ქართული დროშა

საქართველოში საკონსტიტუციო ვნებათაღელვა გრძელდება: ახალი დილემა და ძველი პრობლემა

66
(განახლებულია 15:02 20.05.2020)
საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის მოხსნის მოახლოებასთან ერთად საქართველოში ძალას იკრებს პოლიტიკური ცხოვრება - ხელისუფლება და ოპოზიცია კვლავ კამათობენ საკონსტიტუციო ცვლილებებსა და საარჩევნო სისტემის შეცვლაზე და ისევ ვერ ახერხებენ შეთანხმების მიღწევას.

2020 წლის 31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების ახალი სისტემით ჩატარება ახლა ერთ-ერთი მთავარი კრიტერიუმია საქართველოს შესაფასებლად საერთაშორისო ასპარეზზე.

„ის საარჩევნო სისტემა, რომელზეც შეთანხმება მოხდება, დღევანდელ ეტაპზე ქვეყნის განვითარებისთვის უკიდურესად მნიშვნელოვანი და პრინციპულია. ეს ჩემი პრინციპული პოზიციაა, რომელიც არაერთხელ დამიფიქსირებია“, - განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ.
თუმცაღა, არჩევნებამდე ხუთი თვით ადრე ახალი საარჩევნო სისტემა ჯერ მხოლოდ საკონსტიტუციო ცვლილებების პროექტის სახით ქაღალდზე არსებობს და მას ჯერ არ გაუვლია საჯარო განხილვა, როგორც ამას კანონი მოითხოვს.
უფრო ადრე კი, ნოემბრიდან მარტამდე მმართველი პარტია „ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო“ და 30-ზე მეტი ოპოზიციური პარტია დიდხანს კამათობდნენ პროექტის დეტალებზე და შეთანხმებამდე მივიდნენ ბოლო მომენტში, ისიც საერთაშორისო პარტნიორების ზეწოლის შედეგად.

ახლა კი იგივე პარტნიორები ზეწოლას აგრძელებენ, რათა პროცესი ბოლომდე მივიდეს.

დაბრკოლებები

ოპოზიცია, რომელიც ამდენი ხნის განმავლობაში არჩევნების სისტემის შეცვლას მოითხოვდა, ახლა გაჯიუტდა.

საქმე ისაა, რომ საპარლამენტო ოპოზიციის ხმები გადამწყვეტი გახდა კონსტიტუციის შეცვლისთვის, რადგან მმართველმა პარტიამ განხეთქილების შემდეგ საკონსტიტუციო უმრავლესობა დაკარგა და ახლა მსგავს გადაწყვეტილებებში ის უკვე თავისი ოპონენტების კეთილ ნებაზეა დამოკიდებული.

საკონსტიტუციო ცვლილებების მისაღებად საჭიროა 112 ხმა, ხოლო მმართველ პარტიას მხოლოდ 93 ხმა აქვს. ამგვარად, მას ყოფილი თანამოაზრეების და ოპონენტების მხარდაჭერა სჭირდება.

თუმცა დღეისათვის მთელი საპარლამენტო ოპოზიცია მოითხოვს 8 მარტის შეთანხმების შესრულებას, რომელსაც მმართველმა პარტიამ ხელი მოაწერა დამკვირვებლების თანდასწრებით, განსაკუთრებით იმ ნაწილის, რომელიც პოლიტპატიმრებს ეხება.

დავის საგანი გახდა ოპოზიციური „მთავარი არხის“ თანამფლობელი გიორგი რურუა, რომელიც 2018 წელს გარდაცვლილი კულტურის ყოფილი მინისტრის ნიკა რურუას ძმაა.

გიორგი რურუა 18 ნოემბერს დააკავეს. შსს-ს ცნობით, პოლიციამ მისი პირადი ჩხრეკისას ცეცხლსასროლი იარაღი ამოიღო. ოპოზიცია ამტკიცებს, რომ რურუას იარაღი ჩაუდეს, რაც არასასურველი ტელევიზიის მიმართ ანგარიშსწორების ნაწილია. გამოძიება აღძრულია ტელეარხის საკონტროლო პაკეტის მფლობელის ნიკა გვარამიას წინააღმდეგაც.

„შეთანხმება მთლიანად უნდა შესრულდეს. არ არსებობს - შეთანხმების რაღაც ნაწილი შევასრულე და, მოდი, მეორე ნაწილს ყურადღებას ნუ მივაქცევთ. შეთანხმება ან სრულდება, ან არა. ამიტომ ბურთი ახლა „ქართული ოცნების მოედანზეა“. ჩვენ ველოდებით 8 მარტის შეთანხმების სრულად შესრულებას პირველ ნაწილში, რომელიც ეხება პოლიტპატიმრების გათავისუფლებას, ეს გახსნის კარს იმისთვის, რომ უკვე მონაწილეობა მივიღოთ კენჭისყრაში და მხარი დავუჭიროთ ახალ საარჩევნო სისტემას“, - განაცხადა საპარლამენტო ოპოზიციური პარტია „ევროპული საქართველო - მოძრაობა საქართველოსთვის“ ლიდერმა დავით ბაქრაძემ.

მმართველ პარტიაში კი დარწმუნებული არიან, რომ შეთანხმების თავიანთი ნაწილი შეასრულეს.

„მათ შეუძლიათ დატოვონ მათი საყვარელი სისტემა, რომელსაც ისინი უფრთხილდებოდნენ თავიანთი მმართველობის პერიოდში... თუ მათი არჩევანის გამო ჩავარდება საკონსტიტუციო ცვლილებები, ბუნებრივია, ეს იქნება მათი პასუხისმგებლობა“, – განაცხადა მმართველი პარტიის აღმასრულებელმა მდივანმა ირაკლი კობახიძემ.

დავის საგანი

ახალი საარჩევნო სისტემა დღეისათვის არსებული მოდელისგან დიდად არ განსხვავდება, მაგრამ საქართველოსთვის ეს განსხვავება მაინც მნიშვნელოვანია.

ორივე სისტემა პარლამენტის დეპუტატების არჩევის შერეულ სისტემას გულისხმობს - ნაწილი გადის პარლამენტში პარტიული სიებით და ნაწილი - ერთმანდატიან მაჟორიტარულ ოლქებში გამარჯვების შედეგად.

სხვაობა არის მხოლოდ ოლქების რაოდენობაში, გამსვლელ ბარიერში და პარლამენტში ადგილების განაწილების სისტემაში.

მაგალითად, ახალ ვერსიაში 73 ერთმანდატიანი ოლქის ნაცვლად მხოლოდ 30 ოლქია, პარტიებს პარლამენტში მოსახვედრად 1%-იანი გამსვლელი ბარიერი დაუწესდებათ. ხოლო პარტიის ან ბლოკის მიერ მიღებული ადგილების რაოდენობა პარლამენტში ერთმანდატიან ოლქებში არჩევნების შედეგად მიღებულ ხმებზე იქნება დამოკიდებული.

ყველა მაჟორიტარულ ოლქში გამარჯვების შემთხვევაშიც კი პარტია ან ბლოკი იმაზე მხოლოდ ერთი მეოთხედით მეტი მანდატის მიღებას შეძლებს, ვიდრე მათ პროპორციული არჩევნების შედეგების მიხედვით ერგებათ.

ექსპერტების აზრით, ახალი მოდელი ხელს აძლევს წვრილ ოპოზიციურ პარტიებს, რომლებსაც ასეთი დაბალი გამსვლელი ბარიერის შემთხვევაში პარლამენტში მოხვედრის შესაძლებლობა და სახელმწიფო დაფინანსების მიღების შანსი გაუჩნდებათ.

რაც შეეხება ბლოკებს, პოლიტოლოგების თვალსაზრისით, ისინი უფრო რთულ სიტუაციაში არიან, რადგან პარლამენტში მოსახვედრად ბლოკმა მინიმუმ იმდენი პროცენტი უნდა მოიპოვოს, რამდენი პოლიტიკური სუბიექტიც შედის მის შემადგენლობაში. შესაბამისად, რაც უფრო მრავალრიცხოვანია ბლოკი, მით მეტი ხმა სჭირდება.

გარდა ამისა, წამყვანი ექსპერტები უკვე გამოთქვამენ ვარაუდს, რომ იმის გათვალისწინებით, რომ ახლა ოპოზიცია წარმოადგენს სწორედ ასეთ დიდ გაერთიანებას, სავსებით შესაძლებელია, რომ ასეთი არახელსაყრელი პირობის გამო ის ან დაიშლება, ან ყველაფერს გააკეთებს საკონსტიტუციო ცვლილებების ჩასაგდებად.

უფრო მეტიც, ოპოზიციურ გაერთიანებაში უკვე დაიწყო პირველი კონფლიქტები მაჟორიტარულ სიებთან დაკავშირებით და არის საშიშროება, რომ ეს კონფლიქტი იმ დრომდე გაიწელოს, როდესაც ცვლილებების მიღება უკვე გვიანი იქნება.

66
ჟურნალისტები აქციაზე

რას წერენ ქართული გაზეთები: როდის დაბრუნდება საზოგადოებრივი ტრანსპორტი თბილისში?

21
(განახლებულია 01:15 26.05.2020)
მომავალი საპარლამენტო არჩევნები - შეინარჩუნებს თუ არა „ქართული ოცნება“ რეიტინგს, რომელიც კორონავირუსის პანდემიის წყალობით მოიპოვა, და როდის წარმოადგენს ოპოზიცია მაჟორიტარი კანდიდატების ერთიან სიას - მთავარი თემები ქართულ პრესაში.

რამდენად შეძლებს „ქართული ოცნება“ საპარლამენტო არჩევნებამდე შეინარჩუნოს რეიტინგი, რომელიც კორონავირუსის პანდემიის ხარჯზე მოიპოვა, მოსალოდნელი ეკონომიკური პრობლემების ფონზე - ერთ-ერთი მთავარი თემაა.

ანალიტიკოსი მამუკა არეშიძე მიიჩნევს, რომ საზოგადოებაში შეიმჩნევა კეთილგანწყობა „ქართული ოცნების“ მიმართ, რომელმაც პანდემიასთან ბრძოლისას კარგი გამოცდილება მიიღო და დაინახა, რამხელა მნიშვნელობა ჰქონია პროფესიონალების მოსმენის და გადაწყვეტილებების სწრაფად მიღების უნარს.

„ასევე გამოჩნდა გიორგი გახარიას განსაკუთრებული მენეჯერული თვისებები. შესაბამისად, საზოგადოება კეთილგანწყობილია. უმეტესობამ დაინახა, რომ ხელისუფლებამ ქვეყანას დიდი ხიფათი აარიდა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ეს განწყობა შენარჩუნდება არჩევნებამდე, თუნდაც იმიტომ, რომ ეკონომიკური სიდუხჭირე თავის სიტყვას იტყვის“, - განუცხადა არეშიძემ გაზეთ „კვირის პალიტრას“.

ამიტომ საჭიროა მნიშვნელოვანი პროექტების სწრაფი რეალიზება, სოციალური დახმარების სისტემის სრულყოფა და ახალ ნაბიჯებზე ფიქრი, აღნიშნა პოლიტიკოსმა.

„მთავარია, მოქალაქეებმა იგრძნონ ხელისუფლების ზრუნვა. ვნახოთ, მოახერხებს თუ არა “ქართული ოცნება” მიღწეულის კაპიტალიზაციას“, - განაცხადა არეშიძემ.

მისი თქმით, მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის ხელისუფლებისა და ოპოზიციის დაპირისპირება არ არის მნიშვნელოვანი.

„დიდ ნაწილს არც ეს ვითომ პოლიტპატიმრები ანაღვლებს, რურუაზე საერთოდ არაფერს ვიტყვი, ხალხმა ყველაზე ყველაფერი მშვენივრად იცის. ადამიანებს ადარდებს სოციალური თემები, დასაქმება და ეკონომიკური პრობლემები”, - აღნიშნა არეშიძემ.

როდის წარადგენს ოპოზიცია კანდიდატების ერთიან სიას?

მაჟორიტარი კანდიდატების სიის საბოლოო მონახაზი სავარაუდოდ ივნისის ბოლოს იქნება მზად, განაცხადა რესპუბლიკური პარტიის ერთ-ერთმა ლიდერმა დავით ბერძენიშვილმა იმ კონსულტაციებთან დაკავშირებით, რომლებიც ოპოზიციის შიგნით მაჟორიტარობის ერთიანი კანდიდატების შესათანხმებლად დაიწყო.

ოპოზიციის ერთ-ერთმა ლიდერმა გიორგი ვაშაძემ განაცხადა, რომ გაერთიანებულ ოპოზიციაში შეათანხმეს 30 მაჟორიტარული ოლქის განაწილების საზღვრები, თავად კი თბილისში იყრის კენჭს.

„ჯერ მონახაზი არ არის, სავარაუდოდ, საბოლოო მონახაზი ივნისის ბოლოს იქნება. ჯერ დაკანონდეს ის 30 მაჟორიტარული ოლქი“, - განაცხადა „რეზონანსთან“ დავით ბერძენიშვილმა.

ამასთან მან აღნიშნა, რომ მის მაჟორიტარობაზე საუბარი ჯერ არ ყოფილა და არც მიილტვის ამისკენ.

როგორ გადანაწილდება 2020 წლის არჩევნებზე მაჟორიტარული ოლქები რეგიონების მიხედვით >>

„ჩვენი მიზანია, შესრულდეს 8 მარტის შეთანხმება და აუცილებლად შევიდეს ცვლილება კონსტიტუციაში. თუ ხელისუფლება კვლავ გაჯიუტდა, მოვლენები მისთვის სახარბიელოდ არ განვითარდება. ბოლოს და ბოლოს როდემდე უნდა შეირცხვინოს თავი შინ თუ გარეთ?! პირობა უნდა შეასრულოს“, - განაცხადა ბერძენიშვილმა.

როდის დაბრუნდება საზოგადოებრივი ტრანსპორტი თბილისში?

საქართველოში უკვე მესამე დღეა რაც საგანგებო მდგომარეობა გაუქმდა, მაგრამ მთავარი კითხვა, რომელიც მოსახლეობას აწუხებს - როდის ამუშავდება საზოგადოებრივი ტრანსპორტი დედაქალაქში, - კვლავ ღიად რჩება.

ალერგოლოგი-იმუნოლოგი ბიძინა კულუმბეგოვი მიიჩნევს, რომ ტრანსპორტის ამუშავების საკითხი ეპიდემიოლოგებთან ერთად უნდა გადაწყდეს.

„შეზღუდვა ძალიან მარტივია, თუმცა გახსნა ძალიან რთულია. მეტი ძალისხმევა მართებს ყველას. მთავარი გადაწყვეტილება მაინც უნდა მიიღონ ეპიდემიოლოგებმა და ასევე სატრანსპორტო კომპანიებმა“, - განუცხადა ბიძინა კულუმბეგოვმა „რეზონანსს“.

მისი თქმით, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაეთმოს დეზინფექციას და აუცილებლად გაიზარდოს კონტროლიორების რაოდენობა.

„მე ვფიქრობ, რომ ამ წესების დაცვით მაისში ტრანსპორტის გახსნა უნდა გადაწყდეს“, - განაცხადა კულუმბეგოვმა.

მიმოხილვა მომზადებულია გაზეთ „რეზონანსის“ და „კვირის პალიტრას“ მიხედვით

21
თბილისის აეროპორტი

როდის აღდგება ფრენები საქართველოს ცაზე და როგორი იქნება ვოიაჟი პანდემიის შემდეგ

103
(განახლებულია 19:10 25.05.2020)
პუბლიკაციაში გაგაცნობთ ავიაფრენებთან დაკავშირებულ იმ პროცედურებსა და რეგულაციებს, რაც საქართველოში პანდემიის დასრულების შემდეგ იქნება.

საქართველოს მთავრობა 1 ივლისიდან ტურისტების მიღებას და საერთაშორისო ავიაგადამზიდებისთვის ცის გახსნას გეგმავს. ხელისუფლების განცხადებით, ოცივე ავიაკომპანია, რომელიც საქართველოში პანდემიამდე ოპერირებდა, აპირებს რეისების განახლებას.

ამ ეტაპზე, რამდენიმე გამონაკლისის გარდა, საქართველო უცხოეთის მოქალაქეებისთვის ჩაკეტილია. კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით მრავალ ქვეყანაში შეწყვეტილია საერთაშორისო ფრენები. ჯერჯერობით კი არ არსებობს საერთო სახელმძღვანელო პრინციპი, რომელსაც ყველა ქვეყანა უნდა დაემორჩილოს ფრენების განახლების შემდეგ.

სპეცილისტები იმ სავარაუდო ტენდენციებზე საუბრობენ, რაც ტურიზმის აღდგენის შემდეგ იქნება.

სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს დირექტორი ლევან კარანაძე განმარტავს, რომ აეროპორტებში ოფიციალური პროცედურების დრო გახანგრძლივდება, თუმცა მგზავრთა ნაკადიც არ იქნება ისეთი, როგორც ეს პანდემიამდე იყო.

ჯერჯერობით ზოგადი რეკომენდაციები ასეთია: მგზავრებს ეკიპაჟის წევრებთან რაც შეიძლება ნაკლები შეხება უნდა ჰქონდეთ; ასევე მოკლე ფრენების შემთხვევაში არსებობს რეკომენდაცია, რომ საკვების დარიგებაც შეიზღუდოს. მოკლე ფრენებად მიიჩნევა სამ საათზე ნაკლები ხანგრძლივობის ფრენა. იქ, სადაც მგზავრთა კონცენტრაცია მაღალია, მაგალითად, „ჩექ-ინის“, რეგისტრაციისას, თუ ბარგის მიღების დროს, არსებობს ფიზიკური დისტანციის დაცვის ზოგადი რეკომენდაცია. ასევე არსებობს რეკომენდაციები ჰაერის ფილტრაციასთან, ვენტილაციასთან, ხშირ დეზინფექციასთან დაკავშირებით როგორც ტერმინალებში, ისე საჰაერო ხომალდებზე.

შესაძლოა საჰაერო ხომალდზე ხელბარგის ატანა შეიზღუდოს. არც ისაა გამორიცხული, რომ მგზავრებს იმუნური პასპორტი, ტესტირების ჩატარება და რეგისტრაციის დამოუკიდებლად გავლა მოსთხოვონ. ამასთან, მსოფლიოს ზოგიერთმა ქვეყანამ, წამყვან აეროპორტებთან ერთად, ზრუნვა ბიომეტრიული ჩასხდომის დანერგვაზეც დაიწყო. ეს ნიშნავს იმას, რომ პასპორტის როლს მგზავრის სახე შეითავსებს.

როგორც „Sputnik–საქართველოს“ ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში განუცხადეს, პროტოკოლი ამ დროისთვის შემუშავების პროცესშია.

„პროტოკოლი შემუშავების პროცესშია. ჩართულია ყველა შესაბამისი უწყება და პირობები ეცნობება მგზავრებს, ავიასაწარმოებს და მომსახურე პერსონალს. ამ ეტაპზე მხოლოდ ამის თქმა შეგვიძლია“, – აცნობეს სააგენტოს.

უწყებაში გვპირდებიან, რომ უმკაცრესად იქნება დაცული უსაფრთხოების საერთაშორისო გაიდლაინები მთელი ტურისტული სექტორისთვის. საქართველოში სრულად დაინერგება ჯანდაცვისა და ტურიზმის მსოფლიო ორგანიზაციების გაიდლაინები, რაც განამტკიცებს საქართველოს, როგორც უსაფრთხო მოგზაურობის ქვეყნის იმიჯს მსოფლიოში.

ამასობაში უკვე არაერთმა კომპანიამ გამოთქვა სურვილი და მზადყოფნა, რომ აღდგეს ქვეყნებს შორის რეგულარული მიმოსვლა.

ავიაკომპანიებს, რომელთა ფრენები COVID-19-ის გავრცელებასთან დაკავშირებით გაუქმდა, მგზავრებისთვის კომპენსაციის გადახდა რეგულარული ფრენების აღდგენიდან ორი თვის განმავლობაში მოუწევთ. მგზავრს კი, რომლის ფრენაც COVID-19-ის პრევენციის ფარგლებში გაუქმდა, უფლება აქვს შეცვალოს ბილეთში მითითებული მგზავრობის თარიღი მისი სურვილისამებრ, დამატებითი ანაზღაურების გარეშე, ან მოითხოვოს გამოუყენებელი ბილეთის საფასურის ანაზღაურება საქართველოს მიერ რეგულარული ფრენების აღდგენიდან ორი თვის გასვლის შემდეგ.

ასეა თუ ისე, ცხოვრება ნელ-ნელა ჩვეულ რეჟიმს უბრუნდება. მოგზაურებისთვის კი (და არა მხოლოდ მათთვის) 1 ივლისი, სავარაუდოდ, ყველაზე დიდი დღესასწაული გახდება.

გისურვებთ უსაფრთხო და მხიარულ მგზავრობას.

 

103