ერთად ცხოვრება. სწორედ ამის შესაძლებლობა უნდა მოგვცენ“, – დარწმუნებულია რეჟისორი.

ამასთან, პანდემიამ, დათა თავაძის აზრით, უკვე დიდი დარტყმა მიაყენა ხელოვნებას, რომლის არსიც ადამიანების შეკრება და არა დისტანცირებაა. ბუნებრივია, ყველა გეგმა, რომელიც თეატრებს, საკონცერტო დარბაზებს, კლუბებს ჰქონდათ, მარტიდან დღემდე, საუკეთესო შემთხვევაში, მკვეთრად შეიცვალა, უარეს შემთხვევაში კი სულაც გაუქმდა.

ერთადერთი ალტერნატივა, რომელსაც მთავრობა პანდემიის დროს თეატრებს სთავაზობს, ონლაინ–ჩვენებაა. „ონლაინ–სპექტაკლების საწინააღმდეგო არაფერი მაქვს, თუ ეს სიტუაციიდან ერთადერთი გამოსავალია. რასაკვირველია, შეგვიძლია გარემოებას მოვერგოთ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში. ჩვენ, პრინციპში, ასეც მოვიქეცით და ვაჩვენეთ ყველა სპექტაკლი ჩვენი რეპერტუარიდან ონლაინ–ფორმატში. მაგრამ ეს ყველაფერი, რა თქმა უნდა, ვერასდროს ჩაანაცვლებს ნამდვილ თეატრს“, – ამბობს დათა თავაძე.

ამასთან, ახალგაზრდა რეჟისორი არ აპირებს ფარ-ხმლის დაყრას და ახლო მომავალში სამეფო უბნის თეატრის შემოქმედების თაყვანისმცემლების ახალი დადგმებით გახარებას გეგმავს. სპექტაკლების ნახვა შესაძლებელი იქნება როგორც ონლაინ–ფორმატით, ისე ღია სივრცეებში.

„ეს დიდი დანაშაულია“

რეჟისორი ქეთი დოლიძე კი თეატრების მუშაობის გადადების შესახებ ახალ ამბავს აბსოლუტურად ნორმალურად შეხვდა. „როგორც არ უნდა მტკიოდეს გული, – ამბობს რეჟისორი, – ეს მთელ მსოფლიოში ხდება. ამიტომ ჩვენ რით ვართ გამონაკლისი?“

Грузинский режиссер Кети Долидзе
© Sputnik / Alexander Imedashvili
რეჟისორი ქეთი დოლიძე

ლოდინი – ესაა ერთადერთი, რაც საქართველოს თეატრალურ მოღვაწეებს რჩებათ, ფიქრობს ქეთი დოლიძე. COVID-19-ით ინფიცირების შემთხვევები ხომ იმატებს, ექსპერტების პროგნოზით კი პანდემია, სულ მცირე, 2021 წლის გაზაფხულამდე გასტანს.

ამასთან, თეატრალური წარმოდგენების ღია ცის ქვეშ გადატანას დოლიძე საკმაოდ სკეპტიკურად უყურებს.

„არა მგონია, სწორი იყოს ქუჩებში სპექტაკლების ჩვენება, რომლებიც თეატრისთვის შეიქმნა. ქუჩაში ნაჩვენები წარმოდგენა ერთია, სცენისთვის დადგმული სპექტაკლი კი - სრულებით სხვა. და, საერთოდ, რაც ნაკლები იქნება ღონისძიება, სადაც ადამიანები იყრიან თავს, მით უკეთესი. რომ აღარაფერი ვთქვათ იმაზე, რომ ხალხისთვის აქციებზე გასვლის მოწოდება – დიდი დანაშაულია“, – ამბობს ქეთი დოლიძე.

რაც შეეხება ონლაინ–სპექტაკლებს, რეჟისორი ამაში აზრს ვერ ხედავს, რადგან თეატრი – ეს მაყურებლისა და არტისტის ცოცხალი ურთიერთობაა.

„ონლაინ შეიძლება რომელიმე ძველი სპექტაკლის ყურება, რომელიც ორმოცი წლის წინ გადიოდა, დღეს კი მისი ნახვა მოგინდათ. მაგრამ როგორ შეიძლება სპექტაკლის ყურება YouTube-ზე? პირადად ჩემთვის პატარა მონიტორზე ნანახი – თეატრი არ არის. არც სამედიცინო ნიღბებით ჩატარებული რეპეტიციების მწამს“, – კატეგორიულად აცხადებს დოლიძე.

ამის პარალელურად ქეთი დოლიძე აღიარებს, რომ პანდემიური კრიზისი – ბოლო დეკადაში ქართული თეატრის ერთადერთი კრიზისი არ არის.

„ქართულ თეატრში უკვე თითქმის ათი წელია კრიზისია. და არავის სურს ამაზე საუბარი. რეჟისორებმა იფიქრონ, რატომ დადგა ეს კრიზისი. რატომ არ შეიძლება დღეს დადგმების გამოყოფა, რომლებმაც ფურორი მოახდინა? არის სპექტაკლები, რომლებიც ქართული თეატრის ისტორიაში შევა? თქვენ ვერ დამისახელებთ და ვერ გაიხსენებთ ასეთ სპექტაკლებს, რადგან ისინი არ არსებობს“, – წუხს ქეთი დოლიძე.

„სხვა გზა არ არის“

„ამ სიტუაციას მხოლოდ გაგებით ვეკიდები, – აღნიშნავს გრიბოედოვის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი და თავისუფალი თეატრის ხელმძღვანელი ავთანდილ ვარსიმაშვილი, – რადგან ვიცი: ეს ყველაფერი იმისთვის კი არ კეთდება, რომ გაგვაჩუმონ ან გაგვაჩერონ, არამედ იმისთვის, რომ პანდემიისგან დაგვიცვან“.

ვირუსთან ხუმრობას რეჟისორი არავის ურჩევს, მთავრობის შეზღუდვებში კი ხედავს ლოგიკას, COVID-19 ხომ ვერაგი დაავადებაა, რომელიც ადამიანისგან ადამიანს სხვა რესპირატორულ დაავადებებზე მარტივად და სწრაფად გადაეცემა და მაღალი სიკვდილიანობით ხასიათდება.

„ეს სერიოზული ვირუსია, რომელთანაც სიფრთხილის გამოჩენა გვმართებს. ასე რომ, დავგმობდი მთავრობის გადაწყვეტილებას თეატრების გახსნის გადადების გამო, მაგრამ არ შემიძლია, რადგან მათი მოქმედება ლოგიკურია. რა თქმა უნდა, პანდემია უარყოფითად აისახა თეატრების მუშაობაზე: მსახიობები ფორმიდან ამოვარდნენ, დაზიანდა ნერვული სისტემა. აღდგენას შეიძლება დრო დასჭირდეს. ეს ყველაფერი ცუდია და მძიმეა, მაგრამ სხვა გზა არ არის“, – ფიქრობს ვარსიმაშვილი.

„რამდენ ხანს გაგრძელდება?“

ბათუმის დრამატული თეატრის ხელმძღვანელი ანდრო ენუქიძე დარწმუნებულია, რომ საქართველოს მთავრობის მსგავსი გადაწყვეტილების მიღების აუცილებლობის უარყოფა ახლა არაგონივრულია.

„მსგავსი ახლა მთელ მსოფლიოში ხდება. და ვიდრე იყო ღია სივრცეებში სპექტაკლების დადგმის შესაძლებლობა, ჩვენ ამას აქტიურად ვაკეთებდით“, – ამბობს ენუქიძე.

მართლაც, ბათუმის თეატრმა მაყურებელთან შეხვედრის ყველა გზა და საშუალება გამოიყენა. სექტემბერში დასმა ახალი დადგმაც კი მოამზადა, თუმცა მალევე აჭარა „წითელ ზონად“ გამოცხადდა, ამიტომ სპექტაკლის პრემიერა გადაიდო.

გარდა ამისა, თეატრმა, აჭარის ტელევიზიასთან თანამშრომლობის შედეგად, ტელესპექტაკლი პირდაპირი ეთერითაც გადასცა.

„სამწუხაროდ, დღეს თეატრმა თავად უნდა გამონახოს მაყურებელთან ურთიერთობის რაიმე ფორმები. ეს არავის ბრალი არ არის, უბრალოდ, დროა ასეთი, – ამბობს ენუქიძე. – სხვა საქმეა, რასაკვირველია, რომ იყო გარკვეული პერიოდი, როდესაც თეატრებისთვის შეიძლებოდა მუშაობის შესაძლებლობის მიცემა. ზოგჯერ იბადება კიდეც კითხვები: რატომ შეიძლება მუშაობდნენ მატარებლები, რესტორნები, თეატრები კი – არა? თუმცა აქაც არის ლოგიკა. მატარებლები ხომ ადამიანებს გადასაადგილებლად სჭირდებათ, თეატრი კი ამ თვალსაზრისით არც ისე საჭიროა. საკითხავი სხვა რამაა – რამდენ ხანს გაგრძელდება ეს აკრძალვები? რამდენ ხანს გასტანს პანდემია?“.

ჯერ კი თეატრების მდგომარეობა, რბილად რომ ვთქვათ, არც ისე სახარბიელოა, ფიქრობს ენუქიძე. კორონავირუსული კრიზისი ხომ არავის ინდობს. მაგრამ ამ დროსაც კი თეატრმა შეძლო დახმარებოდა სახელმწიფოს COVID-19-თან ბრძოლაში.

„ჩვენ სრულებით გამჭვირვალედ, საჯაროდ დავაბრუნეთ სახელმწიფოსგან მიღებული თანხის ნაწილი კორონავირუსთან ბრძოლის ფონდში. ანუ წლიური ბიუჯეტიდან სახელმწიფოს დავუბრუნეთ ის თანხა, რომელიც გამოყოფილი გვქონდა დასის გასტროლებისთვის და შევამცირეთ სპექტაკლების რაოდენობა, რომლებზეც ვმუშაობდით. ცხრა სპექტაკლის ნაცვლად ხუთზე ვმუშაობდით“, – აღნიშნა ენუქიძემ.

დღეს ბათუმის თეატრში რეპეტიციებიც კი არ ტარდება – არ შეიძლება, რადგან აჭარა დღემდე კოვიდ-ინფექციის „ცხელ წერტილად“ რჩება. ამიტომ თეატრი ყოველდღიურად ელოდება ეპიდვითარების გამოსწორებას და შესაძლებლობას, ბოლოს და ბოლოს, დაუბრუნდეს მუშაობას და მაყურებელს.

98
თემები:
საქართველო და კულტურა (988)
რუსი გამნაღმველები ყარაბაღში

მიმოხილვა: განაღმვის პერსპექტივები მთიან ყარაბაღში

17
(განახლებულია 17:06 25.11.2020)
მთიანი ყარაბაღის საომარი მოქმედებების ზონებისა და სხვა რაიონების ფეთქებადსაშიში საგნებისგან განაღმვა ასობით კვადრატული კილომეტრი ფართობის ტერიტორიის ეტაპობრივ გაწმენდას გულისხმობს.

ეს უზარმაზარ ხარჯებსა (მილიონობით დოლარს) და ათწლეულების განმავლობაში დამქანცველ შრომას მოითხოვს, რათა სახიფათო მიწები კვლავ სასოფლო–სამეურნეო სავარგულებად იქცეს.

დანაღმული ტერიტორიები, აუფეთქებელი საბრძოლო მასალები და თვითნაკეთი ასაფეთქებლები ნებისმიერი პოსტკონფლიქტური ტერიტორიის მთავარ პრობლემად მიიჩნევა. სასიკვდილო საფრთხის მუდმივი არსებობის უახლესი მაგალითია 23 ნოემბერს სოფელ მაგადიზის მიდამოებში მომხდარი აფეთქება, რა დროსაც ადგილზე აზერბაიჯანელი და რუსი სამხედროები და ასევე არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის საგანგებო სიტუაციების სამსახურის წარმომადგენლები იმყოფებოდნენ. კონფლიქტის ზონაში ასეთი საფრთხე ყოველდღიურად ელოდება სამშვიდობოებს, გამნაღმველებსა და მაშველებს.

ერევნის აეროდრომებზე გუშინ 100-ზე მეტი სამხედრო გადაიყვანეს რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს საერთაშორისო ნაღმსაწინააღმდეგო ცენტრიდან. ასევე გადასროლილია 13 ერთეული სპეციალური ტექნიკა. საინჟინრო ქვედანაყოფები დღეს ერევანი–გორისი–სტეფანაკერტის მარშრუტს გაივლიან. გამნაღმველების მოწინავე რაზმებმა გზებისა და ობიექტების განაღმვა მთიან ყარაბაღში 23 ნოემბერს უკვე დაიწყეს.

მარტო ერთ მონაკვეთზე რუსმა გამნაღმველებმა დაახლოებით 30 ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმი იპოვეს. როგორც წესი, ნაპოვნი საბრძოლო მასალები სპეციალურ პოლიგონზე ან ადგილზევე ნადგურდება აფეთქების გზით. ნაღმების საძიებელი თანამედროვე საშუალებები და დამცავი აღჭურილობა რისკს ამცირებს, მაგრამ სამხედროების სიცოცხლისთვის საფრთხეს არ გამორიცხავს.

მისიის სირთულე

თანამედროვე ლოკალური და რეგიონული კონფლიქტები საომარი მოქმედებების პერმანენტული ხასიათითა და დანაღმული მოედნების, ფუგასების, ნაღმ–ხაფანგებისა და სხვა „სიურპრიზების“ ფართო გამოყენებით განსხვავდება. კონფლიქტის მხარეები, დიდი რაოდენობით ჯარების არყოლის შემთხვევაში, მტკიცე, ეშელონირებული თავდაცვის ასაგებად ქვედანაყოფებსა და საბრძოლო ტექნიკას ცალკეულ მონაკვეთებზე ათავსებენ, ხოლო „ხვრელებს“ ძირითადად დანაღმული მოედნებით ქოლავენ. საამისოდ ყარაბაღში ძირითადად საბჭოთა წარმოების ნაღმებს იყენებდნენ. ამინდის კაპრიზების გავლენით ისინი დროთა განმავლობაში მწყობრიდან გამოდის და დანაღმული მოედნების „განახლება“ ხდება.

დიდი ალბათობით, კონფლიქტის მხარეები ახალ დანაღმულ მოედნებს განსაკუთრებული პრობლემების გარეშე „მოხსნიან“, მაგრამ მრავალწლიანი დაპირისპირების განმავლობაში დანაღმული მოედნების ზუსტი ადგილმდებარეობა არავინ იცის. ცალკე პრობლემაა აუფეთქებელი საარტილერიო ჭურვების არსებობა. ყარაბაღის მიწაში მრავალი ათასი ფეთქებადსაშიში საგანია დამარხული. ამიტომაც რუსი გამნაღმველების ათობით წლიანი დამქანცველი მუშაობა, გაეროსა და სხვა ჰუმანიტარული ორგანიზაციების რესურსების აქტიური ჩართვა – მინიმალური პირობაა ტერიტორიის ომის მდგომარეობიდან გამოსაყვანად.

მანამდე აზერბაიჯანის განაღმვის ეროვნული სააგენტოს (ANAMA) ხელმძღვანელმა გაზანფარ ახმედოვმა განაცხადა, რომ ბაქოს კონტროლქვეშ გადასული ტერიტორიების სრულ განაღმვას ყარაბაღში ათ წელზე მეტი დრო დასჭირდება.

გაერთიანებული ძალისხმევები

გაეროს განაღმვის საკითხთა სამსახურმა (UNMAS) მხოლოდ გასულ წელს 19 ქვეყანაში (ერაყის, სირიისა და ავღანეთის ჩათვლით) დაახლოებით 495 მლნ დოლარი დახარჯა. შესაძლოა ამ სახსრების ნაწილი მთიანი ყარაბაღის ტერიტორიების გასანაღმადაც გადამისამართდეს. UNMAS-ის მონაცემებით, მისია იქ დეკემბრის დასაწყისში განთავსდება. სპეციალისტები პირველ რიგში მთა–ტყიან ადგილებში მუშაობის სირთულეებს შეაფასებენ. დიდი ალბათობით, გამნაღმველთა ერთობლივი ძალისხმევა ლტოლვილების პოსტკონფლიქტურ ზონაში დაბრუნებას ხელს შეუწყობს.

იმედის მომცემია გაეროს გენერალური მდივნის ანტონიუ გუტერიშის პოზიციაც, რომელიც მზად არის რუსეთთან თანამშრომლობისა და ერთობლივი მოქმედებებისთვის მთიან ყარაბაღში.

 

17
ფულის კუპიურები

ლარის საშემოდგომო თავგადასავალი და მზადება ახალი წლისთვის...

1023
(განახლებულია 16:08 25.11.2020)
ეროვნული ბანკი ლარის მომავალზე პროგნოზს აქვეყნებს. როგორია ეროვნული ვალუტის საახალწლო პერსპექტივა, წონასწორობის რა ნიშნულს დაიჭერს ლარი? ანალიტიკურ წრეებში კობა გვენეტაძის უწყებას აკრიტიკებენ, რატომ?

სამსონ ხონელი

შემოდგომა მიილია. რამდენიმე დღე და დრო ზამთრის პირველ თვეს აითვლის. მალე წლის შეჯამების ჟამი დადგება, თუმცა უკვე თამამად შეიძლება ითქვას, რომ 2020 წელი კაცობრიობის ისტორიაში COVID-19-ის პანდემიასთან ბრძოლის მატიანედ დარჩება.

გლობალური გამოწვევა მსოფლიოს საფინანსო-ეკონომიკურ სისტემას მკვეთრად ნეგატიურად დაეტყო. ეკონომიკურმა შოკმა უკლებლივ ყველა ქვეყანა მოიცვა. ბუნებრივია, გამონაკლისი არც საქართველოა. რა თქმა უნდა, კორონავირუსის პანდემიით გამოწვეული უარყოფითი ეფექტი ყველაზე საგრძნობლად ეროვნული ვალუტის კურსზე აისახა. 2020 წლის განმავლობაში ლარი ამერიკული დოლარის მიმართ დაახლოებით 12 პროცენტით გაუფასურდა! თუ თვალს გადავავლებთ ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ეროვნული ვალუტის კურსის ცვალებადობის დინამიკას, მარტივად დავინახავთ, რომ ლარს ანტირეკორდების დამყარების წელი უდგას.

ეროვნული ვალუტის კურსმა რეკორდული დაღმასვლა ჯერ კიდევ მარტში დაიწყო, როცა ერთი ამერიკული დოლარის ღირებულება 3.48-3.50 ლარის ფარგლებში მერყეობდა. უკვე ზაფხულში ეროვნული ვალუტა შედარებით გამყარდა და ერთი ამერიკული დოლარი 3.08 ლარი ღირდა.

საშემოდგომოდ კი, ინფიცირებულთა რაოდენობის მკვეთრი ზრდისა და ქვეყანაში არსებული არასტაბილური პოლიტიკური მდგომარეობის პირობებში, ლარმა ისევ გაუფასურება დაიწყო და მიმდინარე კვირის განმავლობაში ერთი ამერიკული დოლარი 3,30-3.35 ლარის ფარგლებში იყიდება.

რა არის ეროვნული ვალუტის მკვეთრი გაუფასურების მიზეზი? ამ საკითხზე ადრეც მისაუბრია და ჩვენი დროების აქტუალურ კითხვაზე პასუხის გაცემის მცდელობა წინამდებარე სტატიაშიც მექნება. ექსპერტ-ანალიტიკოსები, მთავრობის წარმომადგენლები და ეროვნული ბანკი ლარის რეკორდული გაუფასურების მიზეზად მსოფლიო ეკონომიკურ კრიზისს ასახელებენ. არ არის საკამათო, რომ გლობალური კრიზისის ვითარებაში ქვეყანაში ნაკლები მოცულობის უცხოური ვალუტა შემოდის, ფაქტობრივად განულებულია შემოსავლები ტურიზმის სფეროდან, რომლის წილიც ქვეყნის ეკონომიკაში 8 პროცენტია, გაუარესებულია უცხოური ვალუტის შემოდინებასა და გადინებას შორის ბალანსი. ასე რომ, თამამად შეგვიძლია ვთქვათ, მსოფლიო ეკონომიკურ კრიზისს ლარზე ნეგატიური გავლენა ჰქონდა. ამას მოსახლეობაში უარყოფითი მოლოდინებიც ემატება. მომავლის მიმართ გაურკვევლობის განცდა ყალიბდება, რაც მოსახლეობას აიძულებს ხელში ეჭიროთ მყარი ვალუტა. ასეთი ვალუტა არის დოლარი და არა ლარი. შესაბამისად, დოლარზე მოთხოვნა იზრდება და, შემცირებული მიწოდების პირობებში, ძვირდება კიდეც.

ექსპერტ-ანალიტიკოსები მიანიშნებენ, რომ ეროვნული ვალუტის კურსი სტაბილურობით არც წინა წლებში გამოირჩეოდა. ლარი ფსკერზე ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში ეშვებოდა, მაშინაც კი, როდესაც ძირითადი მაკროეკონომიკური პარამეტრები წესრიგში იყო და ეროვნული ვალუტის გაუფასურების საფუძველს არ იძლეოდა. როგორც ანალიტიკურ წრეებში აცხადებენ, ლარის კურსის დაცემის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო და არის ქვეყანაში არსებული ფულის ჭარბი მასა. მოგეხსენებათ, ეროვნული ვალუტის კურსი ლარისა და დოლარის მასების თანაფარდობით დგინდება. ეკონომიკაში ლარის მოცულობის გაზრდით ლარისა და დოლარის მასებს შორის ბალანსი ირღვევა. გვაქვს ბევრი ლარი და ცოტა დოლარი. ბუნებრივია, რომ ასეთ დროს ეროვნული ვალუტა უფასურდება. გასულ წელს ეკონომიკაში ლარის მასა დაახლოებით 23 პროცენტით გაიზარდა. ეს პროცესი მიმდინარე წელსაც გრძელდება. კერძოდ, სექტემბერში ფულის მასამ 13.7 მილიარდ ლარს მიაღწია.

ეროვნულ ბანკში აცხადებენ, რომ ლარის მასის ზრდა ეროვნული ვალუტის გაცვლით კურსზე გავლენას არ ახდენს. კობა გვენეტაძის უწყების დასკვნით, ეროვნული ვალუტის გაუფასურების მიზეზად ფულის გაზრდილი მასის არგუმენტის გამოყენება არ არის სწორი და ის მოსახლეობის შეცდომაში შეყვანას ემსახურება. არადა, ანალიტიკოსთა უმრავლესობა ეროვნული ბანკის ფულად-საკრედიტო პოლიტიკას აკრიტიკებს და ლარის დევალვაციაზეც პასუხისმგებლობას სწორედ კობა გვენეტაძის უწყებას აკისრებს. მათი შეფასებით, ეროვნული ბანკი, ერთი მხრივ, სავალუტო აუქციონზე ინტერვენციებს ახორციელებს, დოლარის გაყიდვით ბაზრიდან ლარს იღებს, მაგრამ, მეორე მხრივ, რეფინანსირების სესხების გაცემით ბაზარს ლარს აწვდის. როგორც წესი, ბაზრიდან ამოღებული ლარის მასას ბევრად აღემატება ბაზრისთვის მიწოდებული ლარის მასა, რაც საბოლოოდ საფინანსო ბაზარზე ლარის ჭარბ რაოდენობას იწვევს. ექსპერტ-ანალიტიკოსთა შეფასებით, არც ე.წ. სუსტი ლარის პოლიტიკამ გაამართლა. „მნიშვნელოვანია, რომ ქვეყანაში გვქონდეს სტაბილური ეროვნული ვალუტა. რაც უფრო ხშირი იქნება რყევა და ლარის კურსის გაუფასურება, მით უფრო მძიმე ვითარებაში იქნება ბიზნესი თუ წარმოება. დღევანდელი ტიპის ინტერვენციები არაეფექტურია. სავალუტო ბაზარზე აუცილებელია აქტიური მოქმედებები... კერძოდ, ინტერვენციები უნდა ხორციელდებოდეს მუდმივ რეჟიმში, როგორიც ეროვნულ ბანკს ეს პანდემიის საწყის ეტაპზე ჰქონდა“, − აცხადებს ანალიტიკოსი გიორგი კაპანაძე.

როგორია პერსპექტივა? ეროვნული ბანკის პროგნოზით, ტურიზმზე დამოკიდებული ქვეყნების ეკონომიკური ვარდნა კვლავაც სოლიდური იქნება. ამიტომ მომდევნო წლების განმავლობაში ლარის ნომინალური გაცვილითი კურსი ამერიკული დოლარის მიმართ გაუფასურების სტაბილურ ნიშნულზე დარჩება. კობა გვენეტაძის უწყების ოპტიმისტური სცენარის მიხედვით, მოსალოდნელია სავალუტო ნაკადების აღდგენა, შედეგად – 2021-2022 წლებში ლარის გაცვლითი კურსი ამერიკული დოლარის მიმართ წლიურად 5-5 პროცენტით გამყარდება. არსებობს პესიმისტური სცენარი, რომლის მიხედვით, 2021-2022 წლებში ქვეყანაში რეცესია გაგრძელდება, რეგიონში დაძაბული პოლიტიკური ვითარება იქნება და 2021 წელს ეროვნული ვალუტა კიდევ 20 პროცენტით გაუფასურდება. ხოლო 2022 წლიდან, ეკონომიკური გაჯანსაღების პირობებში, ლარი 5 პროცენტით გამყარდება. რას გვპირდება რეალისტური სცენარი? − შესაძლოა, ჩამეძიოს მკითხველი. რა გაეწყობა, კითხვას მარტივად ვუპასუხებ: ასეთი სცენარი ბუნებაში არ არსებობს, რეალისტური იქნება, რასაც დროსა და სივრცეში დავინახავთ და ჯიბეზე ვიგრძნობთ. ასე რომ, დაველოდოთ...

ამასობაში მედიაპლატფორმა Forbes იუწყება, რომ ტრანსნაციონალური საინვესტიციო ბანკი Citigroup 2021 წელს დოლარის 20 პროცენტით გაუფასურებას პროგნოზირებს. საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტის ანალიტიკოსების ამგვარი ვარაუდი ეყრდნობა მოლოდინს, რომ უკვე მომავალი წლიდან COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინა ფართოდ ხელმისაწვდომი გახდება, რაც საერთაშორისო ვაჭრობას აღადგენს და, შესაბამისად, ხელს შეუწყობს ეკონომიკურ ზრდას. მათივე შეფასებით, დოლარის კურსზე ასევე ნეგატიურად აისახება ფედერალური რეზერვის ფრთხილი პოლიტიკა. ექსპერტების ნაწილი არ გამორიცხავს, რომ დოლარის გაუფასურებას ხელს შეუწყობს ჯო ბაიდენის გაპრეზიდენტება. კერძოდ, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის პერიოდში საგადასახადო შეღავათები მოქმედებს, რაც ქვეყნის შიგნით ბიზნესის წარმოებას ახალისებს, ხოლო ჯო ბაიდენი გადასახადების გაზრდის მომხრეა, რამაც სავსებით შესაძლოა ამერიკის შეერთებული შტატებიდან ინვესტიციების გადინება გამოიწვიოს. მნიშვნელოვანი ფაქტორია ჩინეთთან სავაჭრო ომი, რომელსაც, ანალიტიკოსთა მოსაზრებით, ახლადარჩეული პრეზიდენტი, მართალია, ბოლომდე ვერ შეწყვეტს, მაგრამ, სავარაუდოდ, შეარბილებს მაინც, რაც განვითარებადი ქვეყნების ვალუტებზე დადებითად იმოქმედებს და დოლარზე უარყოფითად აისახება. და, ბოლოს, დოლარის გაუფასურების კიდევ ერთი მიზეზი, შესაძლოა, ევროკავშირთან ურთიერთობების გაუმჯობესება გახდეს, რის სურვილსაც ჯო ბაიდენი აფიქსირებს. ეს ევროს მიმართ ინვესტორებს წაახალისებს. ერთი სიტყვით, Citigroup-ის ანალიტიკოსები მომავალი წლიდან დოლარის გაუფასურებას ელოდებიან. მეტიც, არ არის გამორიცხული, ეს 1985 წლის შემდეგ დოლარის რეკორდული გაუფასურება იყოს, როდესაც დოლარი მსოფლიოს ექვს ვალუტასთან მიმართებაში წლის განმავლობაში 18.5 პროცენტით გაუფასურდა. ბუნებრივია, ახლაც საუბარია მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების ვალუტაზე. მათ შორის ქართული ლარი ჯერ არ მოიაზრება...

 

1023
ფიტნეს-დარბაზი

პანდემიის პირობებში ფიზიკური აქტივობის აუცილებელი მინიმუმი: ჯანმომ რეკომენდაციები შეცვალა

0
(განახლებულია 00:09 27.11.2020)
როგორც ორგანიზაციაში ამტკიცებენ, მსოფლიოს მოსახლეობა უფრო აქტიური რომ ყოფილიყო, ყოველწლიურად პლანეტაზე 5 მილიონი სიკვდილით ნაკლები დაფიქსირდებოდა

თბილისი, 27 ნოემბერი — Sputnik. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (ჯანმო) კორონავირუსის პანდემიის გათვალისწინებით ფიზიკური აქტივობის ნორმების მიხედვით რეკომენდაციები შეცვალა, იუწყება РИА Новости.

ჯანმოს ახალი რეკომენდაციების მიხედვით, ზრდასრული ადამიანებისთვის, მათ შორის ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებისთვის კვირის განმავლობაში რეკომენდებულია სულ მცირე 150-300 წუთით საშუალო ინტენსივობის აქტიურობა. ბავშვებისა და მოზარდებისთვის კი დღეში საშუალო ან მაღალი ინტენსივობის ვარჯიშები 60 წუთის განმავლობაში.

ხანდაზმულ ადამიანებს (65 და მეტი წლის ასაკის) ეძლევა რეკომენდაცია გამოიყენონ აქტივობების ისეთი ტიპები, რომლებიც ხელს უწყობენ წონასწორობისა და კოორდინაციის გაუმჯობესებას, ასევე კუნთების გამაგრებას.

„რეგულარულ ფიზიკური აქტივობას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს პროფილაქტიკისთვის და გულ-სისხლ-ძარღვთა დაავადებათა, მეორე ტიპის დიაბეტის და კიბოს მკურნალობის ხელშეწყობისას, ასევე დეპრესიის და შფოთვის სიმპტომების შემცირების, კოგნიტიური უნარების დაქვეითების შენელების, მეხსიერების გაუმჯობესების და ტვინის ჯანმრთელობის გაძლიერებისათვის“, - აღნიშნავს ჯანმო.

როგორც ჯანმოს გენერალურმა დირექტორმა ტედროს ადანომ გებრეიესუსმა განაცხადა, ფიზიკურ აქტივობას ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა გააჩნია - ეს ცხოვრების გახანგრძლივებას და ხარისხის გაუმჯობესებას უწყობს ხელს.

„ყველა მოძრაობა მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით ახლა, როდესაც COVID-19-ის პანდემიასთან დაკავშირებული შეზღუდვების პირობებში ვცხოვრობთ. ყველამ ყოველდღე უნდა ვიმოძრაოთ, უსაფრთხოდ და შემოქმედებითად“, - ციტირებს მის სიტყვებს ჯანმო.

ორგანიზაციაში აღნიშნეს, რომ სხვადასხვა ფიზიკური აქტივობა სასარგებლოა და შეიძლება შესრულდეს როგორც სამუშაოს, სპორტისა და დასვენებისა ან გადაადგილების (სიარული, ველოსიპედით გადაადგილება) ნაწილი, ისე ცეკვების, თამაშების ან ყოველდღიური საშინაო საქმეების დროს, მაგალითად მუშაობა ბაღში და დალაგება.

0
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში