წინასაარჩევნო კამპანია

სააკაშვილი და ივანიშვილი ერთმანეთთან გარიგებული არიან? მწვავე დებატების მორიგი რაუნდი

108
(განახლებულია 22:10 23.10.2020)
წინასაარჩევნო მარათონი  საქართველოში მალე დასრულდება - საპარლამენტო არჩევნებამდე ერთ კვირაზე ოდნავ მეტი რჩება

 

ოთხმა ოპოზიციურმა პოლიტიკურმა პარტიამ პირველი არხზე მორიგ დებატებში მიიღო მონაწილეობა.

გადაცემა „დებატები 2020“-ში მონაწილეობდნენ:

– ირაკლი ჯამბურია („თავისუფლება - ზვიად გამსახურდიას გზა“)

– ირაკლი ყიფიანი („ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ - გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“)

– ირაკლი ქართველიშვილი („ახალი ქრისტიან-დემოკრატები“)

– ზურაბ ჭიაბერაშვილი („ბაქრაძე, უგულავა, ბოკერია - ევროპული საქართველო“)

ეკონომიკური პროგრამა

„ახალი ქრისტიან-დემოკრატების“ ეკონომიკურ პროგრამაში საუბარია თავისუფალი ბაზრის პოტენციალის გამოყენებასა და ასევე, ე.წ. პროგრესულ გადასახადზე.

 „პანდემიამ საქართველოს ეკონომიკა დაანგრია, ვინაიდან ის დამოკიდებული იყო ტურიზმზე და ვალის ეკონომიკაზე. პანდემიის დროს მთელმა ქვეყანამ იზარალა, მარტო ბანკებმა მიიღეს მოგება. პროცენტის შემცირებაზე იყო საუბარი, ამის ნაცვლად კი მათ საპროცენტო განაკვეთი გაზარდეს. ჩვენ უნდა გავთავისუფლდეთ საბანკო ეკონომიკისგან, ვალის ეკონომიკისგან. ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 80%-ს აქვს ვალი, თანაც ისეთი ვალი, რომელსაც ვერ იხდის. ძალიან ბევრი ადამიანი ვიცი, რომელიც პენსიას ვერ იღებს ვალის გამო“, - განაცხადა ქართველიშვილმა.

პარტია „თავისუფლება - ზვიად გამსახურდიას გზა“ ეკონომიკურ პროგრამაში აქცენტი კეთდება ადგილობრივი წარმოების განვითარებასა და აღორძინებაზე.

 „საქართველოში 730 დასახელების მინერალური წყალია. მაგრამ არავის უფიქრია 730 ქარხნის აშენება, რომელშიც, თითოეულში, მინიმუმ 100 ადამიანი დასაქმდებოდა. ეს ნიშნავს 73 ათას სამუშაო ადგილს. ამდენივე ოჯახში შევიდოდა ხელფასი, ამდენივე იქნებოდა უზრუნველყოფილი ელემენტარული საარსებო წყაროთი. ამგვარად, ფული შემოვიდოდა ბიუჯეტში. ამის ნაცვლად, ახლა ჩვენ ვაწარმოებთ მინერალურ წყალს, რომლის თითებზე ჩამოთვლაც შეიძლება“, - განაცხადა ჯამბურიამ. 

პარტია „ბაქრაძე, უგულავა, ბოკერია - ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“ პროგრამაში საუბარია გადასახადების შემცირებაზე, სოციალური დახმარების გაზრდასა და უმუშევრობის დონის შემცირებაზე.

 „გადასახადების შემცირების, ნაკლები რეგულაციის და ბიუროკრატიის პროგრამა, ინვესტიციების მოზიდვა არის გასაღები იმისა, რომ წარმოება ქვეყანაში განვითარდეს. ხოლო კონკრეტულად რომელი წარმოება, რომელი სფეროები განვითარდება - ამას გადაწყვეტს თავად მეწარმე, თავად ბიზნესი, თავად ხალხი. მთავრობის ამოცანაა - შექმნას საუკეთესო ბიზნესგარემო“, - განაცხადა ჭიაბერაშვილმა.

საარჩევნო ბლოკის „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა - გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“ პროგრამა ითვალისწინებს გადასახადების, კერძოდ, მოგების გადასახადის ეტაპობრივად გაუქმებას.

 „ჩვენ საქართველო უნდა ვაქციოთ შესაძლებლობების ქვეყნად, რათა საქართველოში წარმატებულ ადამიანს უნდოდეს ბიზნეს–საქმიანობის განხორციელება. ერთადერთი გამოსავალია - საქართველომ ინტენსიურად აითვისოს თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულებები, მიღწეული ევროკავშირთან, მიღწეული ჩინეთთან და ვიმუშაოთ, რათა ახალი ხელშეკრულებები გაფორმდეს სხვა ქვეყნებთან. თუ საქართველო გახდება პირველი ქვეყანა, სადაც არ არსებობს საშემოსავლო და მოგების გადასახადი, ეს პირდაპირ ნიშნავს იმას, რომ განვითარებული ქვეყნების ინვესტორებისთვის ეს არის ადგილი, სადაც ისინი მოინდომებენ ბიზნესსაქმიანობის წარმოებას“, - განაცხადა ყიფიანმა.  

განათლება

პარტია „ბაქრაძე, უგულავა, ბოკერია - ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“ პროგრამაში ძირითადი ყურადღება გამახვილებულია სასწავლო დაწესებულებების დეცენტრალიზაციის საკითხზე.

 „კერძო სკოლებში მოსწრება უკეთესია, ვიდრე საჯარო სკოლებში. საჯარო სკოლებიც უნდა გავხადოთ ისეთი, სადაც მოსწრების ხარისხი ამაღლდება. ამისათვის კი აუცილებელია, რომ სკოლა გახდეს მოსწავლის, რათა მოსწავლემ მიიღოს საუკეთესო განათლება. ამას ყველაზე უკეთ ემსახურება დეცენტრალიზაცია, მათ შორის, დერეგულაცია. ჩვენ უნდა გავზარდოთ სკოლის ვაუჩერი, მეტი ფული წავიდეს სკოლაში, რაც მოემსახურება მასწავლებლების ხელფასების ზრდას“, - განაცხადა ჭიაბერაშვილმა. 

საარჩევნო ბლოკ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ - გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“ პროგრამა ითვალისწინებს განათლების სისტემის დაფინანსების გაორმაგებას და ვაუჩერულ სისტემაზე გადასვლას.

 „განათლებით უნდა დავამარცხოთ სიღარიბე. დღეს ქვეყანაში 70 ათასი მოსწავლეა დარეგისტრირებული სოციალურად დაუცველთა მონაცემთა ბაზაში, რომელიც ვერ იღებს სრულფასოვან განათლებას. ეს პირდაპირ ნიშნავს ხვალინდელ ღარიბ საქართველოს. სწორედ დღეს ამ 70 ათას ბავშვს არ აქვს სრულფასოვანი განათლება, ეს არის ყველაზე დიდი რისკი, რატომაც საქართველოში შეიძლება იყოს სიღარიბე. სწორედ ამიტომ, გაერთიანებული ოპოზიციის პროგრამით, ჩვენ ვაორმაგებთ განათლების საბიუჯეტო დაფინანსებას და გადავდივართ ვაუჩერულ დაფინანსებაზე. ეს ნიშნავს, რომ ჩვენ მშობელს ვაძლევთ 2 ათას ლარს და მას თავისი შვილი შეუძლია წაიყვანოს როგორც კერძო, ისე საჯარო სკოლაში. ჩვენი მიზანია - განათლების სისტემაში გავაჩინოთ კონკურენცია“, - განაცხადა ყიფიანმა.

განათლების დონისა და ხარისხის გაზრდა „ახალი ქრისტიან-დემოკრატების“ პროგრამის ძირითადი ხედვაა.  

 „ბევრი ნიჭიერი ადამიანი, რომელსაც უნდა ისწავლოს, ჩააბაროს, განათლება მიიღოს და გამოადგეს თავის ქვეყანას, ვერ ღებულობს განათლებას უსახსრობის გამო. ქვეყანაში წარმატებულად ის ითვლება, რომელიც სკოლას დაამთავრებს, საზღვარგარეთ წავა, იქ მიიღებს განათლებას და ან ჩამოვა, ან არ ჩამოვა და იქ დარჩება. რეალურად საქართველო კარგავს ამ ახალგაზრდა ძალას, რომელმაც უნდა განავითაროს ეს ქვეყანა“, - განაცხადა ქართველიშვილმა.  

პარტიის „თავისუფლება - ზვიად გამსახურდიას გზა“ პროგრამაში აქცენტი კეთდება იმაზე, რომ ხარისხიანი განათლება მოსახლეობის ყველა ფენისთვის გახდეს ხელმისაწვდომი.

 „პირველ რიგში, სანამ ჩვენ განათლებაზე ვისაუბრებთ, ეკონომიკაა მოსაწესრიგებელი. თუ ეკონომიკურად არ გაძლიერდნენ ოჯახები, თუ არ შემცირდა სოციალურად დაუცველი ადამიანების რაოდენობა, როგორ ჩამოვიდნენ ეს ადამიანები თბილისში, ქუთაისში, ბათუმში, სად მიიღონ განათლება? როგორ უნდა ისწავლონ, თუ საჭმლის ფული არ აქვთ? 30 წელიწადში რეფორმების შედეგად მივიღეთ ის, რომ საქართველოში ჩამოყალიბდა მდიდარი და ღარიბი, მდიდრები სწავლობენ, ღარიბები - ვერ სწავლობენ“, - განაცხადა ჯამბურიამ. 

კითხვა-პასუხი

დებატების მორიგ რაუნდში პოლიტიკური პარტიების ლიდერებმა გადაცემის წამყვანის კითხვებს უპასუხეს.

ჟურნალისტმა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ - გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“ ბლოკის წინასაარჩევნო პროგრამიდან ამონარიდი წაიკითხა: „ხელისუფლება მოქალაქის ცხოვრებაში არ იჭრება, ადამიანის თავისუფლებას, პირად ცხოვრებას, კანონის უზენაესობას და სამართლიანობას განუხრელად იცავს, კერძო საკუთრება დაცულია, თავისუფალი მეწარმე წნეხს არ განიცდის, ოჯახების უსაფრთხოება და სიმშვიდე უზრუნველყოფილია, ხელისუფლება გამაერთიანებელია და არა გამყოფი, დაპირისპირებისა და შუღლის გამღვივებელი.  თუ თქვენ ერთპარტიული ხელისუფლება გექნებათ და უმრავლესობაში იქნებით, რატომ უნდა დაგიჯეროთ, რომ ეს ყველაფერი შესრულდება – კითხვა დასვა დებატების წამყვანმა. 

 „ჩვენ წარმოვადგენთ გაერთიანებულ ოპოზიციას, რომელიც შედგება სხვადასხვა პარტიული სუბიექტებისგან და მინდა აღვნიშნო, რომ ეს გაერთიანება გადაიქცა საზოგადოებრივ ერთობად და ამის მაგალითია რეფორმების გუნდი, რომელმაც შეიმუშავა ქვეყნის განვითარების გეგმა პარტიებთან ერთად. საბოლოო ჯამში, სწორედ ეს საზოგადოებრივი ერთობა, რომელიც პარტიული მრავალფეროვნების საფუძველს ქმნის პარლამენტში, არის გარანტი იმისა, რომ ეს რეფორმები განხორციელდება. სწორედ ეს მთავარი რეფორმა, რომელიც ეხება სასამართლო სისტემას, პროკურატურას, ეკონომიკურ რეფორმებს, არის გარანტია ჩვენი ქვეყნის წარმატების და ჩვენს ქვეყანაში მეტი შესაძლებლობის გაჩენის“, - განაცხადა ყიფიანმა.

მომდევნო კითხვის ადრესატი „ახალი ქრისტიან-დემოკრატების“ წარმომადგენელი იყო. წამყვანი დაინტერესდა, რომელ პარტიებთან ითანამშრომლებენ ისინი იმ შემთხვევაში, თუ პარლამენტში მოხვდებიან.

 „ჩვენ პარლამენტში ვითანამშრომლებთ სხვადასხვა პარტიასთან. „ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობის“ იდეა ლიბერალურ და კონსერვატორულ ელემენტებზე დაფუძნებული იდეოლოგიაა. ჩვენ ვითანამშრომლებთ ყველა პოლიტიკურ პარტიასთან, პარლამენტი ხომ პოლიტიკური მოლაპარაკებების მაგიდაა. დიალოგი შესაძლებელია ყველა პოლიტიკურ გუნდთან და ჯგუფთან“, - განაცხადა ქართველიშვილმა.

ვისთან გამორიცხავთ თანამშრომლობას ან გყავთ თუ არა უკვე პარტნიორები, ვისთანაც წარმოგიდგენიათ თანამშრომლობა? - ამ კითხვით მიმართა წამყვანმა პარტიის „თავისუფლება - ზვიად გამსახურდიას გზა“ ლიდერს.

 „პირველ რიგში, პატივი უნდა ვცეთ მოსახლეობას, რომელიც მიიღებს მონაწილეობას არჩევნებში და შემდეგ ეს ცესკოში დაითვლება და გამოჩნდება გამარჯვებული ან დამარცხებული მხარე... ჩემი ოპონენტი წეღან ამტკიცებდა, რომ შევარდნაძე გადააგდეს. შევარდნაძე კი არ გადააგდეს, მან თავისი „მოქალაქეთა კავშირის“  ახალგაზრდულ ფრთას, „ნაციონალურ მოძრაობას“ გადააბარა ხელისუფლება. ასე არ იყო? შეიძლება გარიგებულიც არიან ერთმანეთთან (ბიძინა ივანიშვილთან, რედ.), არ გებადებათ ასეთი შეკითხვა? რატომ უპირისპირდებიან ყოველთვის წინასაარჩევნოდ ერთმანეთს, შემდეგ კი ჩახუტებული არიან პარლამენტში. საჯაროდ ერთმანეთს მტერს ეძახიან, შემდეგ კი ეხუტებიან. გატყუებენ, ჩემო კარგებო, გატყუებენ“, - განაცხადა ჯამბურიამ.

მორიგი კითხვა წამყვანმა ზურაბ ჭიაბერაშვილს დაუსვა: თუ „ევროპულ საქართველოს“ მთავრობის ერთპიროვნულად ჩამოყალიბების შესაძლებლობა ექნება, ამ შემთხვევაში ის მაინც გაუზიარებს ძალაუფლებას სხვა პოლიტიკურ ჯგუფებს?

 „ქვეყნის მოსახლეობის 75% ამბობს, რომ მომავალი მთავრობა იქნება კოალიციური. აქედან გამომდინარე, ჩვენი პრინციპული მიდგომაა ზუსტად ის, რომ დავეთანხმოთ ჩვენი მოქალაქეების უდიდეს ნაწილს. რა თქმა უნდა, პოლიტიკურმა პარტიებმა, „ქართული ოცნების“ და „პატრიოტთა ალიანსის“ გარდა, უნდა გამონახონ საერთო ენა იმისათვის, რომ ჩამოყალიბდეს პროფესიონალებისგან და პატიოსანი ადამიანებისგან დაკომპლექტებული მთავრობა, რომელიც მიიღებს ურთიერთშეთანხმებით ისეთ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც სიკეთეს მოუტანს მოქალაქეებს და ამ ქვეყანას“, - აღნიშნა ჭიაბერაშვილმა.

108
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020 (595)
მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი

მიმოხილვა: როგორ წარმოიშვა მითები თურქული დრონების შესახებ ყარაბაღში

16
(განახლებულია 10:09 29.11.2020)
საომარი მოქმედებები 21-ე საუკუნეში არ შეიძლება იყოს „იაფი და გაბრაზებული“, მაგრამ ვერც ცალკეული ტექნოლოგია, მაგალითად, როგორიცაა მოიერიშე უპილოტო საფრენი აპარატები, გამარჯვების გარანტი ვერ იქნება.

განმსაზღვრელ როლს სახელმწიფოს სამხედრო ორგანიზაციის მთელი სისტემა, თავდაცვითი მრეწველობის პოტენციალის, არსენალებისა და ლოგისტიკური შესაძლებლობების ჩათვლით. ყარაბაღის კონფლიქტმა პირველ რიგში თურქული Bayraktar TB2-ის უპირატესობა კი არ აჩვენა ჰაერში, არამედ სომხეთის მხრიდან საკუთარი ძალების გადაჭარბებით შეფასება და თავდაცვის ცუდი ორგანიზაცია მიწაზე.

მთიან ყარაბაღში ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ მედია-სივრცეში არაერთი შეფასებითი პუბლიკაცია გაჩნდა, რომელთა შინაარსი ორ მარტივ მტკიცებულებამდე შეიძლება დავიყვანოთ:

1. აზერბაიჯანმა იმიტომ გაიმარჯვა, რომ თურქული დრონები ჰქონდა;

2. რუსული ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის „მძიმე“ სისტემები უსარგებლო ხდება დრონების თანამედროვე ომში.

ესოდენ გამარტივებული მიდგომა ექსპერტების შედარებით აბსტრაქტული სამხედრო-ტექნიკური ცოდნითა და ასევე სომხური საბრძოლო ტექნიკისა და პირადი შემადგენლობის მარცხის თვალსაჩინო მაგალითების უზარმაზარი რაოდენობით აიხსნება. მაგრამ რეალობა ყოველთვის უფრო რთულია, ვიდრე ჩვენი შეხედულებები მასზე.

სასწაულები არ არსებობს, ნებისმიერი ფილმის რეჟსორის ჩანაფიქრის ნაყოფია. „ბაირახტრებისა“ თუ აზერბაიჯანის არმიის სხვა დრონების მიერ ყარაბაღში გადაღებული ვიდეოსიუჟეტები იმთავითვე მოწინააღმდეგის საბრძოლო სულის განადგურებასა და თურქული დრონების შეიარაღების მსოფლიო ბაზარზე პოპულარიზაციას ემსახურებოდა. ამასთან კადრს მიღმა რჩებოდა „ამაო ფრენები“ და შეცდომები, ასევე ათობით დრონის ჩამოგდების კადრები.

ბრძოლის ველზე ცოცხალი ძალისა და ტექნიკის განადგურების ძირითადი ინსტრუმენტები კვლავ საარტილერიო იარაღი, ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემები რჩება. ჯარებში ამგვარი ტექნიკა უფრო მეტია, ვიდრე უპილოტო საფრენი აპარატები. არტილერია შეუდარებლად ძლიერია საომარი სიძლიერის კუთხით. მაგალითად,  მილიონ დოლარად ღირებულ Bayraktar-ს სამიზნემდე 150 კგ საბრძოლო მასალის მიტანა შეუძლია, ხოლო შედარებით ბიუჯეტური ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემების ერეთ ზალპში ტონობით მომაკვდილენელი ლითონი შედის. ამგვარად, არტილერია მნიშვნელოვნად ამცირებს სამიზნეების განადგურების „თვითღირებულებას“.  

დაუდევარი თავდაჯერებულობა

ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სწორად ორგანიზებულ, ეშელონირებულ სისტემას მოწინააღმდეგის დრონების ნებისმიერ რაოდენობასთან გამკლავება შეუძლია, ხოლო რადიოელექტრონული დაზვერვის საშუალებებს წამებში შეუძლია მათი კოორდინატების გამოთვლა.  ამასობაშ კი ყარაბაღში განთავსებული სომხური თავდაცვის სისტემების ცალკეული კომპლექსები ვერ უზრუნველყოფდა საიმედო თავდაცვას ― არა მარტო მოძველებული მახასიათებლების გამო. ამაზე ისახებოდა სამსახურის ორგანიზების დონეც და სისტემის არარსებობაც. შევნიშნავთ, რომ 1960-იანი წლების საზენიტოპსარაკეტო კომპლექსები Стрела-10 და Оса-АКМ ზოგჯერ ვერ აღწევდნენ „ბაირახტრებამდე“ რვა კილომეტრის სიმაღლეზე. ხოლო თანამედროვე კომპლექსები Тор-М2КМ და Бук-М2Э მხოლოდ ერევანსა და მეწამორის ატომურ სადგურს იცავდნენ.

კიდევ ერთი პრობლემა ― ეს ადგილზე შენიღბვის არარსებობა იყო. ცალკეული სამხედრო ობიექტები თითქოს ყვიროდნენ, მომკალიო.

მეორე მხრივ, როცა თურქულმა დრონებმა „შემთხვევით“ დაიწყეს ყარაბაღიდან სომხეთის ტერიტორიაზე შეფრენა, იქ სწორად ორგანიზებულმა თავდაცვისა და რადიოელექტრონული  ბრძოლის სისტემებმა უპრობლემოდ ჩამოყარეს ისინი. შესაბამისად, დრონებმა მალევე შეწყვიტეს იქ ფრენები. 

1994 წლის გამარჯვებამ ჩამოაყალიბა და წლების განმავლობაშ განამტკიცა მითი სომხური არმიის უძლეველობის შესახებ ყარაბაღის მიმართულებით. მხოლოდ ამით შეიძ₾ება აიხსნას სერიოზული საინჟინრო ნაგებობების არარსებობა მდინარე არაქსიდან მრავას ქედამდე ასკილომეტრიან ხაზზე. ღია ტრანშეები და საცეცხლე წერტილები, ბლინდაჟები ― ეს გასული საუკუნის დასაწყისის ფორტიფიკაციის ნიმუშებია.  სომხურ მხარეს არ უზრუნია გამძლე საცეცხლე წერტილებისა (რკინაბეტონის) და მიწისქვეშა კომუნიკაციების შექმნაზე, მიუხედავად იმისა, რომ დრო სრულიად საკმარისი ჰქონდათ ― 25 წელზე მეტი. ამ ფონზე კი სომხეთის პრემიერ მინისტრი 2019 წელს აცხადებდა, ყარაბაღი სიმხეთიაო (თუმცა მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა არ ცნო), ხოლო თავდაცვის მინისტრმა დავის ტონოიანმა კონცეფციის ასეთი ფორმულირება ჩამოაყალიბა: „ახალი ტერიტორიები ახალი ომის შემთხვევაში“.

სომხური მხარის სამხედრო პოტენციალი 27 სექტემბრისთვის რამდენჯერმე ჩამორჩებოდა აზერბაიჯანულს. თუმცა მოწინააღმდეგეს ცოცხალი ძალისა და ტექნიკის მაინც დიდი მსხვერპლი ჰქონდა. სამხრეთის მიმართულებით აზერბაიჯანულმა ძალებმა ერთ-ერთ ეტაპზე ათმაგი უპირატესობა მიიღეს, მაგრამ ერთი თვის განმავლობაში მხოლოდ 30-40 კილომეტრით წაიწიეს წინ.  ბაქოს ბლიცკრიგი არ შედგა. უნდა აღვნიშნოთ სომეხი სამხედროებისა და მოხალისეების სიმტკიცე და სიმამაცე, რომლებსაც საბრძოლო მართვის ცენტრალიზებული სისტემის, ჰაერიდან დაცვის არქონის პირობებში უწევდათ ბრძოლა.

სირიული და ლიბიური გამოცდილება

თუ რუსული თავდაცვის სისტემებისა და თურქული დრონების შედარების თემას დავუბრუნდებით, შეიძლება სირიასა და ლიბიაში მომხდარი „დრონთა ცვენა“ გავიხსენოთ, სადაც პროფესიონალურად გამოიყენეს საზინიტო-სარაკეტო კომპლექსები Тор-М2КМ, Бук-М2Э და Сосна.. ასეთივე მაღალეფექტურობა გამოავლინა Панцирь-С1-მაც. ეს კომპლექსები დროულად რომ განეთავსებინათ მთიან ყარაბაღში, ისინი თურქულ „ბაირახტრებს“ ერთ შანსსაც არ დაუტოვებდნენ.

რუსეთმა სამშვიდობო ოპერაციის ფარგლებში მთიან ყარაბაღში რადიოელექტრონული ბრძოლის უახლესი კომპლექსები Леер-3 გადაისროლა. მისი ძირითადი ამოცანები ― ეს ფიჭური კავშირის GSM-ს, 3G და 4G სისტემების სიგნალების ჩახშობაა. კომპლექსი ერთი ავტომობილი „კამაზისა“ და ორი-სამი დრონ „ორლან-10-სგან“ შედგება, რომელთა გამოყენების რადიუსი 120 კმ-ა.

დრონს შეუძლია აღმოაჩნოს ტელეფონები, პლანშეტები აწარმოოს დაზვერვა, დაიტანოს მონაცემები ციფრულ რუკაზე და გადასცეს ისინი არტილერიას იერიშის მისატანად.

ყარაბაღის კონფლიქტი კვლავ გაყინულია და არა გადაჭრილი, და დაზვერვისა და ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის თანამედროვე საშუალებებს მცირედითაც არ დაუკარგავთ მნიშვნელობა.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

16
სამშვიდობოები მთიან ყარაბაღში

სირიელი თურქომანები ყარაბაღში: ომში წასვლა თუ დიდი გადასახლება?

67
(განახლებულია 20:51 27.11.2020)
შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ.

სირიელი ბოევიკი-ახალმოსახლეები ომის შემდგომი მთიანი ყარაბაღისთვის შეიძლება რეალობად იქცნენ. ისტორიაში ამის არაერთი ანალოგი მოიპოვება, მაგალითად, ალბანელების გადასახლება სერბეთის კოსოვოში ოსმალეთის იმპერიის ეპოქაში. თურქეთისთვის ეს ორგანიზებული მიგრაცია – დამატებითი შესაძლებლობაა, საფუძვლიანად მოიკიდოს ფეხი სამხრეთ კავკასიაში, თანაც დიდი ხნით.

შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ. სამმხრივი შეთანხმების მიღწევისა და ომის შეწყვეტის დღიდან არაფერი თქმულა ტურისტი-ტერორისტების სამშობლოში დაბრუნებაზე. დიდია ალბათობა, რომ სირიელები თავიანთი ოჯახებით აზერბაიჯანისთვის დაბრუნებულ რაიონებში დასახლდნენ.

ტელეარხ Sky News Arabia-ს ინფორმაციით, თურქეთის მთავრობა ხელს უწყობს თურქომანული ოჯახების მიგრაციას სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან მთიანი ყარაბაღის რაიონებში (მათ აზერბაიჯანის მოქალაქეობას ჰპირდებიან), რათა რეგიონის დემოგრაფია შეცვალოს. თურქეთს უკვე აქვს მსგავსი ტრანსფორმაციის გამოცდილება ქალაქ აფრინში (სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთი), სადაც დღეს ადგილობრივი მოსახლეობის მხოლოდ შვიდი პროცენტიღაა დარჩენილი.

ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიის ავტონომიური ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა შაფან ალ-ხაბურიმ Sky News Arabia-სთვის მიცემულ ინტერვიუში დაადასტურა ინფორმაცია თურქეთის მთავრობის ინიციატივის შესახებ, რომელიც მთიანი ყარაბაღის რეგიონში სირიელი ოჯახების გადასახლებას ეხება, და ხაზი გაუსვა, რომ თურქეთის ხელისუფლება არ ივიწყებს 1923-1929 წლებში ყარაბაღის ტერიტორიაზე „წითელი ქურთისტანის რესპუბლიკის“ არსებობას, რომლის დედაქალაქიც ლაჩინში მდებარეობდა.

ეს პროექტი სულაც არ განეკუთვნება ფანტასტიკის სფეროს. ახალმოსახლე თურქომანები ტერორისტული გამოცდილებით წარმოადგენენ სავსებით მომზადებულ „სამხედრო კონტინგენტს“, რომელიც მზადაა, მოკრძალებული ანაზღაურების სანაცვლოდ ნებისმიერ ადგილზე ნებისმიერს დაუპირისპირდეს. ხოლო ყარაბაღის ჰიპოთეტური გარდაქმნა „კავკასიურ კოსოვოდ“ ანკარას შესაძლებლობას მისცემს, ნებისმიერ დროს მიიღოს ზომები მოძმე ხალხის დასაცავად. თურქეთის პარლამენტმა უკვე მოიწონა აზერბაიჯანში ჯარის გაგზავნის საკითხი. და ეს მხოლოდ დასაწყისია სამხრეთ კავკასიაში დიდი გეოპოლიტიკური თამაშისა – რუსეთში აკრძალული ტერორისტული ორგანიზაციების „ჯებჰათ ან-ნუსრას“, „ფირქათ ჰამზას“, „სულთან მურადის“ და ექსტრემისტული ქურთული დაჯგუფებების მონაწილეობით.

კავკასიის ახალი „იანიჩრები“

თურქეთის მხარე ოფიციალურად უარყოფს აზერბაიჯანში დაქირავებული მეომრების გაგზავნას და აცხადებს, რომ სომხეთს ეხმარებიან ქურთისტანის მუშათა პარტიის ბოევიკები, რომლებიც ათწლეულებია, თურქეთის ხელისუფლებას ებრძვიან. ბაქოში ამტკიცებენ, რომ სომხეთის მხარეს არიან სირიელი და ლიბანელი ბოევიკები, რაც ტექნიკურად შესაძლებელია, მაგრამ უკვე არააქტუალური. მყიფე მშვიდობას დრო გამოცდას უწყობს. აუცილებელია ყარაბაღის ჩიხიდან დიპლომატიური გამოსავლის ძიება და არა ახლო აღმოსავლეთიდან საეჭვო წარსულის მქონე „კოლონიალისტების“ ჩასახლება.

შეგახსენებთ, რომ ლატაკიისა და ალეპოს პროვინციებში 100 ათასამდე სირიელი თურქომანი ცხოვრობს, რომლებიც არაერთ ტერორისტულ ორგანიზაციასთან არიან დაკავშირებული და მრავალი წელია სირიის სამთავრობო ძალებს ებრძვიან. თურქეთის ხელისუფლება თურქომანების შეიარაღებულ ფორმირებებს ეხმარება. მედიარესურსმა Аfrinpost-მა 23 ნოემბერს განაცხადა, რომ თურქეთის ხელისუფლებამ სირიის ჩრდილოეთში, ქურთული რეგიონის ცენტრში, აფრინში გახსნა ორი ოფისი მთიან ყარაბაღში, „აზერბაიჯანის არმიის მიერ დაკავებულ ტერიტორიაზე“ ოჯახებით გადასახლების მსურველთა დასარეგისტრირებლად. ოფისებთან უკვე რიგები დგას (უპირატესად, ჰომსის პროვინციიდან). როგორც ჩანს, ამ ხალხის მოტივაციაზე კარგად იზრუნეს. მთიან ყარაბაღში მიგრანტების გასაგზავნად თურქეთის დაზვერვას მათი მონაცემები თავის ბაზაში შეჰყავს.

ქურთული კულტურის აზერბაიჯანული ცენტრის ხელმძღვანელის ფაჰრადინ ფაშაევის შეფასებით, დღეს აზერბაიჯანში 240 ათასამდე ქურთი ცხოვრობს, მაგრამ თურქეთი მთიან ყარაბაღში არა ახლო აღმოსავლეთში მცხოვრები ქურთების, არამედ თურქომანების გადმოსახლებას გეგმავს. მისაღებია თუ არა ეს აზერბაიჯანისთვის, რომ აღარაფერი ითქვას სომხურ მოსახლეობაზე?

1923 წლის აღწერის თანახმად, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში მოსახლეობის 94%-ს სომხები შეადგენდნენ, 6%-ს კი აზერბაიჯანელები. ქურთები და რუსები აშკარა უმცირესობაში იყვნენ. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში ყარაბაღში სომხური მოსახლეობა 77%-მდე შემცირდა, აზერბაიჯანული კი 21%-მდე გაიზარდა. 1990-იანი წლების დასაწყისში გაჩაღებულმა ომმა ვითარება შეცვალა. დემოგრაფიული შემადგენლობა რთულად პროგნოზირებადი გახდა.

სამხედროების საქმიანი დღეები

რუსი სამშვიდობოები მთიანი ყარაბაღის სომხურ ნაწილში ძალას არ იშურებენ ომის შემდგომი ცხოვრების მოსაწესრიგებლად. ინჟინერ-გამნაღმველები საინჟინრო დაზვერვას აწარმოებენ, რათა განაღმონ გზები, გაწმინდონ დამწვარი ტექნიკისგან. სტეფანაკერტში აღდგენილია საგზაო მოძრაობა, საცხოვრებელი სახლებისა და სამოქალაქო ობიექტების ელექტრო- და წყალმომარაგება, მოქმედებს ჰუმანიტარული ცენტრი... სახლებს დაუბრუნდა რამდენიმე ათასი ადგილობრივი მოსახლე.

აზერბაიჯანისა და რუსეთის პრეზიდენტებისა და სომხეთის პრემიერ-მინისტრის მიერ 9 ნოემბერს ხელმოწერილი სამმხრივი განცხადების თანახმად, 25 ნოემბერს აზერბაიჯანული ჯარის ქვედანაყოფებმა ქელბაჯარის რაიონი დაიკავეს, 20 ნოემბერს – აღდამის რაიონი და მალე (1 დეკემბერს) მათ ხელში ლაჩინის რაიონიც გადავა. აზერბაიჯანული მხარისთვის ტერიტორიების გადაცემა რუსი სამშვიდობოების შუამდგომლობით არ ითვალისწინებს 1992 წელს იძულებით გადაადგილებულ პირთა მომენტალურ დაბრუნებას.

ყარაბაღის შემდგომი ბედი დიდწილად დამოკიდებულია ავტონომიური რესპუბლიკის ჯარსა და სამხედრო-პოლიტიკურ ხელმძღვანელობაზე. შვიდი რაიონის ტრანსფორმაცია სომხური „უსაფრთხოების ზონიდან“ ისეთივე დაცლილ და სახიფათო აზერბაიჯანულ ზონად – მეტად არასასურველია. შვიდი რაიონის სირიელი თურქომანებით დასახლების ალბათობა არსებობს. 28 წლის შემდეგ „არსად“ ასობით ათასი აზერბაიჯანელი დევნილის დაბრუნება, რომლებმაც უკვე მოიკიდეს ფეხი ახალ ადგილებზე, ძალიან რთული ამოცანაა. ასე შეიძლება ჩანაცვლდეს ერთი ეთნოსი მეორით.

ამას წინათ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა თურქეთის თავდაცვის სამინისტროს მაღალჩინოსნებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ რუსეთსა და თურქეთს „თანაბარი როლი“ მიუძღოდათ კონფლიქტის გადაჭრაში. თურქეთის სამხედრო მრჩევლები ქვეყანაში მრავლად არიან. მათი სოლიდური რაოდენობა ყარაბაღისგან მოშორებულ, მაგრამ სომხეთთან მოსაზღვრე ნახჭევანის ავტონომიაში მეტყველებს ბაქოსა და ანკარის მზადყოფნაზე დიდი ომისთვის მთელ „სომხურ ფრონტზე“. რუსეთმა საომარი მოქმედებების შეწყვეტას ხელი შეუწყო და ამით ყველა კმაყოფილი არ არის.

თურქეთის თავდაცვის მინისტრმა ხულუსი აკარმა 24 ნოემბერს განაცხადა, რომ რუსეთთან მოლაპარაკება სამმხრივი შეთანხმების მიღწევის შემდეგაც გრძელდება. თურქეთის პატრულირება ყარაბაღში სადამკვირვებლო პუნქტებს შორის იგეგმება და, როგორც ჩანს, ყველაზე მნიშვნელოვანია: „ჩვენ მას აზერბაიჯანელებთან მოლაპარაკებების შესაბამისად განვახორციელებთ“.

სავსებით ნათელია, რომ საუბარი არ არის ერთობლივ სადამკვირვებლო ცენტრზე. ანკარა მზადაა მოქმედებისთვის რეგიონის ინტერესებისა და კონფლიქტის მხარეთა შორის მშვიდობის დამყარების ლოგიკის საწინააღმდეგოდ. შესაძლოა, „ახალი მშვიდობა“ ყარაბაღში ვიღაცას ძალიან უშლიდეს ხელს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

67
თემები:
რუსეთი დღეს
ჰეროინი

საქართველოში რუსეთის მოქალაქე ერთი კილოგრამი „ჰეროინით“ დააკავეს

0
(განახლებულია 13:33 30.11.2020)
იმ შემთხვევაში, თუ დაკავებულს ბრალი დაუმტკიცდება, მას 8–დან 20წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთა ემუქრება

თბილისი, 30 ნოემბერი – Sputnik. შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლებმა გარდაბნის მუნიციპალიტეტში 47 წლის რუსეთის მოქალაქე განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ბრალდებით დააკავეს, ნათქვამია უწყების მიერ გავრცელებულ განცხადებაში. 

სამართალდამცველებმა ბრალდებული თბილისი-ბაკურციხე-ლაგოდეხის საავტომობილო გზაზე ავტომობილით გადაადგილების დროს გააჩერეს.

პოლიციამ დაკავებულის პირადი ჩხრეკისას „ჰეროინის“ შემცველი ერთი კილოგრამი ნარკოტიკული საშუალება ამოიღო. ასევე, ამოღებულია 8390 ლარი და 400 დოლარი.

გამოძიება დაწყებულია სსკ-ის 260-ე მუხლის მეექვსე ნაწილით, რაც განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვას გულისხმობს და ითვალისწინებს რვიდან 20 წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას.

 

0
თემები:
ნარკოდანაშაული საქართველოში