სამხედრო სწავლება

მიმოხილვა: რუსეთი საბრძოლო ტაქტიკას ცვლის ჯერი დრონებზეა

171
(განახლებულია 19:14 02.11.2020)
მაღალი ავტონომიურობა, მართვადი სარაკეტო იარაღი და ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემებისთვის გვერდის ავლის უნარი – რუსი სამხედროები პირველ მრავალმიზნობრივ დრონ „ორიონს“ ითვისებენ.

ნიკოლაი პროტოპოპოვი

სპეციალისტების შეფასებით, ეს უპილოტო საფრენი აპარატები მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს არმიის შემტევ შესაძლებლობებს და უპილოტო ავიაციას ახალ დონეზე აიყვანს.

დაბრკოლებები არ გვაშინებს

ტელეარხმა НТВ-მ ცოტა ხნის წინ სიუჟეტში აჩვენა კომპლექტის მოქმედება — „ორიონის“ სამი დრონი და მართვის ორი მანქანა, რომლებიც, როგორც ყველაფრიდან ჩანს, უკვე გაუშვეს საბრძოლო მორიგეობაზე.

„ორიონს“ ცაში 24 საათის განმავლობაში შეუძლია ყოფნა. გარეგნულად ის ამერიკულ MQ-1 Reaper-ს ჩამოჰგავს. უპილოტო საფრენი აპარატის დანიშნულება არა მარტო საჰაერო დაზვერვა და მიზნის მითითებაა, არამედ ასევე გამოიყენება სარაკეტო დარტყმებისა და დაბომბვისთვის. ბორტზე 200 კილოგრამამდე საბრძოლო ტვირთის ტარება შუძლია. სპეციალურად ამ დრონისთვის შეიქმნა საბრძოლო მასალის რამდენიმე სახეობა — 25-დან 100 კგ-მდე კალიბრისა.

„ორიონი“ საშუალო კლასის დრონებს განეკუთვნება და მსხვილ С-70 „მონადირესა“ და მცირე მზვერავებს შორის იკავებს ადგილს. აქვს 100 ცხენის ძალის ძრავი და დაახლოებით ერთ ტონას იწონის. მაქსიმალური სიმაღლე — 7,5 ათასი მეტრი, სიჩქარე — 200 კმ საათში. იმართება რადიოოპერატორის მიერ. სიგნალის მანძილი 250 კმ-ია.

აპარატი იმითაა უნიკალური, რომ ბრძოლის ველზე ეფექტურად შეუძლია იმოქმედოს მოწინააღმდეგის რადიოელექტრონული ბრძოლის ფარგლებში განხორციელებული მკვრივი რადიოდაბრკოლებების პირობებშიც კი. საბორტო ოპტიკურ–ელექტრონული სისტემა აღმოაჩენს და აცილებს სამიზნეს ავტომატურ რეჟიმში და აკორექტირებს მართვადი რაკეტების ფრენას. დრონის თვალები და ყურები — თბოვიზური და სატელევიზიო კამერები, ლაზერული შორმზომი და მიზანმაჩვენებელია. გარდა ამისა, გათვალისწინებულია ადგილი ციფრული ვიდეოაღჭურვილობისა და რადიოლოკაციური სადგურისთვისაც.

პროექტ „ორიონის“ განვითარებული სახეობაა ორტონიანი დამრტყმელი დრონი „სირიუსი“, რომელიც მომავალი წლისთვის იქნება მზად. ის თანამგზავრული კავშირის კომპლექსით იქნება აღჭურვილი, რაც მის მართვას დედამიწის ნებისმიერი წერტილიდან გახდის შესაძლებელს.

დრონების შეტევა

ბოლო წლებში უპილოტო საფრენ აპარატებს მსოფლიოს მასშტაბით სულ უფრო ხშირად იყენებენ შეიარაღებულ კონფლიქტებში. ამის სულ ახალი მაგალითია მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი. სამხედრო ექსპერტ ალექსეი ლეონკოვის აზრით, აზერბაიჯანელი სამხედროები საკმაოდ ეფექტურად იყენებენ დრონებს, ხოლო სომხურ არმიას პრაქტიკულად არ გააჩნია ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვისა და რადიოელექტრონული ბრძოლის თანამედროვე კომპლექსები.

„ბევრი სახელმწიფო, რომლებმაც საკმარისი ყურადღება არ დაუთმეს ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის შექმნასა და შენიღბვას, მწარე ნაყოფს იმკის. კადრები, რომლებსაც აზერბაიჯანი წარმოადგენს, გვაჩვენებს, რომ სომხეთის არმიას არც ერთი მათგანი არ გააჩნია. მათ რომ ამაზე ხარისხიანად ემუშავათ, აზერბაიჯანული დრონები ნაკლებად ეფექტური იქნებოდა“, — აცხადებს ლეონკოვი.

თუმცა, როგორც ექსპერტი ამბობს, უპილოტო საფრენ აპარატებს დარტყმის მიყენება ღრმადეშელონირებული ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემის წინააღმდეგობის შემთხვევაშიც შეუძლიათ. კერძოდ, აშშ-ში ახლა ე.წ. „დრონების სკის“ კონცეფციას ავითარებენ, როდესაც ერთდროულად აფრენილი ათობით აპარატი არღვევს მოწინააღმდეგის თავდაცვას და საზენიტო რაკეტების რადარებს ცალ-ცალკე მიმართავენ თავისკენ.

რუსეთის არმია რამდენიმე ტიპის უპილოტო აპარატებს იყენებს — როგორც წესი, ეს კომპაქტური ტექნიკაა, რომლის დანიშნულებაც დაზვერვა და სამიზნის მონიშვნაა. მაგალითად, ახლა დრონები განუწყვეტლივ პატრულირებენ სირიაში ავიაბაზა ჰმეიმის გარშემო. „ორიონის“ მწყობრში შეყვანით სამხედროებს ჰაერში კიდევ ერთი წონადი არგუმენტი შეემატათ.

ფსიქოლოგიური ეფექტი

როგორც რუსეთის დამსახურებელი სამხედრო მფრინავი, გენერალ-მაიორი ვლადიმირ პოპოვი აღნიშნავს, უპილოტო ავიაციის უმნიშვნელოვანესი პლუსი — ეს პირადი შემადგენლობის უსაფრთხოებაა, რომელიც ოპერაციის ზონიდან ათობით კილომეტრის დაშორებით იმყოფება. გარდა ამისა, დრონები მკვეთრად ამაღლებს სამხედრო თვითმფრინავების ეფექტურობასაც.

„თუ, მაგალითად, მცირე ზომის დრონი ოპერატიულ–ტაქტიკურ სარაკეტო კომპლექსს აღმოაჩენს, მის განადგურებას ერთი დარტყმით, მარტო, ვერანაირად ვერ შეძლებს — ამას ხშირად სრულფასოვანი თვითმფრინავი სჭირდება. თუმცა მას რამდენიმე რაკეტის გაშვება ან ბომბების ჩამოყრა შეუძლია, რითიც მოწინააღმდეგის რიგებში დეზორგანიზაციას გამოიწვევს და ფსიქიკაზე ზემოქმედებას მოახდენს. ამის შემდეგ დრონიდან გადაცემულ კოორდინატებზე ან მეორე მსგავსივე აპარატი მიფრინავს, ან ვერტმფრენი თუ თვითმფრინავი, რათა საქმე ბოლომდე მიიყვანოს“, — განმარტავს პოპოვი.

აღსანიშნავია ისიც, რომ დრონების გამოყენების კუთხით ჯერჯერობით ყველაზე დიდი წარმატებები აშშ-ს აქვს. ისინი უპილოტო აპარატებს დაზვერვის მიზნით ჯერ კიდევ 1960-იანი წლებიდან იყენებენ. მაგალითად, ვიეტნამის ომის დროს დრონებმა რამდენიმე ათასი გაფრენა განახორციელეს — ძირითადად ფოტოდაზვერვის მიზნით.

1990-იან წლებში, როდესაც პენტაგონს მრავალმიზნობრივი Predator-ები გაუჩნდა, უპილოტო ავიაციამ დაზვერვის გარდა ეფექტური წერტილოვანი დარტყმების მიყენებაც ისწავლა დედამიწაზე მდებარე ობიექტებზე. საჰაერო „მტაცებლები“ პრაქტიკულად ყველა იმ კონფლიქტში იღებდნენ მონაწილეობას, რომლებშიც აშშ იყო ჩართული: ბოსნიაში, ერაყში, ავღანეთში, ლიბიასა და სირიაში.

უპილოტო საფრენი აპარატების განვითარების პროგრამა ჰქონდა სსრკ-საც. ჯერ კიდევ 1960-იან წლებში საბჭოთა კონსტრუქტორებმა რამდენიმე ტიპის უპილოტო მზვერავი შეიმუშავეს. ერთ-ერთი მათგანი — Ла-17Р — მფრინავი სამიზნის ბაზაზე აიგო. ხმელეთიდან ის მყარსაწვავიანი ამაჩქარებლების მეშვეობით ფრინდებოდა, ცაში კი ტურბორეაქტიულ ძრავს რთავდა. აპარატს ცაში ყოფნა 30 წუთიდან 1,5 საათამდე შეეძლო — ფრენის სიმაღლიდან გამომდინარე, და საათში თითქმის 900 კმ სიჩქარეს ავითარებდა. მზვერავი მრავალჯერადი იყო და მიწაზე თვითმფრინავისა თუ პარაშუტის მეთოდით ჯდებოდა.

საბჭოთა თავდაცვის მეორე პროექტი იყო ოპერატიულ–ტაქტიკური დაზვერვის კომპლექსი Ту-141 „სტრიჟი“. სიჩქარე — საათში 1100 კმ-ზე მეტი, სიმაღლის დიაპაზონი — 50-დან 5000 მეტრამდე. „სტრიჟები“ შეიარაღებაში 1990-იანებამდე რჩებოდა და სსრკ-ის დასავლეთ საზღვრებზე იყო ძირითადად ბაზირებული.

171
თემები:
რუსეთი დღეს (758)
სარაკეტო კომპლექსი „ისკანდერ M“

მოსაზრება: კარგ მოცეკვავეს „ისკანდერები“ ხელს არ უშლის - რა განაცხადა ფაშინიანმა

7
მაღალტექნოლოგიური და ზეზუსტი შეიარაღების სისტემების საბრძოლო გამოყენება სპეციალისტ-ოპერატორების შესაბამის მომზადებას მოითხოვს.

ასევე სადაზვერვო-შემტევი საიმედო კონტურის ორგანიზაციას, პოლიტიკურ სიბრძნესა და გადაწყვეტილებების მიღებაზე პასუხისმგებლობას. კოორდინატთა სხვა სისტემაში ყველაზე სრულყოფილი რაკეტები შესაძლოა „ის სისტემები“ არ გამოდგეს, სტარტი ვერ აიღოს, მიზანს ვერ მოხვდეს, ან „10 პროცენტით აფეთქდეს“.

მთიან ყარაბაღში ცოტა ხნის წინ მიმდინარე საომარი მოქმედებების შედეგების შეფასებისას გამოცემა 1in.am-სთან ინტერვიუში სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა ეჭვები გამოთქვა რუსული იარაღის საიმედოობისა და ბრძოლისუნარიანობის მიმართ. მისი თქმით, რაკეტა „ისკანდერები“ ან საერთოდ არ ფეთქდებოდა, ან „10 პროცენტით“ ფეთქდებოდა. ამასთან სახელმწიფოს მეთაურმა განაცხადა, რომ განზრახული აქვს სამხედრო რეფორმა ჩაატაროს - სტრუქტურული და ასევე შიარაღების კუთხით.
სომხეთის თავდაცვის სამინისტროში უარი თქვეს პრემიერ-მინისტრის გამონათქვამების კომენტარზე „ისკანდერების“ შესახებ. შესაძლოა ფაშინიანი არასაკმარისად იყოს ინფორმირებული ან შეცდომაში შეყვანილი რომელიმე მრჩევლის მიერ. რუსული სარაკეტო კომპლექსების ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები და რეპუტაცია იმდენად მაღალია, რომ პროფანებისგან დაცვა არ სჭირდება. შემთხვევითი არ არის, რომ რუსეთი მსოფლიო შეიარაღების ბაზრის მესამედს აკონტროლებს. შეიარაღების ექსპორტმა რუსეთიდან 2020 წელს 13 მილიარდი დოლარი შეადგინა. ეს ციფრები და ფაქტები თავდაცვითი პროდუქციის ხარისხზე მეტყველებს, რომლებსაც ქვეყნების უმეტესობა იძენს.

როცა „ისკანდერი“ მცოდნე ადამიანების ხელშ ხვდება, ის წარმატებით ანადგურებს სამიზნეებს კავკასიის მთებშიცა და ზღვაზეც, როგორც ეს სირიაში და აფრიკისჩრდილეოთში იყო. ასეთი იარაღის შეძენა ათობით ქვეყანას სურს, მაგრამ მხოლოდ ცოტას აქვს შესაძლებლობა, მიიღოს „ისკანდერ Э-ს“ საექსპორტო მოდიფიკაცია. სომხეთს კი გაუმართლა.
კვაზიბალისტიკური აჩრდილი

რუსეთი მაღალტექნოლოგიურ შესაძლებლობებს ყველა ქვეყანას არ უწილადებს. ამ ფონზე ფაშინიანის ინტერვიუ მოწმენდილ ცაზე მეხის გავარდნას ჰგავდა. კომპლექსი „ისკანდერ-М“ რუსეთის არმიის შეიარაღებაში 2006 წელს შევიდა და პლანეტაზე საუკეთესოდ მიიჩნევა თავის კლასში. ამიტომ შეფასება „80-იანების იარაღი“ შეურაცხმყოფელია.

სომხეთის პრემიერის ღიად დამადანაშაულებელი განცხადება რუსული იარაღის მიმართ რამდენიმე ვარაუდისა და დასკვნის გაკეთების საშუალებას იძლევა.

არაკომპეტენტურობა ან დეზინფორმაცია შეიძლება ყველაზე უარესი სცენარი არ იყოს. რუსული იარაღის საჯარო დისკრედიტაცია შეიძლება „სტრატეგიული არჩევანის საკითხი“ იყოს, სომხეთის არმიის სტრუქტურული და ხარისხობრივი რეფორმირების რაღაც პროგრამის ნაწილი. და მაშინ ჩნდება კითხვები: რა იარაღის შეძენას აპირებს ერევანი ხილულ პერსპექტივაში? რა სტანდარტებით აპირებს თავდაცვის უნარიანობის განმტკიცებას? და რაც მთავარია, რა მიზნით იწყება სამხედრო მშენებლობის ახალი ეტაპი?

ლოგიკურია ვივარაუდოთ, რომ ყარაბაღში ბრძოლების შემდეგ დასკვნები გაკეთდა, გეგმები მოიხაზა. მაგრამ ძველი ჭეშმარიტებაღაღადებს: გამარჯვებას ბევრი მამა ჰყავს, მარცხი კი ყოველთვის ობოლია. ფაშინიანის ინტერვიუდან ირკვევა, რომ თავდაცვის სამინისტროში და გენერალურ შტაბში დიდი ანალიტიკური მუშაობა მიმდინარეობს, რათა „ომის შესახებ მთელი სიმართლე დამტკიცდეს, დადგინდეს და გამოჩნდეს“. ამასთან ათასზე მეტი სისხლის სამართლის საქმეცაა აღძრული. ძნელი გასაგებია, რა არის აქ უფრო მეტი - ჭეშმარიტების ძიება და სტრატეგიის კორექტირება თუ „დამნაშვეების დანიშვნა“ შემდგომი რეპრესიებისთვის.

ვრცელ ინტერვიუში კოლექტიური უსაფრთხოების შეთანხმების ორგანიზაცია მხოლოდ ერთხელაა ნახსენები. არადა ეს ორგანიზაცია ერთადერთი საიმედო დასაყრდენია სომხეთისთვის ომისშემდგომი ტურბულენტობისა და ყარაბაღში არამდგრადი მშვიდობის პირობებში. ხშირად გამოყენებული სიტყვები „რევოლუცია“ და „კონსტიტუცია“ თავისთავად ვერაფერს დაარეგულირებს, ქვეყნის უსაფრთხოების გარანტია ვერ იქნება. არმია არის ნებისმიერი სახელმწიფოს სტაბილურობის საფუძველი, მაგრამ მსჯელობა „არსებით რეფორმებზე“ მოქმედების კონკრეტული გეგმის გარეშე დესტრუქციულად გამოიყურება. როგორც ზედაპირული მსჯელობა რუსული იარაღის დაბალ საბრძოლო პოტენციალზე, ეროვნულ არმიაში და მის მომიჯნავე სექტორში აღმოუფხვრელ კორუფციაზე მინიშნებებით.

მოუხელთებელი და უძლეველი

სარაკეტო კომპლექს Искандер-М-ის დანიშნულება მოწინააღმდეგის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ობიექტების განადგურებაა 500 კმ მანძილზე, მაღალი სიზუსტით. კომპლექსის მთავარი უპირატესობებია: სტრატეგიული მობილურობა, უჩინარი მოქმედება და სარაკეტო დარტყმების მიყენება, საბრძოლო ამოცანის ავტომატური გათვლა და შეყვანა, საბრძოლო ამოცანის შესრულების მაღალი ალბათობა საცეცხლე და რადიოლექტრონული ბრძოლის პირობებში.

საბრძოლო ეფექტურობა გაზრდილია ორი ტიპის რაკეტის გამოყენების ხარჯზე - ბალისტიკური და ფრთოსანი რაკეტებისა. პირველი რაკეტის გაშვების დრო რამდენიმე წუთია, გაშვებებს შორის ინტერვალი - ერთი წუთი. რაკეტის ფრენის სიჩქარე საათში 7200 კმ-ზე მეტი (ანუ ფრენას 3-4 წუთი სჭირდება). რაკეტა სტარტსა და ფინიშზე ოთხ ტონიანი რაკეტა წამში 2000 მეტრზე მეტს ავითარებს და მანევრირებს 30g ტვირთით (რაც შეუძლებელს ხდის რაკეტის ჩაჭერას ნებისმიერ ჰაერ- და რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემებით).

„ისკანდერის“ თითოეული გამშვები დანადგარი მობილურია და ავტონომიური. შეუძლია იმოქმედოს ყველგან და ყოველთვის. დამიზნებისთვის იყენებს პროგრამას - ინერციულ სანავიგაციო სისტემას, „სგლონასის“ თანამგზავრების სისტემას. რაკეტების გადამისამართება შესაძლებელია ფრენისას, რაც მოძრავ სამიზნეებზე შეტევის შესაძლებლობას იძლევა. ფინალურ მონაკვეთზე აქტიურდება თვითდამიზნების ჭკვიანი ოპტიკა, რომელიც უნიკალურ სიზუსტეს უზრუნველყოფს. ქობინები 9М728 ან Р-500 სამიზნეს ერთ-მეტრზე მეტით არ ცდება.

„ისკანდერის“ ზეზუსტ რაკეტებს მცირედ ამრეკლი ზედაპირები და ფრენის რთული გტრაექტორიები აქვს. კონპლექსი ორი ტიპის რაკეტებითაა აღჭურვილი: აერობალისტიკური 9М723-ით – ფრინავს კვაზიბალისტიკური ტრაექტორიით 50 კმ-მდე სიმაღლეზე, და ფრთოსანი 9М728 ან Р-500.

„ისკანდერ-М“ აღემატება საუკეთესო უცხოურ კომპლექსებს სიზუსტით, რაკეტების გასაშვებად მომზადების ოპერატიულობითა და სხვა მახასიათებლებით. ყველაზე ახლოს მდგომი ანალოგი - ეს არის ისრაელის კომპლექსი LORA, რომელიც მას ფრენის სიშორითა და სიზუსტით ჩამორჩება. ავტორიტეტული რუსი სპეციალისტების პროგნოზებით, „ისკანდერის“ უცხოური ანალოგები 2025 წელზე ადრე არ გამოჩნდება არენაზე.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

7
ამერიკული დოლარი

სტრატეგიული სვლა: რუსეთმა მილიარდები ჩადო აშშ–ის სახელმწიფო ობლიგაციებში

16
ცენტრობანკმა დეკემბერში აშშ–ის სახელმწიფო ობლიგაციებში ინვესტიციები ერთბაშად მილიარდი დოლარით გაზარდა, მიუხედავად იმისა, რომ მოსკოვი ბოლო წლებში გეგმაზომიერად იშორებდა თავიდან ამ ფასიან ქაღალდებს.

ნატალია დემბინსკაია

მათი წილი რეზერვებში ამ დროისათვის ერთ პროცენტზე ოდნავ მეტია. რისთვის დასჭირდა ამერიკული ობლიგაციები ახლა რუსეთს?

აშშ–ის ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, რუსეთს ამ დროისათვის 6,011 მლრდ–ს სახელმწიფო ობლიგაციები აქვს: 1,2 მილიარდი დოლარისა გრძელვადიანი და 4,8 მილიარდისა — მოკლევადიანი. დეკემბერში ეს მარაგი კიდევ ერთი მილიარდით შეივსო.

ამ ქაღალდების რეალიზებით აშშ საბიუჯეტო დეფიციტსა და სხვახარჯებს ფარავს. ამერიკული სახელმწიფო  ვალი თითქმის 28 ტრილიონს აღწევს. 2010-2013 წლებში რუსული ინვესტიციები 170 მილიარდს აჭარბებდა. მოსკოვი ტრეჟერისების უმსხვილეს მფლობელთა რიცხვში შედიოდა. მაგრამ მას შემდეგ, რაც 2014 წელს ვაშინგტონმა სანქციები დაუწესა, რუსეთმა მათი თავიდან მოშორება დაიწყო.

2018 წელს ცენტრობანკმა მასშტაბური გაყიდვები მოაწყო, შეამცირა რა აშშ–ის ობლიგაციების პორტფელი ერთბაშად ორჯერ. ამერიკული ქაღალდების წილი საერტაშორისო რეზერვებში მინიმუმდე დავიდა. გამოთავისუფლებული სახსრები ცენტრობანკმა ოქროში, ასევე ევროსა და იუანში გადაიტანა.

დივერსიფიკაცია

ამერიკული სახელმწიფო ვალი საჯაროდ ფასაიანი ქაღალდებითაა წარმოდგენილი, რომლებსაც აშშ–ის ფინანსთა სამინისტრო უშვებს. ვექსილებისა და სახელმწიფო ობლიგაციების შეძენა ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, ცლკეული შტატებისა და სახელმწიფოების ხელისუფლებებებს შეუძლიათ. ამ ქაღალდებიდან მოგება მცირეა — დაახლოებით 2,5–3%. მაგრამ ევროპული და იაპონური ვალებს შემოსავლიანობა პრაქტიკულად  ნულოვანია და უარყოფითიც კი.

მაგრამ საქმე სხვა რამაა: აშშ–ის სახელმწიფო ობლიგაციები ერთ–ერთ ყველაზე მაღალფულად და ლიკვიდურ ინსტრუმენტებად მიიჩნევა მსოშლიოში. მათი ყიდვაც და გაყიდვაც ადვილია.

„დროებით თავისუფალი სახსრების აშშ–ის სახელმწიფო ვაში ჩადება მომგებიანია. წლიური 0რი–სამი პროცენტი საკმაოდ დიდი თანხაა, როცა საუბარი მილიარდებზე მიდის. ამ შემტხვევაში პოლიტიკა არ უნდა ახდენდეს გავლენას ეკონომიკურ გადაწყვეტილებებზე“, — მიაცნია სახელმ წიფო დუმის ფინანსური ბაზრის კომიტეტის წევრ დმიტრი სკრივანოვს.

ამგვარად, ტრეჟერისების მოცულობის გაზრდით, მოსკოვმა ტექნიკურად  მონიშნა თავისი არსებობა ბაზარზე. ეს საჭიროა საერთაშორისო რეზერვების დივერსიფიკაციისთვისაც. ახლა რუსეთს 590 მილიარდი დოლარი აქვს, საიდანაც ექვსი მილიარდი აშშ–ის სახელმწიფო ვალშია ჩადებული. ანალიტიკოსები განმარტავენ: მოსკოვი ზოგადმსოფლიო ტენდენციებს მისდევს. დოლარზე მოთხოვნა იზრდება, ვინაიდან ეს ვალუტა ყველაზე მდგრადია ინფლანციისა და ცვალებადობის მიმართ.

„მილიარდი დოლარი საკმაოდ დიდი თანხაა. მისი ჩადება აქტივების მეტად შეზღუდულ ნაკრებშია შესაძლებელი. ოქრო გადახურებულია, ევროსა და იუანზე კი რეზერვების ისედაც დიდი წილი მოდის. ამერიკული სახელმწიფო ობლიგაციის შეძენა — ეს დივერსიფიკაციის ელემენტია“, — აზუსტებს ექსპერტი ვიტალი მანკევიჩი.

ჩინური ვარიანტი

დეკემბრის ბოლოს მონაცემებით, აშშ–ის ფასიანი ქაღლდების უმსხვილესი მფლობელი არია იაპონია — 1,2 ტრილიონი დოლარი. მანამდე ჩინეთი ლიდერობდა, მაგრამ ახლა პეკინი ,ეორე ადგილზეა 1,06 ტრილიონი დოლარით. მესამე ადგილზე დიდი ბრიტანეთია 428,9 მილიარდით.

სავაჭრო ომის გამო ჩინელებმა გეგმაზომიერად დაიწყეს ამერიკული ქაღალდების თავიდან მოშორება და 200 მილიარდზე მეტით შემაცირეს ინვესტიციები. თუმცა ის, რაც აქვთ, ვაშინგტონზე ზეწოლის მძლავრი ბერკეტია.

კონფლიქტი გრძელდება და ეს შიშებს ამძაფრებს: ერთიც აშშ–ის ეკონომიკის რიგით მეორე უცხოელმა კრედიტორმა ტრეჟერისების მასშტაბური გაყიდვა დაიწყოს. შედეგები კატასტროფული იქნება. ამ ქაღალდების მასიური გაყიდვა ბაზარზე პანიკას გამოიწვევს.

მაგრამ ეს თავად ჩინეთს არ აწყობს. ჯერ პირველი, რომ მოკლე ვადაში 100–200 მილიარდის ობლიგაციების რეალიზება გარდაუვლად ჩამოშლის მათ ფასებს — შედეგად თავად ჩინეთის შიდა აქტივებისა და რეზერვების ღირებულება მნიშვნელოვნად შემცირდება, ისევე როგორც გაიაფებული ტრეჟერისების გაყიდვიდან მიღებული თანხებიც.

და მეორეც: ამას დაემატება ისიც, რომ დოლარი ჩამოიშლება, ეს კი პეკინს არაფერში სჭირდება — ამერიკული ვალუტის დასუსტება ჩინურ ექსპორტს გააძვირებს.

ოქროს მარაგი


უკვე რამდენიმე წელია, რაც რუსეთის ცენტრობანკი ფსონს ოქროზე დებს და დოლარს თავიდან იცილებს. 2020 წელს ძვირფასი ლითონების წილი რეზერვებში ამერიკული ვალუტის წილს აჭარბებდა, თებერვლისთვის კი მონეტარული ოქროს ღირებულებამ 136,7 მილიარდს მიაღწია. ერთ წლის განმავლობაში ქვეყნის ოქროს მარაგი თითქმის 28 ტონით გაიზარდა.

ძვირფასი ლითონები — უნივერსალური ფულადი ეკვივალენტი — აქტივებზე მიმზიდველი ხდება, რომლებსაც პროცენტული შემოსავალი მოაქვთ. ამასთან ბენისმიერი სასანქციო რისკებისგანაც აზღვევს. როგორც Bloomberg–ი წერს, რუსეთმა მთელ მსოფლიოს დაანახა, რომ მსხვილი ეკონომიკისა და დიდი ოქროს მარაგის მქონე ქვეყანაა, შეუძლია მოიშოროს დოლარი და ამასთან თავი შესანიშნავად იგრძნოს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

16
თემები:
რუსეთი დღეს (758)

თოვლი და ლიპყინული თბილისის გზებზე: მძღოლებს სიფრთხილე მართებთ - ვიდეო

0
თბილისის ქუჩები თოვლით დაიფარა, დაბალი ტემპერატურის გამო კი გზები მოიყინა. იხილეთ Sputnik-საქართველოს ვიდეოში, როგორ გამოიყურებოდა დედაქალაქის ერთ-ერთი ქუჩა ღამით

მძღოლებს ასეთ ამინდში მაქსიმალური სიფრთხილე მართებთ. ლიპყინული და თოვლი გამოცდილი მძღოლებისთვისაც კი საშიშია, საქართველოში კი ზამთრის საბურავებს დიდი ნაწილი არ იყენებს და მთელი წლის განმავლობაში ზაფხულის საბურავებით გადაადგილდება.

ამიტომ ოთხშაბათს საღამოს ქალაქის სხვადასხვა წერტილებში უამრავი ავარია მოხდა. ღამით თბილისში -6 გრადუსი იქნება, ხოლო დღისით 0 - +1, მოსალოდნელია თოვაც. კვირის ბოლოს კი კარგი ამინდია მოსალოდნელი.

 

0