ნავთობის მოპოვება

ნავთობის ფასების ომი: ექსპერტების მოსაზრება, ვინ გამოვა გამარჯვებული

69
(განახლებულია 16:55 11.03.2020)
მსოფლიო იაფი ნავთობის ეპოქაში ბრუნდება. უმსხვილესი მწარმოებლები მოპოვებების გაზრდას აპირებენ, რაც  კოტირებების ხანგრძლივ დაცემას გამოიწვევს.

მაქსიმ რუბჩენკო 

ახლა ექსპერტები ცდილობენ დაადგინონ, ვინ უფრო მეტად რისკავს:ვისთვის შეიძლება ყველაფერი ეკონომიკური კატასტროფით დასრულდეს და ვინ გამოვა გამარჯვებული ფასების ომიდან, გაზრდის თავის წილს საერთაშორისო ბაზარზე და გახდება ყველაზე გავლენიანი მოთამაშე.

ბოლო დღეებში შავი ოქროს მსოფლიო ბაზარმა უძლიერესი შოკი გადაიტანა მას შემდეგ, რაც 1991 წელს აშშ ერაყში შეიჭრა. თავიდან რუსეთის უარზე, ხელი მოეწერა OPEC–ის შეთანხმებაზე მოპოვებების შემცირების თაობაზე, საუდის არაბეთმა პასუხად განაცხადა, რომ თავის ნავთობზე 6–10 დოლარით დასწევდა ფასს. სამშაბათს კი ერ–რიადმა მსოფლიოს აუწყა, რომ თებერვალთან შედარებით, მოპოვებების მოცულობის 26%-ით გაზრდას აპირებდა.

„საუდის არაბეთის სახელმწიფო ნავთობისა და გაზის კომპანია აპრილში კლიენტებისთვის ნედლი ნავთობის მიწოდებას, როგორც სამეფოს შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ,  დღეღამეში 300 ათასი ბარელით გაზრდის, რაც 12 მლნ ბარელს შეადგენს დღეში“, — განაცხადა Saudi Aramco–ს აღმასრულებელმა დირექტორმა ალ–ამინ ან–ნასერმა. 

ამის შედეგად ბაზარზე გაჩნდა უზარმაზარი დისბალანსის საფრთხე შეთავაზებასა და მოთხოვნას შორის. აღსანიშნავია, რომ იმ დროს, როდესაც ერ–რიადი ყველაფერში მოსკოვს ადანაშაულებს, დასავლელი ექსპერტები კრიზისში მთავარ დამნაშვედ სწორედ საუდიტებს მიიჩნევენ.

„საუდის არაბეთის მიდგომა რუსეთთან შესაძლო გარიგებისადმი დავიდა ულტმატუმამდე, მხარი დაეჭირათ მოპოვების კიდევ 1,5 მლნ ბარელით შემცირებისთვის დღეში. სწორედ ამან გააბრაზა მოსკოვი, რომელიც თავს ერ–რიადის უმცროს პარტნიორად არ მიიჩნევს“, — განმარტავს ბრიტანული Financial Times–ი. 

საუდიტების გადაწყვეტილებას, გაზარდონ მოპოვება და ივაჭრონ დიდი ფასდაკლებით, დამკვირვებლები ერთმნიშვნელოვნად აფასებენ „რუსეთის დასჯის“ მცდელობად.

„მანამდე საუდის არაბეთი იმედოვნებდა, რომ ნავთობის ბაზარზე პოზიციებს შეინარჩუნებდა მსხვილ მოთამაშეებს შორის თანამშრომლობის წახალისებით. ახლა კი საუდიტების ვარაუდით, ყველაზე გონივრული ამის საპირისპირო ქმედებაა: გამარჯვების იმედით ჩაერთოს თამაშში „ვინ დაშინდება პირველი“ მოსკოვთან და აშშ–ის დამოუკიდებელ ნავთობინდუსტრიასთან“, — აღნიშნავს სააგენტო Bloomberg–ის მიმომხილველი დევიდ ფიკლინგი.

დასავლელი ექსპერტები რუსეთის რეაქციას სრულიად  ბუნებრივად მიიჩნევენ.

„რუსებმა თქვეს, რომ სურთ დაინახონ კორონავირუსის ბაზარზე გავლენის სრული სურათი მანამ, სანამ რაიმე ზომებს მიიღებენ“, — აღნიშნავს Financial Times–ი. — „თუმცა მოსკოვი უარზე არაა, გამოსცადოს ამერიკული ფიქალური ინდუსტრიის სიმტკიცე. შეერთებული შტატების მიერ დაწესებულმა სანქციებმა რუსული ენერგეტიკული კომპანიების წინააღმდეგ, თებერვალში „როსნეფტის“ სავაჭრო ქვედანაყოფის შეზღუდვების ჩათვლით, და ასევე „ჩრდილოეთის ნაკადი 2–ის“ მშენებლობის დასრულებისთვის ხელის შეშლის მცდელობით, განარისხა კრემლი“. 

ანალიტიკური პორტალის, Zerohedge–ს დამფუძნებელი ტაილერ დარდენი აღნიშნავს, რომ OPEC–ი უკვე მრავალი წელია კრიზისშია და საბოლოო დაშლას კარტელი აქამდე მხოლოდ იმიტომ გადაურჩა, რომ რუსეთის მზად იყო, „გაეწია სამსახური საკუთარი გეოსტრატეგიული მიზნების მიღწევის სანაცვლოდ“. მაგრამ მოსკოვი მზად არ არის, მუდმივად მხსნელად მოევლინოს ექსპორტიორთა ალიანსს.

„კორონავირუსის პანდემიის პანიკის ფონზე, OPEC–მა მოპოვებების უპრეცედენტო შემცირება მოითხოვა“, — განაგრძობს ანალიტიკოსი. — „მაგრამ რუსეთმა, ბოლოს და ბოლოს, უარი თქვა“.  

დარდენის აზრით, მოსკოვმა იდეალური მომენტი შეარჩია ძალის დემონსტრირებისთვის. 

„დასავლეთი შეუბრალებლად ესხმის თავს რუსეთს იმ დანაშაულისთვის, რომ ის რუსეთია და კრემლმაც ბოლოს და ბოლოს, საპასუხო დარტყმა მიაყენა აშშ–ის არაკეთილსინდისიერი ქცევისთვის ირანში, ერაყში, სირიაში, უკრაინაში, იემენში, ვენესუელაში, ავღანეთში. ახლა  პუტინი ვაშინგტონისა და OPEC–ის ქვეყნებისგანგან მაქსიმალურ დათმობებს მიაღწევს, რომლებიც მხარს უჭერენ აშშ–ის საომარ პოლიტიკას რუსეთის მოკავშირეების — ჩინეთის, ირანისა და სირიის მიმართ“. 

„ნავთობის ბაზარზე დაწყებული ფასების ომი — ეს არის ომი გამოფიტვაზე, რომელშიც იმარჯვებს არა ის, ვინც უფრო ძლიერია, არამედ ის, ვისაც უფრო დიდხანს შეუძლია გაძლება“, — ვარაუდობს დევიდ ფიკლინგი. 

ამ თვალსაზრისით ანალიტიკოსები საუდის არაბეთის პოზიციებს საკმაოდ სუსტად აფასებენ. მიიჩნევა, რომ საუდიტებს ნავთობის მოპოვება რეკორდულად მცირე დანახარჯებით შეუძლიათ — დაახლოებით 3 დოლარი ერთ ბარელზე. თუმცა ქვეყნის ბიუჯეტი, რომელიც შავი ოქროს გაყიდვიდან მიღებულ შემოსავლებს ეფუძნება, ბარელზე 85 დოლარი კოტირებებზეა გათვლილი. ანუ, ნავთობის დარგი რენტაბელობას შეინარჩუნებს, მაგრამ ქვეყანა ძალიან მალე გაკოტრდება. 

„შეხედეთ ბიუჯეტს და მიხვდებით, რომ საუდიტები ბევრად მეტად არიან დამოკიდებულები ნავთობის ფასებზე, ვიდრე რუსეთი ან აშშ. და მათ არ შეუძლიათ უთხრან მოსახლეობას, რომ მოხმარების შემცირება  მოუწევთ  —  ბუნტი დაიწყება“, — განმარტავს დარდენი.

Saudi Aramco–ს შაბათის განცხადების კომენტირებისას ფასების შემცირების თაობაზე, საუდის არაბეთის ხელისუფლების წარმომადგენელმა განუმარტა გაზეთ The Wall Street Journal–ს, რომ ეს „აგრესიული კამპანიის ელემენტია ბაზრის რუსეთის სეგმენტის მისატაცებლად“. მაგრამ ჯერჯერობით ერ–რიადის ნაბიჯებისგან ყველაზე მეტად ამერიკელი მეფიქალეები დაზარალდნენ. 

Chesapeake Energy–ს აქციები დაეცა 27,5%-ით, EOG–ის — 35%-ით, Continental Resources–ის — 40%-ით, Diamondback Energy–ს — 44,6%-ით, Marathon Oil–ის — 47%-ით, ხოლო Apache და წვრილი მოთამაშეები 50%–ზე მეტით დაეცნენ.

„აშშ–ს ფიქალური სექტორი თითქმის მოკლულია. ბაზარზე სისხლის ა ბანოა. კაპიტალიდან მილიარდობით დოლარებია გადარეც ხილი“, — ასკვნის Bloomberg–ის კორესპონდენტი ჟავიე ბლასი.

„ფასების მკვეთრი ვარდნა ამერიკული ფიქალური ინ დუსტრიისთვის რთულ მომენტში მოხდა, — აღნიშნავს Financial Times–ი. — მიუხედავად იმისა, რომ  ბოლო ათწლეულში მოპოვებების მოცულობა გაიზარდა, დარგი აქამდე ძირითადად სესხებით არსებობს . ეს მას ძალიან მოწყვლადს ხდის“. 

ჩამოშლას ვერ გაექცნენ ისეთი ტრადიციული კომპანიები, როგორებიცაა Exxon Mobile — გაუფასურდა 12,2%-ით, Chevron–ი — 15,3%-ით, Occidental Petroleum–ი — 44%-ით. ხოლო ბრიტანული British Petroleum–ის აქციები ერთ დღეში 20%-ით გაუფასურდა და ათი წლის წინანდელი რეკორ დი მოხსნა, როცა მექსიკის ყურეში ნავთობის პლატფორმა აფეთქდა.

შედარებისთვის: რუსეთის მწარმოებელთა აქციები სამშაბათს 12–14%-ით დაეცა. დასავლელი ექსპერტების აზრით, სწორედ რუსეთია დღეს ყველაზე უკეთ მზად ნავთობზე დაბალი ფასებისთვის.

„რუსულ კომპანიებს მოპოვებაზე ძალიან მცირე დანახარჯები აქვთ, — წერს ტაილერ დარდენი. — გადასახადების გადახდის მერეც კი ფასი დაახლოებით 20 დოლარია ერთ ბარელზე.  კონტრაქტების დიდ ნაწილს რუსები ახლა არა დოლარში, არამედ რუბლებში, იუანებსა და ევროში  აფორმებენ, რაც სავალუტო რისკებს ამცირებს. და ეს უპირატესობა კიდევ ბევრი წელი შენარჩუნდება“.

მართლაც, რუსეთის ფინანსთა სამინისტროს შეფასებით, ეროვნული კეთილდღეობის ფონდის ლიკვიდური სახსრები საკმარისია, რათა  ბიუჯეტის ის დანაკარგები დაფაროს, რომლებიც მას ნავთობზე კოტირებების 25–30 დოლარით დაწევა გამოიწვევს 6–10 წლის განმავლობაში. მასალები ამის შესახებ უწყების ვებგვერდზეა გამოქვეყნებული 9 მარტს. 

„ომში ჩართული ქვეყნები ხშირად იმედოვნებენ, რომ რამდენიმე თვეში გაიმარჯვებენ, მაგრამ დროთა განმავლობაში აღმოაჩენენ ხოლნე, რომ მოწინააღმდეგე სინამდვილეში იმაზე უფრო ძლიერია, ვიდრე ეგონათ, — წერს ფიკლინგი. — თუ OPEC+ ამჟამინდელი კრიზისი გრძელვადიან კონფლიქტში გადაიზრდება, მოსკოვი ნამდვილად არ ჩამოშრდება დისტანციას პირველი“.

„ბაზრები რამდენიმე დღეში დამშვიდდება. პანიკა ჩაცხრება და ნავთობის კრიზისი დავიწყებას მიეცემა. მაგრამ ის მალე დაბრუნდება და თანაც, უფრო საშიში ფორმით. და როდესაც ეს მოხდება, ეჭვი მაქვს, რომ უკვე არა საუდის არაბეთი ან თურქები მიირბენენ რუსეთთან დახმარების სათხოვნელად , არამედ აშშ და ევროპა“, — ამბობს ტაილერ დარდენი.

P.S. რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს მასალაში გამოთქმულ მოსაზრებებს! 

 

69
ვალუტის კურსი

რა უჯდება ეროვნულ ბანკს ეროვნული ვალუტის სტაბილურობა

200
(განახლებულია 20:13 13.07.2020)
კორონავირუსის პანდემიამ ეკონომიკის იმ სფეროებს, საიდანაც ქვეყანაში უცხოური ვალუტის შემოდინება ხდება, სერიოზული დარტყმა მიაყენა.

ტურიზმის გაჩერებამ, უცხოეთიდან ფულადი გზავნილებისა და პირდაპირი უცხოური ინვესტიცების კლებამ ისედაც გაუფასურებული ლარი კიდევ უფრო მეტად გაუფასურების საფრთხის წინაშე დააყენა.

ლარის კურსმა ვარდნა 9 მარტიდან დაიწყო, როდესაც კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებულ გაურკვევლობას მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობის ფასების მკვეთრი ვარდნა დაემატა. 25 მარტისთვის ლარი უკვე 24%-ით იყო გაუფასურებული და 3,45 ნიშნულამდე იყო მისული.

სავალუტო ბაზრის სტაბილიზების მიზნით ეროვნულმა ბანკმა მარტიდან მოყოლებული სამ თვეში რვა აუქციონი გამართა, რომლებზეც ჯამში 230 მილიონი დოლარი გაყიდა.

მიმდინარე წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, ეროვნული ბანკის სავალუტო რეზერვი უკვე 3 616 მილიონი აშშ დოლარია.

ეკონომისტი ნიკა შენგელია მიიჩნევს, რომ წლის ბოლომდე ეროვნულ ბანკს ლარის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად საკუთარი რეზერვების დახარჯვა კიდევ ბევრჯერ მოუწევს.

„ეროვნულს ბანკს აქვს საკმარისი სავალუტო რეზერვი, რათა ლარის კურსის სტაბილურობა 3-იან ნიშნულთან ახლოს შეინარჩუნოს, ვფიქრობთ, რომ წლის ბოლომდე ეროვნული ვალუტის კურსის მითითებულ ნიშნულთან სიახლოვეს შენარჩუნება ეროვნულ ბანკს დამატებით 250-300 მილიონი დოლარი დაუჯდება“, – აღნიშნა ნიკა შენგელიამ „Sputnik–საქართველოსთან“ საუბრისას.

საქართველოში მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმი მოქმედებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის მთლიანად განისაზღვრება სავალუტო ბაზრის მიერ, რომელიც შედგება კომერციული ბანკებისგან, საინვესტიციო ფონდებისგან და იმ კორპორაციებისა თუ ინდივიდებისგან, რომელთა ინტერესში უცხოური ვალუტის ყიდვა–გაყიდვა შედის.

თუმცა ქვეყანაში, სადაც იმპორტს დიდი წილი უჭირავს, არასტაბილური და გაუფასუფრებული ეროვნული ვალუტა საფრთხეს ფასების სტაბილურობასაც უქმნის, რაც, თავის მხრივ, უკვე ეროვნული ბანკის რეგულირების სფეროა.

სავალუტო აუქციონების გარდა ეროვნული ბანკი რყევების შესამცირებლად ყოველდღიურ ინტერვენციებს იყენებს. კერძოდ, როდესაც დღის განმავლობაში გაცვლითი კურსის რყევები აჭარბებს წინასწარ განსაზღვრულ ნიშნულს, ეროვნული ბანკი უცხოური ვალუტით ვაჭრობაში გარკვეული თანხით ერთვება.

13 ივლისის მდგომარეობით, საქართველოს ეროვნული ვალუტა აშშ დოლარის მიმართ 3,0624 GEL/$1 ნიშნულზეა.

ნიკა შენგელიას აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული ბანკი ბაზარზე სავალუტო ინტერვენციებს ისევ გააგრძელებს, ლარის კურსის მერყეობა თვალშისაცემი სექტემბრის მეორე ნახევრიდან გახდება და ამის მიზეზი იმპორტის ზრდა იქნება.

„რაც შეეხება ინფლაციას, რომელიც თარგეთირებულთან შედარებით 3,1%-ით მეტია, ვფიქრობთ, ივლისი-აგვისტოს თვეში ამ მაჩვენებლის მნიშვნელოვანი ცვლილება მოსალოდნელი არ არის“, – აღნიშნა ნიკა შენგელიამ.

„საქსტატის“ ცნობით, წლიური ინფლაცია (2020 წლის ივნისი 2019 წლის ივნისთან შედარებით) კვლავ მაღალ დონეზე რჩება – 6,1%.

ეკონომისტი ვეფხია გიორგაძე კი თვლის, რომ ეროვნული ბანკი რეზერვების გაყიდვით ლარის კურსის სტაბილურობას დიდხანს ვერ უზრუნველყოფს. 

„ეროვნული ბანკი თუ არ შეამცირებს რეალურად ფულის მასას ეკონომიკაში და მის რაოდენობას ეკონომიკის ადეკვატურს არ გახდის, მაშინ მას მოუწევს ქარის წისქვილებთან ბრძოლა, ლარის კურსიც მეტად გაუფასურდება, ვერც ინფლაციას გაართმევს თავს და ეს რეზერვიც შემოელევა გზადაგზა“, – აღნიშნა ვეფხია გიორგაძემ „Sputnik–საქართველოსთან“ საუბრისას.

როგორც ვეფხია გიორგაძემ განმარტა, ეროვნულ ბანკს ეკონომიკაში ფულის მასის შემცირება რეზერვების გამოყენების გარეშეც შეუძლია რეფინანსირების სესხების შემცირების ხარჯზე.

„რეფინანსირების სესხი ის ინსტრუმენტია, რომლითაც ეროვნული ბანკი ახდენს კომერციული ბანკებისთვის მოკლევადიანი ლიკვიდობის მიწოდებას, აქ დავამატებდი, რომ ეროვნული ბანკი ვერ აკონტროლებს რეალურად – აქვს თუ არა მოკლევადიანი ლიკვიდობის პრობლემა კომერციულ ბანკს, ის ენდობა კომერციული ბანკებისგან შემოსულ მოთხოვნას, რის შემდეგაც ფული უკვე ეკონომიკაში ხვდება“, – აღნიშნა ვეფხია გიორგაძემ.

ვეფხია გიორგაძის თქმით, დღეს საქართველოს სავალუტო რეზერვების მოცულობა ისედაც ნაკლებია საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ განსაზღვრულ მინიმალურ მაჩვენებელზე. რეზერვები კი ქვეყნის მხრიდან საგარეო ვალდებულებების შესრულების – უცხოური ვალუტით გადახდების შეუფერხებლად განხორციელების ერთგვარი გარანტია და ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია, რომელსაც საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციები ქვეყნისთვის სესხების გაცემისას ითვალისწინებენ.

ნატა პატარაია

 

200
ავტოგასამართი სადგური

უხარისხო ბენზინისთვის ციხე საქართველოში საწვავის ხარისხის კონტროლი მკაცრდება

89
(განახლებულია 18:44 13.07.2020)
საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, საქართველოში უხარისხო საწვავის შემოტანა და გაყიდვა შეიძლება არა მხოლოდ ჯარიმით, არამედ სამ წლამდე თავისუფლების აღკვეთითაც დაისაჯოს.

თბილისი, 13 ივლისი – Sputnik. საქართველოს ხელისუფლება საწვავის ხარისხის კონტროლს ამკაცრებს – შესაბამის საკანონმდებლო ცვლილებებს დაჩქარებული რეჟიმით ორშაბათს რიგგარეშე სესიაზე განიხილავენ.

გარემოს დაცვის საპარლამენტო კომიტეტის ინიციატივით სანქციები გამკაცრდება უხარისხო ბენზინის ან დიზელის საწვავის საქართველოში იმპორტზე, წარმოებასა და რეალიზაციაზე.

ცვლილებების პაკეტი ითვალისწინებს არა მხოლოდ ჯარიმების გაზრდას, არამედ სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის დაწესებასაც.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსს ემატება ახალი მუხლი: „საქართველოს ტერიტორიაზე ისეთი საავტომობილო ბენზინის ან/და დიზელის საწვავის იმპორტი, წარმოება ან/და მიწოდება, რომლის ხარისხიც ვერ აკმაყოფილებს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ საავტომობილო ბენზინის ხარისხობრივ ნორმებს ან/და დიზელის საწვავის შემადგენლობის ნორმებს“.

რისთვისაა საჭირო სანქციები?

საყოველთაოდ აღიარებული ფაქტია, რომ ატმოსფეროს დაბინძურების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზს ავტომობილების გამონაბოლქვი და საწვავის ხარისხის მაჩვენებელი წარმოადგენს – ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პარამეტრი ეკოლოგიური სიტუაციის შეფასებისას, განუცხადა საქართველოს ნავთობპროდუქტების იმპორტიორთა კავშირის თავმჯდომარემ ვანო მთვრალაშვილმა „Sputnik-საქართველოს“.

მისი სიტყვებით, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ წელს ავტოგასამართ სადგურებზე აიღო საწვავის სინჯები და ყოველი მესამე არ შეესაბამებოდა ხარისხის სტანდარტებს.

„ეს იმის მაჩვენებელია, რომ ავტოგასამართი სადგურების ზოგიერთი ოპერატორი სისტემატურად ყიდის უხარისხო პროდუქტს“, – აღნიშნა მთვრალაშვილმა.

მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობი გაიაფდა, რა ღირს საწვავი  საქართველოში>>

საქართველოში ამჟამად ხუთი მსხვილი კომპანია ოპერირებს, რომელთაც მთელ ქვეყანაში დაახლოებით 600 ავტოგასამართი სადგური ეკუთვნით. გარდა ამისა, ფუნქციონირებს ათობით წვრილი და საშუალო არაბრენდირებული კომპანია, რომელთაც ჯამში ასევე დაახლოებით 600 ავტოგასამართი სადგური ეკუთვნით.

„განსაკუთრებულ შეშფოთებას იწვევს ის, რომ დიზელის საწვავის სინჯებში გოგირდის შემცველობა მნიშვნელოვნად აღემატება ხარისხის ნორმას, რომელიც საქართველოს მთავრობის დადგენილებითაა გათვალისწინებული. რაც შეეხება ბენზინს, მასში ოქტანობის რიცხვი კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მაჩვენებელზე ნაკლებია“, – აღნიშნა მთვრალაშვილმა.

ამასთან მან დასძინა, რომ უხარისხო საწვავი შეიძლება იყოს როგორც შემოტანილი, ისე ადგილობრივი.

„ეს ყველაფერი ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების და, აქედან გამომდინარე, ჩვენი ჯანმრთელობის, ჩვენი შვილების ჯანმრთელობის გაუარესების მიზეზია. აუცილებელია იმპორტირებული თუ ადგილობრივი წარმოების ნავთობპროდუქტების ხარისხი მუდმივად კონტროლდებოდეს შესაბამისი ორგანოების მიერ, რაც ერთმნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს საქართველოში ეკოლოგიური ვითარების გაუმჯობესებას“, – განაცხადა მთვრალაშვილმა.

სახელმწიფოს პასუხი ადეკვატური იქნება

სახელმწიფოს პასუხი ყოველ დარღვევაზე ადეკვატური და პრინციპული უნდა იყოს, განაცხადა გარემოს დაცვის საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარემ ნინო წილოსანმა.

„ბოლო წლების სტატისტიკა შეშფოთებას იწვევს, ვინაიდან შემოწმების შედეგად არაერთხელ დაფიქსირდა საწვავში გოგირდის მაღალი შემცველობა, ხოლო ოქტანობის რიცხვი არ შეესაბამებოდა დადგენილ ნორმებს. ზოგიერთ შემთხვევაში საწვავში გოგირდის დონე 10-ჯერ აღემატებოდა დასაშვებ ზღვარს. ეს ყველაფერი ხდება იმის პარალელურად, რომ სახელმწიფო, ადამიანის ჯანმრთელობისთვის საუკეთესო მიზნებიდან გამომდინარე, მაქსიმალურად უახლოვდება საწვავის ხარისხით ევროპულ სტანდარტს. ამიტომ სახელმწიფოს პასუხი ყოველ დარღვევაზე უნდა იყოს ადეკვატური და პრინციპული“, – განუცხადა წილოსანმა ჟურნალისტებს.

საპარლამენტო კომიტეტმა წარმოადგინა სტატისტიკა, რომელმაც უბიძგა დეპუტატებს საკანონმდებლო შესწორებების მომზადებისკენ: 2019 წლის ივნისში 88 ობიექტზე აღებული 120 სინჯის შემოწმებისას გამოვლინდა 33 დარღვევა; 2019 წლის დეკემბერში 100 ობიექტზე აღებული 150 ნიმუშის შემოწმების შედეგად გამოვლინდა 31 დარღვევა; 2020 წლის აპრილში 23 ობიექტიდან აღებული სინჯების შემოწმებისას კი გამოვლინდა 14 დარღვევა დიზელის საწვავის შემთხვევაში და 18 დარღვევა ბენზინის შემთხვევაში.

ჯარიმები იზრდება

ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ახალი შესწორებები ითვალისწინებს 30 ათასი ლარის ოდენობით ჯარიმას საქართველოში ისეთი საავტომობილო ბენზინის ან დიზელის საწვავის იმპორტზე, რომლის ხარისხიც არ შეესაბამება მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ ნორმებს.

ამას გარდა დამრღვევი იმპორტიორი იხდის უხარისხო საწვავის ფაქტობრივი რაოდენობის (ლიტრებში) თვითღირებულებაზე 15-ჯერ მეტ ჯარიმასაც.

რაც შეეხება უხარისხო საწვავის გამყიდველს, საქართველოს ტერიტორიაზე უხარისხო საავტომობილო ბენზინის ან დიზელის საწვავის გაყიდვის გამო დამრღვევები დაჯარიმდებიან 20 ათასი ლარით. ამასთან ერთად დამრღვევი გადაიხდის ავტოგასამართ სადგურში/საცავში საწვავის ფაქტობრივი რაოდენობის ფასის ათმაგი ოდენობის ჯარიმას.

ცვლილებების შესაბამისად, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსს კი ემატება ახალი მუხლი: „საქართველოს ტერიტორიაზე ისეთი საავტომობილო ბენზინის ან/და დიზელის საწვავის იმპორტი, წარმოება ან/და მიწოდება, რომლის ხარისხიც ვერ აკმაყოფილებს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ საავტომობილო ბენზინის ხარისხობრივ ნორმებს ან/და დიზელის საწვავის შემადგენლობის ნორმებს“.

ახალი მუხლის თანახმად, ასეთი ქმედება, ადმინისტრაციული სახდელის დადების შემდეგ, ისჯება ჯარიმით და გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამ წლამდე.

აღნიშნული მუხლით გათვალისწინებული ქმედებისთვის იურიდიული პირი ისჯება ჯარიმით, საქმიანობის უფლების შეზღუდვით ან ლიკვიდაციით და ჯარიმით.

როდის გადადის საქართველო „ევრო-5“ სტანდარტზე?

საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად, „ევრო-5“ დიზელის საწვავის სტანდარტების ამოქმედება დაგეგმილია 2021 წლის 1 იანვრიდან.

ახალი სტანდარტების ამოქმედება ჯერ 2020 წლის 1 იანვრიდან იგეგმებოდა, თუმცა ბიზნეს-გაერთიანებების წარმომადგენლებმა მისი გადავადება ითხოვეს.

სპეციალისტების თქმით, „ევრო-5“ სტანდარტების ამოქმედების შემდეგ საწვავის შემოტანა აზერბაიჯანიდან შეწყდება და მისი იმპორტი მხოლოდ რუსეთიდან იქნება შესაძლებელი.

ამასთან, აზერბაიჯანში უკვე მიმდინარეობს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის მოდერნიზება, რის შემდეგაც დიზელის საწვავის წარმოება დაიწყება. 

ნავთობპროდუქტების იმპორტი

რუსეთი ტრადიციულად ნავთობპროდუქტების ყველაზე მსხვილ მომწოდებლად რჩება – იანვარი-მაისში რუსეთიდან 136,6 ათასი ტონა ნავთობპროდუქტი შემოვიდა, რაც მთელი იმპორტის 34,2%-ს შეადგენს.

სულ 2020 წლის დასაწყისიდან საქართველოში 398,9 ათასი ტონა ნავთობპროდუქტი შემოვიდა, რაც 1,3%-ით ნაკლებია ერთი წლის წინანდელ მაჩვენებელზე.

საქართველოში საწვავი შემოაქვთ ასევე რუმინეთიდან, აზერბაიჯანიდან, თურქმენეთიდან, ბულგარეთიდან, საბერძნეთიდან, ყაზახეთიდან და თურქეთიდან. ნავთობპროდუქტები ქვეყანაში შემოდის როგორც სარკინიგზო გზით, ისე ზღვით.

2020 წლის მაისში საქართველოში 86 ათასი ტონა ნავთობპროდუქტი შემოვიდა, რაც 25,5%-ით აღემატება მიმდინარე წლის აპრილის მაჩვენებელს და 0,9%-ით – 2019 წლის იმავე თვის მაჩვენებელს. ამის შესახებ საქართველოს ნავთობპროდუქტების იმპორტიორთა კავშირში განაცხადეს.

ბენზინის იმპორტმა 2020 წლის მაისში 41,1 ათასი ტონა შეადგინა, დიზელის საწვავის იმპორტმა – 44,8 ათასი ტონა. ბენზინის იმპორტი 2019 წლის მაისთან შედარებით 3,5%-ით გაიზარდა, დიზელის საწვავისა კი 1,5%-ით შემცირდა, აღნიშნეს კავშირში.

საწვავის ფასი

ერთი ლიტრი საწვავის ფასი მარტიდან ივნისამდე საშუალოდ 70-80 თეთრით შემცირდა.

„პანდემიის დაწყებას ემთხვევა ნავთობის ფასის ვარდნა გლობალურ ბაზრებზე, მათ შორის, მნიშვნელოვნად მცირდება ნავთობპროდუქტების საერთაშორისო ფასები Platts-ის მიხედვით. სწორედ ამ პერიოდში, დაახლოებით 3-3,5 თვე საქართველოში ყველა სახის საწვავის ფასი საშუალოდ 70-80 თეთრით შემცირდა“, – განაცხადა ვანო მთვრალაშვილმა.

ნავთობპროდუქტების იმპორტი: რატომ შემცირდა საწვავის შემოტანა საქართველოში>>

როგორც მან აღნიშნა, ამ პერიოდში დოლარის მიმართ ლარი რომ არ გაუფასურებულიყო, საწვავი ბევრად უფრო გაიაფდებოდა.

ამასთან, მისი სიტყვებით, ბრენდირებული ავტოგასამართი სადგურების ქსელებში საშუალო ფასი შეადგენს: პრემიუმი – 1,88-1,99 ლარი; რეგულარი – 1,77-1,86 ლარი; ევროდიზელი – 1,89-2,04 ლარი.

89
თემები:
გარემოს დაცვა და ეკოლოგია
საგადასახადო დოკუმენტაცია

გაგვიზარდეთ გადასახადები: მსოფლიოს მილიონრები ქვეყნების მთავრობებს წერილით მიმართავენ

0
(განახლებულია 12:26 14.07.2020)
მილიონერთა წერილს, რომლითაც ისინი გადასახადების გაზრდას სთხოვენ ქვეყნების მთავრობებს, 83 მდიდარი ადამიანი აწერს ხელს

თბილისი, 14 ივლისი — Sputnik. მილიონერთა მოზრდილმა ჯგუფმა რამდენიმე სახელმწიფოს მთავრობებს მიმართა წერილობითი თხოვნით, გაუზარდონ გადასახადები შეძლებულ ადამიანებს კორონავირუსული პანდემიის პირობებში ეკონომიკის აღდგენის მიზნით.

როგორც წერილშია აღნიშნული, მილიონრებს გადამწყვეტი როლის შესრულება შეუძლიათ „ჩვენი მსოფლიოს გადარჩენაში“.

„არა, ჩვენ არ ვუვლით ავადმყოფებს ინტენსიური თერაპიის პალატებში, არ ვმართავთ სასწრაფო დახმარების მანქანებს, რომლებსაც პაციენტები გადაჰყავთ საავადმყოფოებში, არ ვალაგებთ პროდუქტს მაღაზიების თაროებზე და არ დაგვაქვს საკვები კარდაკარ. მაგრამ ჩვენ გვაქვს ბევრი ფული“, — ნათქვამია წერილში, რომელსაც 83 მილიონერი აწერს ხელს.  

მათი აზრით, პანდემიით გამოწვეული კრიზისის შედეგები კიდევ ათობით წლის განმავლობაში იქნება შესამჩნევი, რის გამოც ნახევრმა მილიარდმა ადამიანმა შესაძლოა ღარიბთა რიგები შეავსოს, ასობით მილიონმა კი სამსახურები დაკარგოს საქარმოების დახურვის გამო.

რა იქნება პანდემიის შემდეგ: ფუტუროლოგები სამ სცენარს ასახელებენ>>

გზავნილის ავტორები სთავაზობენ ქვეყნების მთავრობებს, თავზე აიღონ პასუხისმგებლობა გადასახადების მოკრებასა და მათ განაწილებაზე.

„მსოფლიოს მილიონობით ადამიანისგან განსხვავებით, ჩვენ არ გვაქვს სამსახურის, საცხოვრებელი სახლისა თუ ოჯახების რჩენის შესაძლებლობის დაკარგვის საფრთხე. ჩვენ არ ვდგავართ ამ უბედურების წინა ხაზზე და ჩვენი შანსები, გავხდეთ ამის მსხვერპლი, შეუდარებლად მცირეა. ამიტომ, გთხოვთ, გაგვიზარდეთ გადასახადები. ეს ერთადერთი სწორი არჩევანია. კაცობრიობა ფულზე მნიშვნელოვანია“, — ნათქვამია წერილში.

მილიონერთა გზავნილზე ხელმომწერთა შორის არიან მსახიობი სტივენ სიგალი, ბრიტანელი სცენარისტი რჩარდ კერტისი, ვენჩურული ინვესტორი ჯონ ო’ფარელი, უოლტ დისნეის შვილიშვილი ებიგეილი და ბევრი სხვა ცნობილი ადამიანი.

0
თემები:
მსოფლიო დღეს