F-35

პარადოქსი $100 მილიონად: რატომ სძვრება კუდი F-35-ს ზებგერით სიჩქარეზე

109
(განახლებულია 18:41 01.05.2020)
ამერიკული მრავალფუნქციური ბომბდამშენ-გამანადგურებელი F-35-ის შექმნის, ექსპლუატაციისა და გასაღების ისტორია ნათელი მაგალითია იმისა, თუ როგორ ჯაბნის მარკეტინგი საბრძოლო თვითმფრინავის წარმოების ტექნოლოგიებს.

ალექსანდრ ხროლენკო

პენტაგონთან დაახლოებულმა გამოცემა Defense News-მა გამოაქვეყნა სპეციალისტების კრიტიკული შეფასებები უახლესი ბომბდამშენ-გამანადგურებლის F-35 Lightning ("ელვა") II-ის მიმართ. ფაქტები მეტყველებენ იმაზე, რომ F-35 არის ქვებგერითი მოიერიშე თვითმფრინავი, რომელსაც ფორსაჟის რეჟიმში ფრენა შეუძლია არაუმეტეს ერთი წუთისა. 60 წამის შემდეგ 1 მახზე მეტი სიჩქარის განვითარებისას გადახურებისგან წარმოიქმნება კორპუსის დაზიანების საფრთხე, ხოლო 1,6 მახზე მეტი სიჩქარის განვითარებისას თვითმფრინავს შეიძლება კუდიც კი მოსძვრეს. აღსანიშნავია, რომ კრეისერის ზებგერით სიჩქარეს ბევრი თანამედროვე გამანადგურებელი ავითარებს, მეხუთე თაობისთვის კი სიჩქარე 1,4 მახზე ნაკლები არ უნდა იყოს.  

ერთი მახის სიჩქარის მიღწევისას მოიერიშე F-35 უკვე აღარ არის უხილავი რადარებისთვის და კარგავს მოულოდნელობის ეფექტს. კორპუსზე მიმაგრებული ნებისმიერი შეიარაღებით ფრენისას კი გამანადგურებელი „უხილავობას“ ქვებგერით სიჩქარეებზეც კარგავს. ჩამოთვლილი პრობლემები ტექნოლოგიურად ვერ გვარდება. თვითმფრინავი სამი მოდიფიკაციით გამოიყენება. აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებისთვის უხილავი მოიერიშეების სისუსტე უკავშირდება ასევე გეოგრაფიულ მანძილს სარემონტო ბაზასთან. თუ ფრენის დასაწყისში F-35 მწყობრიდან გამოვა, ეს მის საბრძოლო ეფექტს რამდენიმე თვით შეამცირებს.

ფიზიკის კანონებს ვერ შეედავები. პენტაგონმა ოპერატიულად შეასწორა „საექსპლუატაციო მახასიათებლები“ და ახლა F-35 ითვლება ქვებგერით თვითმფრინავად, რომელსაც შეუძლია მაღალი სიჩქარის განვითარება ხანმოკლე დროით. რეგლამენტირებულია წამების რაოდენობა, რომელთა განმავლობაშიც სამხედრო-საზღვაო ძალებისა და საზღვაო ქვეითთა F-35B და F-35C მოდიფიკაციებს შეუძლიათ ფრენა დაახლოებით 1,2 მახის სიჩქარით. უკიდურესი შემთხვევისთვის, ზებგერით სისწრაფეზე მოწინააღმდეგის აღმოსაჩენად არსებობს მოიერიშე F-22 Raptor, რომელიც მაღალ სიჩქარეებზე არ იშლება (ასევე ხილული ხდება რადარებისთვის 1 მახის ზევით). რას ნიშნავს გამანადგურებლისთვის სიჩქარისა და მანევრის შეზღუდვა საბრძოლო ვითარებაში?

ტექნოლოგიურად თანასწორ მოწინააღმდეგესთან დაპირისპირებისას F-35 სამიზნედ გადაიქცევა. შედეგი სავსებით პროგნოზირებადია, მაგალითად, რუსეთში წარმოებულ მაღალსიჩქარიან და ზემანევრულ „სუშკებთან“ და „მიგებთან“ შეტაკებისას.

მეხუთე თაობის „შეცდომები“ 

F-35-ის კონცეფცია: მოწინააღმდეგის განადგურება მანამ, სანამ ის „უხილავ“ გამანადგურებელს აღმოაჩენს. თუმცა ამერიკული მრავალფუნქციური მოიერიშე მეტისმეტად „მოუმზადებელი“ ჩანს მსგავსი მისიების წარმატებით შესასრულებლად. მაღალი სიჩქარე საფრთხეს უქმნის არა მხოლოდ მოიერიშეს და F-35-ის საფარს, არამედ თვითმფრინავის კუდთან დამონტაჟებულ მრავალრიცხოვან ანტენას. გასული წლის ივნისში გამოქვეყნდა ინფორმაცია F-35-ის 13 ძირითადი ტექნიკური პრობლემის შესახებ, რომლებიც მოქმედებენ თვითმფრინავის უნარზე, შეასრულოს საბრძოლო ამოცანები და დაიცვას მფრინავის უსაფრთხოება. მას შემდეგ საკვანძო ხარვეზები ხუთამდე შემცირდა, მაგრამ ესეც მეტისმეტად ბევრია 100 მილიონ დოლარად შეფასებული თვითმფრინავისთვის. ვითარება მით უფრო პარადოქსულია, რომ F-35 Lightning II-ის შექმნის პროგრამის ღირებულება დაახლოებით 1,3 ტრილიონი დოლარია და მრავალფუნქციური ბომბდამშენ-გამანადგურებლის სერიული წარმოება 2011 წლიდან მიმდინარეობს.

ცნობილია, რომ აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებისა და საზღვაო ქვეითთა კორპუსის F-35 თვითმფრინავები ექსტრემალური მანევრების შესრულებისას არაპროგნოზირებადი და არასაიმედოა. რადარი „ხედავს“ ზღვის ზედაპირის მეტისმეტად ვიწრო სექტორს. ღამით ხელსაწყოების მოციმციმე ეკრანები მფრინავს ხელს უშლის სივრცეში ორიენტაციაში, რთულდება ყველა სახის „ელვის“ მიწაზე დაშვება. ატმოსფერული წნევის ცვლილებამ F-35-ის კაბინაში შეიძლება გამოიწვიოს ბაროტრავმა და მფრინავი მწყობრიდან გამოიყვანოს. F-35-ის პროგრამული უზრუნველყოფის განახლების პრობლემის გადაჭრას მწარმოებელი Lockheed Martin ფიქრობს 2020 წლის ბოლოსთვის. თუმცა ეს ყველაფერი ხელს არ უშლის „ელვის“ სერიულ გამოშვებას და აქტიურ მიყიდვას მოკავშირე ქვეყნებისთვის - ავსტრალიის, დიდი ბრიტანეთის, ნორვეგიის, ისრაელის, იტალიის, იაპონიისა და სხვებისთვის.

პროდუქტის გაპიარების გზაზე Lockheed Martin წინააღმდეგობებსაც აწყდება. მაგალითად, აშშ-ის რამდენიმე პარტნიორმა ქვეყანამ განაცხადა, რომ დატოვებდა F-35-ის წარმოების ერთობლივ პროგრამას „ჯაშუშური“ პროგრამული უზრუნველყოფის გამო. პრობლემას წარმოადგენს საინფორმაციო სისტემა ALIS, რომელიც მფლობელი ქვეყნის სურვილისგან დამოუკიდებლად თვალს ადევნებს F-35-ის ყველა გადაადგილებას, მანევრს, მისიას დედამიწის ნებისმიერ წერტილში. სისტემა თითქოსდა აანალიზებს ტექნიკურ მდგომარეობასა და ლოგისტიკას მომხმარებლის სასარგებლოდ, თუმცა აშშ-ის ზოგიერთ „ზედმეტად“ სუვერენულ პარტნიორს აწუხებს, რომ ALIS-ი ფრენების შესახებ მონაცემებს აწვდის „უფროს ძმას“ პენტაგონში. მოსალოდნელია, რომ ამ პრობლემას მალე გადაწყვეტს ALIS სისტემის უფრო სრულყოფილი 3.6 ვერსია.

გამანადგურებელი სათამაშო არ არის 

შეიმჩნევა სამხედრო ავიამშენებლობის სფეროში საკუთარი ტექნოლოგიური შესაძლებლობების გადაფასების ამერიკული ტენდენცია. მაგალითად, წარუმატებლად ჩაითვალა მეხუთე თაობის გამანადგურებლის F-22 Raptor-ის შექმნის გამოცდილება (არასაიმედო საფარი, რადარების მიერ ადვილად აღმოჩენა, მცირე სამოქმედო რადიუსი - 750 კმ). შეუფერებელი აღმოჩნდა სერიული მანქანის ფასიც - 350 მლნ დოლარი. შედეგად - პენტაგონმა შეიძინა მხოლოდ 187 „უხილავი“ F-22 (იგეგმებოდა 384 ერთეულის შეძენა). F-35 Lightning II-ის გაიაფება ერთი ძრავის ხარჯზე (ორის ნაცვლად) ამცირებს სიჩქარეს, მანევრულობას და საბრძოლო დატვირთვას.

ჰიპოთეტური შეტაკებისას რუსულ მეხუთე თაობის Су-57-ს შეუძლია დაასწროს და პირველმა აღმოაჩინოს F-35 (და F-22) და გაანადგუროს იგი, აწარმოოს ბრძოლა მოწინააღმდეგესთან ზებგერით სიჩქარეზეც. აღსანიშნავია, რომ რუსული გამანადგურებელი ზებგერით სიჩქარეს ავითარებს ფორსაჟის ჩართვის გარეშეც.

Су-57 გამანადგურებელს შესანიშნავი საფრენი და საბრძოლო მახასიათებლები აქვს, რომლებიც გაცილებით აღემატება მეხუთე თაობის ამერიკული ანალოგების - F-22-ისა და F-35-ის შესაძლებლობებს. Су-57-ის მცირე „ეფექტური ამრეკლი ზედაპირი“ მას პრაქტიკულად შეუმჩნეველს ხდის მოწინააღმდეგის რადარებისთვის, ხოლო კონსტრუქციის კომპოზიტური მასალები შეადგენენ ზედაპირის 70%-ს და თვითმფრინავის წონის 25%-ს. აშშ-ის ექსპერტები იძულებული არიან აღიარონ რუსული მოიერიშის უპირატესობა და მიუთითებენ Су-57-ის მაღალ მანევრულობაზე ზებგერით სიჩქარეებზე, ძებნისა და თვალთვალის ინფრაწითელ სისტემაზე, რომელსაც უძვირესი F-22 Raptor-იც კი არ ფლობს.

Су-57-ს შეუძლია ზემანევრული ბრძოლა აწარმოოს ახლო, საშუალო და შორ მანძილზე გათვლილი რაკეტების ფართო სპექტრის გამოყენებით. Су-57-ის უპირატესობას უზრუნველყოფს რადიოლოკაციური სადგური, სამიზნის აღმოჩენის უნიკალური ოპტიკურ-ელექტრონული სისტემა. რუსულ გამანადგურებელს შეუძლია სამიზნე აღმოაჩინოს ჰაერსა და ხმელეთზე 400 კმ-ის მანძილზე, ერთდროულად 62 ობიექტის გაცილება, სხვა თვითმფრინავებისა და უპილოტო მფრინავი ობიექტებისთვის მითითებების გაგზავნა. რუსეთის ფედერაციის საჰაერო-კოსმოსურმა ძალებმა 2028 წლამდე 76 ასეთი მანქანა უნდა მიიღონ. მეხუთე თაობის რუსული მოიერიშე Су-57-ის სერიული წარმოება აუცილებლად დაჩრდილავს კონკურენტებს მსოფლიო ბაზარზე.

 

109
ნავთობსაქაჩი

მიმოხილვა: აშშ-მა რუსეთისგან რეკორდული რაოდენობის ნავთობი შეიძინა

20
(განახლებულია 11:33 15.08.2020)
ნახევარი წლის განმავლობაში აშშ-მა რუსეთიდან ცხრა მილიონ ტონაზე მეტი ნავთობროდუქტი მიიღო ― ეს 2004 წლის შემდეგ აბსოლუტური რეკორდია.

ნატალია დემბინსკაია

იმავდროულად ვაშინგტონი ყველანაირად ცდილობს შეაჩეროს „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“ , რათა არ დაუშვას ევროპის რუსულ ენერგორესურსებზე დამოკიდებულების გაძლიერება. მაშ, რატომ „შეჯდა“ ამერიკა თვითონ რუსულ ნავთობროდუქტებზე?

რეკორდული ექსპორტი

აშშ-ში ნავთობპროდუქტების გაყიდვით რუსეთმა იანვარ-ივლისის პერიოდში 2,2 მლრდ დოლარი გამოიმუშავა ― ასეთია ფედერალური საბაჟო სამსახურის მონაცემები. ოკეანის გაღმა 7,46 მლნ ტონა გაიგზავნა, რაც საერთო ექსპორტის 12%-ია. ყველაზე მეტი ნიდერლანდებმა იყიდა ― 12,19 მლნ ტონა, ამერიკელები მეორე ადგილზე არიან, მესამეზე - მალტა ― 4,4 მლნ ტონით.

 ამასთან ნიდერლანდები და მალტა სატრანზიტო ჰაბებია, იქიდან ნავთობროდუქტები სხვა ქვეყნებში იგზავნება. ანუ, აშშ-ში ექსპორტი ფაქტობრივად უფრო მეტიც შეიძლება იყოს, ვინაიდან ფედერალური საბაჟო სამსახური ასეთ  მიწოდებებს არ ითვალისწინებს.

აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის სამმართველოს (EIA) მონაცემებით, რუსული ნავთობის ამერიკული ექსპორტი წლის პირველ ხუთ თვეში 68 მლნ ბარელს, ანუ 9,3 მლნ ტონას შეადგენდა. ეს ფედერალური საბაჟო სამსახურის ექვსი თვის მონაცემებზე მეტია, ვინაიდან EIA აფიქსირებს არა გამგზავნ ქვეყანას, არამედ მწარმოებელს. თანაც ივლისში ამერიკელებმა რუსული მაზუთის შესყიდვებიც გაზარდეს ― ივნისთან შედარებით 16%-ით.

შემცვლელი არ არის

მთელი საქმე ისაა, რომ აშშ-მა თავად წაართვა საკუთარ თავს ვენესუელის მძიმე ნავთობი, ხოლო მთელი რიგი ნავთობგადამამუშავებელი საწარმოების ტექნოლოგია არ იძლევა მხოლოდ პერმის აუზისადა დასავლეთ ტეხასის მსუბუქი ნავთობის გამოყენების საშუალებას. ის აუცილებლად უნდა შეერიოს მძიმე ნავთობს, რომელსაც სამხრეთ ამერიკაში ყიდულობდნენ. მაგრამ ტრამპმა სანქციები დაუწესა ვენესუელის სახელმწიფო კომპანია PVSDA-ს და ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებს ნედლეულის სერიოზული პრობლემები შეექმნა.

უფრო რთულ ვითარებაში აღმოჩნდა მექსიკის ყურისა და აღმოსავლეთ სანაპიროს ქარხნები, მათ შორის, Citgo Petroleum-ი, Valero Energy და Chevron-ი.

ალგტერნატივა შეიძლებოდა საუდის არაბეთის ნავთობი გამხდარიყო, რომელიც ქიმიური შემადგენლობისთ ახლოსაა, მაგრამ საუდიტებმა უარი თქვეს მოპოვენის გაზრდაზე. შედეგად, ეკონომიკამ პოლიტიკა შეავიწროვა და რუსეთისთვის მიმართვა გახდა საჭირო.

„ზვაშინგტონი ყველაფერს აკეთებს იმისთვის, რომ „გაზპრომმა“ პროექტი „ჩრდილოეთის ნაკადი 2“ ვერ დაამთავროს, მაგრამ ეს ხელს არ უშლის თანამშრომლობას, თუ ეკონომიკური ინტერესები ერთმანეთს ემთხვევა“, ― აღნიშნავს ალექსანდრ რაზუვაევი, საინფორმაციო-ანალიტიკური ცენტრი „ალპარის“ ხელმძღვანელი.

„ბოლო გეოპოლიტიკურმა მოვლენებმა მსოფლიოში ნავთობის ბაზარი რუსეთის სასარგებლოდ გადაანაწილა, ვინაიდან აშშ-ში უარი თქვეს ორი სხვა ქვეყნიდან მიწოდებებზე და სანქციები დაუწესეს მათ. ამგვარად, Urals-ი ერთადერთ ხელმისაწვდომ მძიმე სახეობად დარჩა“, ― ადასტურებს ექსპერტი ალექსანდრ დუჟნიკოვი.

გარდა ძშესაფერისი მახასიათებლებისა, რუსული ნედლეული ფასითაც მიმზიდველია. ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, Urals-ის მარკის ნავთობის ფასი იანვარ-ივლისში საშუალოდ 40,34 დოლარს შეადგენდა ბარელზე. და ეს მაშინ, როცა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდში 65,27 დოლარი ღირდა.  

ამასთან ფრახტის ღირებულებაც მნიშვნელოვნად შემცირდა. ხოლო კარანტინის დასრულების შემდეგ საწვავის მოხმარება გაიზარდა ― ადამიანებმა უფრო მეტი მოძრაობა დაიწყეს ავტომობილებითა და თვითმფრინავებით.

კრიზისი დარგში

ნავთობის ფასების ჩამოშლის გამო აშშ-ში საბურღების რაოდენობა მრავალწლიან მინიმუმამდე შემცირდა. ნავთობსადენი Dakota Access-ი ეკოლოგიური კანონმდებლობის დარღვევის გამო დაიკეტა. მოპოვება პიკური 13,1-დან 11,1 მილიონ ბარელამდე დაეცა დღეში. ამასთან ეს შეეხო აშშ-ის უფრო მეტად პროდუქტიულ ფიქალურ აუზებს ― პერმის, იგლ-ფორდის, ბაკენსკის, ნიობრომსკის, ანადირის, აპალაჩისა და ჰეისვილის.

EIA-ს პროგნოზით, რომელიც 11 აგვისტოს გამოქვეყნდა, დარგის წარმოსების საშუალო სიმძლავრე მიმდინარე წელს 11,26 მლნ ბარელს შეადგენს დღეში, ხოლო 2021 წელს ― 11,14 მლნ-ს. EIA-ში ამბობენ, რომ დეკემბრისთვის სწორედ ამერიკელები შეიტანენ ყველაზე დიდ წვლილს ნავთობის მსოფლიო მიწოდებების შემცირებაში.

Haynes & Boone-ს მონაცემებით, იანვრიდან გაკოტრების პროცედურა 36-მა ნავთობისა და გაზის კომპანიამ წამოიწყ, რომელთა საერთო დავალიანება დაახლოებით 25,2 მლრდ დოლარს შეადგენს. მათ შორისაა ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ფიქალური კომპანია Whiting Petroleum-ი, ასევე California Resources-ი, და დარგის პიონერი Chesapeake Enеrgy. ივნისში კიდევ ერთმა მსხილმა მწარმოებელმა Extraction Oil & Gas-მა ვერ შეძლო ვალის პროცენტის გადახდა და სასამართლოს მიმართა გაკოტრების თაობაზე.

Rystad Energy-ის შეფასებებით, წლის ბოლომდე კიდევ დაახლოებით 150 ამერიკული ნავთობ-გაზის კომპანია გამოაცხადებს თავს გაკოტრებულად. ფიქალური მოპოვება შესაძლოა დღე-ღამეში ხუთ მილიონ ბარელზე დაბლა დაეცეს. შედეგად, როგორც ამას ShaleProfile Analytics-ი პროგნოზირებს, დარგი საწარმოო სიმძლავრეების მესამედზს იზარალებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

20
Ту-160

მიმოხილვა: დესანტი კომანდორის კუნძულებზე და Ту-160 ანადირში

15
(განახლებულია 10:41 15.08.2020)
პენტაგონის პროვოკაციები აღმოსავლეთ ევროპაში მოკავშირეთა ზურგს უკან რუსეთს აიძულებს, შეახსენოს აშშ-ს ჩვენს პლანეტაზე მათი პოზიციების სისუსტე.

რუსეთის წყნარი ოკეანის ფლოტის საზღვაო ქვეითმა 12 აგვისტოს ისტორიაში პირველად გადასვა პარაშუტიანი დესანტი კომანდორის კუნძულებზე (ბერინგის ზღვაში), აშშ-ის ტერიტორიიდან სულ რაღაც 350 კმ-ში.

ერთი დღით ადრე Ту-160 სტრატეგიული რაკეტმზიდების ეკიპაჟებმა სარატოვის ოლქის ბაზიდან ანადირის აეროდრომზე გადაინაცვლეს, რომელიც შეერთებული შტატების ტერიტორიიდან 530 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს.

საზღვაო ქვეითის ქვედანაყოფის დესანტი, გეგმური ტაქტიკური წვრთნების ფარგლებში, პარაშუტით კომანდორის კუნძულებზე, უცხო ტერიტორიაზე დაეშვა. ძალების გადასროლის მიზანი - ერთ-ერთ კუნძულზე დისლოცირებული სამხედრო ობიექტის თავდაცვის გაძლიერება და პირობითი მოწინააღმდეგის მზვერავი-დივერსიული ჯგუფების თავდასხმის მოგერიება იყო.

სწავლებაში მონაწილეობა მიიღო 50-ზე მეტმა სამხედრო მოსამსახურემ, საზღვაო ავიაციისა და წყნარი ოკეანის ფლოტის ხომალდების უზრუნველყოფის ეკიპაჟებმა. მოქმედება - საწვრთნელი-საბრძოლო, მაგრამ მაინც სიმბოლური, რომელიც პენტაგონს შეახსენებდა რუსეთის მხრიდან საფრთხის შეკავებისა და მასზე რეაგირების მნიშვნელოვან შესაძლებლობებს.

ამერიკელი „პარტნიორებისთვის“ კიდევ უფრო თვალნათელი სიგნალია რუსული შორი ავიაციის ორი სტრატეგიული ავიამზიდის - Ту-160-ის გადასმა სარატოვის ოლქიდან ანადირში. „თეთრი გედების“ გადაფრენა შესრულდა საფრენი-ტაქტიკური სწავლების ფარგლებში სტრატეგიული ბომბდამშენი-რაკეტმზიდების - Ту-95МС-ის, ზებგერითი ბომბდამშენი-რაკეტმზიდების - Ту-22М3 -ისა და მფრინავი ტანკერის - Ил-78-ის მონაწილეობით.

ოპერატიულ აეროდრომებზე საავიაციო ტექნიკის გადასროლის შემდეგ ეკიპაჟებმა დაამუშავეს საავიაციო გამანადგურებელი საშუალებების საბრძოლო პირობებში გამოყენების ამოცანა. შესაბამისად, რაკეტმზიდების დანიშნულება გარკვეულია: ეს არის რუსეთის სტრატეგიული ბირთვული ძალების კომპონენტი.

რას ნიშნავს კომანდორული „ვაშა!“

წყნარი ოკეანის ფლოტის საზღვაო ქვეითის პარაშუტიანმა დესანტმა ოკეანეში ჩაკარგულ კომანდორის კუნძულებზე (მოსახლეობა 700 კაცი) კიდევ ერთხელ აჩვენა რუსული ჯარის სრული საბრძოლო მზადყოფნა და უნარი, ეფექტურად იმოქმედოს დისლოკაციის ადგილიდან ათასობით კილომეტრის მოშორებით და ოპერატიულად გააკონტროლოს სამხედრო ობიექტები დედამიწის ნებისმიერ წერტილში.

რუსი სამხედრო დესანტი 2020 წლის 26 აპრილს მსოფლიო ისტორიაში პირველად დაეშვა 10 ათასი მეტრის სიმაღლიდან და წარმატებით შეასრულა ამოცანა ფრანც-იოსების მიწის არქიპელაგზე.

ყველაზე რთულ პირობებში სპეციალური დანიშნულების უახლესი საპარაშუტე სისტემები - „არბალეტი-2“ სამხედრო მოსამსახურეებს ეხმარება უსაფრთხოდ დაეშვან მიწაზე 400-4000 მეტრის სიმაღლიდან შეიარაღებითა და 50 კგ-იანი კონტეინერებით. პარაშუტ „შტურმით“ შესაძლებელია 80 მეტრის სიმაღლიდან დაშვება. და მხოლოდ რუსული ჯავშანტექნიკის გადასმაა შესაძლებელი ეკიპაჟთან ერთად 1500 მეტრის სიმაღლიდან. თუმცა ნებისმიერი პარაშუტი - მხოლოდ ინსტრუმენტია ბრძოლის ველზე სამხედროებისა და შეიარაღების გადასაყვანად.  

საჰაერო დესანტი გამიზნულია მოწინააღმდეგის ზურგში ოპერატიულ-ტაქტიკური საბრძოლო ამოცანების შესასრულებლად ლოკალურ კონფლიქტებსა და მსხვილმასშტაბიან ომებში. დესანტის გადასმას ხელი შეიძლება შეუშალოს მხოლოდ მოწინააღმდეგის ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ეფექტურმა სისტემამ, თუმცა საავიაციო ძალებით მტერზე წინასწარი თავდასხმა ამ პრობლემასაც აგვარებს.

რეალურ საბრძოლო ოპერაციაში ვინმემ უნდა გაუთავისუფლოს გზა დესანტს, გაანადგუროს მოწინააღმდეგის საზენიტო დანადგარები, Lance-ის ტიპის ტაქტიკური სარაკეტო კომპლექსები, არტილერია და ჯავშანტექნიკა. შესაძლოა, სტრატეგიული Ту-160, Ту-95МС და ზებგერითი ბომბდამშენი-რაკეტმზიდები Ту-22М3 შემთხვევით არ ჩაფრენილან წყნარი ოკეანის სანაპიროზე - მათ დაამუშავეს ამოცანა კომანდორის კუნძულებზე დესანტის გადასხმამდე ერთი დღით ადრე. აქ აუცილებლად უნდა ითქვას: რუსეთი არავის ემუქრება ომით, მაგრამ არც თავის შესაძლებლობებს მალავს.

ანადირის ცივი გაფრთხილება

11 აგვისტოს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე გადასმულ რუსეთის შორი ავიაციის დამრტყმელ დაჯგუფებას შეუძლია მოწინააღმდეგის ობიექტების მიზანში ამოღება 5500 კმ-ის მანძილზე ისე, რომ არ გასცდეს რუსეთის საჰაერო სივრცეს. ჰიპოთეტურად ანადირის აეროდრომიდან მაღალსამიზნიან და მცირესამიზნიან რაკეტებს შეუძლიათ მიაღწიონ აშშ-ის მონტანას და ჩრდილოეთ დაკოტას შტატებს, სადაც მდებარეობს ბირთვული კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტების - Minuteman III-ის შახტები. საერთაშორისო საჰაერო სივრციდან წყნარი ოკეანის თავზე ახალი შესაძლებლობები იხსნება.

სტრატეგიულ Ту-160М-ს შეუძლია, მაგალითად, სირიაში შემოწმებული Х-101 რაკეტების გამოყენება, რომლებიც გამიზნულია დაშორებულ გეოგრაფიულ რაიონებში მოწინააღმდეგის სახმელეთო და საზღვაო ობიექტების გასანადგურებლად. მას 12-მდე ფრთიანი რაკეტის ზიდვა შეუძლია. Х-101 კონვენციურ მოდიფიკაციას აქვს საბრძოლო ნაწილი, 400 კილოგრამამდე სიმძლავრით ტროტილის ეკვივალენტში.

შორ მრავალრეჟიმიან ზებგერით რაკეტმზიდ-ბომბდამშენს Ту-22М3-ს უჭირავს ნიშა სტრატეგიულ და ოპერატიულ-ტაქტიკურ ავიაციას შორის, ეფექტურად ანადგურებს სახმელეთო და საზღვაო სამიზნეებს ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვისა და რადიოელექტრონული ბრძოლის თანამედროვე საშუალებებთან დაპირისპირების პირობებშიც.

მაქსიმალური სიჩქარეა 2300 კმ/სთ, საბრძოლო დატვირთვა - 24 ტონა. გამიზნულია გამშვებ პუნქტში Х-101 ან Х-102 ფრთიანი რაკეტების მისატანად. შეუძლია Х-32-ისა და ჰიპერბრეგითი X-47М2 რაკეტების - „კინჟალის“ (დაშნა) ზიდვა. ბომბდამშენ Ту-22М3М-ს შეუძლია ასევე მოწინააღმდეგის საავიაციო დამრტყმელი ჯგუფის განადგურება ისე, რომ არ გასცდეს თავისი ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის მოქმედების 700 კმ-იან ზონას. ზებგერითი გემსაწინააღმდეგო რაკეტა Х-32, 1000 კმ სიშორით, დაფრინავს 5 მახის სიჩქარით 40 კმ-მდე სიმაღლეზე და მოწინააღმდეგეს დარტყმას სტრატოსფეროდან აყენებს.

სტრატეგიულ ბომბდამშენ-რაკეტმზიდ Ту‑95МС-ს ზედმეტი ქება არ სჭირდება და გამიზნულია ფრთიანი რაკეტებით მოწინააღმდეგის ზურგში მნიშვნელოვანი ობიექტების გასანადგურებლად (5500 კმ-ის მანძილიდან) - დღისით და ღამით, ნებისმიერ ამინდში. აღსანიშნავია, რომ ზემოხსენებული თვითმფრინავები მოდერნიზებულია, აღჭურვილია უახლესი შეიარაღებით და სახიფათო ძალას წარმოადგენს.

რუსეთის შეიარაღებული ძალების შორ ავიაციას საბრძოლო შემადგენლობაში აქვს დაახლოებით 70 სტრატეგიული ბომბდამშენი Ту-160 და Ту-95, 40-ზე მეტი შორი მანძილის ბომბდამშენი Ту-22М3. სამხედრო-კოსმოსური ძალების მთავარი დამრტყმელი ძალა და სტრატეგიული ბირთვული ძალების კომპონენტი, რუსეთის სამხედრო ძალების მთავარსარდლის იარაღი - შორი ავიაცია - გამიზნულია ოპერატიულ-სტრატეგიული ამოცანების გადასაჭრელად და უმიზნოდ არასდროს დაფრინავს.

პენტაგონი და ნატო სულ უფრო გაიტაცა რუსეთის უაზრო „შეკავებამ“ აღმოსავლეთ ევროპაში, იგულისხმება ამერიკული ჯარების დისლოკაციის ადგილის შეცვლა გერმანიიდან პოლონეთსა და რუმინეთში, სერიული მანევრები, საბრძოლო და მზვერავი ავიაციის პროვოკაციული ფრენები ბალტიისა და შავი ზღვის თავზე, რუსეთის საზღვრების მახლობლად.

პენტაგონი ისწრაფვის მცირე სიმძლავრის ბირთვული იარაღის „ჰუმანური“ პოტენციალის გაზრდისკენ. თუ რუსეთის „შეკავება“ ვერ მოხერხდება, იძულებული გახდება შეტევაზე გადავიდეს, ეს გეზი 2015 წლიდანაა ცნობილი.

თანამედროვე რეალობა ისეთია, რომ რუსეთი ვერ იქნება იზოლირებული ეკონომიკურად და დამარცხებული სამხედრო მეთოდებით, ზეწოლის მრავალწლიანი მცდელობა ფუჭი აღმოჩნდა. ამას ამერიკული ჟურნალი The American Conservative-ც კი აღიარებს: „არსებობს საზღვრები, რომლებიც რუსეთმა თავის უშუალო სიახლოვეს გაავლო და აშშ არ უნდა ეცადოს მათ გადაკვეთას. ჩვენ ბოლო 12 წელიწადში დავინახეთ, რამდენად საშინელი შეიძლება იყოს ქვეყნების მდგომარეობა, რომლებიც ჩათრეული აღმოჩნდებიან აშშ-სა და რუსეთს შორის ბაწრის გადაწევის თავისებურ შეჯიბრში. ჩვენმა მთავრობამ უკრაინისა და საქართველოს მაგალითზე გაიგო, რომ აშშ სინამდვილეში არ არის მზად და არ სურს ამ ქვეყნების დაცვა“.

რჩება იმედი, რომ პენტაგონშიც ანალოგიურ დასკვნებს გამოიტანენ - არა უხეში პროვოკაციების მეთოდით ბალტიისა და შავი ზღვების, ბერინგისა და ჩუკოტკის ზღვების თავზე, რასაც აშშ-ისთვის მიუღებელი დანაკარგი შეიძლება მოჰყვეს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის პოზიციას!

15
ექიმები

მესტია, კონტაქტები და მძღოლი: მონაცემები კორონავირუსის ახალი შემთხვევების შესახებ

0
ბოლო 24 საათში გამოვლენილი კორონავირუსის ახალი შემთხვევებიდან ცხრავ პაციენტს ეპიდაფეთქების ზონაში მოგზაურობის ისტორია აქვს

თბილისი, 15 აგვისტო  — Sputnik.  ბოლო დღე–ღამეში გამოვლენილი 15 შემთხვევიდან, ცხრა მესტიას უკავშირდება, განაცხადა თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორმა მარინა ეზუგბაიამ ჟურნალისტებთან. 

 „15 ახალი შემთხვევიდან ცხრა ეპიდემიოლოგიური აფეთქების ზონას უკავშირდება, ოთხი დადასტურებული შემთხვევების კონტაქტებია, ერთი კი სატვირთოს მძღოლია. კიდევ ერთი პაციენტის შემთხვევაში კი მიმდინარეობს ეპიდკვლევა კონტაქტებისა და წყაროს დადგენის მიზნით“, – განაცხადა ეზუგბაიამ.

ამ კვირაში ეპიდაფეთქება მესტიაში დაფიქსირდა, რაიონის სოფლების ნაწილში კარანტინია გამოცხადებული.

216 პაციენტიდან, რომლებიც საქართველოში „კოვიდ–ცენტრებში“ მკურნალობენ, ექვსის ჯანმრთელობის მდგომარეობა კრიტიკულია, მძიმე პაციენტების რაოდენობა კი 19–ს შეადგენს.

ამ დროისთვის კორონავირუსისგან გამოჯანმრთელებულთა რაოდენობამ 1088–ს მიაღწია, გარდაიცვალა 17. ქვეყანაში კორონავირუსის პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა.

0
თემები:
COVID-19 საქართველოში