საპროტესტო აქცია პარლამენტის შენობასთან

ვინ გაიმარჯვებს არჩევნებში და რას უნდა ველოდოთ მათგან? ექსპერტთა პროგნოზები

121
(განახლებულია 19:59 30.10.2020)
უკვე ხვალ, 31 ოქტომბერს საქართველოს მოქალაქეებმა სერიოზული არჩევანი უნდა გააკეთონ – მეათე მოწვევის პარლამენტში 150 დეპუტატი აირჩიონ.

საკანონმდებლო ორგანოს სავარძლებზე საკმაოდ მაღალი კონკურენციაა – წელს არჩევნებში 48 პარტია და ორი ბლოკი მონაწილეობს.

ქართული პარტიების რეიტინგები არჩევნების წინ>>

რას უნდა ველოდოთ დამდეგი არჩევნებისგან და როგორია პარტიების შანსები? ექსპერტთა პროგნოზები და მოსაზრებები.

ძალთა გადანაწილება მომავალ პარლამენტში

ცნობილი სოციოლოგი იაგო კაჭკაჭიშვილი დარწმუნებულია, რომ პარლამენტი, ძირითადად, უკვე ცნობილი პოლიტიკოსებისგან დაკომპლექტდება.

„გამარჯვებას ამ არჩევნებში თავისი ფასი აქვს; მოსალოდნელია, ძალიან ძვირი ფასიც. დავიწყოთ საკანონმდებლო მოცემულობით: პროპორციულ არჩევნებში 40.5%-იან პარტიას აქვს უფლება, რომ მთავრობა ჩამოაყალიბოს. სხვადასხვა კვლევით, 40.5%-იანი შედეგის მიღწევა მხოლოდ „ქართულ ოცნებას“ შეუძლია, მაგრამ ეს ჯერ კიდევ არ ნიშნავს უმრავლესობის მოპოვებას“, – წერს კაჭკაჭიშვილი თავის ფეისბუქ-გვერდზე.

უბრალო უმრავლესობა პარლამენტში ნიშნავს კანონპროექტების მიღების შესაძლებლობას. სოციოლოგის განმარტებით, 40.5%-იანი შედეგი პროპორციული სიით პარლამენტში 48 ადგილს უდრის.

„მაშასადამე, უმრავლესობის (76 მანდატი) მისაღებად „ქართულ ოცნებას“ + 28 მანდატი სჭირდება მაჟორიტარების ხარჯზე, რომლის მოპოვება მას ნამდვილად არ შეუძლია. არადა, უმრავლეობის გარეშე მთავრობა ვერ დამტკიცდება. ანუ, 40.5%-ის მოპოვება ჯერ კიდევ არ არის გამარჯვება (ან, ფსევდო გამარჯვებაა)“, – დასძენს სოციოლოგი.

„დავუშვათ, რომ „ოცნებამ“ აიღო 45% (რისი შანსიც არსებობს). ეს ნიშნავს პროპორციულ არჩევნებში 54 მანდატს. უმრავლესობის მოსაპოვებლად ოცნებას მაჟორიტარების 21 მანდატი სჭირდება, რაც სრულიად რეალისტურია. მაგრამ აქ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია: უბრალო უმრავლესობის ხელში „ოცნების“ ხელისუფლება ხდება მყიფე და ის მუდმივად იდგება უმრავლესობის დაკარგვის საფრთხის წინაშე“, – წერს კაჭკაჭიშვილი.

„რაც შეეხება იმ ვარიანტს, რომ „ოცნება“ 40.5%-ზე ნაკლებს აიღებს (რაც, ასევე, კვლევების მიხედვით, გამორიცხული არ არის), აქ უკვე კოალიციური მთავრობის შექმნის აუცილებლობა დგება, ანუ ხელისუფლებაში დარჩენის ან მოსვლის პერსპექტივაში ჩაერთვებიან პარლამენტში მოხვედრილი სხვა პოლიტიკური პარტიები, რაც, ცხადია, რომელიმე ერთი პარტიის გამარჯვებას არ ნიშნავს; თუმცა, ნიშნავს „ქართული ოცნების“ ერთპიროვნული ხელისუფლების დასრულებას“, – აღნიშნავს კაჭკაჭიშვილი.

„ძალთა გადანაწილების ნებისმიერი ზემოაღწერილი დიზაინის შემთხვევაში, ის, რაც დაბეჯითებით შეიძლება ითქვას, ისაა, რომ მომავალი პარლამენტი აღარ იქნება შავ-თეთრი, ის იქნება მრავალფეროვანი და მასში თავს მოიყრის მოქმედი პოლიტიკოსების უმრავლესობა“, – ასკვნის სოციოლოგი.

მეორე ტური

2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების დროს მეორე ტურის ჩატარება საჭირო გახდა 73-დან 50 მაჟორიტარულ ოლქში. დამდეგ არჩევნებზე მაჟორიტარული სისტემით მხოლოდ 30 დეპუტატს აირჩევენ. ანალიტიკოსი ნიკა ჩიტაძე არ გამორიცხავს, რომ, 2016 წლისგან განსხვავებით, წელს მეორე ტური საჭირო გახდეს 20 მაჟორიტარულ ოლქში მაინც. ექსპერტი ამას მმართველი პარტიის რეიტინგის ვარდნით ხსნის.

„ვფიქრობ, ოლქების უმრავლესობაში მოსალოდნელია მეორე ტურის ჩატარება... 2016 წელს „ქართული ოცნების“ რეიტინგი შედარებით მაღალი იყო და პროპორციულ ნაწილში მათ 48% მიიღეს“, – განუცხადა ჩიტაძემ გაზეთ „რეზონანსს“.

ახლა, როდესაც სხვაობა რეიტინგში „ქართულ ოცნებასა“ და ოპოზიციურ პარტიებს შორის კიდევ უფრო შემცირდა, ეს იძლევა იმის თქმით საფუძველს, რომ მაჟორიტარული ოლქების უმრავლესობაში მეორე ტური გაიმართება, აღნიშნავს ექსპერტი.

განსხვავებული აზრისაა ანალიტიკოსი გია აბაშიძე, რომელიც მეორე ტურს მხოლოდ 10-მდე მაჟორიტარულ ოლქში, დანარჩენში კი „ქართული ოცნების“ გამარჯვებას ვარაუდობს.

„იმ ოლქებში, სადაც „ქართულ ოცნებას“ მნიშვნელოვანი უპირატესობა აქვს, ყველაფერი პირველივე ტურში დასრულდება. თბილისშიც, რამდენიმე ოლქის გამოკლებით, მაჟორიტარული არჩევნების პირველივე ტურში „ქართული ოცნების“ დამაჯერებელ გამარჯვებას ველოდები“, – განაცხადა აბაშიძემ.

ანალიტიკოსისა და ჟურნალისტის არჩილ გამზარდიას აზრით, მეორე ტური შეიძლება 15 მაჟორიტარულ ოლქში ჩატარდეს.

„არ გამოვრიცხავ, რომ ოლქების უმრავლესობაში მეორე ტურის ჩატარება გახდება საჭირო. ვფიქრობ, „ქართული ოცნება“ ამ მაჟორიტარული ოლქების არსებობას იმიტომ დათანხმდა, რომ აქედან ყველაზე დიდი ნაწილი მიიღოს, ვინაიდან მეტ მხარდაჭერას ელოდება პროპორციულ ნაწილში. დაახლოებით ოლქების ნახევარში შეიძლება ჩატარდება მეორე ტური“, – აღნიშნა გამზარდიამ.

პოლიტოლოგ ვახტანგ ძაბირაძის მოსაზრებით, მმართველ პარტიას დიდ ქალაქებში გამარჯვება გაუჭირდება, თუმცა პროპორციულ არჩევნებში ის მაინც გაიმარჯვებს.

„როდესაც ხელისუფლება რეიტინგს კარგავს, ეს ძირითადად დიდ დასახლებულ პუნქტებზე აისახება, ძირითადად, თბილისზე, ქუთაისზე, ზუგდიდსა და ბათუმზე. ამიტომ მმართველ პარტიას გაუჭირდება მნიშვნელოვანი გამარჯვების მოპოვება, განსაკუთრებით, თბილისში, რომელიც ზედმეტად ინფორმირებული და პოლარიზებული ქალაქია. ამ ქალაქებს შეიძლება დაემატოს გორი და თელავი. მაგრამ, საბოლოო ჯამში, „ოცნება“ პროპორციულ არჩევნებს მოიგებს“, – განაცხადა ძაბირაძემ.

არჩევნების დღეს ცესკოში ბრიფინგები ყოველ სამ საათში გაიმართება>>

რაც შეეხება ოპოზიციას, პოლიტოლოგის აზრით, ოპოზიციას ამომრჩეველთა არანაირი მხარდაჭერა არა აქვს, რათა პროპორციული არჩევნები მოიგოს.

ამომრჩეველთა აქტივობა

ბოლო ორ კვირაში იმ ამომრჩეველთა რაოდენობა, რომელთაც ჯერ არ გადაუწყვეტიათ, ვის მისცემენ ხმას, ორჯერ შემცირდა, ხოლო მოქალაქეთა რაოდენობა, რომელიც გადაწყვეტილებას უშუალოდ საარჩევნო ყუთთან მიიღებს, მინიმალური იქნება, ფიქრობს პიარისა და მარკეტინგული კომუნიკაციების კომპანია Jepra-ს ხელმძღვანელი სოსო გალუმაშვილი.

სხვადასხვა სოციოლოგიური კვლევის თანახმად, ამომრჩეველთა რაოდენობა, რომელსაც არ გადაუწყვეტია, ვის მისცეს ხმა, 24-35%-ს შუა მერყეობს.

„არჩევნების მოახლოებასთან ერთად, რასაკვირველია, ამომრჩეველთა რაოდენობა, რომელთაც არ გადაუწყვეტიათ, ვის დაუჭირონ მხარი, შემცირდება. საერთო ტენდენცია ისეთია, რომ არჩევნების დღეს და ერთი დღით ადრე არჩევნებამდე მათი რაოდენობა 10%-მდე მცირდება და ძალიან მცირე რჩება იმათი რიცხვი, ვინც გადაწყვეტილებას უშუალოდ საარჩევნო ყუთთან იღებს“, – ამბობს გალუმაშვილი გაზეთ „რეზონანსისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში.

საქართველოში არ ჩატარებულა საგანგებო კვლევა იმის დასადგენად, თუ რამდენი პროცენტი იღებს გადაწყვეტილებას საარჩევნო ყუთთან, თუმცა, როგორც გალუმაშვილი აღნიშნავს, მსოფლიოში ეს მაჩვენებელი 4-7%-ს უტოლდება.

„ვფიქრობ, საქართველოში ამომრჩეველთა რაოდენობა, რომელსაც არ გადაუწყვეტია, ვის მისცეს ხმა, დაახლოებით 15%-ია... ჩემი აზრით, ამ არჩევნებზე აქტივობა 60%-ის ფარგლებში იქნება“, – ამბობს გალუმაშვილი.

ამასთან, ექსპერტი თორნიკე შარაშენიძე მიიჩნევს, რომ დამდეგ არჩევნებზე ამომრჩეველთა მაღალი აქტივობა ოპოზიციისთვის ხელსაყრელი არ არის.

„იმ შემთხვევაში, თუ ბევრი ხალხი მივა არჩევნებზე, სასწორი შეიძლება „ნაციონალების“ მხარეს გადაიხაროს, რადგან სწორედ მათი მხარდამჭერები არიან ისინი, ვინც რევანშზე ფიქრობს და აუცილებლად მიდის არჩევნებზე“, – განუცხადა შარაშენიძემ რადიო „ფორტუნას“.

საპირისპირო აზრისაა პოლიტოლოგი პაატა ზაქარეიშვილი, რომელიც დარწმუნებულია, რომ „ქართული ოცნება“ დაინტერესებულია არჩევნებზე ამომრჩეველთა დაბალი აქტივობით.

ცესკო მოქალაქეებს აქტიურობისკენ მოუწოდებს>>

„ქართული ოცნება“ სულ უფრო ართულებს კორონავირუსთან დაკავშირებულ ვითარებას, რადგან პარტიას უნდა, არჩევნებზე არ მივიდნენ სხვა პარტიების ამომრჩევლები და ისინი, ვისაც არ გადაუწყვეტია, ვის მისცემს ხმას. „ოცნებას“ ჰყავს თავისი ელექტორატი და მან იცის, ვინ უჭერს მხარს. რაც შეეხება წინასაარჩევნო გარემოს, ახლა ხალხს მაინცდამაინც არ უხარია სახლიდან გამოსვლა და კორონავირუსით დაავადება, ამიტომ ისინი არ მონაწილეობენ წინასაარჩევნო გარემოში აგრესიული ფორმით. ბუნებრივია, ოპოზიციურ პარტიებს უფრო მეტად აწყობთ აქტიურობა“, – აღნიშნა ზაქარეიშვილმა.

შედეგები, აქციები და პროვოკაციები

პოლიტოლოგი თამარ კიკნაძე არ გამორიცხავს პროვოკაციებს და სიტუაციის გამწვავებას არჩევნების პერიოდში.

„ვითარებას ძაბავს ოპოზიცია, ძირითადად, „ნაციონალები“ და მათი თანამოაზრეები. მათ ჩაატარეს სოციოლოგიური გამოკითხვა და პირდაპირ დასვეს კითხვა: „არჩევნების გაყალბების შემთხვევაში როგორი იქნება თქვენი რეაქცია – მიიღებთ მონაწილეობას გამოსვლებში თუ სხვა რადიკალურ ზომებს მიმართავთ?“ ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ისინი რადიკალური ქმედებებისთვის ემზადებიან. იმის გათვალისწინებით, რაც მოხდა ბელარუსში, ყირგიზეთში, ზოგიერთი შიშობს, რომ ვითარება შეიძლება საქართველოშიც დაიძაბოს. ამის საფუძველი არ არის, რადგან ხალხი „ნაციონალურ მოძრაობას“ მხარს არ უჭერს. მაგრამ მათ, ვფიქრობ, შეუძლიათ რაღაც რადიკალური ქმედებებისა და პროვოკაციების მოწყობა“, – განუცხადა კიკნაძემ „Sputnik-საქართველოს“.

რაც შეეხება არჩევნების შედეგებს, პოლიტოლოგის აზრით, „ქართული ოცნება“ დამაჯერებლად გაიმარჯვებს. ხოლო მისი კონკურენტი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ დაახლოებით 20%-ს აიღებს.

„ყველა დანარჩენი პარტია მცირერიცხოვანია. მაგრამ ახალი კანონი, ძალიან დაბალი ბარიერი მათ პარლამენტში მოხვედრის შესაძლებლობას აძლევს. ძირითადად, არც ერთი მათგანი საფრთხეს არ წარმოადგენს. შეიძლება ერთად რაღაც რაოდენობა მოაგროვონ, ერთი ადამიანი ერთი პარტიიდან, ორი – მეორედან. ამასთან, ეს უკვე ძველი პარტიებია. ზოგიერთი დიდი ხანია პოლიტიკურ არენაზე მოღვაწეობს და მოსახლეობას ახალს ვერაფერს შესთავაზებს. ამისათვის საჭიროა რესურსები, იდეოლოგია, საჭიროა პოლიტტექნოლოგიები, ეს კი დიდი ფული ღირს“, – აღნიშნა კიკნაძემ.

არჩევნების დროს ინციდენტებს არ გამორიცხავს ანალიტიკოსი ვახტანგ ძაბირაძეც.

შსს–ს საგანგებო განცხადება საპარლამენტო არჩევნებთან დაკავშირებით>>

„წინასაარჩევნო კამპანია დუნედ მიმდინარეობს. მოსახლეობაში დაძაბულობა უმნიშვნელოა. აქედან გამომდინარე, განსაკუთრებულ გამწვავებას საარჩევნო უბნებთან ველოდები. ცალკეული ინციდენტები მოსალოდნელია, მაგრამ ისინი, არა მგონია, მასობრივი იყოს ქვეყნის მასშტაბით. შესაბამისად, განსაკუთრებულ დაპირისპირებას არ ველოდები. უფრო მგონია, რომ ყველაფერი მშვიდად ჩაივლის“, – განუცხადა ძაბირაძემ „Sputnik-საქართველოს“ ექსკლუზიურ ინტერვიუში.

ანალიტიკოსის აზრით, განსაკუთრებული დარღვევები ან გაყალბება დამდეგ არჩევნებზე მოსალოდნელი არ არის.

„შესაძლოა იყოს გაყალბების მცდელობები, მაგრამ როგორც ადრე იყო, ე.წ. „კარუსელები“, საარჩევნო ყუთების გატაცება და ა.შ., მსგავსი არ მოხდება. ცალკეული რეციდივები ცალკეულ უბნებზე იქნება, მაგრამ ისეთი ხასიათის არა, რომ ადგილობრივმა ან საერთაშორისო დამკვირვებლებმა არჩევნების შედეგების ლეგიტიმურობა ეჭვქვეშ დააყენონ“, – აღნიშნა ძაბირაძემ.

რაც შეეხება მომავალ პარლამენტს, ანალიტიკოსის აზრით, საკანონმდებლო ორგანოში დაახლოებით ათი სუბიექტი მოხვდება.

„პირველ ადგილს „ქართული ოცნება“ დაიკავებს. რამდენად მოახერხებს ის 76 მანდატის მიღებას, რომელიც მას მთავრობის ერთპიროვნულად დაკომპლექტების შესაძლებლობას მისცემს, რთული სათქმელია. თუმცა ამის ალბათობა საკმაოდ მაღალია. იქნება ასევე „ნაცმოძრაობა“, შემდეგ კი ცალკეული პარტიები – მესამე კატეგორია, რომელიც 5%-იანი წარმატების ფარგლებში იმუშავებს. ასეთები არიან „პატრიოტთა ალიანსი“, „ლელო“, „სტრატეგია აღმაშენებელი“, – განაცხადა ძაბირაძემ.

კითხვას, უნდა ველოდოთ თუ არა მასობრივ საპროტესტო აქციებს არჩევნების შემდეგ, ანალიტიკოსმა მიუგო:

„ამის სურვილი შეიძლება გაუჩნდეთ ცალკეულ პოლიტიკურ ჯგუფებს, მაგრამ, როგორც ვხედავ, დღეს ამომრჩევლებსა და მოსახლეობას მსგავსი საპროტესტო გამოსვლების მზადყოფნა არ აქვს. ძალიან გამიკვირდება, თუ პროტესტი მასობრივ ხასიათს მიიღებს. მხედველობაში მაქვს იმ დონისა და მასშტაბის აქციები, როგორიც იყო, მაგალითად, ბელარუსში. ამის მცდელობა იქნება, მაგრამ სერიოზული საპროტესტო ტალღის დაწყებას ქვეყანაში არ ველოდები“.

დამდეგი არჩევნების მთავარი ინტრიგაა – შეძლებს თუ არა „ქართული ოცნება“ ხელისუფლების შენარჩუნებას, თუ ოპოზიცია „ნაციონალური მოძრაობის“ ხელმძღვანელობით მოიპოვებს უპირატესობას? მაგრამ კენჭისყრის შედეგები ისტორიული იქნება ყველა შემთხვევაში: „ოცნების“ გამარჯვების შემთხვევაში საქართველოს ისტორიაში პირველად შეინარჩუნებს ერთი პარტია ძალაუფლებას მესამე ვადით. ხოლო თუ ხელისუფლებაში ოპოზიცია მოვა, საქართველოს ისტორიაში პირველად მმართველი პარტია მართვის ბერკეტებს დაიბრუნებს.

121
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020 (608)
ოპოზიციის საპროტესტო აქცია

საქართველოში ახალი პოლიტიკური კრიზისი მწიფდება: ოპოზიცია შეტევას იწყებს

53
(განახლებულია 23:07 23.06.2021)
საქართველოში მორიგი პოლიტიკური კრიზისის საბაბად უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა დანიშვნის საკითხი გახდა.

თბილისი, 23 ივნისი - Sputnik. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა დანიშვნის საკითხი შესაძლოა ქვეყანაში მორიგი პოლიტიკური კრიზისის საბაბად იქცეს - ოპოზიციის ნაწილი პარლამენტის დატოვებით იმუქრება.

იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ კვირის დასაწყისში პარლამენტს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა კანდიდატების სია წარუდგინა, რამაც ოპოზიციის აღშფოთება გამოიწვია.

მან საბჭოს ქმედებები ევროსაბჭოს პრეზიდენტის, შარლ მიშელის ხელმძღვანელობით შედგენილი შეთანხმების დარღვევად მიიჩნია. აღნიშნული შეთანხმების ხელმოწერის შემდეგ ოპოზიციამ ბოიკოტი შეწყვიტა და პარლამენტში შევიდა.

მმართველი პარტიის „ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს“ ლიდერმა ირაკლი კობახიძემ პარტიის პოლიტსაბჭოს სხდომაზე განაცხადა, რომ მოსამართლეები დაინიშნებიან.

„საქართველოს პარლამენტი მოუსმენს თითოეულ კანდიდატს, მიიღებს მათი დანიშვნის გადაწყვეტილებას“, - აღნიშნა კობახიძემ.

ამასთან, დასძინა, რომ პარლამენტი ვალდებულია იმოქმედოს ქვეყნის კონსტიტუციის შესაბამისად.

მეტიც, მმართველი პარტიის თავმჯდომარემ ხაზი გაუსვა, რომ ოპოზიციის პოზიცია, რომლის თანახმადაც, მოსამართლეთა დანიშვნა ეწინააღმდეგება შარლ მიშელის შეთანხმების სულისკვეთებას, სინამდვილეს არ შეესაბამება და პარლამენტი კანონის შესაბამისად იმოქმედებს.

ოპოზიციის ულტიმატუმი

მმართველი პარტიის განცხადებამ ოპოზიციის უკმაყოფილება გამოიწვია და ულტიმატუმის ენით აალაპარაკა.

„ჩვენ მოვისმინეთ „ქართული ოცნების“ ხელმძღვანელობის განცხადება, რომ აპირებენ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების დანიშვნის პროცესის გაგრძელებას. ეს არის ხელმოწერილი შეთანხმების უხეში დარღვევა. ეს არის ვენეციის კომისიის თითქმის ყველა რეკომენდაციის უგულებელყოფა“, – აღნიშნა პარტია „ლელოს“ ლიდერმა მამუკა ხაზარაძემ.

მისი თქმით, პარტია დატოვებს პარლამენტს, თუ მოსამართლეები დაინიშნებიან. ხაზარაძემ სხვა პარტიებსაც მოუწოდა, მხარი დაუჭირონ მის ამ განცხადებას.

დანარჩენი ოპოზიციური პარტიებიც უკვე დაფიქრდნენ ხაზარაძის ინიციატივაზე.

„ეს საკითხი პარტიამ უნდა გადაწყვიტოს. ხაზარაძის გამოსვლა დროული იყო. მათთვის, ვინც შეთანხმებას ხელი მოაწერა, ეს მნიშვნელოვანია. „ქართულმა ოცნებამ“ მოატყუა ოპოზიცია, საზოგადოება და საერთაშორისო პარტნიორები“, - განაცხადა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წარმომადგენელმა ზაალ უდუმაშვილმა. მის პარტიას „ოცნებასთან“ შეთანხმებაზე ხელი არ მოუწერია და პარლამენტში დამოუკიდებლად შესვლის გადაწყვეტილება მიიღო.

მმართველ პარტიაზე ზეწოლის აუცილებლობაზე საუბრობს „ახალი პოლიტიკური ცენტრის - გირჩის“ წარმომადგენელი იაგო ხვიჩია.

„ჩვენ უნდა ჩამოვაყალიბოთ საერთო სტრატეგია და ერთად გავუწიოთ დიდი წინააღმდეგობა ხელისუფლების გეგმების განხორციელებას“, - აღნიშნა ხვიჩიამ.

თუმცა აქვე ხაზი გაუსვა, რომ გაქცევა - შექმნილი ვითარებიდან საუკეთესო გამოსავალი არ არის.

„სტრატეგია აღმაშენებლის“ ლიდერმა გიორგი ვაშაძემ კი გამოსავალი არა პარლამენტის ბოიკოტში, არამედ ევროპელი პარტნიორების მხრიდან მხარდაჭერაში დაინახა.

„კობახიძე ყოველთვის არის შეთანხმების მთავარი დამრღვევი, ვფიქრობ, ასე თუ გააგრძელა, შესაძლოა, აღმოჩნდეს პირველი ქართველი პოლიტიკოსი, ვისაც სანქციები დაედება“, - აღნიშნა ვაშაძემ.

„ქართული ოცნების“ პასუხი

მმართველ პარტიაში ხაზარაძის ულტიმატუმი და ოპოზიციის პარლამენტიდან გასვლის მუქარა მეტად ნეგატიურად შეაფასეს.

„ეს რადიკალური ბანაკი პოლიტიკური შანტაჟის გზით ცდილობს პარლამენტის მუშაობის პროცესის ბლოკირებას“, - აღნიშნა პარტიის ერთ-ერთმა ლიდერმა არჩილ თალაკვაძემ.

ამასთან, ხაზი გაუსვა, რომ ოპოზიციასაც აქვს აღებული თავის თავზე შეთანხმების შესრულების პასუხისმგებლობა და ის ვალდებულია პარლამენტში იმუშაოს. რაც შეეხება მმართველ პარტიას, ის შეთანხმებას ასრულებს.

პრესტიჟის საქმე

პოლიტოლოგი არჩილ სიხარულიძე ფიქრობს, რომ მმართველი პარტია არასდროს წავა კომპრომისზე სასამართლო რეფორმის საკითხებში, რადგან მისთვის ეს პრესტიჟის საქმეა.

„არის გარკვეული რეფორმები, რომლებიც ქვეყნის განვითარებაზე მიუთითებენ და პრესტიჟის საკითხს წარმოადგენენ. ვფიქრობ, „ქართული ოცნების“ უმაღლეს ეშელონებში არიან ადამიანები, რომელთაც უნდათ, დაასრულონ ეს პროცესი და ყველას აჩვენონ, რომ მათ ის დაასრულეს, რომ სისტემა მუშაობს და რომ ეს რეკომენდაციები თავის დროზე დასავლელმა პარტნიორებმა გასცეს“, - განაცხადა სიხარულიძემ რადიო Sputnik-საქართველოს ეთერში.

სასამართლო რეფორმა ოპოზიციასთან უთანხმოების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია. ოპოზიციის მტკიცებით, საქართველოში სასამართლოებს კლანები მართავენ, მმართველ პარტიაში კი ამას კატეგორიულად უარყოფენ და აცხადებენ, რომ საქართველოს სასამართლო სისტემა მთლიანად დამოუკიდებელია.

საქართველოში სასამართლო სისტემა - ის სფეროა, რომელსაც საერთაშორისო ორგანიზაციები და ქვეყნის პარტნიორები ყველაზე მეტად აკრიტიკებენ. მათ არაერთხელ მოუწოდეს ხელისუფლებას მართლმსაჯულების სისტემაში საფუძვლიანი რეფორმების ჩატარებისკენ. ხელისუფლებამ რეფორმა გაატარა, მაგრამ რეკომენდაციების იგნორირების გამო მაინც კრიტიკის ობიექტად დარჩა.

53
უცნობი ჯარისკაცის საფლავი

მიმოხილვა: მეორე მსოფლიო ომი ლეგენდები და მითები

15
(განახლებულია 12:25 22.06.2021)
მეორე მსოფლიო ომს არაერთი გამოჩენილი სარდალიც ჰყავდა და სამხედრო მოქმედებების არაერთი თეატრი, დიდი ბრძოლებიც ჰქონდა პლანეტის სხვადასხვა რეგიონში

მაგრამ ჰიტლერული  გერმანიის შეიარაღებული ძალები მაინც წითელმა არმიამ გადატეხა წელში სამჯერ იმაზე მეტად, ვიდრე ეს ყველა სხვა მოკავშირემ გააკეთა ერთად. ამით ძირითადი წვლილი შეიტანა გერმანული და იაპონური მილიტარიზმის დამარცხების საქმეში.

1945 წლის გამარჯვება მრავალეროვნული და მაშინ ერთიანი საბჭოთა ხალხის დამსახურებაა. დასავლეთში ამის  დამახინჯება ან პოსტსაბჭოთა სივრცეზე ცალკეულ „ეროვნულ ბინებად“ დაყოფა შეუძლებელია.

მეორე მსოფლიო ომი 1939 წლის 1 სექტემბრიდან 1945 წლის 2 სექტემბრამდე გრძედლდებოდა. მასში 57 ქვეყანა მონაწილეობდა, რომელთა ჯამური მოსახლეობა 1,7 მილიარდ კაცზე მეტს შეადგენდა. და მაინც, ომის შედეგი 1941 წლის 22 ივნისს  განისაზღვრა წინასწარ, როდესაც ფაშისტური გერმანია სსრკ-ს დაესხა თავს.

მეორე მსოფლიო ომმა 55 მლნ კაცის სიცოცხლე იმსხვერპლა სხვადასხვა ქვეყანაში. საბჭოთა კავშირმა დაახლოებით 27 მილიონი კაცი დაკარგა − მათგან უმრავლესობა მშვიდობიანი მოქალაქე იყო.

რუსეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის მონაცემებით, წითელი არმიის აუნაზღაურებელმა დანაკარგებმა თითქმის 12 მლნ ადამიანი შეადგინა. აქედან 6 მლნ 885 ათასი დაღუპული და 4 მლნ 559 ათასი უგზო-უკვლოდ დაკარგული და ტყვედ ჩავარდნილი. ეს უზარმაზარი მსხვერპლი არის დასტური იმისა, რომ საბჭოთა ხალხი ჰიტლერული ექსპანსიის მიმართ უფრო შეუპოვარი იყო. „აღმოსავლეთის ფრონტი“ მეორე მსოფლიო ომის მთავარი არენა გახდა. გადამწყვეტი იყო არა ამერიკულ-ბრიტანული ჯარების გადასხმა ნორმანდიაში ან სრდენის ოპერაცია, არამედ ბრძოლები მოსკოვისთვის, სტალინგრადისთვის და ასევე კურსკის რკალზე.

გერმანელი ისტორიკოსების დათვლით, მეორე მსოფლიო ომში 5,2 მლნ გერმანელი ჯარისკაცი და 1,2 მლნ მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა. სამხედროებისა და მშვიდობიანი მოქალაქეების დანაკარგების უკუპროპორცია იმით აიხსნება, რომ წითელი არმია ევროპას ფაშიზმისგან ათავისუფლებდა და არ იყო დაკავებული გერმანიისა თუ იაპონიის მშვიდობიანი მოსახლეობისა და ტყვეების სისტემური დამონებითა და განადგურებით (როგორც ამას გერმანელები აკეთებდნენ აღმოსავლეთ ევროპაში, ხოლო იაპონელები − ჩინეთში).

აშშ-სა და იაპონიის დანაკარგები საომარი მოქმედებების წყნარი ოკეანის თეატრში განუზომლად დაბალია. მეორე მსოფლიო ომში შეერთებულმა შტატებმა დაახლოებით 248 ათასი სამხედრო დაკარგა − რაც ამერიკაში 2020-2021 წლების კორონავირუსული პანდემიის დროს დაღუპულებზე ორჯერ ნაკლებია. ხოლო იაპონიამ ომის წლებში 467 ათასი ადამიანი დაკარგა − თითქმის იმდენივე, რამდენიც საბჭოთა კავშირმა პოლონეთის გათავისუფლებისას (477 ათასი ჯარისკაცი).

პარადოქსული ფაქტია, მაგრამ იაპონელებს 75 წლის შემდეგ მეორე მსოფლიო ომის შესახებ „საკუთარი ისტორია“ გაუჩნდათ, რომლის თანახმადაც ისინი აგრესორები კი არა, მდგომარეობისა და არამეგობრული მეზობლობის მსხვერპლი არიან. სასკოლო სახელმძღვანელოებიდან გაქრა ხალხინ-გოლის ბრძოლა, მანჯურიის ბრძოლა, რა დროსაც კვანტუნის არმიას სამმა საბჭოთა ფრონტმა შეუტია. ეს ისტორიული ფაქტი გაქრა მონღოლეთის სასკოლო სახელმძღვანელოებიდანაც.

დსთ-ის სივრცის კოროზია

ზოგი ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკა ასევე წავიდა ისტორიის გადაწერის გზით. ომის ნამდვილი გმირები კოლაბორაციონისტები, ბანდერელებით, „ტყის ძმებით“ ჩანაცვლდნენ − მათით, ვინც ოკუპანტებს ემსახურებოდა, საკუთარი ხალხის სისხლს ღვრიდა, სოფლებს წვავდა.

ლიეტუვაში ყოველწლიურად ტარდება ნეონაცისტური შეინააღსის სადღესასწაულო ღონისძიება, რომელიც ჰოლოკოსტის მონაწილე იონას მისიუნასს ეძღვნება და რომელშიც ორი ათასამდე კაცი მონაწილეობს. ესტონეთში ყოველწლიურად მიაგებენ პატივს ესტონელი ესესელების გრენადერთა დივიზია Waffen SS-ის ლეგიონერებს, რომელიც წითელმა არმიამ 1944 წელს გაანადგურა. ლატვიაში ასევე ცინიკურად ახდენენ Waffen SS-ის დივიზიების ჰეროიზაციას, „ლატვიელი ხალხისა და სახელმწიფოს სიამაყეს“ უწოდებენ მათ.

ნეონაცისტური განწყობები მძაფრდება უკრაინაშიც. უმაღლესმა რადამ დღესასწაულად გამოაცხადა სტეპან ბანდერას დაბადების დღეს − უკრაინული ნაციონალისტური მოძრაობის ლიდერისა. ხოლო უკრაინის დამცველთა დღესასწაულად უკრაინის ამბოხებულთა არმიის დაარსების დღე გამოცხადდა.

ცოტა ხნის წინ უკრაინის პრეზიდენტმა ვლადიმირ ზელენსკიმ „ისტორიული“ განცხადება გააკეთა: პოლონეთში ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკი ლვოვის დივიზიამ, ანუ უკრაინელებმა გაათავისუფლესო. და საერთოდაც, ევროპა ფაშიზმისგამ უკრაინულმა ფრონტებმა იხსნესო. მანამდე უკრაინის პრემიერ-მინისტრმა არსენი იაცენიუკმა განაცხადა გერმანულ არხ ARD-თან ინტერვიუში, რომ რუსეთი მეორე მსოფლიო ომის ისტორიის გადაწერას ცდილობს: „რუსეთის აგრესია უკრაინაში − ეს არის შეტევა მსოფლიო და ევროპის წესრიგზე. ჩვენ ყველას კარგად გვახსოვს სსრკ-ს შეჭრა გერმანიასა და უკრაინაში. ჩვენ ეს აღ უნდა დავუშვათ“.

სამწუხაროდ, ბელარუსშიც ისმის ხოლმე უმაღლეს დონეზე გამონათქვამები იმის შესახებ, რომ დიდი სამამაულო ომი მათი ომი არ იყო, მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოტა კავშირის შემადგენლობაში შემავალის ეს რესპუბლიკა აღმოჩნდა სწორედ ყველაზე გმირული და პარტიზანული.

მანამდე რუსეთის თავდაცვის მინისტრმა სერგეი შოიგუმ დსთ-ის ქვეყნების კოლეგებს მოუწოდა, წინააღმდეგობა გაეწიათ მათთვის, ვინც ყოფილი სსრკ-ს ხალხების საერთო ისტორიის გადაწერას, ომის მოვლენების იმგვარად დამახინჯებას ცდილობს, რომ გამარჯვებულები დამარცხებულად წარმოჩინდნენ.

დასავლური ვექტორი

გერმანიის პრეზიდენტმა ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერმა გასულ კვირაში ბერლინში სიტყვა წარმოთქვა 80 წლის წინ გერმანიის საბჭოთა კავშირზე თავდახმის შესახებ. შტაინმაიერმა მოუწოდა გერმანიას, არ დაივიწყონ მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში აღმოსავლეთ ევროპაში ჩადენილი დანაშაულები.

როგორც მან თქვა, „დანაშაულებრივი, აგრესიული ომი ვერმახტის ფორმას ატარებდა. ვერმახტის ჯარისკაცები ასევე მონაწილეობდნენ სიმხეცეებში“. და ჩამოთვალა  ის ადგილები, რომლებიც „გერმანულ ბარბაროსობასთან“ ასოცირდება: „ვინ იცის გერმანიაში მინსკთან მდებარე პატარა ტროსტენეცი, სადაც 1942-1944 წლებში 60 000 ადამიანი მოკლეს?“ და „პოდმოსკოვიეს ქალაქი რჟევი, სადაც წითელმა არმიამ მილიონზე მეტი მოკლული და დაჭრილი დაითვალა“.

ეს პოზიცია პატივისცემას იმსახურებს. მით უმეტეს, რომ დასავლეთში ხშირად უფრო სხვა სახის ინფორმაცია ვრცელდება. მაგალითად, იანვარში გერმანულმა Der Spiegel-მა გამოაქვეყნა დეზინფორმაცია ოსვენციმის ამერიკელების მიერ გათავისუფლების შესახებ. ხოლო კრიტიკის ქარიშხლის შემდეგ გამოცემამ განაცხადა, რომ „შეცდომას ჰქონდა ადგილი“ და პუბლიკაცია შეასწორეს. ოსვენ ციმი ხომ წითელმა არმიამ გაათავისუფლა 1945 წლის 27 იანვარს.

ასეთი შეცდომები სისტემატიური ხასიათისაა. მანამდე პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა გჟეგოჟ სხეტინამ პოლონეთის რადიოს ეთერში განაცხადა, რომ უდიდესი ფაშისტური საკონცენტრაციო ბანაკი ოსვენციმში უკრაინელებმა გაათავისუფლეს.

 

იტორიკოსთა ერთ-ერთ საერთაშორისო კონფერენციაზე ამერიკელმა პროფესორმა ქალმა მეორე მსოფლიოს ომის ფინალის ამერიკული ვერსია ასე წარმოადგინა: გენერალმა დუაიტ ეიზენჰაუერს შეეძლო აეღო ბერლინი, მაგრამ არ გააკეთა ეს, რათა სტალინთან უაიმოვნება არ მოსვლოდაო. და დარბაზის სიცილზე ასე ირეაგირა: „მე ვიცი იმ მოვლენების ისტორია, მაგრამ ჩვენს სახელმძღვანელოებში სწორედ ასე წერია“.

დასავლეთში რეგულარულადითხზვება მითები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ, რათა საბჭოთა კავშირისა და წითელი არმიის წამყვანი როლი დაამცრონ გერმანულ ნაციზმსა და იაპონურ მილიტარიზმზე გამარჯვებაში. იმასაც კი ცდილობენ, რომ საბჭოთა კავშირი გერმანიის გვერდით დააყენონ, მაგრამ ციფრები და ფაქტები ჯიუტია.

გერმანიის სსრკ-ზე თავდასხმის გეგმა, რომელიც ჰიტლერის № 21 დირექტივით დამტკიცდა 1940 წლის დეკემბერში, ომის დასრულებისთანავე გამოქვეყნდა. მისი ნამდვილობა არავისში არ იწვევს ეჭვს. ჰიტლერის მოღალატური თავდასხმა, როგორც ერთგვარი პრევენციული შეტევა სსრკ-ს აგრესიაზე“, არცერთი დოკუმენტით არ მტკიცდება.

1941 წელს ჰიტლერი უკიდურესად ღიად აცხადებდა თვაის გეგმებსა და განზრახვებს: „მთელი სახელმწიფოს სრული განადგურება“. ის საბჭოთა კავშირში  ხედავდა „ბუნებრივ მტერს“ და მისი განადგურების, მისი უზარმაზარი ეკონომიკური რესურსების დაპყრობისა და მოსახლეობის დამონების იმედი ჰქონდა.

გერმანიისა და მისი მოკავშირეების მთავარი ძალები მთელი ომის განმავლობაში „აღმოსავლეთის ფრონტზე“ იყო თავმოყრილი: საბჭოთა ჯარების წინააღმდეგ 190-დან 286 ყველაზე მეტად ბრძოლისუნარიანი ფაშისტური დივიზია მოქმედებდა ფინეთიდან, უნგრეთიდან, რუმინეთიდან, იტალიიდან, სლოვაკეთიდან და ესპანეთიდან. შედარებისთვის: ანგლოამერიკულ ჯარებს ჩრდილოეთ აფრიკაში წინააღმდეგობას უწევდა  9-დან 20 დივიზიამდე, იტალიაში − 7-დან 26-მდე, დასავლეთ ევროპაში − 56-დან 75 დივიზიამდე. ამასთან წითელმა არმიამ სრულად ან ნაწილობრივ გაათავისუფლა რუმინეთის, პოლონეთის, ბულგარეთის, იუგოსლავიის, ჩეხოსლოვაკიის, უნგრეთის, ავსტრიის, გერმანიის ტერიტორიები.

კიდევ ერთი დასავლური მითია ის, რომ სსრკ-ს, აშშ-ისა და დიდი ბრიტანეთის იარაღითა და ტექნიკით დახმარების გარეშე, გერმანიის დამარცხება არ შეეძლო. მაგრამ წითელ არმიაში იმპორტული მხოლოდ ყოველი მეათე ტანკი იყო (აშშ-დან დაახლოებით 7000 მიიღეს, ბრიტანეთიდან − 5100 ტანკი). ამასთან 1941 წლის ყველაზე რთულ თვეებში საბჭოთა კავშირს 4500 ტანკის მიწოდებას დაპირდხნენ, მაგრამ მხოლოს 466 გამოუგზავნეს. 1941 წელს საბჭოთა კავშირმა ინგლისიდან მხოლოს 11 გამანადგურებელი მიიღო.

რაღა თქმა უნდა, ისტორიული მეხსიერების აზრი სულაც არ მდგომარეობს მომავალი თაობებისთვის „სხვისი დანაშაულის“ დაბრალება და მისი „სხვისი კრედიტებით დათვირთვა. ეს უნდა იყოს შეხსენება იმისა, როგორ მუშაობს წარსული აწმყოში და მომავალში.

ისევ შტაინმაიერს დავუბრუნდეთ: „მომავალში მხოლოდ ის შეძლებს თავისი წვლილის შეტანას, ვინც წარსულის კვალის კითხვას ისწავლის აწმყოში“...

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

15
თემები:
მეორე მსოფლიო ომის ისტორია: ფაშიმზე გამარჯვება 2021
ღვინო

ლონდონში ქართულმა ღვინომ ბრიტანელი ექსპერტების საუკეთესო შეფასება მიიღო

0
დეგუსტაციაზე წარმოდგენილი იყო 50-ზე მეტი ქართული ღვინის მწარმოებელი კომპანიის 100-მდე დასახელების ღვინო, რომელიც დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე უკვე ხელმისაწვდომია.

თბილისი, 24 ივნისი – Sputnik. ლონდონში ქართული ღვინის დეგუსტაცია გაიმართა, ნათქვამია ღვინის ეროვნული სააგენტოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ღონისძიება ღვინის ეროვნული სააგენტოს კონტრაქტორი ბრიტანული კომპანიის Swirl Wine Group ორგანიზებით გაიმართა, რომელსაც საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი გაერთიანებულ სამეფოში სოფიო ქაცარავა დაესწრო.

სააგენტოს ინფორმაციით, ქართული ღვინის ადგილობრივმა იმპორტიორებმა დეგუსტაციაზე 50-ზე მეტი ქართული ღვინის სხვადასხვა ბრენდი წარმოადგინეს, რომლებიც უკვე ხელმისაწვდომია დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე.

„წარმოდგენილი იყო 50-ზე მეტი ქართული ღვინის მწარმოებელი კომპანიის 100-მდე დასახელების ღვინოები, რომლებიც ამ ეტაპზე, ღვინის ეროვნული სააგენტოს მხარდაჭერით, ცდილობენ ქართული ღვინის სტრატეგიულ, დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე დამკვიდრებას“, - ნათქვამია განცხადებაში.

ქართული ღვინის დეგუსტაცია  ლონდონის პრესტიჟულ რესტორან Trivet-ში ჩატარდა, რომლის ღვინის მენიუც შედგენილია ღვინის განსაკუთრებულ ისტორიაზე დაფუძნებით. ამ აღიარებულ რესტორანში საქართველოს, როგორც ღვინის სამშობლოს, შესაბამისი ადგილი უკავია მსოფლიოს სხვა საუკეთესო ღვინოებს შორის.

0