აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მაიკ პომპეო

რატომ ჩამოდის აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი საქართველოში? მოლოდინი, იმედები და პროგნოზები

122
(განახლებულია 22:22 11.11.2020)
ომი ყარაბაღში, არჩევნები აშშ-ში და პოლიტიკური კრიზისი საქართველოში - ამ მნიშვნელოვანი მოვლენების ფონზე და კორონავირუსის პანდემიის მიუხედავად, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მაიკ პომპეო საქართველოს ესტუმრება

ამერიკელი დიპლომატი საქართველოს დიდი ტურნეს ფარგლებში ეწვევა - მის უახლოეს დღის წესრიგში არის ვიზიტები ისეთ ქვეყნებში, როგორებიცაა საფრანგეთი, თურქეთი, ისრაელი, კატარი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ასევე, საუდის არაბეთი. როგორც პომპეომ სახელმწიფო დეპარტამენტში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, საუბრის თემა ყველა ქვეყანაში განსხვავებული იქნება.

პომპეოს საპროტესტო აქციებით შეხვდებიან? ოპოზიციის გეგმები და საგარეო უწყების პასუხი >>

პომპეოს ვიზიტი საქართველოში 17-18 ნოემბრისთვისაა დაგეგმილი. ცნობილია, რომ სახელმწიფო მდივანი შეხვედრებს გამართავს პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიასთან და პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილთან.

როგორი რეაქცია მოჰყვა საქართველოში დაგეგმილ შეხვედრას? ხელისუფლების მოლოდინი, ოპოზიციის იმედები და ექსპერტთა პროგნოზები - Sputnik-საქართველოს მასალაში.

ამბიციური გეგმები

პირველი განცხადება დაგეგმილ ვიზიტზე პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ Twitter-ის საკუთარ მიკრობლოგში გააკეთა. მან მოლაპარაკების მთავარი თემები ჩამოთვალა - ესაა სიტუაცია რეგიონში და საქართველო-აშშ-ის თანამშრომლობა სამხედრო სფეროში. მოგვიანებით გახარიამ განცხადება გააკეთა უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს სხდომაზე.

„ეს არ არის მხოლოდ ჩვენი სტრატეგიული პარტნიორი ქვეყნის სახელმწიფო მდივნის ვიზიტი, ეს არის საქართველოს მეგობრის ვიზიტი ჩვენს ქვეყანაში და ჩვენ ყველაფერს გავაკეთებთ, რათა ამ ვიზიტმა კიდევ უფრო გააღრმავოს დღეს ისედაც მაღალ ნიშნულზე მყოფი სტრატეგიული პარტნიორობა აშშ-სა და საქართველოს შორის, განსაკუთრებით, დღეს რეგიონისთვის იმ კრიტიკულად მნიშვნელოვანი მიმართულებებით, როგორიც არის, რა თქმა უნდა, სამხრეთ კავკასიაში მიმდინარე პროცესები, რაც ჩვენი ქვეყნის ყოველდღიურ ცხოვრებაზეც, უსაფრთხოებაზეც და მომავალზეც სერიოზულ ზეგავლენას იქონიებს“, – განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.

ამასთან ერთად, გახარიამ მინისტრთა კაბინეტის წევრებს მოუწოდა, ყურადღება მთლიანად ამ ვიზიტის მომზადებაზე გაამახვილონ.

პომპეოს ვიზიტს ბრიფინგი მიუძღვნა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა დავით ზალკანიანმაც, რომელმაც ამბიციურ გეგმებზე ისაუბრა.

 „თავდაცვა და უსაფრთხოება, ეკონომიკა, დემოკრატიული ინსტიტუტების გაძლიერება, ხალხთა შორის ურთიერთობის გაღრმავება - ეს არის ყველა ის ძირითადი საკითხი, რომლის მიმართულებით ჩვენ გვაქვს მნიშვნელოვანი, ხელშესახები შედეგები. ყველაფერი ეს აისახა ამერიკა-საქართველოს შორის სტრატეგიული პარტნიორობის 10 წლის იუბილესთან დაკავშირებულ ერთობლივ განცხადებაში, მაგრამ ჩვენ გვაქვს კიდევ უფრო მეტად ამბიციური გეგმები, რომ ეს სტრატეგიული პარტნიორობა, რომელიც უმაღლეს ნიშნულზეა, თვისობრივად ახალ დონეზე გადავიდეს. დარწმუნებული ვარ, ეს ვიზიტი ამ მხრივ იქნება მნიშვნელოვანი და კიდევ უფრო გააღრმავებს საქართველო-ამერიკას შორის ორმხრივ ურთიერთობას“, – განაცხადა ზალკალიანმა.

როგორც მან ხაზგასმით აღნიშნა, პომპეოს ვიზიტი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ საქართველო აშშ-ის მთავარი მოკავშირე და მნიშვნელოვანი საყრდენია რეგიონში.

„დარწმუნებული ვარ, რომ ეს ვიზიტი მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს რეგიონში სტაბილურობას და საქართველოს სტაბილურ განვითარებას ყველა მიმართულებით, როგორც პოლიტიკური, ისე უსაფრთხოების, ასევე ეკონომიკური თვალსაზრისით“, - აღნიშნა ზალკანიანმა.

აშშ-ის სახელმწიფო მდივნოს დამდეგი ვიზიტი საქართველოში მმართველ პარტია „ქართულ ოცნებაშიც“ შეაფასეს. პარტიის წევრის, გიორგი ხელაშვილის თქმით, ვიზიტის მიზანი მოკავშირეებთან ურთიერთობის გაღრმავებაა.

„ბატონი პომპეოს ვიზიტის მიზანია მოკავშირეებთან ურთიერთობების გამყარება. თუ ვნახავთ მისი ტურნეს მიმდევრობას, ის ჩადის ყველაზე მეტად საიმედო მოკავშირე ქვეყნებში, მათ შორის, საქართველოში. ასევე, მნიშვნელოვანია ეს ვიზიტი კავკასიაში ბოლო დროს განვითარებული უსაფრთხოების გარკვეული მოვლენების პარალელურად“, - აღნიშნა ხელაშვილმა.

ოპოზიციას საკუთარი დღის წესრიგი აქვს

სახელმწიფო მდივნის ვიზიტი საქართველოში პოლიტიკური კრიზისის ფონზე წარიმართება - ოპოზიცია არ აღიარებს 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების შედეგებს და ახალ რიგგარეშე არჩევნებს ითხოვს. აშშ-ის დიპლომატიური მისია და ევროპელი დიპლომატები მხარეებს დიალოგისკენ მოუწოდებენ და შუამავლის როლის შესრულების მზადყოფნას გამოხატავენ.

გუშინ საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა განაცხადა, რომ ხალხმა პომპეოს ვიზიტის დროს აქცია უნდა გამართოს.

„საქართველოში არჩევნები არის გაყალბებული, ამ გაყალბებულ არჩევნებს ქართველმა ხალხმა მასობრივი მობილიზაციით უნდა უპასუხოს. მათ შორის, თუ პომპეო ჩამოდის, იმ დღესაც უნდა იყოს ხალხის მასობრივი მობილიზაცია. მე ასე გავაკეთებდი, რათა მსოფლიომ დაინახოს, რომ ქართველი ერი დასაჩაგრი ერი არ არის... ქართველ ხალხს სიამაყე და ღირსების განცდა აქვს“, - განაცხადა სააკაშვილმა „მთავარი არხის“ ეთერში.

ამ იდეას მხარი დაუჭირა საქართველოს პარლამენტის ყოფილმა სპიკერმა, ოპოზიციური პარტია „ერთიანი საქართველოს“ ლიდერმა ნინო ბურჯანაძემ.

„მიმაჩნია, რომ მაიკ პომპეოს ჩამოსვლის დღეს უნდა ჩატარდეს აქცია, რომელშიც ძალიან ბევრი ადამიანი მიიღებს მონაწილეობას. რა თქმა უნდა, არა ხმაურიანი, არამედ მშვიდი აქცია, სადაც ქართველი ხალხი დაანახებს ამერიკელ სტუმარს თავის ნებას. აქცია უნდა მოეწყოს, რომ დავანახოთ ამერიკელ სტუმარს ქართველი ხალხის თავისუფალი არჩევნების მოპოვების განწყობა“, – აღნიშნა ბურჯანაძემ.

თავის მხრივ, ოპოზიციური პარტია „სტრატეგია აღმაშენებლის“ ლიდერმა გიორგი ვაშაძემ მსგავს ინიციატივას სისულელე უწოდა.

„არავინ აპირებს, რომ მაიკ პომპეოს აქციით დახვდეს, რა სისულელეა, შეიძლება, რაღაც სიმბოლური ღონისძიება გვქონდეს ჩვენი პოზიციის დაფიქსირების, რაც აბსოლუტურად ჯდება ყველა ფარგლებში. ჩვენი ამერიკელი პარტნიორების ნებისმიერი მხარდაჭერა ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია“, – განაცხადა გიორგი ვაშაძემ.

„ერთიან ნაციონალურ მოძრაობაში“ იმედი გამოთქვეს, რომ ოპოზიციის წარმომადგენლებს პომპეოსთან შეხვედრის შესაძლებლობა მიეცემათ.

„ჯერჯერობით რაც წავიკითხე, შეხვედრები არის ხელისუფლებასთან, თუმცა, როდესაც ასეთი რანგის დიპლომატი ჩამოდის, ძალიან კარგად არის ინფორმირებული ქვეყანაში არსებულ ვითარებაზე, მათ შორის, ოპოზიციის პოზიციაზე, თუმცა, რა თქმა უნდა, უმჯობესი იქნება, თუ სახელმწიფო მდივანი უშუალოდ ოპოზიციისგან მოისმენს, რა ვითარებაა ქვეყანაში“, – განაცხადა „ენმ“-ის ერთ-ერთმა ლიდერმა ზაალ უდუმაშვილმა.

საქართველოში სახელმწიფო მდივნის დაგეგმილი ვიზიტი არ ნიშნავს ქვეყნის დღევანდელი ხელისუფლების მხარდაჭერას, დარწმუნებული არიან საპარლამენტო ოპოზიციურ პარტია „ევროპულ საქართველოში“.

„ბუნებრივია, ჩამოსვლის ერთ-ერთი მიზეზი არის ის პოლიტიკური კრიზისი, რომელიც ქვეყანაშია შექმნილი. ჩვენ სრულ კომუნიკაციაში ვართ სახელმწიფო დეპარტამენტთან, საელჩოსთან,  ამერიკელ პარტნიორებთან და ყველა ინფორმაციას ვაწვდით. აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო მდივნის ვიზიტი, მათ შორის, მოიცავს იმ თემებსაც, რაც დღეს არის პრობლემატური და კრიზისული საქართველოში, ანუ გაყალბებული არჩევნები. ამიტომ, საუბარი იმაზე, რომ ეს არის ხელისუფლების მხარდაჭერა და გაყალბებული არჩევნების აღიარება, თუ ეგ კონვერტაცია აქვს ,,ქართული ოცნების” ლიდერების განცხადებებს, უბრალოდ ტყუილია. ეს არის ვიზიტი ქვეყანაში, რომელიც საინტერესოა ამერიკისთვის, რომელიც ამერიკის პარტნიორი ქვეყანაა“, – განაცხადა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის ყოფილმა მოადგილემ და „ევროპული საქართველოს“ ერთ-ერთმა ლიდერმა სერგი კაპანაძემ.

ფორსმაჟორი რეგიონში და ყვითელი ბარათი ოპოზიციას

რატომ სწორედ ახლა გადაწყვიტა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მოულოდნელად საქართველოში ჩამოსვლა? პოლიტოლოგ არჩილ სიხარულიძის აზრით, დიპლომატს საამისოდ, სულ მცირე, ორი მიზეზი აქვს.

„ეს ვიზიტი, როგორც მესმის, არ იყო დაგეგმილი. ეს ფორსმაჟორი, პირველ რიგში, უკავშირდება იმას, რომ რუსეთმა გააძლიერა თავისი დომინირება სამხრეთ კავკასიაში - სწორედ ასე აღიქმება ეს დასავლეთში. და მკაფიო სიგნალი ჩვენი მთავრობისთვის, რომ ახლა სწორედ საქართველო რჩება ერთადერთ სახელმწიფოდ, რომელიც მკვეთრად პროდასავლურია. ეს ერთი. და მეორე - ჩვენს ქვეყანაში ყველას უნდა მიანიშნოს, რომ ახლა არეულობის დრო არ არის და ჩვენ გვჭირდება სტაბილურობა“, - განაცხადა სიხარულიძემ Sputnik-საქართველოსთვის მიცემულ ინტერვიუში.

პომპეო მკაფიოდ განუცხადებს პოლიტიკურ ოპოზიციას, რომ მათ არ გაქვთ მხარდაჭერა, მიიჩნევს პოლიტოლოგი.

„ვფიქრობ, როდესაც ცნობილი გახდა, რომ მშვიდობისმყოფელებს შეიყვანდნენ (რუსი მშვიდობისმყოფელები ყარაბაღში, - რედ.), ბატონმა პომპეომ სასწრაფოდ გადაწყვიტა საქართველოში ჩამოსვლა. პირველი გზავნილი იქნება, რომ საქართველო არის აშშ-ის ძალიან მნიშვნელოვანი პარტნიორი და ერთადერთი პროდასავლური სახელმწიფო რეგიონში და დაუშვებელია, რომ ამ ქვეყანაში არეულობა და გარჩევები იყოს. ამიტომ პომპეო სწორედ ამ გზავნილით ჩამოდის“, - აღნიშნა სიხარულიძემ.

პოლიტოლოგის აზრით, პომპეოს ვიზიტით ოპოზიციას მკაფიოდ მიუთითებენ, რომ მათ აქვთ ორი გამოსავალი: პირველი - შევიდნენ პარლამენტში, და მეორე - იდგნენ ქუჩაში ოთხი წელი.

„ახლა დასავლეთმა მათ აჩვენა ყვითელი ბარათი და უთხრა: ჩვენ განვაცხადეთ, რომ არჩევნები კანონიერი იყო. ამიტომ ოპოზიციას არ აქვს მხარდაჭერის შესაძლებლობა“, - აღნიშნა სიხარულიძემ.

საერთაშორისო საკითხებში ექსპერტ ვასო კაპანაძის აზრით, პომპეოს ვიზიტი ნოემბრის მეორე ნახევარში მნიშვნელოვანი ვიზიტი იქნება საქართველო-აშშ-ის ურთიერთობის შემდგომი განმტკიცებისთვის, ვინაიდან აშშ საქართველოს სტრატეგიული პარტნიორია.

„თუმცა, ვფიქრობ, რომ ეს ვიზიტი განპირობებულია იმ პროცესებით, რომლებიც ჩვენს რეგიონში, სამხრეთ კავკასიაში, მიმდინარეობს იმ კუთხით, რომ შეიცვალა სტატუს-კვო მთიან ყარაბაღში. ჩვენ ვიცით, რომ დაიწყო რუსეთის სამშვიდობო ძალების გადასროლა და ამით რუსეთი კიდევ უფრო მეტად განიმტკიცებს პოზიციებს სამხრეთ კავკასიაში. როგორც ჩანს, ეს პროცესი მაიკ პომპეოსა და საქართველოს ხელისუფლებას შორის საუბრის საგანი იქნება“, - განუცხადა კაპანაძემ Sputnik-საქართველოს.

თუმცა, ექსპერტის აზრით, პომპეოს ჩამოსვლა არავითარ როლს არ შეასრულებს არჩევნების მეორე ტურის ჩატარებაში, ვინაიდან ის არჩევნებამდე ოთხი დღით ადრე ჩამოდის.

„მაგრამ საუბარი ამას, რა თქმა უნდა, შეეხება - იმას, რომ მეორე ტური ექსცესების გარეშე ჩატარდეს. ბუნებრივია, საუბარი შეეხება ასევე ოპოზიციური პარტიების მონაწილეობა/არმონაწილეობას მეორე ტურში... ყოველ შემთხვევაში, ოპოზიციის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ სურთ ხმა მიაწვდინონ პომპეოს“, - განაცხადა კაპანაძემ.

ექსპერტის თქმით, საკმაოდ მწვავედ დგას საკითხი, რომ თუნდაც ერთმა ან მეტმა პარტიამ შეცვალოს პოზიცია და შევიდეს პარლამენტში, რათა არ დატოვოს „ქართული ოცნება“ მარტო.

„ეს საკითხი ღიად რჩება და ამ თემას აუცილებლად შეეხება საუბარი მაიკ პომპეოსთან შეხვედრაზე“, - აღნიშნა კაპანაძემ.

საქართველოსა და აშშ-ს შორის დიპლომატიური ურთიერთობა 1992 წლიდან დამყარდა და 2000-იანი წლების დასაწყისში გააქტიურდა. 2009 წელს ქვეყნებმა ხელი მოაწერეს სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიას, რომელიც ითვალისწინებს პარტნიორული კავშირების გაფართოებას და თანამშრომლობას თავდაცვისა და უსაფრთხოების, ეკონომიკისა და ენერგეტიკის, დემოკრატიული რეფორმების, დიპლომატიისა და კულტურის სფეროებში.

 

122
თემები:
საქართველოს საგარეო პოლიტიკა (269)
ნიურნბერგის პროცესი 1945-46 წლები

„ნიურნბერგის გაკვეთილები“ - სამი მთავარი მითი მეორე მსოფლიო ომზე

78
(განახლებულია 11:28 23.11.2020)
რატომ ითვისებს აშშ სულ უფრო ხშირად ჰიტლერზე გამარჯვებას, როდის გამოჩნდა პირველი ფეიკი ომის თემატიკაზე და როგორ შეიძლება ამასთან ბრძოლა?

დიანა კურმანოვა

მოსკოვში, Россия сегодня–ს ორგანიზებით საერთაშორისო სამეცნიერო–პრაქტიკული ფორუმი ტარდება სახელწოდებით „ნიურნბერგის გაკვეთილები“. განხილვის მთავარი თემაა, რატომ გაჩნდა ესოდენ დიდი რაოდენობით ფეიკი თანამედროვე საზოგადოებაში მეორე მსოფლიო ომზე და რეალურია თუ არა ამისთვის წინააღმდეგობის გაწევა? საქმე ისაა, რომ ის პუბლიკაციები, რომლებიც ისტორიას ამახინჯებს და ნაციზმზე გამარჯვებაში საბჭოთა ჯარისკაცების წვლილს აკნინებს, ძირითადად სოციალურ ქსელებში ქვეყნდება, რომელთა გაკონტროლებაც ძალიან ძნელია.

და მაინც, ამასთან ბრძოლა შესაძლებელია, მიაჩნიათ მედიის სფეროს ექსპერტებს. თუმცა მანამდე ომის თემაზე სამი მთავარი მითი უნდა განვიხილოთ.

მითი, რომ ომში გამარჯვება აშშ–ის დამსახურებაა

„ფალსიფიცირების მცდელობები, საუბრები, რომ ომი ამერიკამ მოიგო, ადრეც მიდიოდა, მაგრამ მაშინ თავხედობა იყო ნაკლები, — მიაჩნია გერმანელ მწერალს, საიტ Antispiegel–ის ხელმძღვანელ ტომას რიოპერს. — ადრე იმას მაინც ამბობდნენ, რომ სსრკ და აშშ მოკავშირეები იყვნენო, რომ ყველაზე მეტი დანაკარგი სწორედ აღმოსავლეთის ფრონტზე იყოვო. ახლა კი საბჭოთა ჯარისკაცებს სულ უფრო ხშირად უწოდებენ ოკუპანტებს, ამერიკელები კი ეტყობა შოკოლადებით მოვიდნენ გერმანიაში“.

რიოპერის თქმით, ისტორიის გადაწერას ხელს ბევრად უწყობს ევროპული მედია, მათ შორის, გერმანული გამოცემები. მან გაიხსენა, როგორ გამოაქვეყნა გერმანულმა ჟურნალმა Der Spiegel–მა სოციალურ ქსელებში პოსტი იმის შესახებ, რომ ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკი ამერიკელებმა გაათავისუფლეს. მოგვიანებით, მას შემდეგ, რაც კრიტიკის ქარცეცხლი დაატყდა თავს, გამოცემამ განაცხადა, რომ „შეცდომა“ დაუშვა და პუბლიკაცია შეასწორა: ახლა მასში ნათქვამია, რომ „აუშვიცი“ წითელმა არმიამ გაათავისუფლა.

სპეციალისტების აზრით, საჭიროა დაიგმს ისტორიის დამახინჯების ნებისმიერი მცდელობა. ასე მოხდა Der Spiegel–ის პოსტის შემთხვევაში, რომელმაც გერმანულენოვანი მომხმარებლების განრისხებული კომენტარები დაიმსახურა, ვინაიდან მათა მიაჩნდათ, რომ ამით უბრალოდ ფაქტს კი არ იცავდნენ, არამედ აუშვიცში დაღუპული 1,4 მილიონი ადამიანის ხსოვნას მიაგებდნენ პატივს.

მითი, რომ ახალი თაობა გულგრილია იმ ომის მიმართ

არსებობს მოსაზრება, რომ ახალგაზრდობა სულ უფრო ნაკლებად ინტერესდება მეორე მსოფლიო ომის თემით. მაგრამ ეს ასე არ არის, მიაჩნია Russia Today–ს ჟურნალისტ მარია ბუტინას და ამის მაგალითად „უკვდავი პოლკის“მსვლელობა მოჰყავს: თუ მანამდე ამ აქციაში რუსეთის ფარგლებს გარეთ მხოლოდ 39 ქვეყანა მონაწილეობდა, რამდენიმე წელიწადში მათი რაოდენობა 115–მდე გაიზარდა.

იმ ადამიანების რაოდენობა, რომლებსაც მეორე მსოფლიო ომზე სიმართლის დაცვა სურთ, სულ უფრო იზრდება ახლო საზღვარგარეთის ქვეყნებშიც, მიაჩნიათ ფორუმის სპიკერებს. ამის მტკიცებულებაა სეგეი მიროშნიჩენკოს მოხალისური საქმიანობა, რომელიც ტავისუფალ დროს ნიურნბერგის პროცესის სტენოგრამებსა და მეორე მსოფლიო ომთან დაკავშირებულ სხვა დოკუმენტებს თარგმნის. ცოტა ხნის წინ ინტერნეტში გაჩნდა ახალი პორტალი Nuremberg Media, რომელიც ნიურნბერგის ტრიბუნალს აშუქებს. პროექტი მედიაჯგუფმა Россия сегодня–მ და სააგენტო Sputnik–მა დააარსეს.

ომზე საუბრისას ფაქტებით ოპერირებაა საჭირო, დარწმუნებულები არიან ფორუმ „ნიურნბერგის გაკვეთილების“ მონაწილეები. ადამიანები, რომლებიც კომუნიზმსა და ნაციზმს აიგივებდნენ, ყველა არგუმენტი ეკარგებათ, როდესაც მასობრივი სტერილიზაციის იდეას ეცნობიან. ამ პროექტის იდეა გერმანელ ექიმ ადოლფ პოკორნის ეკუთვნის, რომელიც 1941 წლის ოქტომბრის წერილში ირწმუნებოდა, რომ „მტერი არა მარტო უნდა დამარცხდეს, არამედ უნდა განადგურდეს“. ამისათვის პოკორნიმ სამი მილიონი პატიმარი ბოლშევიკის სტერილიზაციის იდეა წამოაყენა, რათა „მათ გამრავლების შესაძლებლობა მოსპობოდათ“. ამასთან, ექიმის აზრით, ტყვეები სიცოცხლის  ბოლომდე შეიძლებოდა გამოეყენებინათ მუშა ძალად. ჰიტლერის გამარჯვების შემთხვევაში, ისინი ზუსტად ასე აპირებდნენ მოპყრობოდნენ სსრკ–ს დანარჩენ მოსახლეობასაც.

ფეიკები ინტერნეტის დამსახურებაა?

სინამდვილეში ყალბი ახალი ამბები ყოველთვის არსებობდა, აცხადებს YouTube-არხ „ციფრული ისტორიის“ ვტორი ეგორ იაკოვლევი. მიუხედავად იმისა, რომინტერნეტის წყალობით ფეიკები სწრაფად ვრცელდება საინფორმაციო სივრცეში, მათი დონე ძალიან დაეცა. მაგალითად, XIX საუკუნეში ისტორიულ სიყალბეებს ბევრად შემოქმედებითად ქმნიდნენ.

1817 წელს ჩეხმა პოეტმა ვაცლავ განკამ განაცხადა, რომ ქალაქ კრალე დვურის ძველ კოსტიოლში (კათოლიკური ტაძარი, — რედ.) ხელნაწერი იპოვა — უძველესი ეპოსი იმის შესახებ, თუ როგორ გაანადგურეს ჩეხებმა 1242 წელს... თათარ–მონღოლები. ეს ლეგენდა ბევრმა ჩეხმა დაიჯერა. პოეტის მხილება სასამართლოს გზით მ ხოლოდ 70 წლის შემდეგ მოხერხდა.

კიდევ ერთი ცნობილი ფეიკი გამოქვეყნდა 1939 წელს ფრანგულ საინფორმაციო სააგენტო „გავასმა“. ის ირწმუნებოდა, რომ იოსებ სტალინს პოლონეთის დაპყრობა სურდა და ის სიტყვაც კი გაავრცელა, რომელიც თითქოს გერმანიის მხარდასაჭერად წარმოთქვა სტალინმა მეორე მსოფლიო ომის წინ პოლიტბიუროში. იმის დამტკიცება, რომ „გავასის“ მიერ გამოქვეყნებული სტატია ფეიკი იყო, მხოლოდ ომის დასრულების შემდეგღა შეძლეს ბრიტანელმა და გერმანელმა მეცნიერებმა.

78
თემები:
რუსეთი დღეს
რუსი სამშვიდობოები

მიმოხილვა: სამშვიდობო ოპერაციების რეიტინგი მთიან ყარაბაღში

30
(განახლებულია 22:44 20.11.2020)
მთიან ყარაბაღში რუსი სამშვიდობოების ყოფნა კონფლიქტის სამხედრო გზით გადაჭრის ალბათობას პრაქტიკულად ნულამდე ამცირებს.

ის აზერბაიჯანისა და სომხეთის ხელმძღვანელებს მოლაპარაკებათა მაგიდასთან დაბრუნების შესაძლებლობას აძლევს, ხოლო ადგილობრივ მოსახლეობას — სახლებში დაბრუნებისა. ეს რუსეთის საგარეო პოლიტიკის ეფექტურობის, შეიარაღებული ძალების უზადო ორგანიზაციისა და საბრძოლო მზადყოფნის მაღალი დონის დემონსტრაციაა.

სამშვიდობო ძალები კონფლიქტის ზონაში მოქმედებებით გამორიცხავს დაპირისპირებულ მხარეებს შორის შეიარაღებულ შეტაკებას. რუსეთის სამხედრო–კოსმოსური ძალების სამხედრო–სატრანსპორტო ავიაციის თვითმფრინავები განაგრძობენ მე–15 მოტომსროლელი ბრიგადის ქვედანაყოფებისა და ტექნიკის გადასროლას, რომლებიც საიმედო გარანტი ხდება სამხრეთ კავკასიაში სტაბილურობისთვის. ოპერაციის დაწყების შემდეგ სტეპანაკერტსა და მთიანი ყარაბაღის სხვა დასახლებულ პუნქტებში სომხეთის ტერიტორიიდან ოთხი ათასზე მეტი ლტოლვილი დაბრუნდა. მარტო 19 ნოემბერს, სამშვიდობოების დაცვით, 27 ავტობუსით 1200–ზე მეტი კაცი დაბრუნდა.

ურთულესი ჰუმანიტარული ამოცანების გადასაჭრელად მთიან ყარაბაღში, რეაგირების უწყებათშორისი ცენტრის შემადგენლობაში, რუსეთის საგანგებო სიტუაციების სამინისტროს რაზმი და ასევე ხუთი სპეციალიზებული — ჰუმანიტარული განაღმვის, სამედიცინო, სატრანსპორტო და სავაჭრო–საყოფაცხოვრებო უზრუნველყოფისა და დაპირისპირებული მხარეების შერიგების სტრუქტურა მოქმედებს.

მონიტორინგის პოსტები, პატრულირება და საპოლიციო ფუნქციები უსაფრთხოების ზონებში „ჩრდილოეთი“ და „სამხრეთი“ შეუიარაღებელი თვალითაც ჩანს. რუსი სამშვიდობოები სამოქალაქო ავტოტრანსპორტის უსაფრთხო მოძრაობას უზრუნველყოფენ ლაჩინის დერეფანში, ამოწმებენ ავტომობილებს, რათა იარაღის შეტანა აღკვეთონ. რუსეთის ოპერაციის ბევრი ამოცანა, სტრუქტურა, მექანიზმი და ალგორითმი  ყარაბაღში ესოდენ ხილული არ არის. ყარაბაღის სიტუაციას ისტორიაში ანალოგი არ აქვს და სამხედრო მოსამსახურეებს უმკაცრეს მოთხოვნებს უყენებს. რუსეთის უსაფრთხოების ფედერალური სამსახური გააკონტროლებს, თუ როგორ უზრუნველყოფს სომხეთი სატრანსპორტო კავშირს აზერბაიჯანის დასავლეთ რაიონებსა და ნახჭევანის ავტონომიას შორის. რუსეთის მთავრობა სამშვიდობოების საქმიანობისთვის გაწეულ ფინანსურ ხარჯებს თავად დაფარავს. ასეთი ოპერაციის ფასი ასობით მილიონი დოლარია წელიწადში, მაგრამ სამხრეთ კავკასიის უსაფრთხოება ფულით არ იზომება.

ოპერაციას უზარმაზარი მნიშვნელობა აქვს, რეიტინგი — უმაღლესი. რუსეთის მისია ყარაბაღში მრავალრიცხოვანი არ არის (გაეროს საზომით), მაგრამ უკიდურესად მნიშვნელოვანია სამხრეთ კავკასიასა და კასპიის რეგიონში სტაბილურობის შენარჩუნებისთვის.

ახლო საზღვარგარეთი

ცოტა ხნის წინ მთიან ყარაბაღში მომხდარმა ტრაგიკულმა მოვლენებმა დაადასტურა, რომ დსთ–ს ქვეყნებს შორის შეიარაღებული კონფლიქტების პოტენციალი ნარჩუნდება. ამის სამაგალითოდ შორს წასვლა საჭირო არ არის.

დღეს მოლდოვის არცეულმა პრეზიდენტმა მაია სანდუმ საპროგრამო განცხადება გაავრცელა დნესტრისპირეთიდან რუსი სამხედროების გაყვანის აუცილებლობის შესახებ. შესაძლოა მას დაავიწყდა, რომ ეს ერთადერთი რეგიონია აღმოსავლეთ ევროპის ტერიტორიაზე, სადაც სამშვიდობო კონტინგენტის შეყვანის შემდეგ 1992 წელს, შესაბამისი შეთანხმების საფუძველზე, საოამრი მოქმედებები შეწყდა და უკვე 28 წელია, აღარ განახლებულა.

დნესტრისპირეთში რუსეთის ჯარების ოპერატიული ჯგუფია განთავსებული. მისი ერთ–ერთი მტავარი ამოცანა — ეს ძველი საბღძოლო მასალების უზარმაზარი და უკიდურესად საშიში არსენალის დაცვაა (20 ათას ტონაზე მეტი) დასახლებულ პუნქტ კოლბასნას სიახლოვეს (1990-იანების დასაწყისში სწორედ იქ ეზიდებოდნენ საბჭოთა არმიის საბრძოლო მასალებს გერმანიიდან, უნგრეთიდან პოლონეთიდან). ადგილზე არსენალების განადგურება შეუძლებელია, გატანაც პრობლემატურია — საჭიროა დაახლოებით 2500 ვაგონი, მაგრამ საბრძოლო მასალების დაახლოებით 57% უკვე არატრანსპორტაბელურია. თუ რუსები იქიდან წავლენ, მოლდოვაში ვითარება ფეთქებადსაშიში გახდება — პირდაპირი მნიშვნელობით.

სამშვიდობოების ეფექტურობის მაგალითად ცენტრალური აზიის მიმართულება შეიძლება მოვიყვანოთ. შეგახსენებთ, რუსეთმა, ყაზახეთმა, უზბეკეთმა და ყირგიზთმა 1993 წელს ხელი მოაწერეს კოლექტიური სამშვიდობო ძალების შექმნის შესახებ გადაწყვეტილებას, რომლებიც რეგიონული სტაბილურობის საფუძვლად იქცა. იმავე წელს სამშვიდობოების კოლექტიური ძალისხმევით შიარაღებული კონფლიქტის ჩაქრობა მოხერხდა ტაჯიკეთში. რესპუბლიკაში რუსეთის უსაფრთხობის ფედერალური სამსახურის სასაზღვრო ძალების ოპერატიული ჯგუფი დარჩა, ხოლო 2005 წელს რუსეთის 201–ბაზა დაარსდა, რომელიც არსით სამშვიდობოა.

იუგოსლავიიდან ანგოლამდე

რუს სამშვიდობოებს მნიშვნელოვანი გამოცდილება აქვთ და შემთხვევითი არ არის, რომ სამხედრო დამკვირვებლების რაოდენობით, გაეროში რუსეთი პირველ ათეულში შედის.

რუსმა სამხედროებმა გამოცდილების მიღება 1992 წლიდან დაიწყეს გაეროს ოპერაციებში იუგოსლავიაში, სადაც რუსული კონტიგენტი 1600 კაცით იყო წარმოდგენილი. ანალოგიური ამოცანები მოგვიანებით შესრულდა ანგოლაში, ლიბერიაში, მოზამბიკში, რუანდაში, კოტ–დ’ივუარში, ბურუნდიში, ეთიოპიაში, სუდანში, ჩადის რესპუბლიკაში და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში.

სამშვიდობო ძალების როტაცია ექვს თვეში ერთხელ  ხდება და ეს სამხედროების სულიერი ძალისა და ფიზიკური ამტანობის მკაცრი გამოცდაა. სადამკვირვებლო მისიები თითქმის შეუიარაღებელია, სამშვიდობო ძალების ოეპრაციები უპირატესად მსუბუქად არიან შეიარაღებული.

რუსი სამშვიდობოები წელს გაეროს ცხრა მისიაში მონაწილეობენ: დასავლეთ საჰარაში (MINURSO), ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში (MINUSCA), კონგოში (MONUSCO), კვიპროსზე (UNFICYP), в სუდანში (UNISFA), კოსოვოში (UNMIK), სამხრეთ სუდანში (UNMISS), ახლო აღმოსავლეთში (UNTSO), კოლუმბიაში (UNVMC).

უმსხვილესად მიიჩნევა გაეროსა და აფრიკის კავშირის  სამშვიდობო მისი, რომელიც სუდანშია განთავსებული (20 ათასზე მეტი სამხედრო). მიუხედავად ეგზოტიკური გეოგრაფიისა, ეს მძიმე სამუშაოა, რომელსაც გამუდმებით ახლავს სიცოცხლისთვის რისკი. პლანეტაზე ყოველწლიურად ასამდე სამშვიდობო იღუპება და უმეტეს შემტხვევაში, მიზანმიმართული თავდასხმების შედეგად.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

30
საქართველოს ნაკრები

FIBA-მ რეიტინგი განაახლა: საქართველო მნიშვნელოვნად დაწინაურდა

0
(განახლებულია 12:38 25.11.2020)
საქართველოს საკალათბურთო ნაკრები ევრობასკეტის შესარჩევი ეტაპის მორიგ შეხვედრებს ფინეთისა და შვეიცარიის გუნდებთან გამართავს.

 

თბილისი, 25 ნოემბერი - Sputnik. ევრობასკეტის შესარჩევი ეტაპის მორიგ შეხვედრებამდე კალათბურთის საერთაშორისო ორგანიზაცია  FIBA-ის განახლებულ რეიტინგში საქართველოს კალათბურთის ნაკრები ექვსი საფეხურით დაწინაურდა და ევროპაში მე-12 ადგილს იკავებს, ნათქვამია ორგანიზაციის ოფიციალურ გვერდზე გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში. 

საქართველოს ნაკრებმა წინა რეიტინგთან შედარებით დიდი პროგრესი განიცადა. ჩვენმა ნაკრებმა რეიტინგში ევროპის ჩემპიონ სლოვენიას გადაასწრო, რომელიც ამჟამად მე-14 პოზიციას იკავებს. ჩვენმა გუნდმა ასევე უკან ჩამოიტოვა რუსეთის ნაკრები, რომელიც მე–13 ადგილზეა.

„ამ ეტაპზე საქართველოს ნაკრები მოწინავე პოზიციებზეა და მომდევნო ორი თამაშის მოგების შემთხვევაში, ჯგუში ოთხი გამარჯვებითა და არცერთი წაგებით, კიდევ უფრო დაწინაურდება“, - აღნიშნულია FIBA-ის განცხადებაში.

აღსანიშნავია, რომ საქართველოს საკალათბურთო ნაკრები ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში უკვე ჩავიდა, საიდანაც ქალაქ ესპოოში ევრობასკეტის შესარჩევი ეტაპის მორიგ შეხვედრებს მასპინძელ ფინეთთან და შვეიცარიის ნაკრებთან გამართავს.

საქართველოს ნაკრები ფინეთს 28 ნოემბერს დაუპირისპირდება, 30 ნოემბერს კი შვეიცარიის ნაკრებს შეხვდება.

ილიას ზუროსის გუნდი ევრობასკეტის ჯგუფურ ეტაპს გერმანიასთან, იტალიასთან და ჩეხეთთან ერთად  ერთ-ერთი მასპინძლის რანგში შეხვდება. შესაბამისად, საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს, როგორც ერთ-ერთ მასპინძელ ქვეყანას ფინალურ ეტაპზე თამაში განაღდებული აქვთ.

მიუხედავად ამისა, მიმდინარე შესარჩევ ციკლში ჩვენმა გუნდმა უკვე დააარცხა შვეიცარია ანგარიშით 96:88 და სერბეთი 94:90, რის შედეგადაც ორი მოგებით პირველ ადგილზე იმყოფება.

0
თემები:
სპორტის ამბები