საპროტესტო აქცია პარლამენტის შენობასთან

ვინ გაიმარჯვებს არჩევნებში და რას უნდა ველოდოთ მათგან? ექსპერტთა პროგნოზები

111
(განახლებულია 19:59 30.10.2020)
უკვე ხვალ, 31 ოქტომბერს საქართველოს მოქალაქეებმა სერიოზული არჩევანი უნდა გააკეთონ – მეათე მოწვევის პარლამენტში 150 დეპუტატი აირჩიონ.

საკანონმდებლო ორგანოს სავარძლებზე საკმაოდ მაღალი კონკურენციაა – წელს არჩევნებში 48 პარტია და ორი ბლოკი მონაწილეობს.

ქართული პარტიების რეიტინგები არჩევნების წინ>>

რას უნდა ველოდოთ დამდეგი არჩევნებისგან და როგორია პარტიების შანსები? ექსპერტთა პროგნოზები და მოსაზრებები.

ძალთა გადანაწილება მომავალ პარლამენტში

ცნობილი სოციოლოგი იაგო კაჭკაჭიშვილი დარწმუნებულია, რომ პარლამენტი, ძირითადად, უკვე ცნობილი პოლიტიკოსებისგან დაკომპლექტდება.

„გამარჯვებას ამ არჩევნებში თავისი ფასი აქვს; მოსალოდნელია, ძალიან ძვირი ფასიც. დავიწყოთ საკანონმდებლო მოცემულობით: პროპორციულ არჩევნებში 40.5%-იან პარტიას აქვს უფლება, რომ მთავრობა ჩამოაყალიბოს. სხვადასხვა კვლევით, 40.5%-იანი შედეგის მიღწევა მხოლოდ „ქართულ ოცნებას“ შეუძლია, მაგრამ ეს ჯერ კიდევ არ ნიშნავს უმრავლესობის მოპოვებას“, – წერს კაჭკაჭიშვილი თავის ფეისბუქ-გვერდზე.

უბრალო უმრავლესობა პარლამენტში ნიშნავს კანონპროექტების მიღების შესაძლებლობას. სოციოლოგის განმარტებით, 40.5%-იანი შედეგი პროპორციული სიით პარლამენტში 48 ადგილს უდრის.

„მაშასადამე, უმრავლესობის (76 მანდატი) მისაღებად „ქართულ ოცნებას“ + 28 მანდატი სჭირდება მაჟორიტარების ხარჯზე, რომლის მოპოვება მას ნამდვილად არ შეუძლია. არადა, უმრავლეობის გარეშე მთავრობა ვერ დამტკიცდება. ანუ, 40.5%-ის მოპოვება ჯერ კიდევ არ არის გამარჯვება (ან, ფსევდო გამარჯვებაა)“, – დასძენს სოციოლოგი.

„დავუშვათ, რომ „ოცნებამ“ აიღო 45% (რისი შანსიც არსებობს). ეს ნიშნავს პროპორციულ არჩევნებში 54 მანდატს. უმრავლესობის მოსაპოვებლად ოცნებას მაჟორიტარების 21 მანდატი სჭირდება, რაც სრულიად რეალისტურია. მაგრამ აქ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია: უბრალო უმრავლესობის ხელში „ოცნების“ ხელისუფლება ხდება მყიფე და ის მუდმივად იდგება უმრავლესობის დაკარგვის საფრთხის წინაშე“, – წერს კაჭკაჭიშვილი.

„რაც შეეხება იმ ვარიანტს, რომ „ოცნება“ 40.5%-ზე ნაკლებს აიღებს (რაც, ასევე, კვლევების მიხედვით, გამორიცხული არ არის), აქ უკვე კოალიციური მთავრობის შექმნის აუცილებლობა დგება, ანუ ხელისუფლებაში დარჩენის ან მოსვლის პერსპექტივაში ჩაერთვებიან პარლამენტში მოხვედრილი სხვა პოლიტიკური პარტიები, რაც, ცხადია, რომელიმე ერთი პარტიის გამარჯვებას არ ნიშნავს; თუმცა, ნიშნავს „ქართული ოცნების“ ერთპიროვნული ხელისუფლების დასრულებას“, – აღნიშნავს კაჭკაჭიშვილი.

„ძალთა გადანაწილების ნებისმიერი ზემოაღწერილი დიზაინის შემთხვევაში, ის, რაც დაბეჯითებით შეიძლება ითქვას, ისაა, რომ მომავალი პარლამენტი აღარ იქნება შავ-თეთრი, ის იქნება მრავალფეროვანი და მასში თავს მოიყრის მოქმედი პოლიტიკოსების უმრავლესობა“, – ასკვნის სოციოლოგი.

მეორე ტური

2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების დროს მეორე ტურის ჩატარება საჭირო გახდა 73-დან 50 მაჟორიტარულ ოლქში. დამდეგ არჩევნებზე მაჟორიტარული სისტემით მხოლოდ 30 დეპუტატს აირჩევენ. ანალიტიკოსი ნიკა ჩიტაძე არ გამორიცხავს, რომ, 2016 წლისგან განსხვავებით, წელს მეორე ტური საჭირო გახდეს 20 მაჟორიტარულ ოლქში მაინც. ექსპერტი ამას მმართველი პარტიის რეიტინგის ვარდნით ხსნის.

„ვფიქრობ, ოლქების უმრავლესობაში მოსალოდნელია მეორე ტურის ჩატარება... 2016 წელს „ქართული ოცნების“ რეიტინგი შედარებით მაღალი იყო და პროპორციულ ნაწილში მათ 48% მიიღეს“, – განუცხადა ჩიტაძემ გაზეთ „რეზონანსს“.

ახლა, როდესაც სხვაობა რეიტინგში „ქართულ ოცნებასა“ და ოპოზიციურ პარტიებს შორის კიდევ უფრო შემცირდა, ეს იძლევა იმის თქმით საფუძველს, რომ მაჟორიტარული ოლქების უმრავლესობაში მეორე ტური გაიმართება, აღნიშნავს ექსპერტი.

განსხვავებული აზრისაა ანალიტიკოსი გია აბაშიძე, რომელიც მეორე ტურს მხოლოდ 10-მდე მაჟორიტარულ ოლქში, დანარჩენში კი „ქართული ოცნების“ გამარჯვებას ვარაუდობს.

„იმ ოლქებში, სადაც „ქართულ ოცნებას“ მნიშვნელოვანი უპირატესობა აქვს, ყველაფერი პირველივე ტურში დასრულდება. თბილისშიც, რამდენიმე ოლქის გამოკლებით, მაჟორიტარული არჩევნების პირველივე ტურში „ქართული ოცნების“ დამაჯერებელ გამარჯვებას ველოდები“, – განაცხადა აბაშიძემ.

ანალიტიკოსისა და ჟურნალისტის არჩილ გამზარდიას აზრით, მეორე ტური შეიძლება 15 მაჟორიტარულ ოლქში ჩატარდეს.

„არ გამოვრიცხავ, რომ ოლქების უმრავლესობაში მეორე ტურის ჩატარება გახდება საჭირო. ვფიქრობ, „ქართული ოცნება“ ამ მაჟორიტარული ოლქების არსებობას იმიტომ დათანხმდა, რომ აქედან ყველაზე დიდი ნაწილი მიიღოს, ვინაიდან მეტ მხარდაჭერას ელოდება პროპორციულ ნაწილში. დაახლოებით ოლქების ნახევარში შეიძლება ჩატარდება მეორე ტური“, – აღნიშნა გამზარდიამ.

პოლიტოლოგ ვახტანგ ძაბირაძის მოსაზრებით, მმართველ პარტიას დიდ ქალაქებში გამარჯვება გაუჭირდება, თუმცა პროპორციულ არჩევნებში ის მაინც გაიმარჯვებს.

„როდესაც ხელისუფლება რეიტინგს კარგავს, ეს ძირითადად დიდ დასახლებულ პუნქტებზე აისახება, ძირითადად, თბილისზე, ქუთაისზე, ზუგდიდსა და ბათუმზე. ამიტომ მმართველ პარტიას გაუჭირდება მნიშვნელოვანი გამარჯვების მოპოვება, განსაკუთრებით, თბილისში, რომელიც ზედმეტად ინფორმირებული და პოლარიზებული ქალაქია. ამ ქალაქებს შეიძლება დაემატოს გორი და თელავი. მაგრამ, საბოლოო ჯამში, „ოცნება“ პროპორციულ არჩევნებს მოიგებს“, – განაცხადა ძაბირაძემ.

არჩევნების დღეს ცესკოში ბრიფინგები ყოველ სამ საათში გაიმართება>>

რაც შეეხება ოპოზიციას, პოლიტოლოგის აზრით, ოპოზიციას ამომრჩეველთა არანაირი მხარდაჭერა არა აქვს, რათა პროპორციული არჩევნები მოიგოს.

ამომრჩეველთა აქტივობა

ბოლო ორ კვირაში იმ ამომრჩეველთა რაოდენობა, რომელთაც ჯერ არ გადაუწყვეტიათ, ვის მისცემენ ხმას, ორჯერ შემცირდა, ხოლო მოქალაქეთა რაოდენობა, რომელიც გადაწყვეტილებას უშუალოდ საარჩევნო ყუთთან მიიღებს, მინიმალური იქნება, ფიქრობს პიარისა და მარკეტინგული კომუნიკაციების კომპანია Jepra-ს ხელმძღვანელი სოსო გალუმაშვილი.

სხვადასხვა სოციოლოგიური კვლევის თანახმად, ამომრჩეველთა რაოდენობა, რომელსაც არ გადაუწყვეტია, ვის მისცეს ხმა, 24-35%-ს შუა მერყეობს.

„არჩევნების მოახლოებასთან ერთად, რასაკვირველია, ამომრჩეველთა რაოდენობა, რომელთაც არ გადაუწყვეტიათ, ვის დაუჭირონ მხარი, შემცირდება. საერთო ტენდენცია ისეთია, რომ არჩევნების დღეს და ერთი დღით ადრე არჩევნებამდე მათი რაოდენობა 10%-მდე მცირდება და ძალიან მცირე რჩება იმათი რიცხვი, ვინც გადაწყვეტილებას უშუალოდ საარჩევნო ყუთთან იღებს“, – ამბობს გალუმაშვილი გაზეთ „რეზონანსისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში.

საქართველოში არ ჩატარებულა საგანგებო კვლევა იმის დასადგენად, თუ რამდენი პროცენტი იღებს გადაწყვეტილებას საარჩევნო ყუთთან, თუმცა, როგორც გალუმაშვილი აღნიშნავს, მსოფლიოში ეს მაჩვენებელი 4-7%-ს უტოლდება.

„ვფიქრობ, საქართველოში ამომრჩეველთა რაოდენობა, რომელსაც არ გადაუწყვეტია, ვის მისცეს ხმა, დაახლოებით 15%-ია... ჩემი აზრით, ამ არჩევნებზე აქტივობა 60%-ის ფარგლებში იქნება“, – ამბობს გალუმაშვილი.

ამასთან, ექსპერტი თორნიკე შარაშენიძე მიიჩნევს, რომ დამდეგ არჩევნებზე ამომრჩეველთა მაღალი აქტივობა ოპოზიციისთვის ხელსაყრელი არ არის.

„იმ შემთხვევაში, თუ ბევრი ხალხი მივა არჩევნებზე, სასწორი შეიძლება „ნაციონალების“ მხარეს გადაიხაროს, რადგან სწორედ მათი მხარდამჭერები არიან ისინი, ვინც რევანშზე ფიქრობს და აუცილებლად მიდის არჩევნებზე“, – განუცხადა შარაშენიძემ რადიო „ფორტუნას“.

საპირისპირო აზრისაა პოლიტოლოგი პაატა ზაქარეიშვილი, რომელიც დარწმუნებულია, რომ „ქართული ოცნება“ დაინტერესებულია არჩევნებზე ამომრჩეველთა დაბალი აქტივობით.

ცესკო მოქალაქეებს აქტიურობისკენ მოუწოდებს>>

„ქართული ოცნება“ სულ უფრო ართულებს კორონავირუსთან დაკავშირებულ ვითარებას, რადგან პარტიას უნდა, არჩევნებზე არ მივიდნენ სხვა პარტიების ამომრჩევლები და ისინი, ვისაც არ გადაუწყვეტია, ვის მისცემს ხმას. „ოცნებას“ ჰყავს თავისი ელექტორატი და მან იცის, ვინ უჭერს მხარს. რაც შეეხება წინასაარჩევნო გარემოს, ახლა ხალხს მაინცდამაინც არ უხარია სახლიდან გამოსვლა და კორონავირუსით დაავადება, ამიტომ ისინი არ მონაწილეობენ წინასაარჩევნო გარემოში აგრესიული ფორმით. ბუნებრივია, ოპოზიციურ პარტიებს უფრო მეტად აწყობთ აქტიურობა“, – აღნიშნა ზაქარეიშვილმა.

შედეგები, აქციები და პროვოკაციები

პოლიტოლოგი თამარ კიკნაძე არ გამორიცხავს პროვოკაციებს და სიტუაციის გამწვავებას არჩევნების პერიოდში.

„ვითარებას ძაბავს ოპოზიცია, ძირითადად, „ნაციონალები“ და მათი თანამოაზრეები. მათ ჩაატარეს სოციოლოგიური გამოკითხვა და პირდაპირ დასვეს კითხვა: „არჩევნების გაყალბების შემთხვევაში როგორი იქნება თქვენი რეაქცია – მიიღებთ მონაწილეობას გამოსვლებში თუ სხვა რადიკალურ ზომებს მიმართავთ?“ ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ისინი რადიკალური ქმედებებისთვის ემზადებიან. იმის გათვალისწინებით, რაც მოხდა ბელარუსში, ყირგიზეთში, ზოგიერთი შიშობს, რომ ვითარება შეიძლება საქართველოშიც დაიძაბოს. ამის საფუძველი არ არის, რადგან ხალხი „ნაციონალურ მოძრაობას“ მხარს არ უჭერს. მაგრამ მათ, ვფიქრობ, შეუძლიათ რაღაც რადიკალური ქმედებებისა და პროვოკაციების მოწყობა“, – განუცხადა კიკნაძემ „Sputnik-საქართველოს“.

რაც შეეხება არჩევნების შედეგებს, პოლიტოლოგის აზრით, „ქართული ოცნება“ დამაჯერებლად გაიმარჯვებს. ხოლო მისი კონკურენტი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ დაახლოებით 20%-ს აიღებს.

„ყველა დანარჩენი პარტია მცირერიცხოვანია. მაგრამ ახალი კანონი, ძალიან დაბალი ბარიერი მათ პარლამენტში მოხვედრის შესაძლებლობას აძლევს. ძირითადად, არც ერთი მათგანი საფრთხეს არ წარმოადგენს. შეიძლება ერთად რაღაც რაოდენობა მოაგროვონ, ერთი ადამიანი ერთი პარტიიდან, ორი – მეორედან. ამასთან, ეს უკვე ძველი პარტიებია. ზოგიერთი დიდი ხანია პოლიტიკურ არენაზე მოღვაწეობს და მოსახლეობას ახალს ვერაფერს შესთავაზებს. ამისათვის საჭიროა რესურსები, იდეოლოგია, საჭიროა პოლიტტექნოლოგიები, ეს კი დიდი ფული ღირს“, – აღნიშნა კიკნაძემ.

არჩევნების დროს ინციდენტებს არ გამორიცხავს ანალიტიკოსი ვახტანგ ძაბირაძეც.

შსს–ს საგანგებო განცხადება საპარლამენტო არჩევნებთან დაკავშირებით>>

„წინასაარჩევნო კამპანია დუნედ მიმდინარეობს. მოსახლეობაში დაძაბულობა უმნიშვნელოა. აქედან გამომდინარე, განსაკუთრებულ გამწვავებას საარჩევნო უბნებთან ველოდები. ცალკეული ინციდენტები მოსალოდნელია, მაგრამ ისინი, არა მგონია, მასობრივი იყოს ქვეყნის მასშტაბით. შესაბამისად, განსაკუთრებულ დაპირისპირებას არ ველოდები. უფრო მგონია, რომ ყველაფერი მშვიდად ჩაივლის“, – განუცხადა ძაბირაძემ „Sputnik-საქართველოს“ ექსკლუზიურ ინტერვიუში.

ანალიტიკოსის აზრით, განსაკუთრებული დარღვევები ან გაყალბება დამდეგ არჩევნებზე მოსალოდნელი არ არის.

„შესაძლოა იყოს გაყალბების მცდელობები, მაგრამ როგორც ადრე იყო, ე.წ. „კარუსელები“, საარჩევნო ყუთების გატაცება და ა.შ., მსგავსი არ მოხდება. ცალკეული რეციდივები ცალკეულ უბნებზე იქნება, მაგრამ ისეთი ხასიათის არა, რომ ადგილობრივმა ან საერთაშორისო დამკვირვებლებმა არჩევნების შედეგების ლეგიტიმურობა ეჭვქვეშ დააყენონ“, – აღნიშნა ძაბირაძემ.

რაც შეეხება მომავალ პარლამენტს, ანალიტიკოსის აზრით, საკანონმდებლო ორგანოში დაახლოებით ათი სუბიექტი მოხვდება.

„პირველ ადგილს „ქართული ოცნება“ დაიკავებს. რამდენად მოახერხებს ის 76 მანდატის მიღებას, რომელიც მას მთავრობის ერთპიროვნულად დაკომპლექტების შესაძლებლობას მისცემს, რთული სათქმელია. თუმცა ამის ალბათობა საკმაოდ მაღალია. იქნება ასევე „ნაცმოძრაობა“, შემდეგ კი ცალკეული პარტიები – მესამე კატეგორია, რომელიც 5%-იანი წარმატების ფარგლებში იმუშავებს. ასეთები არიან „პატრიოტთა ალიანსი“, „ლელო“, „სტრატეგია აღმაშენებელი“, – განაცხადა ძაბირაძემ.

კითხვას, უნდა ველოდოთ თუ არა მასობრივ საპროტესტო აქციებს არჩევნების შემდეგ, ანალიტიკოსმა მიუგო:

„ამის სურვილი შეიძლება გაუჩნდეთ ცალკეულ პოლიტიკურ ჯგუფებს, მაგრამ, როგორც ვხედავ, დღეს ამომრჩევლებსა და მოსახლეობას მსგავსი საპროტესტო გამოსვლების მზადყოფნა არ აქვს. ძალიან გამიკვირდება, თუ პროტესტი მასობრივ ხასიათს მიიღებს. მხედველობაში მაქვს იმ დონისა და მასშტაბის აქციები, როგორიც იყო, მაგალითად, ბელარუსში. ამის მცდელობა იქნება, მაგრამ სერიოზული საპროტესტო ტალღის დაწყებას ქვეყანაში არ ველოდები“.

დამდეგი არჩევნების მთავარი ინტრიგაა – შეძლებს თუ არა „ქართული ოცნება“ ხელისუფლების შენარჩუნებას, თუ ოპოზიცია „ნაციონალური მოძრაობის“ ხელმძღვანელობით მოიპოვებს უპირატესობას? მაგრამ კენჭისყრის შედეგები ისტორიული იქნება ყველა შემთხვევაში: „ოცნების“ გამარჯვების შემთხვევაში საქართველოს ისტორიაში პირველად შეინარჩუნებს ერთი პარტია ძალაუფლებას მესამე ვადით. ხოლო თუ ხელისუფლებაში ოპოზიცია მოვა, საქართველოს ისტორიაში პირველად მმართველი პარტია მართვის ბერკეტებს დაიბრუნებს.

111
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020 (595)
სამშვიდობოები მთიან ყარაბაღში

სირიელი თურქომანები ყარაბაღში: ომში წასვლა თუ დიდი გადასახლება?

39
(განახლებულია 20:51 27.11.2020)
შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ.

სირიელი ბოევიკი-ახალმოსახლეები ომის შემდგომი მთიანი ყარაბაღისთვის შეიძლება რეალობად იქცნენ. ისტორიაში ამის არაერთი ანალოგი მოიპოვება, მაგალითად, ალბანელების გადასახლება სერბეთის კოსოვოში ოსმალეთის იმპერიის ეპოქაში. თურქეთისთვის ეს ორგანიზებული მიგრაცია – დამატებითი შესაძლებლობაა, საფუძვლიანად მოიკიდოს ფეხი სამხრეთ კავკასიაში, თანაც დიდი ხნით.

შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ. სამმხრივი შეთანხმების მიღწევისა და ომის შეწყვეტის დღიდან არაფერი თქმულა ტურისტი-ტერორისტების სამშობლოში დაბრუნებაზე. დიდია ალბათობა, რომ სირიელები თავიანთი ოჯახებით აზერბაიჯანისთვის დაბრუნებულ რაიონებში დასახლდნენ.

ტელეარხ Sky News Arabia-ს ინფორმაციით, თურქეთის მთავრობა ხელს უწყობს თურქომანული ოჯახების მიგრაციას სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან მთიანი ყარაბაღის რაიონებში (მათ აზერბაიჯანის მოქალაქეობას ჰპირდებიან), რათა რეგიონის დემოგრაფია შეცვალოს. თურქეთს უკვე აქვს მსგავსი ტრანსფორმაციის გამოცდილება ქალაქ აფრინში (სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთი), სადაც დღეს ადგილობრივი მოსახლეობის მხოლოდ შვიდი პროცენტიღაა დარჩენილი.

ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიის ავტონომიური ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა შაფან ალ-ხაბურიმ Sky News Arabia-სთვის მიცემულ ინტერვიუში დაადასტურა ინფორმაცია თურქეთის მთავრობის ინიციატივის შესახებ, რომელიც მთიანი ყარაბაღის რეგიონში სირიელი ოჯახების გადასახლებას ეხება, და ხაზი გაუსვა, რომ თურქეთის ხელისუფლება არ ივიწყებს 1923-1929 წლებში ყარაბაღის ტერიტორიაზე „წითელი ქურთისტანის რესპუბლიკის“ არსებობას, რომლის დედაქალაქიც ლაჩინში მდებარეობდა.

ეს პროექტი სულაც არ განეკუთვნება ფანტასტიკის სფეროს. ახალმოსახლე თურქომანები ტერორისტული გამოცდილებით წარმოადგენენ სავსებით მომზადებულ „სამხედრო კონტინგენტს“, რომელიც მზადაა, მოკრძალებული ანაზღაურების სანაცვლოდ ნებისმიერ ადგილზე ნებისმიერს დაუპირისპირდეს. ხოლო ყარაბაღის ჰიპოთეტური გარდაქმნა „კავკასიურ კოსოვოდ“ ანკარას შესაძლებლობას მისცემს, ნებისმიერ დროს მიიღოს ზომები მოძმე ხალხის დასაცავად. თურქეთის პარლამენტმა უკვე მოიწონა აზერბაიჯანში ჯარის გაგზავნის საკითხი. და ეს მხოლოდ დასაწყისია სამხრეთ კავკასიაში დიდი გეოპოლიტიკური თამაშისა – რუსეთში აკრძალული ტერორისტული ორგანიზაციების „ჯებჰათ ან-ნუსრას“, „ფირქათ ჰამზას“, „სულთან მურადის“ და ექსტრემისტული ქურთული დაჯგუფებების მონაწილეობით.

კავკასიის ახალი „იანიჩრები“

თურქეთის მხარე ოფიციალურად უარყოფს აზერბაიჯანში დაქირავებული მეომრების გაგზავნას და აცხადებს, რომ სომხეთს ეხმარებიან ქურთისტანის მუშათა პარტიის ბოევიკები, რომლებიც ათწლეულებია, თურქეთის ხელისუფლებას ებრძვიან. ბაქოში ამტკიცებენ, რომ სომხეთის მხარეს არიან სირიელი და ლიბანელი ბოევიკები, რაც ტექნიკურად შესაძლებელია, მაგრამ უკვე არააქტუალური. მყიფე მშვიდობას დრო გამოცდას უწყობს. აუცილებელია ყარაბაღის ჩიხიდან დიპლომატიური გამოსავლის ძიება და არა ახლო აღმოსავლეთიდან საეჭვო წარსულის მქონე „კოლონიალისტების“ ჩასახლება.

შეგახსენებთ, რომ ლატაკიისა და ალეპოს პროვინციებში 100 ათასამდე სირიელი თურქომანი ცხოვრობს, რომლებიც არაერთ ტერორისტულ ორგანიზაციასთან არიან დაკავშირებული და მრავალი წელია სირიის სამთავრობო ძალებს ებრძვიან. თურქეთის ხელისუფლება თურქომანების შეიარაღებულ ფორმირებებს ეხმარება. მედიარესურსმა Аfrinpost-მა 23 ნოემბერს განაცხადა, რომ თურქეთის ხელისუფლებამ სირიის ჩრდილოეთში, ქურთული რეგიონის ცენტრში, აფრინში გახსნა ორი ოფისი მთიან ყარაბაღში, „აზერბაიჯანის არმიის მიერ დაკავებულ ტერიტორიაზე“ ოჯახებით გადასახლების მსურველთა დასარეგისტრირებლად. ოფისებთან უკვე რიგები დგას (უპირატესად, ჰომსის პროვინციიდან). როგორც ჩანს, ამ ხალხის მოტივაციაზე კარგად იზრუნეს. მთიან ყარაბაღში მიგრანტების გასაგზავნად თურქეთის დაზვერვას მათი მონაცემები თავის ბაზაში შეჰყავს.

ქურთული კულტურის აზერბაიჯანული ცენტრის ხელმძღვანელის ფაჰრადინ ფაშაევის შეფასებით, დღეს აზერბაიჯანში 240 ათასამდე ქურთი ცხოვრობს, მაგრამ თურქეთი მთიან ყარაბაღში არა ახლო აღმოსავლეთში მცხოვრები ქურთების, არამედ თურქომანების გადმოსახლებას გეგმავს. მისაღებია თუ არა ეს აზერბაიჯანისთვის, რომ აღარაფერი ითქვას სომხურ მოსახლეობაზე?

1923 წლის აღწერის თანახმად, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში მოსახლეობის 94%-ს სომხები შეადგენდნენ, 6%-ს კი აზერბაიჯანელები. ქურთები და რუსები აშკარა უმცირესობაში იყვნენ. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში ყარაბაღში სომხური მოსახლეობა 77%-მდე შემცირდა, აზერბაიჯანული კი 21%-მდე გაიზარდა. 1990-იანი წლების დასაწყისში გაჩაღებულმა ომმა ვითარება შეცვალა. დემოგრაფიული შემადგენლობა რთულად პროგნოზირებადი გახდა.

სამხედროების საქმიანი დღეები

რუსი სამშვიდობოები მთიანი ყარაბაღის სომხურ ნაწილში ძალას არ იშურებენ ომის შემდგომი ცხოვრების მოსაწესრიგებლად. ინჟინერ-გამნაღმველები საინჟინრო დაზვერვას აწარმოებენ, რათა განაღმონ გზები, გაწმინდონ დამწვარი ტექნიკისგან. სტეფანაკერტში აღდგენილია საგზაო მოძრაობა, საცხოვრებელი სახლებისა და სამოქალაქო ობიექტების ელექტრო- და წყალმომარაგება, მოქმედებს ჰუმანიტარული ცენტრი... სახლებს დაუბრუნდა რამდენიმე ათასი ადგილობრივი მოსახლე.

აზერბაიჯანისა და რუსეთის პრეზიდენტებისა და სომხეთის პრემიერ-მინისტრის მიერ 9 ნოემბერს ხელმოწერილი სამმხრივი განცხადების თანახმად, 25 ნოემბერს აზერბაიჯანული ჯარის ქვედანაყოფებმა ქელბაჯარის რაიონი დაიკავეს, 20 ნოემბერს – აღდამის რაიონი და მალე (1 დეკემბერს) მათ ხელში ლაჩინის რაიონიც გადავა. აზერბაიჯანული მხარისთვის ტერიტორიების გადაცემა რუსი სამშვიდობოების შუამდგომლობით არ ითვალისწინებს 1992 წელს იძულებით გადაადგილებულ პირთა მომენტალურ დაბრუნებას.

ყარაბაღის შემდგომი ბედი დიდწილად დამოკიდებულია ავტონომიური რესპუბლიკის ჯარსა და სამხედრო-პოლიტიკურ ხელმძღვანელობაზე. შვიდი რაიონის ტრანსფორმაცია სომხური „უსაფრთხოების ზონიდან“ ისეთივე დაცლილ და სახიფათო აზერბაიჯანულ ზონად – მეტად არასასურველია. შვიდი რაიონის სირიელი თურქომანებით დასახლების ალბათობა არსებობს. 28 წლის შემდეგ „არსად“ ასობით ათასი აზერბაიჯანელი დევნილის დაბრუნება, რომლებმაც უკვე მოიკიდეს ფეხი ახალ ადგილებზე, ძალიან რთული ამოცანაა. ასე შეიძლება ჩანაცვლდეს ერთი ეთნოსი მეორით.

ამას წინათ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა თურქეთის თავდაცვის სამინისტროს მაღალჩინოსნებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ რუსეთსა და თურქეთს „თანაბარი როლი“ მიუძღოდათ კონფლიქტის გადაჭრაში. თურქეთის სამხედრო მრჩევლები ქვეყანაში მრავლად არიან. მათი სოლიდური რაოდენობა ყარაბაღისგან მოშორებულ, მაგრამ სომხეთთან მოსაზღვრე ნახჭევანის ავტონომიაში მეტყველებს ბაქოსა და ანკარის მზადყოფნაზე დიდი ომისთვის მთელ „სომხურ ფრონტზე“. რუსეთმა საომარი მოქმედებების შეწყვეტას ხელი შეუწყო და ამით ყველა კმაყოფილი არ არის.

თურქეთის თავდაცვის მინისტრმა ხულუსი აკარმა 24 ნოემბერს განაცხადა, რომ რუსეთთან მოლაპარაკება სამმხრივი შეთანხმების მიღწევის შემდეგაც გრძელდება. თურქეთის პატრულირება ყარაბაღში სადამკვირვებლო პუნქტებს შორის იგეგმება და, როგორც ჩანს, ყველაზე მნიშვნელოვანია: „ჩვენ მას აზერბაიჯანელებთან მოლაპარაკებების შესაბამისად განვახორციელებთ“.

სავსებით ნათელია, რომ საუბარი არ არის ერთობლივ სადამკვირვებლო ცენტრზე. ანკარა მზადაა მოქმედებისთვის რეგიონის ინტერესებისა და კონფლიქტის მხარეთა შორის მშვიდობის დამყარების ლოგიკის საწინააღმდეგოდ. შესაძლოა, „ახალი მშვიდობა“ ყარაბაღში ვიღაცას ძალიან უშლიდეს ხელს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

39
თემები:
რუსეთი დღეს
გოგონა გაკვეთილზე

სამი მთავარი პრობლემა, რომლებსაც განათლება გადააწყდა პანდემიის დროს

15
(განახლებულია 16:40 27.11.2020)
ვინ ადაპტირდება ონლაინ–სწავლებაზე ყველაზე მარტივად, შეიძლება თუ არა ტრადიციული სწავლება ვირტუალური კურსებით შეიცვალოს და როგორ შეიძლება „დავამეგობროთ“ ასაკოვანი პედაგოგები სოციალურ ქსელებთან?

დიანა კურმანოვა

ამ კითხვებზე პასუხების გაცემას „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ფორუმზე შეეცადნენ.

კორონავირუსი, რა თქმა უნდა, ნეგატიური მოვლენაა. თუმცა განათლების სფეროსთვის აქაც შეიძლება მოიძებნოს ახალი შესაძლებლობები. ამგვარ დასკვნამდე მივიდნენ „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ფორუმის სპიკერები 2019-2020 წლების პროგრამებზე მსჯელობისას, რომელიც ფედერალური პროექტის „კადრები ციფრული ეკონომიკისთვის“ ფარგლებში გაიმართა 26 ნოემბერს Россия сегодня-ს მულტიმედიურ პრეს-ცენტრში.

„როსსოტრუდნიჩესტვომ“ 40 საგანმანათლებლო პროექტი გამოუშვა სარეალიზაციოდ, რომლებითაც 92 ქვეყნის 100 ათასზე მეტმა მცხოვრებმა ისარგებლა“, — აღნიშნა სააგენტოს ხელმძღვანელის მოადგილემ პაველ შევცოვმა.

ყველა ამ პროექტს აერთიანებდა საერთო მიზანი: დახმარებოდნენ მოსწავლეებს, სტუდენტებსა და პედაგოგებს ახალ ტექნოლოგიებში გარკვევაში, ვინაიდან თანამედროვე ცხოვრება „ციფრულში“ გადადის: ონლაინ სულ უფრო მეტი საკითხის გადაჭრა ხდება შესაძლებელი. 2019 წლისგან განსხვავებით, „როსსოტრუდნიჩესტვო“ 2020 წელს, პანდემიის გამო, თითქმის ყველა პროექტს ონლაინ რეჟიმში ახორციელებდა. ერთი მხრივ, პროგრამას ეს წაადგა, მეორე მხრივ კი პანდემიამ გამოავლინა პრობლემები, რომლებსაც ინტერნეტში მოსწავლეებიც აწყდებიან და პედაგოგებიც.

ციფრული უთანასწორობა სოციალურ ნაპრალს ნიშნავს

რუსეთის საზოგადოება „ზნანიეს“ თავმჯდომარის ლიუბოვ დუხანინას თქმით, პანდემია აღრმავებს ნაპრალს ტექნიკურად მომზადებულ ადამიანებსა და იმ მოქალაქეებს შორის, რომლებსაც ან შესაბამისი აღჭურვილობა არ აქვთ ონლაინზე გადასასვლელად, ან ცოდნა მედიაგანათლების სფეროში.

„ამიტომაც მნიშვნელოვანია არა მარტო IT–სპეციალისტებზე ორიენტირებული პროექტები, არამედ მასობრივი პროექტები“, — განაცხადა მან.

მარტო 2019 წელს „როსსოტრუდნიჩესტვომ“ 250 მასობრივი ღონისძიება გამართა: ვირტუალური რეალობის დღეები, VR-მუზეუმები, სასწავლო კურსები და ბიზნეს–ჰაკატონები — გუნდური შეჯიბრები ინოვაციური პროექტების შემქმნელებისთვის. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ონლაინ–პლატფორმები ხელმისაწვდომი იყო ყველასთვის — მაგალითად, შეიძლებოდა მუზეუმის ექსპოზიციების ნახვა ვირტუალური რეალობის სათვალის გარეშე, ამასთან შეიძლებოდა პროგრამების უმეტესობაში ტელეფონით შესვლა.  

თაობათა პრობლემა

„გაკვეთილების ონლაინ–ფორმატთან ადაპტირება ყველაზე მეტად „ძველი სკოლის“ პედაგოგებს გაუჭირდათ — ყოველდღიურ ცხოვრებაში ისინი იშვიათად სარგებლობენ ინტერნეტით. ამ ნაკლის აღმოფხვრაში მათ პროექტი „ციფრული კურატორი“ ეხმარება, რომელიც ბელარუსზეც ვრცელდება“, — ამბობს ლიუბოვ დუხანინა.

ციფრული განათლების კურსები 1800-მა ადმიანმა გაიარა ბელარუსში, მათ შორის იყვნენ როგორც მინსკელი, ისე სხვა ქალაქების მასწავლებლები.

კვალიფიკაციის ასამაღლებელი კურსები პედაგოგებს ახალგაზრდების გაგებაშიც ეხმარება. მაგალითად, იყენებენ რა აქტიურად ონლაინ–ინსტრუმენტებს, მასწავლებლებს ესმით, რომ ბავშვებს აქვთ უნარი, აღიქვან დიდი ტექსტები ინტერნეტში, თუ ისინი სწორად იქნება გაფორმებული.

ახლა პედაგოგებისთვის განკუთვნილი ამ პროექტებით ყაზახეთი და უზბეკეთიც დაინტერესდნენ.

ბავშვებს განსაკუთრებული მიდგომა სჭირდებათ

„ონლაინ–პროგრამებს ყველაზე უკეთ ბავშვები ითვისებენ“, — მიაჩნია პაველ შევცოვს. მის მოსაზრებას ადასტურებენ პროექტ „ინჟინირიუმის“ ავტორები, რომელიც „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ დახმარებით შექმნეს ბაუმანის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის სპეციალისტებმა.

„ინჟინირიუმი — ეს საგანმანათლებლო ცენტრების ქსელია, რომლებშიც უკვე მიიღო მონაწილეობა 40 ქვეყნის შვიდი ათასმა ბავშვმა, — ამბობს ცენტრ „რუსეთის კომპოზიტების“ ხელმძღვანელი მარგარიტა სტოიანოვა. — ჩვენ წერტილი გვაქვს ყაზახეთში, ალმათში, სადაც პროგრამირების, 3D მოდელირებისა და რობოტოტექნიკის გაკვეთილები მიმდინარეობს. ჩვენს ონლაინ–კურსებზე მოთხოვნაა არა მარტო დსთ-ში. ჩვენ უკვე შემოგვიერთდა ავსტრალია, ვინაიდან პროგრამებს ინგლისური სუბტიტრები ახლავს. და ეს ეფექტური პოპულარიზაციაა არა მარტო ინჟინერიისა, არამედ რუსული ენისაც. ენის სწავლა ყოველთვის უფრო მარტივია საინტერესო თემებით“.

სტოიანოვას აზრით, ონლაინ–გარემოს განვითარება ვერ შეცვლის ტრადიციულ განათლებას,  ვინაიდან თანამშრომლობისთვის ურთიერთობაა მნიშვნელოვანი, და იმედი აქვს, რომ 2021 წელს ყველანი ისევ ჩვეულ ფორმატში შეხვდებიან ერთმანეთს.

15
თემები:
რუსეთი დღეს
დაკეტილი რესტორნები შარდენის ქუჩაზე

„რესტორატორთა ასოციაციის“ პრეზიდენტი : „ეპიდემიოლოგები საკუთარ კომპეტენციას გაცდნენ...“

0
28 ნოემბერს ქვეყანაში შექმნილი ეპიდვითარების გამო დაწესებული შეზღუდვების მიხედვით, რესტორნები და კვების ობიექტები მთლიანად მიტანის სერვისზე გადავიდნენ

თბილისი, 28 ნოემბერი - Sputnik. შექმნილი ეპიდემიოლოგიური ვითარებიდან გამოსავალი იყო ოქროს შუალედი, რითაც შეიძლებოდა პანდემიის მართვა და ამდენი ადამიანიც არ დარჩენილიყო უმუშევარი. განაცხადა რესტორატორთა ასოციაციის დამფუძნებელმა, შოთა ბურჯანაძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას.

ბურჯანაძის აზრით, რეგულაციები, რომელიც საკოორდინაციო საბჭომ სარესტორნო ბიზნესის კუთხით დააწესა, უნდა ყოფილიყო უფრო მეტად დაბალანსებული. სწორედ ეს იქნებოდა ოქროს შუალედი.

„აქ გამოსავალი იყო ოქროს შუალედი, ეს არის ის, რითაც შეგვეძლო გვემართა კოვიდიც და ამდენი ადამიანიც არ დარჩენილიყო უმუშევარი. ეს უფრო რთული გზაა, რადგან მეტი ადამიანური და სახელმწიფოებრივი რესურსი სჭირდება“, - განაცხადა ბურჯანაძემ.

მისი თქმით, ეპიდემიოლოგებმა, რომლებიც ვერ მართავენ სიტუაციას, ყველაზე მარტივი გადაწყვეტილება მიიღეს.

„რეალურად, ეპიდემიოლოგები არ არიან იმ კომპეტენციაში, რომ ორივე მხარე მართონ, ამიტომ თავის ჩარჩოში უნდა ჩაეტიონ. ისინი გადიან ამ ჩარჩოდან და ისეთ მითითებებს იძლევიან, რომლებიც ქვეყანას უდიდეს პრობლემამდე მიიყვანს“, - განაცხადა შოთა ბურჯანაძემ.

საქართველოში 28 ნოემბრიდან რთული ეპიდვითარების გამო  ხელისუფლების მიერ დაწესებული ახალი შეზღუდვები ამოქმედდა, რომლებიც 2021 წლის 31 იანვრამდე იქნება ძალაში.

შეზღუდვების მიხედვით, რესტორნები და კვების ობიექტები ქვეყნის მასშტაბით მთლიანად გადადიან მიტანის სერვისზე.

საქართველოში კორონავირუსის მეორე ტალღა მძვინვარებს. ყოველდღიურად ინფიცირების რამდენიმე ათასი ახალი შემთხვევა ფიქსირდება.

საქართველოში ახალი კორონავირუსით დაავადებულთა რაოდენობა ბოლო დღე-ღამეში 4 472-ით გაიზარდა და ინფიცირებულთა საერთო რიცხვმა 127 942-ს მიაღწია.

საქართველოში კორონავირუსის პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა.

0
თემები:
COVID-19 საქართველოში