ამერიკული რაკეტა Patriot-ი

მიმოხილვა: ამერიკელები ძნელად გასანადგურებელ ბაზას უბრუნდებიან

138
(განახლებულია 18:49 21.10.2020)
ასობით მეტრიანი კლდოვანი გრუნტი, პირდაპირი ბირთვული დარტყმის გაძლების უნარი და რაკეტებით შეიარაღებული ატომური სუბმარინები — ეს ნატოს ერთ-ერთი ყველაზე დაცული ობიექტია.

ნიკოლაი პროტოპოპოვი

აშშ-ის სამხედრო–საზღვაო ძალები მიწისქვეშა სამხედრო ბაზის აღდგენას აპირებენ ნორვეგიის ოლავსვერნში, რომელიც იქ ცივი ომის დროიდან დარჩა.

ქალაქი კლდეში

ოლავსვერნის ბაზაზე აქტიური სამხედრო საქმიანობა 2000-იანების დასაწყისში შეწყდა, 2009 წელს კი ობიექტი საბოლოოდ გაყინეს. მაგრამ ამერიკელებმა ცოტა ხნის წინ გადაწყვიტეს, იქ თავიანთი ატომური წყალქვეშა ნავები განათავსონ არქტიკაში რუსეთის გაძლიერების გამო — ასე აცხადებენ დასავლეთში.

ოლავსვერნში Seawolf-ის კლასის ყველა წყალქვეშა ნავს გადაისვრიან. აგვისტოში ერთ-ერთი მათგანი უკვე გადავიდა ნორვეგიის ტრომსში ბანგორის (ვაშინგტონის შტატი) სამხედრო–საზღვაო ბაზიდან. ამ პორტს ამერიკელები ატომური წყალქვეშა ნავების შუალედურ სადგომად იყენებენ: პროდუქტების მარაგს ივსებენ და რემონტს ატარებენ.

Seawolf-ის კლასის ატომური წყალქვეშა ნავები ერთ-ერთი ყველაზე გასაიდუმლოებული ამერიკული სუბმარინია. ის 1980-იან წლებში შეიქმნა სპეციალურად იმ რაიონებში სამოქმედოდ, რომლებსაც მოწინააღმდეგე სრულად აკონტროლებდა. „ზღვის მგელი“ მეტისმეტად ჩუმი და იდუმალი გამოდგა. ბორტზე მძლავრი ხომალდსაწინააღმდეგო იარაღით. ერთ სუბმარინზე 50 ფრთოსანი რაკეტა „ტომაჰავკი“ ან „ჰარპუნი“, ან ამდენივე ხომალდსაწინააღმდეგო ტორპედოა განთავსებული. ХХ საუკუნის ბოლოს ამერიკელები ასეთი 30 წყალქვეშა ნავის აგებას აპირებდნენ, მაგრამ გადაიფიქრეს — საბჭოთა კავშირის დაშლისა და ვარშავის ხელშეკრულების ორგანიზაციის ლიკვიდაციის შემდეგ. საბოლოოს აშშ-ის სამხედრო–საზღვაო ძალებმა მხოლოდ სამი ასეთი სუბმარინი მიიღეს.

ოლავსვერნის სამხედრო–საზღვაო ბაზა 1960-იან წლებში აშენდა. ის სულ 350 კმ-ით არის დაშორებული რუსეთის საზღვრიდან და უშუალოდ ჩრდილოეთის ფლოტის წყალქვეშა ნავების პატრულირების მარშრუტის სიახლოვეს მდებარეობს. ცივი ომის წლებში ამერიკელებსა და მის მოკავშირეებს ბაზაზე წყალქვეშა ძალები ჰყავდათ განლაგებული, რომლებიც ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის აკვატორიაზე აგებდნენ პასუხს. ნატოს სუბმარინების ეკიპაჟები მზად იყვნენ ნებისმიერ დროს გადაეკეტათ გზა ჩრდილოეთის ფლოტისთვის ნორვეგიის ზღვაში და უფრო შორსაც — ჩრდილოეთ ატლანტიკაშიც.

უზარმაზარი მიწისქვეშა კომპლექსი კლდეშია გამოკვეთილი და 300 მეტრი სისქის ქანებითაა დაცული. 25 ათას კვ.მ-ზე მეტ ფართობზე განთავსებულია საწყობები, საბრძოლო მასალების საცავები, სარემონტო ნავმისადგომები. გვირაბების პროექტირებასა და გაყვანაზე, ასევე ობიექტის თანამედროვედ აღჭურვაზე 500 მილიონ დოლარზე მეტი დაიხარჯა.

უფრო ახლოს არქტიკასთან

რუსეთის ჩრდილოეთის ფლოტის ექს-სარდლის, ადმირალ ვიაჩესლავ პოპოვის აზრით, ოლავსვერნის განახლებული ბაზა ნატოს მხრიდან კიდევ ერთ სერიოზულ საფრთხედ იქცევა რუსეთისთვის.

„Seawolf კარგადაა მორგებული ყინულქვეშ ცურვას. ამერიკელებს მათი ბაზირების ადგილის სამოქმედო ზონასთან დაახლოება აქვთ განზრახული, აპირებენ სულ უფრო ახლო მოვიდნენ რუსეთის საზღვრებთან და არქტიკასთან, სადაც დღეს რუსეთი ლიდერობს ატომური ყინულმჭრელების წყალობით. რა თქმა უნდა, ჩრდილოეთის ფლოტს მოუწევს ოლავსვერნის გაკონტროლება — ამისთვის ყველა აუცილებელი ძალა და საშუალება არსებობს“, — თქვა ადმირალმა.

ექსპერტები ამბობენ, რომ ამერიკელები შესაძლოა სირთულეებს გადააწყდნენ, ვინაიდან იურიდიულად ბაზა ახლა კერძო პირს ეკუთვნის. 2000-იანების ბოლოს დასავლელმა ანალიტიკოსებმა მიიჩნიეს, რომ რუსეთი მეტად აღარ წარმოდგენდა ნატოსთვის საფრთხეს, ხოლო ოლავსვერნის შენახვა ძალიან ძვირი ჯდებოდა. და ნორვეგიის მთავრობამ ბაზა აუქციონზე გაიტანა.

2011 წელს ოლავსვერნი 4,5 მლნ დოლარად შეიძინა ნორვეგიელმა ბიზნესმენმა, რომელიც კომპლექსს იჯარით აქირავებდა, მათ შორის რუსულ კომპანიებზეც. იქ პერიოდულად შედიოდნენ სამეცნიერო–კვლევითი ხომალდები „აკადემიკოსი ნემჩინოვი“ და „აკადემიკოსი შატსკი“. გარიგების შემდეგ ბევრმა ნორვეგიელმა სამხედრო ჩინოსანმა გააკრიტიკა ქვეყნის ხელმძღვანელობა. ვიცე-ადმირალმა ეინარ სკორგენმა ობიქტის გაყიდვა „წმიდა წყლის სიგიჟედ“ შეაფასა.

„ჩვენ საკუთარ თავს წავართვით უმნიშვნელოვანესი პლაცდარმი და ვაიძულეთ სუბმარინები, გაიარონ ასობით ზედმეტი მილი. ჩვენ რუსეთთან საერთო საზღვარი გვაქვს ბარენცის ზღვაში. გასაგებია, რომ ჩვენი სამხედრო–საზღვაო ფლოტი არქტიკაში საზღვაო ბაზაზე უნდა განთავსდეს“, — განაცხადა სკორგენმა.

ორმაგი სტანდარტები

ათი წლის შემდეგ ნატომ თავისი შეცდომა გააცნობიერა. ნორვეგიული ტელეარხი NRK-ს მონაცემებით, ბოლო კვირებში პენტაგონის მაღალჩინოსნები არაერთხელ ეწვივნენ ოლავსვერნს. ხოლო ნორვეგიის თავდაცვის სამინისტრომ მოიწონა შეთანხმება, რომელიც ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებს, აშშ-სა და მოკავშირე ქვეყნებს ბაზის დანიშნულებისამებრ გამოყენების საშუალებას აძლევს.

„ნორვეგიის ხელისუფლება არამეგობრულად იქცევა რუსეთის მიმართ, თუმცა სულ ცოტა ხნის წინ ჩვენთან ბარენცის ზღვაში სივრცის გამიჯვნის შესახებ შეთანხმება გააფორმეს, — ამბობს პირველი რანგის კაპიტანი მიხაილ ნენაშევი. — ჩვენ ამაზე კეთილმეზობლობისა და რეგიონში თანამშრომლობის განვითარების პოლიტიკიდან გამომდინარე წავედით, გვქონდა რა იმედი, რომ ნორვეგიაც შესაბამისად მოიქცეოდა. მაგრამ ვაშინგტონის „აღმასკომის“ ჩაწოდებით, ნორვეგია, პირიქით, ზრდის აგრესიის დონეს რუსეთის მიმართ ჩრდილოეთ ატლანტიკაში და ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეში“.

ამასთან, ექსპერტის აზრით, სამხედრო თვალსაზრისით, ოლავსვერნი აშშ-ისა და ნატოს პოზიციებს ჩრდილოეთ განედებზე სრულიად უმნიშვნელოდ გააძლიერებს, ვინაიდან ბაზის კოორდინატები და შესაძლებლობები, უკვე დიდი ხანია, არავისთვის არ წარმოადგენს საიდუმლოს. საფრთხის შემთხვევაში სწრაფად შეიძლება მისი დანაღმვა სუბმარინების, თვითმფრინავებისა თუ უპილოტო წყალქვეშა აპარატების მეშვეობით.

მიწისქვეშა ლაბირინთები

ოლავსვერნის მიწისქვეშა ბაზა უნიკალური არ არის. ცივი ომის წლებში ათობით ასეთი ობიექტი აიგო. ყველაზე მსხვილი ბუნკერი – სამხედრო–საზღვაო ბაზა მუსკიო შვედებმა გასული საუკუნის შუა წლებში გამოკვეთეს გრანიტის კლდეში, რომელიც რეალურად ცალკე კუნძულია სტოკჰოლმის არქიპელაგის სამხრეთით.

ბაზას შეუძლია გაუძლოს მასირებულ სარაკეტო შეტევას და, უფრო მეტიც, ბირთვულ დაბომბვასაც. მატერიკიდან კუნძულამდე სამკილომეტრიანი გვირაბია გაყვანილი ზღვის ფსკერქვეშ. 2000-იანებში ბაზა დააკონსერვეს, 2019 წელს კი განაცხადეს, რომ შვედეთის სამხედრო–საზღვაო ძალებმა იქ თავისი შტაბ-ბინა გადაიტანა. ბაზაზე დაახლოებით 100 სამხედრო მოსამსახურისა და „ვიუსბიუს“ ტიპის ხუთი კორვეტის განთავსება იგეგმება.

რაც შეეხება რუსეთს, მისი ყველაზე დიდი განსაიდუმლოებული მიწისქვეშა ბაზა ყირიმშია. ტავროსის მთაზე ორი ობიექტია დამალული: მშრალი დოკი წყალქვეშა ნავების რემონტისთვის და ასევე საწყობი ატომური ქობინებისა („ბოეგოლოვკა“) და რაკეტების შესანახად.

ბირთვული ომის შემთხვევაში მიწის ქვეშ დაახლოებით სამი თვით საკმაოდ კომფორტულად შეიძლება განთავსდეს ათასი ადამიანი.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ბაზა უკრაინის მფლობელობაში დარჩა, რომელიც, სხვა ობიექტების მსგავსად, გაიძარცვა.

ექსპერტების შეფასებით, აუცილებლობის შემთხვევაში ბაზის თავიდან აღჭურვა და მწყობრში დაბრუნება შესაძლებელი იქნება, თუმცა თანამედროვე სუბმარინებს ვერ მიიღებს — მათი ზომების გამო.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

138
თემები:
რუსეთი დღეს (847)
ფეხბურთის ეროვნული ჩემპიონატი

საფეხბურთო თრილერი „ჩელე არენაზე“ და ბასილაშვილის ბენეფისი მიუნხენში

66
(განახლებულია 21:58 01.05.2021)
საქართველოს საფეხბურთო ჩემპიონატი დღითიდღე სანახაობრივი ხდება, ნიკოლოზ ბასილაშვილმა კი მიუნხენში საოცარი შეხვედრები ჩაატარა.

გოლების წვიმა აჭარულ დერბიში და საკადრო ცვლილებები ქართულ კლუბებში

ეროვნული ლიგის მე-11 ტურში ქობულეთის „შუქურამ“ ქვეყნის ვიცე-ჩემპიონ ბათუმის „დინამოს“ უმასპინძლა. „ჩელე არენაზე“ მაყურებელმა სრული საფეხბურთო თრილერი იხილა. ქობულეთელებმა ყველაზე დიდი შეცდომა შეხვედრის მე-15 წუთზე დაუშვეს, როდესაც ლევან ინგოროყვამ ბათუმელთა მეკარეს ბურთი ფეხებს შორის გაუძვრინა და ანგარიში გახსნა. გაშვებული გოლის შემდეგ „დინამომ“ ხუთ წუთში ანგარიში გაათანაბრა და „შუქურას“ კოშმარიც დაიწყო. საბოლოოდ მაყურებელმა ცხრა გატანილი გოლი იხილა, აქედან რვა ბათუმელებმა გაიტანეს, ხოლო „შუქურა“ მე-15 წუთზე ერთადერთი შედეგიანი დარტყმის ამარა დარჩა.

„დინამომ“ 11 ტურის შემდეგ 22 ქულა დააგროვა, ხოლო შუქურას 13 ქულა აქვს და მე-6 ადგილს იკავებს.

საინტერესო ინფორმაცია გაავრცელა თბილისის „დინამოს“ ადმინისტრაციამ. დედაქალაქურმა კლუბმა რამდენიმე დღის წინ ჯანო ანანიძის ტრანსფერი დაადასტურა. ჯანო „დინამოსთან“ 1+1 კონტრაქტი გააფორმა, შესაბამისად მხარეები ერთი სეზონის შემდეგ მოლაპარაკებებს განაახლებენ და შესაძლოა კონტრაქტიც გახანგრძლივდეს. აღსანიშნავია, რომ ანანიძე ბოლო წლებში უგუნდოდ იყო და ფორმის შესანარჩუნებლად გარკვეული პერიოდი ბათუმის „დინამოსთან“ ერთად ვარჯიშობდა. გულშემატკივარს მოლოდინი ჰქონდა, რომ ჯანო არჩევანს აჭარულ კლუბზე შეაჩერებდა, თუმცა მოვლენები სხვაგვარად განვითარდა. 28 წლის ქართველ ნახევარმცველს მდიდარი საკლუბო და სანაკრებო კარიერა უმაგრებს ზურგს, მას კარიერის დიდი ნაწილი მოსკოვის „სპარტაკში“ აქვს გატარებული, სადაც კლუბის ერთ-ერთი ლიდერი იყო. ამის შემდეგ ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული ქართველი ფეხბურთელის საქმე კარგად ვერ აეწყო. ჯანომ რუსეთის პრემიერლიგის რამდენიმე კლუბი გამოიცვალა, თუმცა თავი ვერსად დაიმკვიდრა.

საკადრო ცვლილებებია სხვა ქართულ კლუბებშიც, თუმცა ამჯერად საქმე ფეხბურთელებს არ ეხებათ. საუბარია „თელავისა“ და ქუთაისის „ტორპედოს“ კლუბებზე. კახური გუნდის ადმინისტრაციამ რევაზ გოცირიძე ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე გაათავისუფლა. სავარაუდოა, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილება კლუბის ბოლოდროინდელ დაღმასვლას უკავშირდება. „თელავმა“ რამდენიმე შეხვედრა ზედიზედ წააგო. გოცირიძე დროებით მისმა ყოფილმა თანაშემწემ ბესიკ აბულაძემ ჩაანაცვლა, რომელსაც შესანიშნავი სადებიუტო მატჩიც გამოუვიდა. მისი ხელმძღვანელობით „თელავმა“ გათამაშების ერთ-ერთ ფავორიტ „ლოკომოტივთან“ პირველ ნომრად ითამაშა და მოგებამდე სულ ცოტა დააკლდა (2:2).

ბევრად დიდი ამბებია ქუთაისში. „ტორპედოს“ ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ქართველი მწვრთნელი კახა ჩხეტიანი დაუბრუნდა. 43 წლის სპეციალისტი ბოლოს თბილისის „დინამოში“ მუშაობდა, რომელიც ზაფხულში დატოვა და მას შემდეგ არ გამოჩენილა. ჩხეტიანმა ყველაზე დიდ წარმატებას სწორედ „ტორპედოსთან“ ერთად მიაღწია. ქუთაისურ კლუბთან ერთად მის ანგარიშზე ორი საქართველოს თასი, ორი სუპერთასი და ერთი საქართველოს ჩემპიონის ტიტულია.

გასულ კვირას საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციამ ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ საქართველოს საფეხბურთო ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის მორიგ სამ საშინაო შეხვედრას ბათუმის ახალ სტადიონზე გამართავს. აღსანიშნავია, რომ ახალი არენა ამხელა მნიშვნელობის მატჩს პირველად უმასპინძლებს. „ჯვაროსნებს“ აჭარაში კოსოვოს, საბერძნეთისა და შვედეთის ნაკრებებთან მოუწევთ დაპირისპირება.

შოტლანდიის მორაგბეთა ნაკრები საქართველოს მეორედ ესტუმრება

საქართველოს მორაგბეთა ნაკრებმა ტესტ-მატჩი უძლიერეს შოტლანდიის ნაკრებთან ჩანიშნა. რაგბის კავშირის გავრცელებულ ინფორმაციაში ვკითხულობთ, რომ შოტლანდიელები საქართველოს 17 ივლისს ესტუმრებიან.

აღსანიშნავია, რომ ეს მეორე შემთხვევაა, როცა თბილისს ტიერ 1-ის ნაკრები ეწვევა. პირველად ისინი თბილისში 2019 წლის აგვისტოში ჩამოვიდნენ. მაშინ მატჩი სტუმრების სასარგებლოდ – 44:10 დასრულდა.

აღნიშნულ დაპირისპირებას დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ საქართველოს რაგბის კავშირში. რაგბის კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი სპორტული მიმართულებით ბაჩო ხურციძე თვლის, რომ შოტლანდიელთა მეორე სტუმრობა მაგალითი უნდა გახდეს ტიერ 1-ის სხვა გუნდებისთვისაც.

„ისინი აუცილებლად გაუზიარებენ საკუთარ შთაბეჭდილებებს ექვსი ერის და ტიერ 1-ის სხვა გუნდებს და ეს არის საწინდარი იმისა, რომ მომავალში უმაღლესი დონის სხვა გუნდებიც გვეწვევიან“, - განაცხადა ხურციძემ.

აღნიშნული ტესტ-მატჩით კმაყოფილია „ბორჯღალოსანთა“ მთავარი მწვრთნელი ლევან მაისაშვილი, რომელიც მაყურებელს ხარისხიანი და ლაღი თამაშის ჩვენებას ჰპირდება.

„შოტლანდიამ დაამტკიცა, რომ ექვსი ერის ნებისმიერი გუნდის დამარცხება შეუძლია და ჩვენთვის დიდი პატივია მათთან თამაში. შარშან შემოდგომაზე მათთან მოუმზადებლად მოგვიწია შეხვედრა. იმედს ვიტოვებ, რომ წელს ზაფხულში გაცილებით უკეთეს ფორმაში ვიქნებით და ხარისხობრივად უკეთეს თამაშს ვაჩვენებთ“, - აღნიშნა მაისაშვილმა.

უკანასკნელ ათწლეულში “ბორჯღალოსნები” შოტლანდიელებს ხუთჯერ შეხვდნენ და ყველა შემთხვევაში დამარცხდნენ.

კარგი ამბებია საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წევრი დავით ნინიაშვილის გარშემო. 18 წლის მორაგბე კარიერას ფრანგული ტოპ 14-ის ერთ-ერთ ლიდერ „ლიონში“ გააგრძელებს. ახალგაზრდა მორაგბემ ტრანსფერთან დაკავშირებით პირველი კომენტარიც გააკეთა:

“ჩემს კარიერაში ყველაზე დიდი ნაბიჯი გადავდგი. მოხარული ვარ, რომ ლიონთან 3-წლიანი კონტრაქტი გავაფორმე. ეს ჩემთვის ახალი გამოწვევაა და ვეცდები, მას ღირსეულად გავუმკლავდე“, - აღნიშნა ნინიაშვილმა.

აღსანიშნავია, რომ ნინიაშვილი ნაკრებში პირველად 17 წლის ასაკში გამოიძახეს. შარშანდელ “შემოდგომის ერთა თასზე“ კი მისი სანაკრებო დებიუტი ირლანდიასთან შედგა.

ორი გამარჯვება ერთ დღეს - ნიკოლოზ ბასილაშვილი საოცარ ფორმაში შედის!

ნიკოლოზ ბასილაშვილი გერმანიის ქალაქ მიუნხენს 25 მარტს ესტუმრა და წყვილთა თანრიგის შეხვედრაში გერმანელ ანდრე ბეგემანთან ერთად პირველივე მატჩი ავსტრალიურ-ავსტრიულ დუეტთან (მარკუს დანიელი-ფილიპ ოსვალდი) დათმო. აღმოჩნდა, რომ 29 წლის ქართველი ჩოგბურთელი ქართველ გულშემატკივარს სიურპრიზს გვიმზადებდა.

ნიკამ გერმანიაში ასპარეზობა მიუნხენის 250-ქულიან ტურნირზე განაგრძო. საქართველოს პირველმა ჩოგანმა 27 აპრილს ტურნირის პირველ წრეში ბრაზილიელ მონტეიროსთან წინა შეხვედრაში განცდილის მარცხის გამო შური იძია და მარტივი გამარჯვება მოიპოვა (6:2, 6:3). ბასილაშვილს არც მეორე ეტაპზე გასჭირვებია გამარჯვება, მან მორიგ წარმატებას კოლუმბიელ გალანთან მიაღწია. მიუხედავად იმისა, რომ ნიკას მეტოქე მსოფლიო რეიტინგში მხოლოდ 115-ე ადგილს იკავებს, გალანი თიხის კორტზე საკმაოდ ძლიერ მოთამაშედ ითვლება. ბასილაშვილმა კოლუმბიელ სპორტსმენს ორ სეტში, ანგარიშით 6:4, 6:2 სძლია და მეოთხედფინალური ეტაპის საგზურიც მოიპოვა, სადაც მას სლოვაკი ნორბერტ გომბოსი ელოდებოდა.

ნიკას და გომბოსის დაპირისპირება 30 აპრილს დაიწყო, სადაც ქართველმა პირველი სეტის დამთავრებაც ვერ მოახერხა. სპორტსმენებს ხელი წვიმამ შეუშალა და მატჩი ერთი დღით გადაიდო. მიუხედავად ამისა, ბასილაშვილმა მეორე დღეს საქმე ბოლომდე მიიყვანა (6:4, 6:4) და ნახევარფინალში ტურნირის ერთ-ერთ ფავორიტ კასპერ რუუდზე გავიდა. აქ კი ქართველმა ჩოგბურთელმა ფენომენალური მატჩი ჩაატარა და ნორვეგიელი მეტოქე უბრალოდ გაანადგურა. ნიკამ მეორე ნომრად განთესილი 22 წლის ნორვეგიელი კასპერ რუუდი ანგარიშით - 6:1, 6:2 დაამარცხა, ამისთვის კი საქართველოს საუკეთესო ჩოგბურთელს სულ რაღაც საათი და 12 წუთი დასჭირდა. აღსანიშნავია, რომ რუუდი ბოლო პერიოდში ძალიან კარგ ფორმაში იმყოფება, რაზეც მისი მოგებათა სერიაც მეტყველებს.

ნიკოლოზი ფინალში ტურნირის მასპინძელ იან-ლენარდ შტრუფს შეხვდება. ATP-ის ტურზე ბასილაშვილი და შტრუფი ერთმანეთს ხუთჯერ შეხვდნენ, საიდანაც გერმანელმა ჩოგბურთელმა გამარჯვება სამჯერ იზეიმა.

 

66
ქუთაისი - ლიბერთი ბანკის ოფისი

ახდენილი ვარაუდი და დამძიმებული საკრედიტო ტვირთი...

1190
(განახლებულია 09:08 01.05.2021)
ეროვნული ბანკის ვერდიქტი... ინფლაციის გაუარესებული საპროგნოზო მაჩვენებელი, გამკაცრებული მონეტარულ პოლიტიკა, გაძვირებულ კრედიტები, გაქცეულ ლარი და გაღარიბებული მოსახლეობა... დაღმართი, რომელსაც არ უჩანს ბოლო...

სამსონ ხონელი

წინამდებარე სტატიით მიმდინარე კვირაში ეროვნულ ბანკში მიღებულ გადაწყვეტილებებს გამოვეხმაურები. კობა გვენეტაძის უწყებამ წლიური ინფლაციის საპროგნოზო მაჩვენებელი გააორმაგა და 6.5 პროცენტამდე გაზარდა. ეროვნულ ბანკში განმარტავენ, რომ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება და რეფინანსირების განაკვეთის 1 პროცენტით 9.5 პროცენტამდე გაზრდის გადაწყვეტილება მნიშვნელოვნად განაპირობა სწორედ ინფლაციის საპროგნოზო მაჩვენებლის გაუარესებამ.

მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების ტენდენცია გასული წლის ბოლოდან გამოიკვეთა. მიმდინარე წლის თებერვალში რეფინანსირების განაკვეთი 0.5 პროცენტით გაიზარდა. სულ რაღაც ერთი კვირის წინათ ვწერდი, რომ რეფინანსირების განაკვეთის ზრდის მოლოდინი ჰქონდათ სახელისუფლებო კულუარებსა და ანალიტიკურ წრეებში. ვარაუდი გამართლდა. 

რეფინანსირების სესხზე არსებული საპროცენტო განაკვეთი − 9.5 პროცენტი ბოლო ცამეტი  წლის მაქსიმუმია. უფრო მაღალი განაკვეთი −10 პროცენტი 2008 წლის იანვარ-ოქტემბერში მოქმედებდა. საინტერესოა, როგორია ექსპერტ-ანალიტიკოსთა შეფასებები მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტს გადაწყვეტილებაზე...

„რეფინანსირების განაკვეთის ზრდა აუცილებელი იყო. ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება დაგვიანებულიც კი არის.. დიდი ხნის განმავლობაში ეროვნული ბანკი გვიმტკიცებდა, რომ ლარის კურსის გაუფასურების ეფექტი ფასებზე არ აისახებოდა. თუმცა, უკვე გასული წლის ზაფხულიდან აღიარა, რომ ეს ასე არ არის. მაღალი დოლარიზაციის და სასაქონლო ბაზრის იმპორტ დამოკიდებულების პირობებში სხვანაირად ვერც იქნება. ლარის კურსი აისახება ფასებზე. ვთვლი, რომ ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებლის მიღწევა წლიურ ჭრილში ვერ მოხერხდება. ეროვნული ბანკშიც ამბობენ, რომ მომავალი წლის დასაწყისშიც ინფლაცია არ იქნება მიზნობრივ მაჩვენებელთან. ეროვნულ ბანკს არავინ სთხოვს სასწაულს. მისი მიზანი ინფლაციის მაჩვენებლის კონტროლია, ეს უწერია ეროვნულ ბანკს კანონში...“, − აცხადებს ეკონომიკის დოქტორი ლევან ქისტაური.

ანალიტიკოსთა ერთი ნაწილი კი ვარაუდობს, რომ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება ფასების ზრდას გამოიწვევს.

„რეფინანსირების განაკვეთის გაზრდის პოლიტიკა ფასების სტაბილიზაციის ნაცვლად, ფასების ზრდას გამოიწვევს. ეკონომიკური კრიზისის დროს ჯაჭვი შემდეგნაირად ლაგდება: ძვირდება კრედიტი ანუ გადამხდელ სუბიექტებს ეზრდებათ ხარჯები, ხოლო გაზრდილი ხარჯების ამოღებას ისინი გასაყიდად მიწოდებულ საქონლისა თუ მომსახურების ფასების ზრდით ეცდებიან, რაც სწორედ რომ ინფლაციაა. სხვა თანაბარ პირობებში, არა კრიზისისას, მხოლოდ მოკლევადიან პერიოდში შეიძლება გამოიყენოს ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების ინსტრუმენტი. მაგრამ გრძელვადინ პერიოდში, როგორც ჩვენთან, უკვე 1 წელია მაღალი განაკვეთი გვაქვს, შედეგიც არ აყოვნებს და ვიღებთ ინფლაციასა და მოსახლეობის გაღარიბებას... მეტიც, კატეგორიულად გაუმართლებელია რეფინანსირების პოლიტიკის განაკვეთის მკვეთრად გაზრდა ეკონომიკური კრიზისის დროს, როდესაც საზოგადოების შემოსავლები ისედაც მკვეთრად შემცირებულია...“, − აცხადებს ექსპერტი რამაზ გერლიანი

როგორც ექსპერტთა წრეში აცხადებენ, მზარდი ინფლაციის გამომწვევი მთავარი ფაქტორი ეროვნული ვალუტის გაუფასურებაა და ისიც ლოგიკურია, რომ პრეტენზიები ეროვნული ბანკისკენ მიემართება... კობა გვენეტაძის უწყებაში კი განმარტავენ, რომ ეროვნული ბანკის მთავარი ფუნქცია ფასების სტაბილურობის შენარჩუნებაა და არა ლარის კურსის დაჭერა... ანალიტიკოსთა შეფასებებით, ეროვნული ბანკი, ხშირ შემთხვევაში ამ მიზნის მიღწევასაც ვერ ახერხებს და ინფლაციის განაკვეთი, როგორც წესი,  სამიზნე მაჩვენებელს აჭარბებს.

მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება, ინფლაციას ანელებს, მაგრამ როგორც ანალიტიკურ წრეებში აცხადებენ, რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთის ზრდას საკმაოდ მაღალი ფასიც აქვს. კერძოდ, 124 ათასზე მეტ მომხმარებელს სესხის პროცენტი გაეზარდა... მაინც რამდენით? − შესაძლოა, ჩამეძიოს მკითხველი. განვმარტავ, ზუსტად იმდენით რამდენითაც რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთი გაიზარდა ანუ ამჯერად 1 პროცენტით. ბევრა ეს თუ ცოტა?.. თითოეულ მომხმარებელს თავადაც შეუძლია, რომ მარტივად დაიანგარიშოს, რამდენით გაუძვირდა საკრედიტო ვალდებულება. თუ დაიზარებს, არც ეს არის პრობლემა, კომერციული ბანკი შეახსენებს... ჩვენ კი უპრიანი იქნება, რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული საკრედიტო პორტფელი მიმოვიხილოთ. მეტი სიზუსტისთვის არასამთავრობო ორგანიზაციის „საზოგადოება და ბანკების“ მონაცემები მოვიშველიებ...

მიმდინარე წლის 1 აპრილის მდგომარეობით, რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული სულ 124700 სესხია გაცემული. საკრედიტო პორტფელის მოცულობა კი 7423.1 მილიონი ლარია.

რაოდენობრივად ყველაზე მეტი უძრავი ქონებით უზრუნველყოფილი სესხია გაცემული. 56300 ე.წ. იპოთეკური კრედიტი საშუალოდ 10.83 პროცენტშია გაიცა, მთლიანი საკრედიტო პორტფელი 2736.7 მილიონი ლარია.

მომდევნო პოზიცია სამომხმარებლო კრედიტებს უკავია. ამ ტიპის 36200 სესხია გაცემული. პორტფელის მოცულობა კი 983.7 მილიონი ლარია. სამომხმარებლო სესხების საშუალო საპროცენტო განაკვეთმა 13.14 პროცენტი შეადგინა.

პირველ სამეულშია ბიზნესკრედიტებიც. ეკონომიკური საქმიანობის დასაფინანსებლად  კომერციულმა ბანკებმა 28100 სესხი გასცეს, რაც 1 მარტის მაჩვენებელზე 600 ერთეულით ნაკლებია. ბიზნესესხების მთლიანი პორტფელი 3477.1 მილიონი ლარია. საბანკო სექტორმა მცირე და საშუალო ბიზნესი 1099.6 მილიონი ლარით საშუალოდ 13.02 პროცენტში, ხოლო მსხვილი ბიზნესი 2377.5 მილიონი ლარით, საშუალოდ 12.6 პროცენტში დააკრედიტა.

ყველაზე მცირე რაოდენობით ავტოსესხია გაცემული. 700 ხელშეკრულებაა გაფორმებული. 19.5 მილიონი ლარი კომერციულმაბანკებმა საშუალოდ 14.09 პროცენტში გაასესხეს.

რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული 3300 სესხის კონკრეტული მიზნობრიობა უცნობია. ამ სესხების მთლიანი მოცულობა 100.4 მილიონი ლარია.

რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული სესხები ლარში გაცემული მთლიანი საკრედიტო პორტფელის 42.8 პროცენტია. ყველაზე მაღალი საპროცენტო განაკვეთი სამომხმარებლო სესხზებზეა − 15.07 პროცენტი.

და ბოლოს, „საზოგადოება და ბანკების“ ექსპერტთა შეფასებით, მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის გადაწყვეტილება წინა პერიოდში გამოვლენილი საკმაოდ ფრთხილი მიდგომის გაგრძელება და ინფლაციური რისკების ზრდის საპასუხო ნაბიჯია. კობა გვენეტაძის უწყება, როგორც ჩანს, ორი ალტერნატივიდან, ეკონომიკური ზრდის ხელშეწყობა თუ ფასების დონის შენარჩუნება, ამ უკანასკნელს ირჩევს და რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთის გაზრდაც სწორედ ამით არის განპირობებული.

მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის მორიგი სხდომა ივნისში გაიმართება. საინტერესოა, როგორი იქნება ეროვნული ბანკის ვერდიქტი... როგორც კობა გვენეტაძე აცხადებს, შესაძლო გამკაცრება ინფლაციის მოლოდინებსა და მასზე მოქმედი ფაქტორების დინამიკაზე იქნება დამოკიდებული... ასე რომ, დაველოდოთ...

 

1190
ბათუმი

დღის ასტროპროგნოზი ზოდიაქოს ნიშნებისთვის: 6 მაისი

0
(განახლებულია 11:34 05.05.2021)
გთავაზობთ ყოველდღიურ ასტროლოგიურ პროგნოზს ზოდიაქოს თითოეული ნიშნისთვის. გაიგეთ ჩვენი ჰოროსკოპიდან, რას გვიმზადებენ ვარსკვლავები და რას გვირჩევენ ასტროლოგები

დღეს 2021 წლის 6 მაისია, ხუთშაბათი. კლებადი მთვარე თევზების ნიშანშია. ამ დღეს პლანეტა იუპიტერი მფარველობს.

ასტროლოგები გვირჩევენ, რომ დღეს ისე, როგორც არასდროს, გვახსოვდეს დიპლომატიურობისა და ტოლერანტობის შესახებ. სამწუხაროდ, ნებისმიერ გაუფრთხილებელ სიტყვას ძალზე მწვავე რეაქციის გამოწვევა შეუძლია. გაძლიერდება ისეთი თვისებები, როგორიცაა სწრაფვა სამართლიანობის, დამოუკიდებლობისკენ და მოიმატებს „ფეთქებადობა“ და მოუთმენლობა. თუ კონფლიქტები არ გსურთ, მაშინ პატივი ეცით გარშემომყოფების გრძნობებს. სხვის უტაქტობას კი, ეცადეთ, რომ იუმორით უპასუხოთ.

ზოდიაქოს ნიშნები, რომლებთანაც „ეშმაკიც კი ფეხს მოიტეხს">>

ვერძი: დღეს დიდი ალბათობაა იმისა, რომ გარშემომყოფებმა თავიანთი საქმეებითაც კი თქვენ დაგტვირთონ და რაღაც საკითხებში საერთოდ ბოლო რიგებში გადაგწიონ. ისინი იგრძნობენ თქვენს დათრგუნულობასა და დამყოლობას და ამით უსირცხვილოდ სარგებლობას შეეცდებიან. ამ მდგომარეობის შეცვლა შეგიძლიათ, თუ კატეგორიულად დაიცავთ თქვენს პოზიციას და აღკვეთთ მსგავს მცდელობებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მთელი დღე სხვისი საქმეების კეთებას მოუნდებით.

კურო: მთელი დღე, შესაძლოა, რაღაც ზეწოლა იგრძნოთ გარედან. ეს შეიძლება იყოს დროის დეფიციტი, ან გარემოებებმა და გარშემომყოფების მოთხოვნებმა გაიძულოთ სწრაფად მოქმედება. ნებისმიერ შემთხვევაში ზეწოლისგან გათავისუფლებას, დიდი ალბათობით, ვერ შეძლებთ, ამიტომ ამასთან შეგუება მოგიწევთ. ყველაზე უკეთესი გამოსავალია განმარტოება და საკუთარი საქმეების მშვიდად კეთება, თუ, რა თქმა უნდა, ამის შესაძლებლობა გექნებათ.

ტყუპი: დღეს იშვიათი შესაძლებლობა მოგეცემათ, რომ რამე საქმეში წინ გაიჭრათ. მთავარია, რომ საჭირო მომენტი ხელიდან არ გაუშვათ – როცა ამის დრო დადგება, მტკიცედ იმოქმედოთ. აქტიური და შემტევი ქმედებების წყალობით დიდი ნაბიჯის გადადგმას შეძლებთ წინ. გამოიყენეთ ეს დღე იმისთვის, რომ „ჩაუსაფრდეთ“ საჭირო დროს და ახალი სიმაღლეები დაიპყრათ, კონკურენტები კი უკან ჩამოიტოვოთ.

კირჩხიბი: დღეს თქვენში სამართლიანობის გრძნობა განსაკუთრებულად გამძაფრდება. მზად ხართ, „მკერდით გადაეფაროთ“ საკუთარ თუ სხვის ინტერესებს, თუ ჩათვლით, რომ ვიღაც ამ ინტერესებს ავიწროებს. რას იზამთ, ხანდახან გვიწევს ინტერესების „არაკულტურულად“ დაცვა და მოშურნეებისა და მეტოქეების „ადგილზე მოსმა“. მაგრამ არის ერთი „მაგრამ“ – დღეს უფლებების დარღვევა შეიძლება იქაც კი მოგეჩვენოთ, სადაც ამას ადგილი ნამდვილად არა აქვს, ან მას მხოლოდ მიკროსკოპით თუ დაინახავთ.

ლომი: რისკავთ, რომ მთელი დღე შეიძლება ჭეშმარიტების ძიებაში გაატაროთ და ამავე დროს დარწმუნებული იყოთ, რომ ის სადღაც გვერდითაა. ამ სიმართლის ძებნა შეიძლება ეხებოდეს ყველაფერს – ურთიერთობებს გარშემომყოფებთან, სამუშაოს, პირად ცხოვრებას. თუმცა, რაც უნდა მოგეჩვენოთ, რომ სამართლიანობის გამარჯვების წუთი მოახლოვდა, ეს მხოლოდ თქვენი იმედი იქნება. შესაძლოა, გაკვირვებულმა აღმოაჩინოთ, რომ „წმინდა წყლის ჭეშმარიტება“ თითქმის უსარგებლო რამაა და ის არავის სჭირდება.

ქალწული: დღეს ვარსკვლავები მხოლოდ პირდაპირი გზით სიარულს გირჩევენ. საკუთარი თამაშის მცდელობა და მით უმეტეს, რამის დამალვა და დამახინჯება სავალალოდ შეიძლება დასრულდეს. ასე რომ, თუ საჭირო შედეგის მიღება გსურთ, ღიად უნდა იმოქმედოთ. გარშემომყოფებიც დააფასებენ თქვენს პატიოსნებასა და პირდაპირობას, თუმცა ურთიერთობებში ზედმეტიც არ უნდა მოგივიდეთ – გულწრფელობასა და პირდაპირობასაც აქვს თავისი საზღვრები.

სასწორი: საჭირო შედეგის მისაღწევად რაღაც საკითხებში შეიძლება მოგიწიოთ იმის თქმა, რასაც თქვენგან ელოდებიან და არა იმის, რასაც სინამდვილეში ფიქრობთ; ან, შესაძლოა, საჭირო მომენტში თქვენს ეჭვებზე გაჩუმდეთ კიდეც. რას იზამთ, გულწრფელობა ყოველთვის არ „ჭრის“, ის ხანდახან უადგილოა და განსაკუთრებით, მნიშვნელოვანი საუბრების დროს. ხვალ თუ სათქმელს პირდაპირ იტყვით, ამით შეიძლება საქმესაც ავნოთ და საკუთარ თავსაც. თუ კომენტარებისგან თავს შეიკავებთ, უფრო მოგებული დარჩებით.

მორიელი: დღეს მტკიცედ და საბრძოლველად ხართ განწყობილი. რა საჭიროა კვანძის გახსნა, თუ მისი გადაჭრა შეიძლება? საინტერესო ისაა, რომ რაღაც საკითხებში ასეთი რადიკალიზმი შეიძლება დაგეხმაროთ კიდეც, მაგრამ ყველაფერს ასეთი მეთოდით ვერ გადაწყვეტთ. აქედან გამომდინარე, ისეთ საკითხებს, რომლებიც დროსა და დელიკატურ დამოკიდებულებას საჭიროებს, სჯობს, დღეს სათოფეზეც არ გაეკაროთ, ან წინასწარ მოემზადოთ მათი ჩავარდნისთვის.

მშვილდოსანი: დღეს არეულ–დარეული საქმეების მოგვარება მოგიწევთ, თუნდაც ამას თქვენი გეგმები არ ითვალისწინებდეს. შესაძლოა, ეს „არეული საქმე“ თქვენი სამუშაო მაგიდა იყოს, ან საკუთარი საქმეებისა და გეგმების თანამიმდევრულად დაწყობა დაგჭირდეთ. სიზარმაცეს უნდა მოერიოთ, რადგან ამ პროცესის დროს გაქვთ შანსი, რომ იპოვოთ რაღაც მივიწყებული, რომელიც დღემდე აქტუალურია და საკმაოდ ღირებული რამაა.

თხის რქა: დღეს გარშემომყოფებთან და მათ შორის, საკმაოდ ახლობელ ადამიანებთანაც კი დისონანსში იქნებით. შეიძლება მოგეჩვენოთ, რომ ირგვლივ მყოფები ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონის ნიღაბს ირგებენ, ხოლო გარშემომყოფები უკმაყოფილო არიან თქვენი უზრუნველობით. კონფლიქტები არ გელოდებათ, მაგრამ ურთიერთობებში ბზარი რომ არ გაჩნდეს, სჯობს, ხშირად მოირგოთ სერიოზული და ჭკვიანური სახის ნიღაბი. ამან შეიძლება კარგად გაგართოთ კიდეც.

მერწყული: საქმიანობაში მზად ხართ მტკიცე და ხანდახან რადიკალური ზომები მიიღოთ, განსაკუთრებით ეს ფინანსების სფეროს ეხება. იმის ნაცვლად, რომ ასჯერ გაზომოთ და ერთხელ გადაჭრათ, ასჯერვე გადაჭრა შეგიძლიათ. ერთი მხრივ, არის საშიშროება, რომ ფული ქარს გაატანოთ, მეორე მხრივ კი საბრძოლო განწყობა დაგეხმარებათ, გადადგათ ის ფინანსური ნაბიჯები, რომელთა გადაჭრის აუცილებლობა დიდი ხანია მომწიფდა.

თევზები: დღეს თქვენში დიდმა კრიტიკოსმა შეიძლება გაიღვიძოს. ამასთან კრიტიკულობა არა საკუთარი თავის, არამედ სხვების მიმართ იქნება მიმართული. შეიძლება მოგეჩვენოთ, რომ თქვენი შენიშვნების გამო გარშემომყოფები დაირცხვენენ და შეცდომებს გამოასწორებენ, სინამდვილეში კი ეს სულაც არ იქნება ასე. თქვენი ბრძნული რჩევები წყალს გაჰყვება, ხოლო კრიტიკა კი წყენის საფუძველი შეიძლება გახდეს. თქვენი გადასაწყვეტია, ღირს თუ არა კრიტიკაზე ნერვებისა და ძალების დახარჯვა თან იმ დროს, როცა საჭირო შედეგის იმედი არ არის.

0