აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების ხომალდი

მიმოხილვა: აშშ ნაღმმზიდებს ჰიპერბგერითი რაკეტებით აიარაღებს

69
(განახლებულია 20:42 28.10.2020)
ათობით გემი და წყალქვეშა ნავი, რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემების გადალახვა, სწრაფი გლობალური დარტყმის სტრატეგია — პენტაგონმა გადაწყვიტა ჰიპერბგერითი რაკეტებით გადააიარაღოს Arleigh Burke-ს კლასის ყველა ესკადრონული ნაღმმზიდი.

ნიკოლაი პროტოპოპოვი

ამბიციური პროექტი 70-ზე მეტი „ვიმპელის“ ხელახალ აღჭურვას ითვალისწინებს. მაგრამ ყველაფერი ასე მარტივი არ არის — რაკეტა ჯერ ჭკუაზე არ მოუყვანიათ, ხოლო ესკადრონულ ნაღმმზიდებს ღრმა მოდერნიზაცია ესაჭიროება.

სწრაფად არ გამოვა

პენტაგონის გეგმებით, ჰიპერბგერით იარაღზე პირველებს ახალ ატომურ სუბმარინა „ვირგინიებსა“ და ნაღმმზიდ „ზამვოლტებს“, მერე კი „არლი ბიორკის“ კლასის ხომალდებს გადაიყვანენ, რომლებიც აშშ-ის სამხედრო–საზღვაო ძალების ყველაზე მასობრივ შემტევ „ვიმპელებად“ მიიჩნევა.

სირთულე ისაა, რომ ამერიკული ჰიპერბგერითი რაკეტები, გაბარიტების გამო, უბრალოდ ვერ მოთავსდება ესკადრონული ნაღმმზიდების უჯრედებში. ხომალდებს სერიოზული მოდერნიზაცია ესაჭიროება. რა დაჯდება და რა დრო დასჭირდება ამას — ჯერჯერობით უცნობია.

აშშ-ის სამედრო–საზღვაო ძალების ბევრი წყალზედა ხომალდი არადამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაშია, რასაც თავად პენტაგონიც აღიარებს. მაგალითად, 30-მდე „არლი ბიორკის“ სამსახურის ვადა დასასრულს უახლოვდება, ხოლო მოდერნიზაცია, რაზეც უკვე ასობით მილიონი დოლარი დაიხარჯა, არცთუ ძალიან აუმჯობესებს სიტუაციას.

აშკარაა, რომ მოძველებული ნაღმმზიდების ახალი გამშვები დანადგარებითა და ჰიპერბგერითი რაკეტებით აღჭურვა მიზანშეწონილი არ არის. ექსპერტების აზრით, მიუხედავად პენტაგონის ხმამაღალი განცხადებებისა, ეს ხომალდები ისევ ფრთოსანი რაკეტა „ტომაჰავკების“ ანაბარა დარჩება.

„ამდენი ნაღმმზიდის სწრაფად გადაიარაღება არ გამოვა. პროგრამა დიდი ალბათობით ორი მიმართულებით წავა: მოდერნიზდება მხოლოდ ახალი „არლი ბიორკები“ და ახალ ხომალდებზე ჰიპერბგერითი რაკატების გამშვები დანადგარები დამონტაჟდება. ფასებს ამერიკელები არ შეუშინდებიან — დღეს ისინი მზად არიან დახარჯონ ნებისმიერი თანხები, ოღონდ მსოფლიო ბალანსი გაათანაბრონ და დომინანტი პოზიცია დაიბრუნონ“, — აცხადებს სამხედრო ექსპერტი ალექსეი ლეონკოვი.

ძვირად და გაბრაზებულად

თავის მხრივ, ამერიკელი ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ ფლოტის გადაიარაღების პროგრამის წარმატებისთვის ან ახალი ნაღმმზიდები გახდება საჭირო, ან შედარებით მცირე ზომის რაკეტები.

„ფლოტისთვის საბაზისოდ უკვე აირჩიეს იგივე პროექტი, რომელიც სახმელეთო ჯარებისთვის იყო შერჩეული, ეს Advanced Hypersonic Weapon-ია, — აზუსტებს ლეონკოვი. — ორსაფეხურიანი და მყარსაწვავიანი. პირველი საფეხური ამჩქარებელია, მეორე — დამგეგმავი ბლოკი. საზღვაო ბაზირების რაკეტების დადგმას მარტო „არლი ბიორკის“ ნაღმმზიდებზე კი არ გეგმავენ, არამედ „ოჰაიოსა“ და „ვირგინიის“ კლასის წყალქვეშა ნავებზეც. ახლა მათ სწორედ ამისთვის უტარდება მოდერნიზაცია“.

რაც შეეხება ჰიპერბგერითი იარაღის პერსპექტიულ მატარებლებს, პენტაგონი ჯერ ისევ სწავლობს ახალი თაობის ხომალდის პროექტს. ნაღმმზიდი DDG Next, გეგმის მიხედვით, „არლი ბიორკზე“ ბევრად დიდი და ამასთან უფრო ტევადიც იქნება გამშვები დანადგარებისა და გაძლიერებული შეიარაღებისთვის.

შეგახსენებთ: ამერიკელებმა მანამდე უკვე სცადეს „ბიორკების“ ჩანაცვლება, მაგრამ წარუმატებლად — ტექნოლოგიურად დაწინაურებული ნაღმმზიდი Zumwalt ძალიან მოუქნელი გამოვიდა და არაერთი პრობლემა შეუქმნა სამხედრო მეზღვაურებს.

პირველი Zumwalt-ის წყალში ჩაშვებისას მწყობრიდან გამოვიდა მთავარი დანადგარი — ხომალდი პანამის არხში გაჩერდა და ის ბუქსირით გადაიყვანეს უახლოეს სამხედრო–საზღვაო ბაზაზე სარემონტოდ. ელექტროაღჭურვილობის კრიტიკული პრობლემები გამოუვლინდა კიდევ ერთ „ვიმპელს“.

ამასთან Zumwalt-ის ფასი ავიამზიდის ღირებულებას უტოლდება. თითოეული ესკადრონული ნაღმმზიდი აშშ-ის ბიუჯეტს 4,5 მლრდ დოლარი დაუჯდა. საბოლოოდ, ნაცვლად დაგეგმილი 32 ხომალდისა, პენტაგონი მხოლოდ სამით შემოიფარგლა.

ყველაფრიდან ჩანს, რომ Zumwalt-ების ჰიპერბგერული იარაღით აღჭურვა იმის გამო გადაწყვიტეს, რომ არ იციან სხვა რაში გამოიყენონ ისინი. რადგან საბრძოლო მოქმედებებისთვის ეს ხომალდები არ ვარგა, სარდლობა მათ ახალი რაკეტების გამოსაცდელ პლატფორმად განიხილავს.

დამწევის როლში

წყალქვეშა მატარებელი — ეს, პირველ რიგში, მრავალმიზნობრივი სუბმარინა „ვირგინიაა“. მათი გადაიარაღების იმედი 2028 წლისთვის აქვთ. ამ სუბმარინებს რთავენ ე.წ. სწრაფი გლობალური იერიშის პროგრამაში, რომელიც არაბირთვულ წერტილოვან დარტყმებს მოიაზრებს პლანეტის ნებისმიერ წერტილში ერთი საათის განმავლობაში. სახმელეთო ჯარები პირველ ჰიპერბგერით კომპლექსებს ოდნავ ადრე — 2023 წელს მიიღებენ. რუსეთში კი ეს ყველაფერი უკვე არის შეიარაღებაში.

მაგალითად, სტრატეგიული დანიშნულების კომპლექს „ავანგარდის“ შესახებ ცნობილი ჯერ კიდევ 2018 წლის გაზაფხულზე გახდა. მოიერიშე ნაწილი — კონტინენტთაშორისი რაკეტა УР-100Н და დამგეგმავი ნაწილი, რომელიც ზემაღალ ტემპერატურას უძლებს, ატმოსფეროს მკვრივ ფენებში საათში 25 ათას კილომეტრამდე სიჩქარეს ავითარებს. კომპლექსის სერიული წარმოება ორი წლის წინ დაიწყო, ხოლო „ავანგარდით“ შეიარაღებული პირველი პოლკი საბრძოლო განრიგში 2019 წლის დეკემბერში დააყენეს. ამ წლის ბოლომდე რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო ორენბურგის ოლქში კიდევ ორი რაკეტისთვის მოამზადებს ინფრასტრუქტურას.

არც ფლოტი ჩამორჩება. ოქტომბრის დასაწყისში გენერალურმა შტაბმა ჰიპერბგერითი ფრთოსანი რაკეტა „ცირკონის“ წარმატებული გამოცდის შესახებ გაავრცელა ინფორმაცია, რომელმაც რვა მახზე მეტი სიჩქარე განავითარა (საათში 9,5 ათასი კმ) და 450 კილომეტრი დაფარა 4,5 წუთში. პერსპექტივაში რაკეტას ათასი კმ-ით დაშორებული სამიზნის განადგურება და 9 მახამდე სიჩქარის განვითარება შეუძლია.

როგორც მოსალოდნელია, კომპლექსს შეიარაღებაში 2021 წელს მიიღებენ. მისით აღიჭურვება მოქმედი და მშენებარე წყალზედა ხომალდები და ასევე სუბმარინები. კერძოდ, 2025-2026 წლების მიჯნაზე რუსეთის სამხედრო–საზღვაო ფლოტი ორ ფრეგატს ააგებს პროექტ 22350-დან. „ცირკონით“ აღჭურვილი პირველი სუბმარინა მრავალმიზნობრივი ატომური წყალქვეშა ნავი „ყაზანი“ გახდება. მეზღვაურებს მას დეკემბერში გადასცემენ. ამ დროისათვის წყალქვეშა ნავი გამოცდებს გადის.

გარდა ამისა, რუსეთი ფლობს საჰაერო ბაზირების ჰიპერბგერით იარაღ Кинжал-ს („ხანჯალი“). რამდენიმე მატარებელი უკვე არის ბაზირებული სამხრეთ სამხედრო ოლქში, ხოლო 2024 წლამდე Кинжал-ებით კრასნოიარსკის მხარის პოლკი აღიჭურვება.

კომპლექსი სამიზნეს 2 ათას კილომეტრამდე მანძილზე ანადგურებს. ქობინი („ბოეგოლოვკა“) შეიძლება იყოს ჩვეულებრივი ან სპეციალური — ბირთვული მუხტით.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

69
თემები:
რუსეთი დღეს (678)
სამშვიდობოები მთიან ყარაბაღში

სირიელი თურქომანები ყარაბაღში: ომში წასვლა თუ დიდი გადასახლება?

36
(განახლებულია 20:51 27.11.2020)
შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ.

სირიელი ბოევიკი-ახალმოსახლეები ომის შემდგომი მთიანი ყარაბაღისთვის შეიძლება რეალობად იქცნენ. ისტორიაში ამის არაერთი ანალოგი მოიპოვება, მაგალითად, ალბანელების გადასახლება სერბეთის კოსოვოში ოსმალეთის იმპერიის ეპოქაში. თურქეთისთვის ეს ორგანიზებული მიგრაცია – დამატებითი შესაძლებლობაა, საფუძვლიანად მოიკიდოს ფეხი სამხრეთ კავკასიაში, თანაც დიდი ხნით.

შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ. სამმხრივი შეთანხმების მიღწევისა და ომის შეწყვეტის დღიდან არაფერი თქმულა ტურისტი-ტერორისტების სამშობლოში დაბრუნებაზე. დიდია ალბათობა, რომ სირიელები თავიანთი ოჯახებით აზერბაიჯანისთვის დაბრუნებულ რაიონებში დასახლდნენ.

ტელეარხ Sky News Arabia-ს ინფორმაციით, თურქეთის მთავრობა ხელს უწყობს თურქომანული ოჯახების მიგრაციას სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან მთიანი ყარაბაღის რაიონებში (მათ აზერბაიჯანის მოქალაქეობას ჰპირდებიან), რათა რეგიონის დემოგრაფია შეცვალოს. თურქეთს უკვე აქვს მსგავსი ტრანსფორმაციის გამოცდილება ქალაქ აფრინში (სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთი), სადაც დღეს ადგილობრივი მოსახლეობის მხოლოდ შვიდი პროცენტიღაა დარჩენილი.

ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიის ავტონომიური ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა შაფან ალ-ხაბურიმ Sky News Arabia-სთვის მიცემულ ინტერვიუში დაადასტურა ინფორმაცია თურქეთის მთავრობის ინიციატივის შესახებ, რომელიც მთიანი ყარაბაღის რეგიონში სირიელი ოჯახების გადასახლებას ეხება, და ხაზი გაუსვა, რომ თურქეთის ხელისუფლება არ ივიწყებს 1923-1929 წლებში ყარაბაღის ტერიტორიაზე „წითელი ქურთისტანის რესპუბლიკის“ არსებობას, რომლის დედაქალაქიც ლაჩინში მდებარეობდა.

ეს პროექტი სულაც არ განეკუთვნება ფანტასტიკის სფეროს. ახალმოსახლე თურქომანები ტერორისტული გამოცდილებით წარმოადგენენ სავსებით მომზადებულ „სამხედრო კონტინგენტს“, რომელიც მზადაა, მოკრძალებული ანაზღაურების სანაცვლოდ ნებისმიერ ადგილზე ნებისმიერს დაუპირისპირდეს. ხოლო ყარაბაღის ჰიპოთეტური გარდაქმნა „კავკასიურ კოსოვოდ“ ანკარას შესაძლებლობას მისცემს, ნებისმიერ დროს მიიღოს ზომები მოძმე ხალხის დასაცავად. თურქეთის პარლამენტმა უკვე მოიწონა აზერბაიჯანში ჯარის გაგზავნის საკითხი. და ეს მხოლოდ დასაწყისია სამხრეთ კავკასიაში დიდი გეოპოლიტიკური თამაშისა – რუსეთში აკრძალული ტერორისტული ორგანიზაციების „ჯებჰათ ან-ნუსრას“, „ფირქათ ჰამზას“, „სულთან მურადის“ და ექსტრემისტული ქურთული დაჯგუფებების მონაწილეობით.

კავკასიის ახალი „იანიჩრები“

თურქეთის მხარე ოფიციალურად უარყოფს აზერბაიჯანში დაქირავებული მეომრების გაგზავნას და აცხადებს, რომ სომხეთს ეხმარებიან ქურთისტანის მუშათა პარტიის ბოევიკები, რომლებიც ათწლეულებია, თურქეთის ხელისუფლებას ებრძვიან. ბაქოში ამტკიცებენ, რომ სომხეთის მხარეს არიან სირიელი და ლიბანელი ბოევიკები, რაც ტექნიკურად შესაძლებელია, მაგრამ უკვე არააქტუალური. მყიფე მშვიდობას დრო გამოცდას უწყობს. აუცილებელია ყარაბაღის ჩიხიდან დიპლომატიური გამოსავლის ძიება და არა ახლო აღმოსავლეთიდან საეჭვო წარსულის მქონე „კოლონიალისტების“ ჩასახლება.

შეგახსენებთ, რომ ლატაკიისა და ალეპოს პროვინციებში 100 ათასამდე სირიელი თურქომანი ცხოვრობს, რომლებიც არაერთ ტერორისტულ ორგანიზაციასთან არიან დაკავშირებული და მრავალი წელია სირიის სამთავრობო ძალებს ებრძვიან. თურქეთის ხელისუფლება თურქომანების შეიარაღებულ ფორმირებებს ეხმარება. მედიარესურსმა Аfrinpost-მა 23 ნოემბერს განაცხადა, რომ თურქეთის ხელისუფლებამ სირიის ჩრდილოეთში, ქურთული რეგიონის ცენტრში, აფრინში გახსნა ორი ოფისი მთიან ყარაბაღში, „აზერბაიჯანის არმიის მიერ დაკავებულ ტერიტორიაზე“ ოჯახებით გადასახლების მსურველთა დასარეგისტრირებლად. ოფისებთან უკვე რიგები დგას (უპირატესად, ჰომსის პროვინციიდან). როგორც ჩანს, ამ ხალხის მოტივაციაზე კარგად იზრუნეს. მთიან ყარაბაღში მიგრანტების გასაგზავნად თურქეთის დაზვერვას მათი მონაცემები თავის ბაზაში შეჰყავს.

ქურთული კულტურის აზერბაიჯანული ცენტრის ხელმძღვანელის ფაჰრადინ ფაშაევის შეფასებით, დღეს აზერბაიჯანში 240 ათასამდე ქურთი ცხოვრობს, მაგრამ თურქეთი მთიან ყარაბაღში არა ახლო აღმოსავლეთში მცხოვრები ქურთების, არამედ თურქომანების გადმოსახლებას გეგმავს. მისაღებია თუ არა ეს აზერბაიჯანისთვის, რომ აღარაფერი ითქვას სომხურ მოსახლეობაზე?

1923 წლის აღწერის თანახმად, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში მოსახლეობის 94%-ს სომხები შეადგენდნენ, 6%-ს კი აზერბაიჯანელები. ქურთები და რუსები აშკარა უმცირესობაში იყვნენ. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში ყარაბაღში სომხური მოსახლეობა 77%-მდე შემცირდა, აზერბაიჯანული კი 21%-მდე გაიზარდა. 1990-იანი წლების დასაწყისში გაჩაღებულმა ომმა ვითარება შეცვალა. დემოგრაფიული შემადგენლობა რთულად პროგნოზირებადი გახდა.

სამხედროების საქმიანი დღეები

რუსი სამშვიდობოები მთიანი ყარაბაღის სომხურ ნაწილში ძალას არ იშურებენ ომის შემდგომი ცხოვრების მოსაწესრიგებლად. ინჟინერ-გამნაღმველები საინჟინრო დაზვერვას აწარმოებენ, რათა განაღმონ გზები, გაწმინდონ დამწვარი ტექნიკისგან. სტეფანაკერტში აღდგენილია საგზაო მოძრაობა, საცხოვრებელი სახლებისა და სამოქალაქო ობიექტების ელექტრო- და წყალმომარაგება, მოქმედებს ჰუმანიტარული ცენტრი... სახლებს დაუბრუნდა რამდენიმე ათასი ადგილობრივი მოსახლე.

აზერბაიჯანისა და რუსეთის პრეზიდენტებისა და სომხეთის პრემიერ-მინისტრის მიერ 9 ნოემბერს ხელმოწერილი სამმხრივი განცხადების თანახმად, 25 ნოემბერს აზერბაიჯანული ჯარის ქვედანაყოფებმა ქელბაჯარის რაიონი დაიკავეს, 20 ნოემბერს – აღდამის რაიონი და მალე (1 დეკემბერს) მათ ხელში ლაჩინის რაიონიც გადავა. აზერბაიჯანული მხარისთვის ტერიტორიების გადაცემა რუსი სამშვიდობოების შუამდგომლობით არ ითვალისწინებს 1992 წელს იძულებით გადაადგილებულ პირთა მომენტალურ დაბრუნებას.

ყარაბაღის შემდგომი ბედი დიდწილად დამოკიდებულია ავტონომიური რესპუბლიკის ჯარსა და სამხედრო-პოლიტიკურ ხელმძღვანელობაზე. შვიდი რაიონის ტრანსფორმაცია სომხური „უსაფრთხოების ზონიდან“ ისეთივე დაცლილ და სახიფათო აზერბაიჯანულ ზონად – მეტად არასასურველია. შვიდი რაიონის სირიელი თურქომანებით დასახლების ალბათობა არსებობს. 28 წლის შემდეგ „არსად“ ასობით ათასი აზერბაიჯანელი დევნილის დაბრუნება, რომლებმაც უკვე მოიკიდეს ფეხი ახალ ადგილებზე, ძალიან რთული ამოცანაა. ასე შეიძლება ჩანაცვლდეს ერთი ეთნოსი მეორით.

ამას წინათ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა თურქეთის თავდაცვის სამინისტროს მაღალჩინოსნებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ რუსეთსა და თურქეთს „თანაბარი როლი“ მიუძღოდათ კონფლიქტის გადაჭრაში. თურქეთის სამხედრო მრჩევლები ქვეყანაში მრავლად არიან. მათი სოლიდური რაოდენობა ყარაბაღისგან მოშორებულ, მაგრამ სომხეთთან მოსაზღვრე ნახჭევანის ავტონომიაში მეტყველებს ბაქოსა და ანკარის მზადყოფნაზე დიდი ომისთვის მთელ „სომხურ ფრონტზე“. რუსეთმა საომარი მოქმედებების შეწყვეტას ხელი შეუწყო და ამით ყველა კმაყოფილი არ არის.

თურქეთის თავდაცვის მინისტრმა ხულუსი აკარმა 24 ნოემბერს განაცხადა, რომ რუსეთთან მოლაპარაკება სამმხრივი შეთანხმების მიღწევის შემდეგაც გრძელდება. თურქეთის პატრულირება ყარაბაღში სადამკვირვებლო პუნქტებს შორის იგეგმება და, როგორც ჩანს, ყველაზე მნიშვნელოვანია: „ჩვენ მას აზერბაიჯანელებთან მოლაპარაკებების შესაბამისად განვახორციელებთ“.

სავსებით ნათელია, რომ საუბარი არ არის ერთობლივ სადამკვირვებლო ცენტრზე. ანკარა მზადაა მოქმედებისთვის რეგიონის ინტერესებისა და კონფლიქტის მხარეთა შორის მშვიდობის დამყარების ლოგიკის საწინააღმდეგოდ. შესაძლოა, „ახალი მშვიდობა“ ყარაბაღში ვიღაცას ძალიან უშლიდეს ხელს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

36
თემები:
რუსეთი დღეს (678)
გოგონა გაკვეთილზე

სამი მთავარი პრობლემა, რომლებსაც განათლება გადააწყდა პანდემიის დროს

15
(განახლებულია 16:40 27.11.2020)
ვინ ადაპტირდება ონლაინ–სწავლებაზე ყველაზე მარტივად, შეიძლება თუ არა ტრადიციული სწავლება ვირტუალური კურსებით შეიცვალოს და როგორ შეიძლება „დავამეგობროთ“ ასაკოვანი პედაგოგები სოციალურ ქსელებთან?

დიანა კურმანოვა

ამ კითხვებზე პასუხების გაცემას „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ფორუმზე შეეცადნენ.

კორონავირუსი, რა თქმა უნდა, ნეგატიური მოვლენაა. თუმცა განათლების სფეროსთვის აქაც შეიძლება მოიძებნოს ახალი შესაძლებლობები. ამგვარ დასკვნამდე მივიდნენ „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ფორუმის სპიკერები 2019-2020 წლების პროგრამებზე მსჯელობისას, რომელიც ფედერალური პროექტის „კადრები ციფრული ეკონომიკისთვის“ ფარგლებში გაიმართა 26 ნოემბერს Россия сегодня-ს მულტიმედიურ პრეს-ცენტრში.

„როსსოტრუდნიჩესტვომ“ 40 საგანმანათლებლო პროექტი გამოუშვა სარეალიზაციოდ, რომლებითაც 92 ქვეყნის 100 ათასზე მეტმა მცხოვრებმა ისარგებლა“, — აღნიშნა სააგენტოს ხელმძღვანელის მოადგილემ პაველ შევცოვმა.

ყველა ამ პროექტს აერთიანებდა საერთო მიზანი: დახმარებოდნენ მოსწავლეებს, სტუდენტებსა და პედაგოგებს ახალ ტექნოლოგიებში გარკვევაში, ვინაიდან თანამედროვე ცხოვრება „ციფრულში“ გადადის: ონლაინ სულ უფრო მეტი საკითხის გადაჭრა ხდება შესაძლებელი. 2019 წლისგან განსხვავებით, „როსსოტრუდნიჩესტვო“ 2020 წელს, პანდემიის გამო, თითქმის ყველა პროექტს ონლაინ რეჟიმში ახორციელებდა. ერთი მხრივ, პროგრამას ეს წაადგა, მეორე მხრივ კი პანდემიამ გამოავლინა პრობლემები, რომლებსაც ინტერნეტში მოსწავლეებიც აწყდებიან და პედაგოგებიც.

ციფრული უთანასწორობა სოციალურ ნაპრალს ნიშნავს

რუსეთის საზოგადოება „ზნანიეს“ თავმჯდომარის ლიუბოვ დუხანინას თქმით, პანდემია აღრმავებს ნაპრალს ტექნიკურად მომზადებულ ადამიანებსა და იმ მოქალაქეებს შორის, რომლებსაც ან შესაბამისი აღჭურვილობა არ აქვთ ონლაინზე გადასასვლელად, ან ცოდნა მედიაგანათლების სფეროში.

„ამიტომაც მნიშვნელოვანია არა მარტო IT–სპეციალისტებზე ორიენტირებული პროექტები, არამედ მასობრივი პროექტები“, — განაცხადა მან.

მარტო 2019 წელს „როსსოტრუდნიჩესტვომ“ 250 მასობრივი ღონისძიება გამართა: ვირტუალური რეალობის დღეები, VR-მუზეუმები, სასწავლო კურსები და ბიზნეს–ჰაკატონები — გუნდური შეჯიბრები ინოვაციური პროექტების შემქმნელებისთვის. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ონლაინ–პლატფორმები ხელმისაწვდომი იყო ყველასთვის — მაგალითად, შეიძლებოდა მუზეუმის ექსპოზიციების ნახვა ვირტუალური რეალობის სათვალის გარეშე, ამასთან შეიძლებოდა პროგრამების უმეტესობაში ტელეფონით შესვლა.  

თაობათა პრობლემა

„გაკვეთილების ონლაინ–ფორმატთან ადაპტირება ყველაზე მეტად „ძველი სკოლის“ პედაგოგებს გაუჭირდათ — ყოველდღიურ ცხოვრებაში ისინი იშვიათად სარგებლობენ ინტერნეტით. ამ ნაკლის აღმოფხვრაში მათ პროექტი „ციფრული კურატორი“ ეხმარება, რომელიც ბელარუსზეც ვრცელდება“, — ამბობს ლიუბოვ დუხანინა.

ციფრული განათლების კურსები 1800-მა ადმიანმა გაიარა ბელარუსში, მათ შორის იყვნენ როგორც მინსკელი, ისე სხვა ქალაქების მასწავლებლები.

კვალიფიკაციის ასამაღლებელი კურსები პედაგოგებს ახალგაზრდების გაგებაშიც ეხმარება. მაგალითად, იყენებენ რა აქტიურად ონლაინ–ინსტრუმენტებს, მასწავლებლებს ესმით, რომ ბავშვებს აქვთ უნარი, აღიქვან დიდი ტექსტები ინტერნეტში, თუ ისინი სწორად იქნება გაფორმებული.

ახლა პედაგოგებისთვის განკუთვნილი ამ პროექტებით ყაზახეთი და უზბეკეთიც დაინტერესდნენ.

ბავშვებს განსაკუთრებული მიდგომა სჭირდებათ

„ონლაინ–პროგრამებს ყველაზე უკეთ ბავშვები ითვისებენ“, — მიაჩნია პაველ შევცოვს. მის მოსაზრებას ადასტურებენ პროექტ „ინჟინირიუმის“ ავტორები, რომელიც „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ დახმარებით შექმნეს ბაუმანის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის სპეციალისტებმა.

„ინჟინირიუმი — ეს საგანმანათლებლო ცენტრების ქსელია, რომლებშიც უკვე მიიღო მონაწილეობა 40 ქვეყნის შვიდი ათასმა ბავშვმა, — ამბობს ცენტრ „რუსეთის კომპოზიტების“ ხელმძღვანელი მარგარიტა სტოიანოვა. — ჩვენ წერტილი გვაქვს ყაზახეთში, ალმათში, სადაც პროგრამირების, 3D მოდელირებისა და რობოტოტექნიკის გაკვეთილები მიმდინარეობს. ჩვენს ონლაინ–კურსებზე მოთხოვნაა არა მარტო დსთ-ში. ჩვენ უკვე შემოგვიერთდა ავსტრალია, ვინაიდან პროგრამებს ინგლისური სუბტიტრები ახლავს. და ეს ეფექტური პოპულარიზაციაა არა მარტო ინჟინერიისა, არამედ რუსული ენისაც. ენის სწავლა ყოველთვის უფრო მარტივია საინტერესო თემებით“.

სტოიანოვას აზრით, ონლაინ–გარემოს განვითარება ვერ შეცვლის ტრადიციულ განათლებას,  ვინაიდან თანამშრომლობისთვის ურთიერთობაა მნიშვნელოვანი, და იმედი აქვს, რომ 2021 წელს ყველანი ისევ ჩვეულ ფორმატში შეხვდებიან ერთმანეთს.

15
თემები:
რუსეთი დღეს (678)
საქართველოს კალათბურთის ნაკრების შეხვედრა სერბეთთან

საქართველო-ფინეთი: მეტოქე გუნდში ქართულ ტრიოს უფრთხიან

0
საქართველოს საკალათბურთო ნაკრები ფინეთის გუნდს ხუთჯერ დაუპირისპირდა. აქედან სამჯერ გამარჯვება ფინელებმა მოიპოვეს. გუნდებს შორის რიგით მეექვსე შეხვედრა დღეს 21:00 საათზე გაიმართება.

თბილისი, 28 ნოემბერი - Sputnik. საქართველოს საკალათბურთო ნაკრები ესპანეთის ქალაქ ესპოოში „მეტრო არენაზე“ დღეს, 21:00 საათზე ფინეთის ნაკრებს დაუპირისპირდება.

ეროვნული ნაკრები ფინეთში „ევრობასკეტის“ შესარჩევი ეტაპის მორიგი მატჩისთვის 24 ნოემბერს გაემგზავრა. ნაკრებს მოგვიანებით შეუერთდნენ ნატურალიზირებული მოთამაშე თად მაკფადენი და ესპანური „ტენერიფეს“ ცენტრი, გიორგი შერმადინი. მათთან ერთად ჩაფრინდნენ ფინეთში ნაკრების მთავარი მწვრთნელი, ილიას ზუროსი და მისი ასისტენტი, გიორგიოს ლიმნაიტისი.

საქართველოს ნაკრებს ფინეთთან შეხვედრაში ვერ დაეხმარება, NBA-ში მოასპარეზე გოგა ბითაძე. თუმცა სრულ მზადყოფნაშია მოსკოვის „ცსკას“ ფორვარდი, თორნიკე შენგელია, რომელიც შესანიშნავ ფორმაშია. მან 26 ნოემბერს მოსკოვში, მადრიდის „რეალის“ წინააღმდეგ ევროლიგის მატჩი ჩაატარა, ხოლო თამაშის დასრულებისთანავე თორნიკე ფინეთში გაფრინდა და ეროვნულ ნაკრებს შეუერთდა. ამასთან აღსანიშნავია, რომ ეროვნული გუნდის კაპიტანმა „რეალთან“ ჩატარებულ მატჩში საკუთარი გუნდისთვის 15 ქულა მოაგროვა და შეხვედრაც მოსკოველთა სასარგებლოდ 74-73 დასრულდა. შენგელიამ მგზავრობასთან და ტესტირებასთან დაკავშირებული ყველა ფორმალობა დროულად და უპრობლემოდ მოაგვარა, რასაც ვერ ვიტყვით თად მაკფადენზე.

ამერიკული წარმოშობის კალათბურთელს 25 ნოემბერს კორონავირუსი დაუდასტურდა. საქართველოს ნაკრების უკანახაზელს კოვიდინფექცია გადატანილი აქვს და გამოჯანმრთელების შემდეგ მან არაერთი ტესტი ჩაიტარა. სწორედ ამიტომ მაკფადენს ტესტირება განმეორებით ჩაუტარდა, რომელზეც პასუხი უკვე უარყოფითი აღმოჩნდა. აღნიშნული გაუგებრობის გამო გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ამერიკელი მკაცრი კარანტინის რეჟიმში იმყოფებოდა.

მომავალ შეხვედრაზე კომენტარი გააკეთა ჩვენი ნაკრების მწვრთნელმა ილიას ზუროსმა. მან აღნიშნა, რომ ფინელებს მაღალ ტემპში უყვართ თამაში და ამისთვის მზად უნდა იყვნენ. ზუროსის თქმით, ისინი მაქსიმალური შედეგის მისაღწევად ითამაშებენ და შეეცდებიან, რომ მოწინააღმდეგეს კარგად ორგანიზებული დაცვა შესთავაზონ.

„ორგანიზებულ დაცვას კი შეთამაშება უნდა. გუნდის შესაკვრელად ძალიან ცოტა დრო გვაქვს. ფინეთთან საქართველოს ნაკრებს ბევრი დებიუტანტი ეყოლება, რომლებსაც არა აქვთ დრო შესათამაშებლად. თუმცა დარწმუნებული ვარ, შესაძლებლობების მაქსიმუმს გამოავლენენ. ჩვენი ამოცანა ფარქვეშიდან შეტევა იქნება, რადგან ევროპაში გამორჩეული წინახაზელები გვყავს“, - განაცხადა ზუროსმა.

საქართველოს ეროვნული ნაკრები ფინეთს სულ ხუთჯერ დაუპირისპირდა, საიდანაც ორჯერ მოვახერხეთ გამარჯვება, სამჯერ კი დავმარცხდით.

თავის მხრივ კომენტარი გააკეთა ფინეთის საკალათბურთო ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანაშემწე მიკო ლარკასმა. მისი თქმით, ფინელები ყველაზე მეტად თორნიკე შენგელიას, გიორგი შერმადინსა და თად მაკფადენს უფრთხიან.

„საქართველოს ნაკრების თამაში დიდწილად არის დამოკიდებული შენგელია-შერმადინი-მაკფადენის ტრიოზე. ის, რომ გუნდს შენგელიაც ემატება, მათთვის დიდი პლიუსია, რადგანაც თორნიკეს გუნდის ერთიორად გაძლიერება შეუძლია. უკანასკნელი ფანჯრის დროს ქართველები ფარქვეშ მაქსიმალურად ცდილობდნენ შერმადინის დატვირთვას, ეს ხელ-ფეხს სხვა მოთამაშეებს უხსნიდა, შენგელიასა და მაკფადენს კი შესატევ პოზიციაზე გასვლა იოლად შეუძლიათ. ჩვენი უპირატესობა სწრაფი გადაადგილება და შეტევა უნდა გახდეს. მათ სირბილში უნდა ვაჯობოთ”, - განაცხადა მიკო ლარკასმა.

შეხვედრამდე მოკლე კომენტარი გააკეთა ფინელთა თავკაცმაც, მისი თქმით, საქართველოს ძლიერი გუნდი ჰყავს და ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ჯგუფის სათავეში სრულიად დამსახურებულად იმყოფება.

შეგახსენებთ, რომ საქართველოს საკალათბურთო ნაკრებს ფინეთთან შეხვედრის შემდეგ 30 ნოემბერს შვეიცარიასთან მოუწევს დაპირისპირება. ილიას ზუროსის შეგირდებს „ევრობასკეტის“ ერთ-ერთი მასპინძლის რანგში, ფინალურ ეტაპზე თამაში განაღდებული აქვთ. მიუხედავად ამისა, მიმდინარე შესარჩევ ციკლში საქართველოს ნაკრებმა უკვე დაამარცხა შვეიცარია (96:88) და სერბეთი (94:90) და E ჯგუფში პირველ ადგილს იკავებს.

0
თემები:
სპორტის ამბები