წინასაარჩევნო პლაკატები

წერილი პუტინს, სამოთხე დედამიწაზე და კოოპერატივები სოფლად: ცოცხალი დებატები საქართველოში

95
(განახლებულია 00:31 08.10.2020)
არასაპარლამენტო ოპოზიციური პარტიების ნაწილმა ისაუბრა, როგორ წარმოუდგენია საქართველო უახლოეს მომავალში

თბილისი, 7 სექტემბერი - Sputnik. ხუთი პოლიტიკური სუბიექტის წარმომადგენლებმა, რომლებიც საკანონმდებლო ორგანოში მოხვედრას ცდილობენ, „პირველ არხზე“ წინასაარჩევნო დებატებში მიიღეს მონაწილეობა.

პრემიერი: სიღარიბე ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკის სტრუქტურული პრობლემაა >>

გადაცემაში „დებატები 2020“ მონაწილეობა მიიღეს გიორგი ლილუაშვილმა („საქართველო“), გიორგი გაგნიძემ („შეცვალე საქართველო“), მამუკა ტუსკაძემ („სოციალური სამართლიანობისთვის“), მიხეილ სალუაშვილმა („ზვიადის გზა“ (ღმერთის, სიმართლისა და ქვეყნისათვის), გიორგი გიგაურმა („ქართული მარში – ეროვნული მოძრაობა“).

ეკონომიკური პროგრამა

პარტია „შეცვალე საქართველოს“ ეკონომიკური პროგრამის თანახმად, 2021-2022 წლებში ქვეყანაში აღარ იქნებიან უკიდურესად ღარიბი ადამიანები - მათ ფულითაც დაეხმარებიან და დასაქმების კუთხითაც.

„ჩვენი პროგრამა ითვალისწინებს სამოთხის ქვეყნად გამოცხადებას საგადასახადო მიმართულებით. ეს ნიშნავს, რომ გადასახადები იქნება 0%, მაგრამ მოგების გადასახადი - 0,1-0,9%. იქმნება მოსახლეობის სააქციო საზოგადოება და წელიწადში ერთხელ მათ ჩაერიცხებათ მოგების გადასახადი, რომელიც საერთაშორისო კომპანიებმა უნდა გადაიხადონ. მეორე - არის საპენსიო ფონდის რეფორმა. ასევე „მონაკოს მოდელი“, როდესაც ჩვენ მდიდარ ფიზიკურ პირებს მსოფლიოში ვთავაზობთ 0%-იან საგადასახადო სისტემას და ამით ვიზიდავთ მათ, როგორც მონაკომ მოიზიდა მრავალი ცნობილი სახე. ეს მოგვცემს სწრაფი განვითარების საშუალებას“, - განაცხადა გაგნიძემ.

პარტიის „სოციალური სამართლიანობისთვის“ მთავარი მიზანი სიღარიბესთან ბრძოლა და დასაქმების მაქსიმალური წახალისებაა.

„ამის ერთ-ერთი მთავარი კრიტერიუმი არის გადასახადების შემცირება. რა თქმა უნდა, გადასახადები უნდა შემცირდეს და ჩვენი ქვეყნის სიმდიდრე განპირობებული უნდა იყოს არა მხოლოდ ტურიზმით, არამედ თანამედროვე ტექნოლოგიებითაც. მე იმედი მაქვს, რომ შევძლებთ სოციალური სამართლიანობის აღდგენას“, - განაცხადა ტუსკაძემ.

პარტიის „ზვიადის გზა“ პროგრამაში აქცენტი კეთდება კანონის შემოღებაზე მეანაბრეებისა და იპოთეთ დაზარალებული მოქალაქეების დაცვის შესახებ.

„ჩვენი პროგრამა ორი ნაწილისგან შედგება. პირველი - ესაა პოლიტიკური, მეორე - ეკონომიკური. დალაგებული პოლიტიკური სისტემა არის ეკონომიკური წარმატების საფუძველი. თუ პოლიტიკური სისტემა არ დალაგდა, თუ სამართლებრივი სივრცე არ გაირკვა და არ ჩამოყალიბდა ისე, რომ ხელი შეეწყოს ამ პოლიტიკის განხორციელებას, ყოველგვარი ეკონომიკური საკითხების მოგვარებაზე ფიქრიც კი ზედმეტია“, - განაცხადა სულუაშვილმა.

„ქართული მარშის“ ეკონომიკური პროგრამის ნაწილია პროგრამა „გეორგიას“ შესრულება, რომელიც ითვალისწინებს ხალხის სოფლებში დაბრუნებას და ახალგაზრდობის დასაქმებას.

„ეს არის უნიკალური პროგრამა, რომლითაც თითოეულ სოფელში შეიქმნება თანამედროვე ტიპის კოოპერაციული სისტემა. გლეხი უნდა იყოს საკუთარი მიწის, საკუთარი რესურსის მფლობელი და ამას უნდა დაემატოს თანამედროვე ტექნოლოგიები. ეს ინვესტიციების გარეშე ვერ განხორციელდება. ჩვენ გვაქვს უნიკალური მიწები, რომლებსაც უნდა პატრონობა. არავითარი თურქული პროდუქცია, არავითარი ირანული პროდუქცია, არავითარი საზღვარგარეთული ნაგავი  ჩვენ არ გვჭირდება. ჩვენ გვჭირდება ძლიერი ქართული სოფელი. აღორძინდება სოფელი - აღორძინდება საქართველოც“, -  განაცხადა გიგაურმა.

ეკონომიკის ყოველწლიური ზრდის საშუალო ტემპი არანაკლებ 8%, ინფლაციის დონე არაუმეტეს 7% და ეროვნული ვალუტის სიმყარის შენარჩუნება ფულადი-საკრედიტო და ფისკალური პოლიტიკის კოორდინაციის გზით - ეს პარტია „საქართველოს“ ეკონომიკური პროგრამის ძირითადი მიმართულებებია.

„ესაა ქვეყნის განვითარების წინაპირობა, როდესაც ქვეყანაში საშუალო ფენა იქმნება. დასაყრდენი სახელმწიფოსი არის სწორედ საშუალო ფენა. ეკონომიკური ზრდა შეიძლება იყოს 8%-ზე მეტი, თუ ჩამოყალიბდება საშუალო ფენა“, - აღნიშნა ლილუაშვილმა.

განათლება

განათლების სისტემაში ფუნდამენტური რეფორმის აუცილებლობაზე ამახვილებს ყურადღებას პარტია „სოციალური სამართლიანობისთვის“.

„აუცილებლად უნდა მოხდეს დაწყებითი, საშუალო და უმაღლესი განათლების რეფორმირება. მეტი ყურადღება უნდა დაეთმოს ზოგად განათლებას სკოლებში და, შესაბამისად, უნდა გადამზადდნენ პედაგოგები იმისათვის, რომ ჩვენს მომავალ მოქალაქეებს ჰქონდეთ სათანადო ზოგადი განათლება“, - განაცხადა ტუსკაძემ.

ორიგინალური წინადადება აქვს პარტია „ზვიადის გზას“, რომელიც მოსწავლეებისა და მშობლების შესახებ კანონის მიღების ინიციატივით გამოდის.

„დღეს საქართველოში, და არა მარტო საქართველოში, ყველგან, დიდი პრობლემაა მშობლისა და შვილის ურთიერთობის საკითხი. ეს ვაკუუმი რომ შეივსოს, ჩვენ ვთავაზობთ, რომ ამ საკანონმდებლო ცვლილებებიდან გამომდინარე, მშობელს, ვისაც ჰყავს სასკოლო ასაკის შვილი, მუშაობს საჯარო სექტორში, მიეცეს შესაძლებლობა, თავისი სამუშაო ხანგრძლივობის ნახევარი დროით შემოიფარგლოს იმ პირობებში, როდესაც იგი სრულად მიიღებს ანაზღაურებას. დანარჩენი დრო კი შვილებს დაუთმოს“, - აღნიშნა სალუაშვილმა.

თავის მხრივ, პარტია „ქართული მარში“ გამოდის წინადადებით, საქართველოს ისტორიისა და ქართული ენის შესწავლა ქვეყნის ყველა მოქალაქისთვის სავალდებულო გახდეს.

„ჩვენი შვილები უნდა აღიზარდონ ქართველებად. იმ მოქალაქეებმა, რომლებიც არაქართული წარმომავლობის არიან, კარგად უნდა იცოდნენ ქართული ენა და საქართველოს ისტორია. ჩვენ ვაშენებთ ქართულ სახელმწიფოს“, - აღნიშნა გიგაურმა.

პარტია „საქართველოში“ მიიჩნევენ, რომ წარმატებული განათლების სისტემის რეფორმისთვის, პირველ რიგში, აუცილებელია ქვეყნის განვითარების გრძელვადიანი სტრატეგიის შემუშავება.

„ჩვენ უნდა შევქმნათ იდეოლოგია, რა სახელმწიფოს ვაშენებთ. დღეს ესეც არ გვაქვს ჩამოყალიბებული ელემენტარულად. ჩვენ გვინდა, საქართველოში მცხოვრებმა ყველა ეროვნების ადამიანმა იგრძნოს თავი საქართველოში და იგრძნოს თავი ამ ქვეყნის პატრონად, ვინაიდან ისინი ამ ქვეყნის შვილები არიან“, - აღნიშნა ლილუაშვილმა.

ყველა სასწავლო დაწესებულება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი უნდა გახდეს არაუგვიანეს 2024 წლისა - ასეთია პარტიის „შეცვალე საქართველო“ გეგმები. პარტიაში მიიჩნევენ, რომ განათლების ე.წ. ფინური მოდელის დანერგვა საბავშვო ბაღებსა და დაწყებით კლასებში აუცილებელია.

„თუ გვინდა, მოკლე პერიოდში შედეგი დავდოთ, უნდა გადავიღოთ საუკეთესო საერთაშორისო გამოცდილება. რა თქმა უნდა, უნდა მოვარგოთ საქართველოს. ფინური მოდელი არის ძალიან კომპლექსური და ძალიან დიდი. ყველა მიმართულებით დავნერგოთ და ქართულ რეალობას მოვარგოთ“, - განაცხადა გაგნიძემ.

საგარეო პოლიტიკა

ნეიტრალური ქვეყნების კავშირის შექმნის ინიციატივით გამოდის „ზვიადის გზა“, რომელშიც შევლენ ბელარუსი, მოლდოვა, უკრაინა, საქართველო, აზერბაიჯანი.

„რუსეთი აცხადებს, რომ ნატოს მიახლოება მის საზღვრებთან ქმნის გარკვეულ პრობლემებს და მის სტრატეგიულ მიზნებს ეწინააღმდეგება. შესაბამისად, ჩვენ ვთავაზობთ, რომ რუსეთსა და ნატოს შორის - ბელარუსის, მოლდოვის, უკრაინის, საქართველოს, აზერბაიჯანის ხაზზე შეიქმნას ე.წ. ნეიტრალურ ქვეყანათა გაერთიანება, რომელიც ამ ორ პირობითად დაპირისპირებულ ბანაკს შორის შექმნის დერეფანს, რაც ორივე მხარის პოლიტიკური ინტერესების მოგვარება იქნება“, - განაცხადა სალუაშვილმა.

ძლიერი და დამოუკიდებელი სახელმწიფოს მშენებლობა „ქართული მარშის“ მთავარი ამოცანაა.

„არც რუსეთი, არც ამერიკა, არც დუბაი, არც თურქეთი. საქართველო საკუთარ თავს უნდა ეკუთნოდეს. იმიტომ მოკლეს ზვიად გამსახურდია, რომ მას ქართული სახელმწიფოს აშენება უნდოდა. ჩვენ ვიბრუნებთ იმ დამოუკიდებლობას, იმ სახელისუფლებო ბერკეტებს, რომლებიც საქართველომ 30 წლის წინ დაკარგა. ჩვენ ამას დავიბრუნებთ. „ქართული მარში“ ამიტომაც მოდის ხელისუფლებაში“, - განაცხადა გიგაურმა.

პარტია „საქართველოს“ პრიორიტეტებშია ყველა ქვეყანასთან თანამშრომლობა თანასწორი პირობებით.

„ჩვენ ვითანამშრომლებთ ყველა იმ სახელმწიფოსთან, რომელიც საქართველოს თანასწორუფლებიან პირობებს შესთავაზებს, თუ ისინი იქნებიან ჩვენთან მეგობრულად. მაგრამ ჩვენი მთავარი საკითხია ძლიერი საქართველოს აღმშენებლობა ძლიერი კავკასიის ფარგლებში. თუ კავკასია არ იქნება ერთიანი, საქართველოც ვერ იქნება ერთიანი“, - განაცხადა ლილუაშვილმა.

ურთიერთობების დარეგულირება რუსეთსა და საქართველოს შორის პრიორიტეტულია პარტიისთვის „შეცვალე საქართველო“.

„ჩვენ ბატონ პუტინს მივწერეთ წერილი ხალხის დიპლომატიურ ენაზე, რადგან რუსეთთან თუ არ დალაგდა სიტუაცია, ჩვენ არ გვექნება სწრაფი წინსვლა. ამ წერილზე მივიღეთ პასუხი და ეს წერილი გავასაჯაროვეთ. აქ არის საუბარი დასაწყისში 48-საათიან გახსნაზე საზღვრების აფხაზეთის და ცხინვალის რეგიონებთან. იმისთვის, რომ ხალხმა მოილხინოს იმ ტერიტორიაზე, მოხდეს სუფრის გაშლა. ამით რუსეთი გააკეთებდა განაცხადს, რომ მას პოლიტიკოსებთან აქვს პრობლემა, და არა ხალხთან. მათ პრაქტიკულად თანხმობა განაცხადეს. ეს იქნება რეალური დასაწყისი“, - აღნიშნა გაგნიძემ.

თავის მხრივ, პარტიაში „სოციალური სამართლიანობისთვის“ საგარეო პოლიტიკის მთავარ პრიორიტეტად საქართველოს ევროატლანტიკურ ინტეგრაციას ასახელებენ.

„ჩვენი ქვეყნის ევროატლანტიკური კურსი არის ერთადერთი და გარდაუვალი, წარმატების მომტანი საერთაშორისო ასპარეზზე. მიუხედავად იმისა, რომ დიალოგი მტრებთანაც კი შესაძლებელია და აუცილებელიცაა... ამავე დროს ჩვენ კარგად ვიცით, რომ რეალურად ნატოს კარები ჩვენთვის დაკეტილია, მაგრამ მათთანაც საჭიროა მოლაპარაკებები. მე მაინც ვფიქრობ, რომ ევროატლანტიკური კურსი ჩვენთვის მეტად მნიშვნელოვანია“, - აღნიშნა ტუსკაძემ.

საპარლამენტო არჩევნები საქართველოში 31 ოქტომბერს გაიმართება. მათში მონაწილეობას 50 პარტია და ორი ბლოკი მიიღებს. ამომრჩევლებს მოუწევთ 150 დეპუტატის არჩევა - 120-ის პროპორციული სისტემით და 30-ის - მაჟორიტარულით.

95
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020 (307)
აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების ხომალდი

მიმოხილვა: აშშ ნაღმმზიდებს ჰიპერბგერითი რაკეტებით აიარაღებს

28
(განახლებულია 20:42 28.10.2020)
ათობით გემი და წყალქვეშა ნავი, რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემების გადალახვა, სწრაფი გლობალური დარტყმის სტრატეგია — პენტაგონმა გადაწყვიტა ჰიპერბგერითი რაკეტებით გადააიარაღოს Arleigh Burke-ს კლასის ყველა ესკადრონული ნაღმმზიდი.

ნიკოლაი პროტოპოპოვი

ამბიციური პროექტი 70-ზე მეტი „ვიმპელის“ ხელახალ აღჭურვას ითვალისწინებს. მაგრამ ყველაფერი ასე მარტივი არ არის — რაკეტა ჯერ ჭკუაზე არ მოუყვანიათ, ხოლო ესკადრონულ ნაღმმზიდებს ღრმა მოდერნიზაცია ესაჭიროება.

სწრაფად არ გამოვა

პენტაგონის გეგმებით, ჰიპერბგერით იარაღზე პირველებს ახალ ატომურ სუბმარინა „ვირგინიებსა“ და ნაღმმზიდ „ზამვოლტებს“, მერე კი „არლი ბიორკის“ კლასის ხომალდებს გადაიყვანენ, რომლებიც აშშ-ის სამხედრო–საზღვაო ძალების ყველაზე მასობრივ შემტევ „ვიმპელებად“ მიიჩნევა.

სირთულე ისაა, რომ ამერიკული ჰიპერბგერითი რაკეტები, გაბარიტების გამო, უბრალოდ ვერ მოთავსდება ესკადრონული ნაღმმზიდების უჯრედებში. ხომალდებს სერიოზული მოდერნიზაცია ესაჭიროება. რა დაჯდება და რა დრო დასჭირდება ამას — ჯერჯერობით უცნობია.

აშშ-ის სამედრო–საზღვაო ძალების ბევრი წყალზედა ხომალდი არადამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაშია, რასაც თავად პენტაგონიც აღიარებს. მაგალითად, 30-მდე „არლი ბიორკის“ სამსახურის ვადა დასასრულს უახლოვდება, ხოლო მოდერნიზაცია, რაზეც უკვე ასობით მილიონი დოლარი დაიხარჯა, არცთუ ძალიან აუმჯობესებს სიტუაციას.

აშკარაა, რომ მოძველებული ნაღმმზიდების ახალი გამშვები დანადგარებითა და ჰიპერბგერითი რაკეტებით აღჭურვა მიზანშეწონილი არ არის. ექსპერტების აზრით, მიუხედავად პენტაგონის ხმამაღალი განცხადებებისა, ეს ხომალდები ისევ ფრთოსანი რაკეტა „ტომაჰავკების“ ანაბარა დარჩება.

„ამდენი ნაღმმზიდის სწრაფად გადაიარაღება არ გამოვა. პროგრამა დიდი ალბათობით ორი მიმართულებით წავა: მოდერნიზდება მხოლოდ ახალი „არლი ბიორკები“ და ახალ ხომალდებზე ჰიპერბგერითი რაკატების გამშვები დანადგარები დამონტაჟდება. ფასებს ამერიკელები არ შეუშინდებიან — დღეს ისინი მზად არიან დახარჯონ ნებისმიერი თანხები, ოღონდ მსოფლიო ბალანსი გაათანაბრონ და დომინანტი პოზიცია დაიბრუნონ“, — აცხადებს სამხედრო ექსპერტი ალექსეი ლეონკოვი.

ძვირად და გაბრაზებულად

თავის მხრივ, ამერიკელი ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ ფლოტის გადაიარაღების პროგრამის წარმატებისთვის ან ახალი ნაღმმზიდები გახდება საჭირო, ან შედარებით მცირე ზომის რაკეტები.

„ფლოტისთვის საბაზისოდ უკვე აირჩიეს იგივე პროექტი, რომელიც სახმელეთო ჯარებისთვის იყო შერჩეული, ეს Advanced Hypersonic Weapon-ია, — აზუსტებს ლეონკოვი. — ორსაფეხურიანი და მყარსაწვავიანი. პირველი საფეხური ამჩქარებელია, მეორე — დამგეგმავი ბლოკი. საზღვაო ბაზირების რაკეტების დადგმას მარტო „არლი ბიორკის“ ნაღმმზიდებზე კი არ გეგმავენ, არამედ „ოჰაიოსა“ და „ვირგინიის“ კლასის წყალქვეშა ნავებზეც. ახლა მათ სწორედ ამისთვის უტარდება მოდერნიზაცია“.

რაც შეეხება ჰიპერბგერითი იარაღის პერსპექტიულ მატარებლებს, პენტაგონი ჯერ ისევ სწავლობს ახალი თაობის ხომალდის პროექტს. ნაღმმზიდი DDG Next, გეგმის მიხედვით, „არლი ბიორკზე“ ბევრად დიდი და ამასთან უფრო ტევადიც იქნება გამშვები დანადგარებისა და გაძლიერებული შეიარაღებისთვის.

შეგახსენებთ: ამერიკელებმა მანამდე უკვე სცადეს „ბიორკების“ ჩანაცვლება, მაგრამ წარუმატებლად — ტექნოლოგიურად დაწინაურებული ნაღმმზიდი Zumwalt ძალიან მოუქნელი გამოვიდა და არაერთი პრობლემა შეუქმნა სამხედრო მეზღვაურებს.

პირველი Zumwalt-ის წყალში ჩაშვებისას მწყობრიდან გამოვიდა მთავარი დანადგარი — ხომალდი პანამის არხში გაჩერდა და ის ბუქსირით გადაიყვანეს უახლოეს სამხედრო–საზღვაო ბაზაზე სარემონტოდ. ელექტროაღჭურვილობის კრიტიკული პრობლემები გამოუვლინდა კიდევ ერთ „ვიმპელს“.

ამასთან Zumwalt-ის ფასი ავიამზიდის ღირებულებას უტოლდება. თითოეული ესკადრონული ნაღმმზიდი აშშ-ის ბიუჯეტს 4,5 მლრდ დოლარი დაუჯდა. საბოლოოდ, ნაცვლად დაგეგმილი 32 ხომალდისა, პენტაგონი მხოლოდ სამით შემოიფარგლა.

ყველაფრიდან ჩანს, რომ Zumwalt-ების ჰიპერბგერული იარაღით აღჭურვა იმის გამო გადაწყვიტეს, რომ არ იციან სხვა რაში გამოიყენონ ისინი. რადგან საბრძოლო მოქმედებებისთვის ეს ხომალდები არ ვარგა, სარდლობა მათ ახალი რაკეტების გამოსაცდელ პლატფორმად განიხილავს.

დამწევის როლში

წყალქვეშა მატარებელი — ეს, პირველ რიგში, მრავალმიზნობრივი სუბმარინა „ვირგინიაა“. მათი გადაიარაღების იმედი 2028 წლისთვის აქვთ. ამ სუბმარინებს რთავენ ე.წ. სწრაფი გლობალური იერიშის პროგრამაში, რომელიც არაბირთვულ წერტილოვან დარტყმებს მოიაზრებს პლანეტის ნებისმიერ წერტილში ერთი საათის განმავლობაში. სახმელეთო ჯარები პირველ ჰიპერბგერით კომპლექსებს ოდნავ ადრე — 2023 წელს მიიღებენ. რუსეთში კი ეს ყველაფერი უკვე არის შეიარაღებაში.

მაგალითად, სტრატეგიული დანიშნულების კომპლექს „ავანგარდის“ შესახებ ცნობილი ჯერ კიდევ 2018 წლის გაზაფხულზე გახდა. მოიერიშე ნაწილი — კონტინენტთაშორისი რაკეტა УР-100Н და დამგეგმავი ნაწილი, რომელიც ზემაღალ ტემპერატურას უძლებს, ატმოსფეროს მკვრივ ფენებში საათში 25 ათას კილომეტრამდე სიჩქარეს ავითარებს. კომპლექსის სერიული წარმოება ორი წლის წინ დაიწყო, ხოლო „ავანგარდით“ შეიარაღებული პირველი პოლკი საბრძოლო განრიგში 2019 წლის დეკემბერში დააყენეს. ამ წლის ბოლომდე რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო ორენბურგის ოლქში კიდევ ორი რაკეტისთვის მოამზადებს ინფრასტრუქტურას.

არც ფლოტი ჩამორჩება. ოქტომბრის დასაწყისში გენერალურმა შტაბმა ჰიპერბგერითი ფრთოსანი რაკეტა „ცირკონის“ წარმატებული გამოცდის შესახებ გაავრცელა ინფორმაცია, რომელმაც რვა მახზე მეტი სიჩქარე განავითარა (საათში 9,5 ათასი კმ) და 450 კილომეტრი დაფარა 4,5 წუთში. პერსპექტივაში რაკეტას ათასი კმ-ით დაშორებული სამიზნის განადგურება და 9 მახამდე სიჩქარის განვითარება შეუძლია.

როგორც მოსალოდნელია, კომპლექსს შეიარაღებაში 2021 წელს მიიღებენ. მისით აღიჭურვება მოქმედი და მშენებარე წყალზედა ხომალდები და ასევე სუბმარინები. კერძოდ, 2025-2026 წლების მიჯნაზე რუსეთის სამხედრო–საზღვაო ფლოტი ორ ფრეგატს ააგებს პროექტ 22350-დან. „ცირკონით“ აღჭურვილი პირველი სუბმარინა მრავალმიზნობრივი ატომური წყალქვეშა ნავი „ყაზანი“ გახდება. მეზღვაურებს მას დეკემბერში გადასცემენ. ამ დროისათვის წყალქვეშა ნავი გამოცდებს გადის.

გარდა ამისა, რუსეთი ფლობს საჰაერო ბაზირების ჰიპერბგერით იარაღ Кинжал-ს („ხანჯალი“). რამდენიმე მატარებელი უკვე არის ბაზირებული სამხრეთ სამხედრო ოლქში, ხოლო 2024 წლამდე Кинжал-ებით კრასნოიარსკის მხარის პოლკი აღიჭურვება.

კომპლექსი სამიზნეს 2 ათას კილომეტრამდე მანძილზე ანადგურებს. ქობინი („ბოეგოლოვკა“) შეიძლება იყოს ჩვეულებრივი ან სპეციალური — ბირთვული მუხტით.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

28
თემები:
რუსეთი დღეს
სავალუტო ჯიხური

რა ხდება სავალუტო ბაზარზე? ანუ არის რეკორდის რეკორდი!..

519
(განახლებულია 15:31 28.10.2020)
ეროვნული ბანკის მიერ ბოლო რვა თვეში სავალუტო აუქციონებზე გაიყიდა ნახევარ მილიარდზე მეტი დოლარი, მაგრამ ლარი მაინც გარბის. რატომ? დაზარალებული საბანკო სექტორი, სესხების გაძვირების მიუხედავად გაზრდილი საკრედიტო პორტფელი...

სამსონ ხონელი

ღვინობისთვე იწურება და სულ უფრო ცოტა დრო რჩება. მალე წლის მთავარი პოლიტიკური მოვლენა ისტორიის საკუთრება გახდება – საქართველო მეათე მოწვევის პარლამენტს აირჩევს. 

მავანნი ცვლილებებს ითხოვენ, მავანნი ცვლილებებს უფრთხიან და მავანნიც ცვლილებების საჭიროებას უბრალოდ ვერ ხედავენ. მაინც რომელი ჭარბობს, შენ რას ფიქრობ? − შესაძლოა ჩამეძიოს მკითხველი, რომელიც, დარწმუნებული ვარ, ელოდება, რომ წინამდებარე სტატიაში საარჩევნო თემატიკას გამოვეხმაურები. არ არის ასე, ახლა „სხვაგან ქრის ჩემი გონება“. კითხვას უპასუხოდ მაინც არ დავტოვებ – დრო გვიჩვენებს. მთავარია, ასარჩევთაგან უმრავლესობამ უკვე თავად იცის, ვინ მოხვდება პარლამენტში და ვინ დარჩება „სალაყბოს“ მიღმა. სხვა საკითხია, რომ ყველა, ვინც პრაქტიკულად ნულოვანი საარჩევნო ბარიერის პირობებში დეპუტატის მანდატის გარეშე დარჩება, იტყვის − არჩევნები გაყალბდა, მოგებული არჩევნები წამართვეს! 

მანამდე კი ქვეყანა მწვავე პოლიტიკური დაპირისპირების რეჟიმში ცხოვრობს, პოლიტიკური დუღილის ტემპერატურა პიკს აღწევს. არახალია – ყველაფერი მოსულა, ძნელია გაარკვიო, რა შეიძლება და რა არა?!

სიტყვა გამიგრძელდა, თემას ავცდი და, შესაძლოა, მკითხველმა მიმითითოს, რომ შინაარსი სათაურს არ პასუხობს. მართალიც იქნება. ერთი სიტყვით, ვიდრე პოლიტიკური ელიტა მისი უდიდებულესობა ამომრჩევლის ვერდიქტის მოლოდინშია, სავალუტო ბაზარზე რეკორდი დამყარდა. ის ჩვენი ყურადღების მიღმა დარჩა. დროა შეცდომა გამოვასწოროთ...

27 ოქტომბერს ეროვნულმა ბანკმა სავალუტო აუქციონზე კიდევ 40 მილიონი დოლარი გაყიდა და წელს მის მიერ სავალუტო ბაზრისთვის მიწოდებული თანხის ჯამურმა მოცულობამ უკვე 609.65 მილიონი დოლარი შეადგინა. კი, მაგრამ რეკორდი სად არის? − ჩამეძიება მკითხველი და, რა გაეწყობა, განვმარტავ. ეროვნულმა ბანკმა სავალუტო აუქციონებზე გაყიდული თანხის მოცულობის ათწლიანი რეკორდი ჯერ კიდევ 22 ოქტომბერს მოხსნა, როცა სავალუტო ბაზარს მორიგი 40 მილიონი დოლარი მიაწოდა. უკვე მაშინ სავალუტო აუქციონებზე კობა გვენეტაძის უწყების მიერ გაყიდული თანხის ჯამურმა მოცულობამ 569.65 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც 2010 წლის ამავე მაჩვენებელს 278.55 მილიონი დოლარით აღემატება. ასე რომ, სულ ხუთ დღეში კობა გვენეტაძის უწყებამ რეკორდი ორჯერ „გააუმჯობესა“... 

საგულისხმოა, რომ ეროვნულმა ბანკმა ლარის კურსის გამყარების მიზნით მიმდინარე წლის 13 მარტიდან 27 ოქტომბრის ჩათვლით ინტერვენცია 19-ჯერ განახორციელა. ამისდა მიუხედავად განვლილ პერიოდში ეროვნული ვალუტა თითქმის 22 პუნქტით გაუფასურდა. თუ 14 მარტისთვის დადგენილი კურსით ერთი დოლარი 2.99 ლარი ღირდა, 27 ოქტომბერს ერთი დოლარის ღირებულებამ 3.22 ლარი შეადგინა. დასკვნა მარტივია და თანაც ძალიან მძიმე. ეროვნული ბანკის მიერ სავალუტო ბაზრისთვის რეკორდული მოცულობის დოლარის მიწოდების მიუხედავად, წელს ლარის გაუფასურების ტემპიც რეკორდულად მაღალია. არც ის არის რთული წარმოსადგენი, სავალუტო ბაზარზე ეროვნული ბანკის ინტერვენციები რომ არა, რა ნიშნულს დაიპყრობდა ლარი. რატომ ვერ ხერხდება ლარის წონასწორობის დაჭერა ეროვნული ბანკის ძალისხმევის მიუხედავად? ამ საკითხზე ბოლო პერიოდში უკვე ბევრი ვისაუბრე და ახლა თავს აღარ შეგაწყენთ. მხოლოდ შეგახსენებთ, როგორც ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ნეგატიური მოლოდინებია.

რაც შეეხება 2010 წლის, ანუ ძველი რეკორდის მაჩვენებელს, ათი წლის წინ ეროვნულმა ბანკმა სავალუტო აუქციონზე დოლარის მიწოდების მიზნით ინტერვენცია 33-ჯერ განახორციელა და ჯამში 331.2 მილიონი დოლარი გაიყიდა. მიმდინარე წელთან შედარებით, 2010 წელს ეროვნულ ბანკს სავალუტო ბაზარზე მცირე რაოდენობის დოლარი გამოჰქონდა. მინიმალური თანხის მოცულობა 2 მილიონი, ხოლო მაქსიმალური – 20 მილიონი დოლარი იყო. კობა გვენეტაძის უწყების მიერ 2020 წლის ბოლო რვა თვის განმავლობაში სავალუტო ბაზრისთვის მიწოდებული დოლარის მინიმალური მოცულობა 20 მილიონი, მაქსიმალური კი 40 მილიონი დოლარია.

მიმდინარე წლის ბოლომდე ორი თვე რჩება და დარწმუნებული ვარ, რომ ეროვნული ბანკი სავალუტო ბაზარს კიდევ ათეულობით დოლარს მიაწვდის, თუმცა ანალიტიკურ წრეებში არ გამორიცხავენ, რომ საპარლამენტო არჩევნების შემდგომ კობა გვენეტაძის უწყება ეროვნულ ვალუტას აღარ შეეხიდოს და მას თუნდაც კიდევ უფრო მაღალი მწვერვალების დასაპყრობად ფართო გასაქანი მისცეს. დაველოდოთ, დრო გვიჩვენებს. მანამდე კი კობა გვენეტაძის უწყება საბანკო სექტორის სტატისტიკურ მონაცემებს აქვეყნებს და ვფიქრობ, რომ ურიგო არ იქნება ვნახოთ, როგორია კომერციული ბანკების ძირითადი პარამეტრები.

ეროვნული ბანკის მონაცემებით, მიმდინარე ოქტომბრის დასაწყისის მდგომარეობით, ქვეყნის საბანკო სექტორი 15 კომერციული ბანკით არის წარმოდგენილი. სექტემბერში, წინა თვესთან შედარებით, კომერციული ბანკების მთლიანი აქტივები 3.37 მილიარდი ლარით, ანუ 6.61 პროცენტით, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 3.26 პროცენტით გაიზარდა და 2020 წლის ოქტომბერში 54.34 მილიარდი ლარი შეადგინა. საბანკო სექტორის სააქციო კაპიტალი 5.46 მილიარდ ლარს შეადგენს, რაც კომერციული ბანკების მთლიანი აქტივების 10.04 პროცენტია.

მიმდინარე წლის პირველ ცხრა თვეში კომერციულმა ბანკებმა ჯამურად 252 მილიონი ლარი იზარალეს. დაზარალებულ ბანკებს შორის „საქართველოს ბანკი“ ლიდერობს. მისი ზარალი, პირველი ცხრა თვის მონაცემებით, 77.9 მილიონ ლარს შეადგენს, რაც საბანკო სექტორის ზარალის 30.8 პროცენტია. უნდა აღინიშნოს, რომ მეორე კვარტალთან შედარებით, როდესაც 15 კომერციული ბანკიდან 14 ბანკი ზარალზე იყო, მესამე კვარტალი ოთხმა ბანკმა მოგებით დაასრულა. მომგებიანი კომერციული ბანკების რეიტინგს სათავეში უდგას „კრედო ბანკი“, რომლის მოგება 5.1 მილიონი ლარია. მომდევნო პოზიციები ასე განაწილდა: „ზირაათ ბანკი საქართველო“ − 0.5 მილიონი ლარი; „იშ ბანკი საქართველო − 0.3 მილიონი ლარი და ბოლოს „სილქ როუდ ბანკი“ − 0.2 მილიონი ლარი.

საბანკო სექტორში განთავსებული არასაბანკო დეპოზიტების მოცულობამ ოქტომბრისათვის 32.84 მილიარდი ლარი შეადგინა, რაც 1.91 მილიარდი ლარით, ანუ 6.19 პროცენტით, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 1.96 პროცენტით მეტია სექტემბრის დასაწყისის ამავე მაჩვენებელზე.

ოქტომბერს კომერციული ბანკები გაზრდილი ვადიანი დეპოზიტებით შეხვდნენ. კერძოდ, ზრდამ 821.96 მილიონი ლარი, ანუ 5.66 პროცენტი, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 1.42 პროცენტი შეადგინა. მოთხოვნამდე დეპოზიტები სექტემბერში 1.09 მილიარდი ლარით, ანუ 6.66 პროცენტით, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 2.45 პროცენტით გაიზარდა.

საანგარიშო პერიოდში დეპოზიტების ლარიზაციის კოეფიციენტი 38.41 პროცენტია. რაკიღა დეპოზიტებზე დავიწყეთ საუბარი, ორიოდე სიტყვა საპროცენტო განაკვეთებზეც ვთქვათ.

მიმდინარე წლის სექტემბერში, 2019 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, თითქმის ყველა სახის კრედიტი გაძვირდა. კერძოდ, შინამეურნეობებისთვის გაიზარდა იპოთეკური, ავტოსესხისა და უზრუნველყოფილი სამომხმარებლო კრედიტების საპროცენტო განაკვეთი. ამავე პერიოდში ზრდა არ შეხებია სალომბარდე სესხს, თუმცა მასზე დაწესებული პროცენტი მაინც მაღალია. კობა გვენეტაძის უწყების ინფორმაციით, მიმდინარე წლის სექტემბერში იპოთეკურ სესხებზე საშუალო საპროცენტო განაკვეთმა 10.96 პროცენტი შეადგინა. გასული წლის ანალოგიურ პერიოდში საპროცენტო განაკვეთი 9.27 პროცენტი იყო. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში საპროცენტო განაკვეთი 20.01 პროცენტიდან 24.28 პროცენტამდე გაიზარდა ავტოსესხებზე. სხვაობამ მთელი 3.27 პროცენტი შეადგინა. მოქალაქეებს ასევე გაუძვირდათ სამომხმარებლო სესხიც. კერძოდ, თუ 2019 წლის სექტემბერში სამომხმარებლო კრედიტის პროცენტი 19.13 პროცენტი იყო, მიმდინარე წლის ანალოგიურ პერიოდში 20.97 პროცენტია. ამავე პერიოდში 11,71 პროცენტიდან 13,97 პროცენტამდე გაძვირდა უზრუნველყოფილი სამომსმარებლო სესხიც. საანგარიშო პერიოდში საპროცენტო განაკვეთები არ გაზრდილა მხოლოდ არაუზრუნველყოფილ სამომხმარებლო სესხსა და სალომბარდე სესხზე. კერძოდ, გასული წლის სექტემბერში არაუზრუნველოყოფილ სამომხმარებლო სესხის საპროცენტო განაკვეთი 21.38 პროცენტს შეადგენდა, 2020 წლის სექტემბრის ბოლოს 23.06 პროცენტი იყო. რაც შეეხება სალომბარდე სესხის პროცენტს, თუ შარშან სექტემბერში ის 20.99 პროცენტი იყო, 2020 წლის სექტემბერში 20.09 პროცენტს შეადგენდა.

საგულისხმოა, რომ ზოგადად კრედიტებზე საპროცენტო განაკვეთების ზრდის მიუხედავად კომერციული ბანკების მიერ გაცემული სესხების მოცულობა მიმდინარე წლის სექტემბერში, წინა თვესთან შედარებით, 1.89 მილიარდი ლარით, ანუ 5.49 პროცენტით, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 1.73 პროცენტით გაიზარდა. კომერციული ბანკების საკრედიტო პორტფელმა 2020 წლის ოქტომბრის დასაწყისში 36.38 მილიარდი ლარი შეადგინა. რა გახდა საკრედიტო პორტფელის ზრდის მიზეზი, როცა ქვეყანაში ეკონომიკური კრიზისია და ბოლო შვიდი-რვა თვის განმავლობაში ათასობით ადამიანმა შემოსავლები დაკარგა და ამდენივეს შემოსავლები საგრძნობლად შეუმცირდა? ექსპერტების შეფასებით, სესხების მოცულობის ზრდას ხელი შეუწყო სამთავრობო პროგრამამ, რომელიც იპოთეკური სესხების საპროცენტო განაკვეთის 4 პროცენტის სუბსიდირებას გულისხმობს.

დღეისათვის სულ ეს არის, რამდენიმე დღით გემშვიდობებით. თქვენს ყურადღებას უკვე საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ მივიპყრობ, რა თქმა უნდა, არჩევნებს თუ გადავურჩი...

 

519
ავტობუსები თბილისში

თბილისში ერთ-ერთ ავტობუსში მგზავრი გარდაიცვალა

0
ასაკოვანი ქალი ავტობუსში მგზავრობისას შეუძლოდ გახდა, ადგილზე გამოძახებულმა სასწრაფო სამედიცინო დახმარებამ მისი გადარჩენა ვერ მოახერხა

თბილისი, 28 ოქტომბერი - Sputnik. თბილისში, #28 ავტობუსში მგზავრობისას ქალი გარდაიცვალა, აცნობეს Sputnik -საქართველოს თბილისის სატრანსპორტო კომპანიაში.

შემთხვევა დღეს საღამოს დაახლოებით 20:30 საათზე გრანელის ქუჩაზე მოხდა.

„ასაკოვანი ქალი 28 ნომერ ავტობუსში მგზავრობისას შეუძლოდ გახდა, გამოიძახეს სასწრაფო სამედიცინო დახმარება, მაგრამ  სამწუხაროდ მისი გადარჩენა ვერ მოხერხდა“, - აღნიშნეს კომპანიაში.

მგზავრის გარდაცვალების მიზეზი ჯერჯერობით უცნობია.

0
თემები:
შემთხვევები საქართველოში