საპროტესტოა ქცია პარლამენტთან

შეთანხმება მიღწეულია ხელისუფლება და ოპოზიცია კონსენსუსამდე მივიდნენ

60
(განახლებულია 16:37 09.03.2020)
მემორანდუმს საარჩევნო სისტემის შესახებ ხელი მოაწერა შეხვედრის ყველა მონაწილემ და მოლაპარაკება შეთანხმებით დასრულდა, განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარემ.

თბილისი, 9 მარტი — Sputnik. საარჩევნო მოდელთან დაკავშირებით შეთანხმება მიღწეულია, განუცხადა ჟურნალისტებს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ არჩილ თალაკვაძემ დიპლომატიური კორპუსის შუამდგომლობით გამართული საპარლამენტო უმრავლესობისა და ოპოზიციის შეხვედრის შემდეგ.

30-ზე მეტი ოპოზიციური პარტია და „ქართული ოცნება" საერთაშორისო პარტნიორების ზეწოლის შედეგად მოლაპარაკების მაგიდას გასული წლის დეკემბერში მიუსხდნენ.

კვირას მხარეები შეთანხმდნენ საარჩევნო სისტემის შერეულ მოდელზე: პარლამენტში 120 მანდატი პროპორციული სისტემით განაწილდება, ხოლო 30 – მაჟორიტარულით. ამას გარდა, პარტიებისთვის დაწესდა 1%-იანი გამსვლელი ბარიერი და 40%-იანი ბარიერი საპარლამენტო უმრავლესობის ჩამოსაყალიბებლად. ეს უკანასკნელი ნიშნავს, რომ პარტია ვერ შეძლებს მთავრობის დამოუკიდებლად ფორმირებას, თუ პროპორციულ არჩევნებში 40%-ზე ნაკლებს მიიღებს.

„დღევანდელი შეთანხმება არის მყარი საფუძველი, რომ საქართველო კიდევ ერთ დემოკრატიულ არჩევნებს ჩაატარებს და საქართველო გააგრძელებს თავისი დემოკრატიის გაძლიერებას. ამ მოლაპარაკების წარმატებით დასრულებით, პირველ რიგში, მოიგო ჩვენმა ქვეყანამ, ჩვენმა საზოგადოებამ და, რაც მთავარია, ხელისუფლებამ. 2020 წლის არჩევნებისთვის ჩვენ უკვე გადავდივართ ნორმალური მზადების პროცესში", – განაცხადა არჩილ თალაკვაძემ.

მისი თქმით, მემორანდუმს ხელი მოაწერა შეხვედრის ყველა მონაწილემ და მოლაპარაკებები კონსენსუსით დასრულდა.

ოპოზიცია და შუამავლები კმაყოფილი არიან

პარტია „ახალი საქართველოს" ლიდერი გიორგი ვაშაძე მიიჩნევს, რომ ოპოზიციის მხარდამჭერთა ერთობლივმა ძალისხმევამ შედეგი გამოიღო.

„მინდა პირველ რიგში მივულოცო ყველა ადამიანს, ვინც აქტიურად იღებდა მონაწილეობას ამ პროცესში. ამდენი ქუჩის პიკეტი, ამდენი აქტივობა, ამდენი მხარდაჭერა სოციალური ქსელით თუ ტელევიზიის მეშვეობით, და მართლა დიდი მადლობა, რომ ჩვენმა საერთო ძალისხმევამ დღეს შედეგი გამოიღო. მართლაც მოხარული ვარ, რომ შეთანხმება შედგა, შედგა ოპოზიციასა და ხელისუფლებას შორის, შედგა დიპლომატიური კორპუსის ძალიან დიდი დახმარებით, დიდი მადლობა მათ", – განაცხადა გიორგი ვაშაძემ.

როგორც მან აღნიშნა, შეხვედრაზე იხილებოდა ოთხი მთავარი პუნქტი: „პოლიტიკური პატიმრების“ საკითხი, პროპორციული და მაჟორიტარული ადგილების რაოდენობა პარლამენტში, მაჟორიტარული საარჩევნო ოლქების თანაბარი გადანაწილება და ერთპროცენტიანი ბარიერის დაწესება პარტიებისთვის.

გიორგი ვაშაძის სიტყვებით, მნიშვნელოვანია, რომ შეთანხმების რეალიზების დაწყება უსწრაფესად დაიწყოს.

შეთანხმების მიღწევის გამო კმაყოფილი არიან უცხოელი დიპლომატებიც, რომელთა შუამდგომლობითაც ჩატარდა შეხვედრა.

„ვულოცავთ დღევანდელი პოლიტიკური დიალოგის მონაწილეებს წარმატებულ შეთანხმებას, რომელიც მნიშვნელოვანი ნაბიჯია საქართველოში პოლიტიკური ვითარების დეპოლარიზაციისა და ნორმალიზებისკენ, მომავალი საპარლამენტო არჩევნებისთვის მზადების ფარგლებში", – ნათქვამია შუამავალი დიპლომატების ერთობლივ განცხადებაში.

ისტორიული ექსკურსი და მოლაპარაკებები

ქვეყნის პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადაყვანის თემა ოპოზიციასა და ხელისუფლებას შორის დავის საგნად 2019 წლის ივნისიდან იქცა, როდესაც მმართველმა პარტიამ თბილისში დაწყებული მასშტაბური პროტესტის ფონზე 2020 წლის საარჩევნო სისტემის შეცვლისა და ნულოვანი ბარიერის დაწესების პირობა დადო.

ამ დაპირებამ სერიოზული იმედი ჩაუსახა დაბალი რეიტინგის მქონე პარტიებს, რომლებსაც პარლამენტში მოხვედრის შესაძლებლობა მიეცათ ამომრჩეველთა რეალური 2-3%-ის მხარდაჭერის პირობებში.

ინიციატივას მხარი დაუჭირეს მსხვილმა ოპოზიციურმა პარტიებმაც, რომელთათვისაც ასეთი სისტემა ხელსაყრელი იყო, ვინაიდან ისინი საკანონმდებლო ორგანოში უფრო მეტ ადგილს მოიპოვებდნენ, ვიდრე მოქმედი სისტემის პირობებში.

თუმცა წინააღმდეგი აღმოჩნდნენ ისინი, ვისგანაც ამას ყველაზე ნაკლებ ელოდნენ – „ქართული ოცნების" დეპუტატთა ნაწილი. მათი წყალობით საქართველოს კონსტიტუციაში შესატანი ცვლილებების პროექტი ჯერ კიდევ გასული წლის ნოემბერში კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვისას ჩავარდა.

მანამდე ერთმანეთთან დაპირისპირებულმა ოპოზიციურმა პარტიებმა შეუძლებელი შეძლეს და ხელისუფლების წინააღმდეგ ძალები გააერთიანეს.

ქვეყანა მოიცვა საპროტესტო აქციებმა, რომლებიც პერიოდულად არეულობებს იწვევდა და აქციის დაშლით სრულდებოდა. შექმნილი ვითარებით შეშფოთებულმა საერთაშორისო პარტნიორებმა გაერთიანებული ოპოზიცია და მმართველი პარტია აიძულეს მოლაპარაკების მაგიდასთან დამსხდარიყვნენ ერთადერთი – საარჩევნო სისტემაზე შეთანხმების მიზნით.

სამ-ნახევარი თვის მანძილზე მხარეებმა მოახერხეს მოლაპარაკებების ოთხი რაუნდის ჩატარება, რის შემდეგაც პროცესი ჩაშლის საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განაჩენმა პარტიის „ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის" ლიდერი გიგი უგულავა ციხეში დააბრუნა. ამით აღშფოთებულმა ოპოზიციურმა პარტიებმა უარი განაცხადეს ხელისუფლებასთან საუბარზე და მოლაპარაკების მეხუთე რაუნდი, ისევე, როგორც თვით შეთანხმება, ჩაშლის საფრთხის წინაშე დადგა.

კონსტიტუციონალისტების თქმით, თუ მარტის დასაწყისისთვის შეთანხმების მიღწევა ვერ მოხერხდებოდა, ცვლილებების რეალიზება შემდეგ უკვე შეუძლებელი იქნებოდა.

საქმე ისაა, რომ ახალ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლა მოითხოვს საკონსტიტუციო ცვლილებებს, ეს კი, თავის მხრივ, დროს – თავდაპირველად საჯარო განხილვას ერთი თვის განმავლობაში, შემდეგ კი ცვლილებების მიღებას სამი მოსმენით ორ სესიაზე. საარჩევნოდ, 2020 წლის შემოდგომისთვის დასრულებული უნდა იყოს საოლქო საარჩევნო კომისიების ფორმირება და ამ დროისთვის უნდა არსებობდეს საკონსტიტუციო ცვლილებები.

როდესაც საქართველოს საერთაშორისო პარტნიორებმა დაინახეს, რომ ოპოზიცია უარს აცხადებდა „ქართულ ოცნებასთან" მოლაპარაკების გაგრძელებაზე, მათთვის დამახასიათებელი პროფესიონალური დიპლომატიის გამოყენებით მოიფიქრეს არაფორმალური შეხვედრების ფორმატი – შეხვედრები სადილზე ან ვახშამზე დიპლომატიური კორპუსის ერთ-ერთ წარმომადგენელთან.

მეთოდმა შედეგი გამოიღო – ოპოზიცია და ხელისუფლება შეთანხმდნენ, რომ საარჩევნო სისტემა კვლავაც შერეული დარჩება, როგორც ამას მოქმედი კონსტიტუცია ითვალისწინებს, თუმცა, ძალაუფლებას ვერ მიიღებს პარტია, რომელსაც პროპორციულ არჩევნებში 40%-ზე ნაკლები მხარდაჭერა ექნება.

შესაბამისად, მიღწეული შეთანხმების საფუძველზე ახლა უნდა დაიწყოს ცვლილებების კონსტიტუციაში ასახვის პროცედურები. ჯერჯერობით, მოქმედი კონსტიტუციით, საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარდეს სისტემით, როცა 150 ადგილიდან 77 ნაწილდება პროპორციულად პარტიებს შორის, რომლებიც 3%-იან ზღვარს გადალახავენ, დანარჩენი 73 კი – ერთმანდატიან ოლქებში გამარჯვებულებს შორის.

60
Tancul rusesc T-90MS

მოსაზრება: რატომ ირჩევს ეგვიპტე 500 ერთეულ Т-90МС ტანკს

51
(განახლებულია 20:13 01.07.2020)
რუსეთს შეიარაღების მსოფლიო ბაზრის თითქმის მესამედი უკავია და მნიშვნელოვან უპირატესობას ინარჩუნებს: ხარისხიანი პროდუქცია ადეკვატურ ფასად.

ეგვიპტის ტრანსპორტის მინისტრმა, გენერალ-მაიორმა ქამელ ალ-ვაზირმა 26 ივნისს განაცხადა, რომ რუსეთთან გააფორმა ხელშეკრულება ეგვიპტური არმიისთვის 400-500 ერთეული Т-90МС ტანკის მიწოდებაზე: „Т-90МС-ს წარმოება ეგვიპტეს შესაძლებლობას მისცემს, შეიძინოს ტანკებისა და ჯავშანტექნიკის შექმნის ტექნოლოგიები და გაამდიდროს ამერიკულ მხარესთან М1А1 Abrams ტანკების ერთობლივი წარმოების უკვე არსებული გამოცდილება“. ალ-ვაზირმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს გარიგება მნიშვნელოვნად გაზრდის ეგვიპტის სამხედრო პოტენციალს და მას Т-90МС ტანკების უმსხვილეს ოპერატორად აქცევს.

კონტრაქტის შესახებ ცნობები საინფორმაციო ველში 2017 წლიდან გამოჩნდა. როგორც ჩანს, მხარეთა შორის მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა ყველა დეტალზე და გარკვეული დრო მოითხოვა. ამას წინათ მოსკოვმა და კაირომ ხელი მოაწერეს შეთანხმებების პაკეტს 3,5 მლრდ დოლარის ღირებულების შეიარაღებისა და სამხედრო ტექნიკის მიწოდებაზე. ამას მოჰყვა კიდევ რამდენიმე კონტრაქტი მსხვილი შეიარაღების თაობაზე. ეგვიპტე, ტრადიციულად, რუსული შეიარაღების მსხვილი იმპორტიორია.

კაირო ფლობს მძლავრ სატანკო ჯარებს: 4000-ზე მეტ მანქანას – 30-ზე მეტ Т-80У ტანკს, 1100 ერთეულ М1А1 Abrams-ს, დაახლოებით 200 ერთეულ Т-62-ს, 800-ზე მეტ Т-54/55-ს და 260 ერთეულ Рамзес II-ს, 300 ძველ ამერიკულ M60A1-სა და 850 M60A3-ს. რასაკვირველია, 500 უახლეს რუსულ Т-90МС-ს შეუძლია ტექნოლოგიური რევოლუცია მოახდინოს არაბული რესპუბლიკის სატანკო ჯარში. ინფორმაციამ კონტრაქტის შესახებ უკვე შეაფიქრიანა ისრაელის თავდაცვის სამინისტრო.

შეთანხმება ითვალისწინებს რუსული ტექნოლოგიის გადაცემასა და საბრძოლო მანქანების ერთობლივი წარმოების წამოწყებას ეგვიპტის ტერიტორიაზე. ინტრიგა ისაა, რომ 1992 წლიდან ეგვიპტელები თავიანთი ჯარისთვის აგროვებენ M1A1 Abrams ტანკებს კომპანია General Dynamics-თან კონტრაქტის საფუძველზე. ეგვიპტური „აბრამსები“ ავთენტურ ამერიკულზე ძვირი აღმოჩნდა. დიდია ალბათობა, რომ Т-90МС-ს აწყობა უფრო რენტაბელური იქნება, რადგან რუსული ჯავშანტექნიკის ფასი მსოფლიო ბაზარზე საგრძნობლად, ორჯერ-სამჯერ ნაკლებია დასავლურ ანალოგებზე. მაგალითად, სალიცენზიო კონტრაქტი ინდოეთთან 1000 ერთეული Т-90С ტანკის წარმოებაზე შეფასებული იყო 2,5 მილიარდ დოლარად (2,5 მილიონი ერთი ცალი). ბოლო დრომდე ამერიკული ტანკის საშუალო სტატისტიკური ღირებულება 12 მილიონ დოლარს აღემატებოდა.

საბრძოლო მახასიათებლები

ბევრი Т-90-ს უახლესი Т-14 „არმატას“ ღირსეულ კონკურენტად მიიჩნევს (ამ ორ მოდელს ბევრი საერთო აქვს: შეიარაღების, აქტიური დაცვის, კავშირისა და საბრძოლო ინფორმაციის მიღების სისტემები). ინდოეთში ფიქრობენ, რომ „ეფექტურობით Т-90С-ს შეიძლება ვუწოდოთ ბირთვული იარაღის შემდეგ რიგით მეორე შემაკავებელი ფაქტორი“. სირიის სამთავრობო ჯარისთვის გადაცემულმა საბაზო მოდიფიკაციის Т-90А ტანკებმა კარგი შედეგი აჩვენა ბრძოლის ველზე გამოცდისას.

Т-90МС-ს საექსპორტო ვერსია ფლობს ახალ საბრძოლო განყოფილებას 125 მმ-იანი 2А46М-5 ყუმბარმტყორცნით და დისტანციურად მართული ტყვიამფრქვევებით, ცეცხლსასროლი მართვის სისტემით „კალინა“. რუსულ ტანკს გააჩნია ავტომატიზაციის მაღალი ხარისხი, აღჭურვილია ლაზერული დამიზნების სისტემით. დღისით მიზნის აღმოჩენის სიშორე 5 კმ-ს აღწევს. ამავე მანძილზე შეუძლია Т-90 ტანკს მოწინააღმდეგისთვის ცეცხლის გახსნა მართული რაკეტებით მთავარი იარაღის 125 მმ-იანი კალიბრის ლულიდან. ჯავშანგამტანი კუმულატიური საბრძოლო მასალით სროლისას მაქსიმალური სამიზნე მანძილი 4 კმ-ს შეადგენს, მსხვრევადი-ფუგასური საბრძოლო მასალით ბალისტიკური ტრაექტორიით – 10 კმ-მდე. იარაღის ავტომატური დამტენი საშუალებას იძლევა, შეამციროს ეპიკაჟი სამ კაცამდე (დასავლურ ტანკებში იარაღის დასატენად ეკიპაჟის მეოთხე წევრს იყენებენ).

კორპუსისა და გუმბათის ფრონტალური მრავალშრიანი ჯავშანი 850 მმ-იანი ჯავშნიანი ფოლადის ეკვივალენტურია. ტრადიციული ჯავშნის გარდა, მანქანა აღჭურვილია დინამიკური დაცვის კომპლექსით – „რელიქტით“. საბრძოლო მასალის დეტონაციის გამოსარიცხად (40 ჭურვი) საბრძოლო პირობებში ავტომატური დამტენი დაჯავშნილია და საბრძოლო მასალა გადანაწილებულია ოპტიმალურად. Т-90МС-ს აქვს უფრო მძლავრი ძრავა (1130 ცხენის ძალის) და დამატებითი ენერგოაგრეგატი გაჩერებული მანქანის ელექტრომომარაგებისთვის, ასევე ყველაზე დაბალი სილუეტი ძირითად თანამედროვე ტანკებს შორის. ტანკი, თავისი საბრძოლო კომპლექტით, 48 ტონას იწონის. მაქსიმალური სიჩქარე 70 კმ/სთ-ია, სვლის მარაგი – 500 კმ.

გადაუჭარბებლად – ტექნიკა „კოსმოსურია“. ნავიგაციას უზრუნველყოფს ორიენტირების კომბინირებული სისტემა თანამგზავრული ნავიგაციის აპარატურით, რომელსაც ელექტრონული კარტოგრაფიული და ობიექტებს შორის კავშირის რეჟიმები გააჩნია. მონაცემთა უსაფრთხო გადაცემისათვის გამოიყენება დაშიფვრის აპარატურა.

აღსანიშნავია, რომ რუსეთი თავის ტანკისტებს არ ივიწყებს. ამას წინათ გამოცემა Military Watch-მა გამოაქვეყნა სტატია, სადაც აღნიშნა: „რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა აპრილში ევროპაში მიიღეს რევოლუციური Т-90М ტანკების პირველი ნაწილები. ეს მანქანები Т-90-თან შედარებით მნიშვნელოვნადაა მოდერნიზებული. მანქანაში ინტეგრირებულია ტყვიამფრქვევი 2А82-1М და რამდენიმე მოწინავე ტექნოლოგია, რომელიც შემუშავებულია გაცილებით უფრო მძიმე, მომდევნო თაობის T-14 „არმატა“ ტანკისთვის. იარაღი და ცეცხლის მართვის სისტემა „კალინა“ Т-14-სთვის შექმნილი სპეციალური ჭურვების ფართო სპექტრის გამოყენების საშუალებას იძლევა. რუსული არმია უახლოეს მომავალში რამდენიმე ასეული Т-90М ტანკის მიღებას იმედოვნებს და, როგორც აცხადებენ, ძველი Т-90 ტანკებიც ანალოგიურ სტანდარტამდე იქნება მოდერნიზებული იმავე ახალი ტექნოლოგიების გამოყენებით“.

დიდი კონკურენცია

რუსეთმა შეძლო ახალი ტანკების ბაზარზე აღიარებული ლიდერი გამხდარიყო, რადგან შეინარჩუნა და გაზარდა წარსულის მიღწევები. „საბჭოთა კლასიკის“ – Т-72-ის ბაზაზე შექმნილი ტანკი Т-90 უზარმაზარი ტექნოლოგიური ნახტომია მომავალში და მხოლოდ ამიტომ არის მასზე ასეთი დიდი მოთხოვნა და ამიტომ იყიდება ყველაზე კარგად XXI საუკუნეში.

უახლესი Т-90МС გამოფენაზე Russian Expo Arms 2011 წელს წარადგინეს. მას შემდეგ გამოშვებულია 2000 ერთეულზე მეტი სხვადასხვა მოდიფიკაციის Т-90, რომელთა დიდი ნაწილი, 1500 ერთეული საექსპორტოა. მრავალი ასობით მანქანა დაჯავშნილია წლებით ადრე. კონტრაქტები გაფორმებულია ერაყთან (73 მანქანა), ვიეტნამთან (64 მანქანა), კუვეიტთან (146 მანქანა), ინდოეთთან (464 მანქანა). უახლოეს წლებში რუსეთის ქარხანა ექსპორტზე გაგზავნის სულ მცირე 2500 Т-90МС-ს. შეძენილი მანქანების მნიშვნელოვანი რაოდენობა ათწლეულებით განსაზღვრავს საბრძოლო მასალების, სათადარიგო ნაწილების, შეკეთებისა და მოდერნიზების მომავალ მოცულობას. კომერციული წარმატების მიღწევაში როლი ითამაშა სანაქებო საბრძოლო მახასიათებლებმა და ფასისა და ხარისხის ოპტიმალურმა თანაფარდობამ. Т-90МС-ს საექსპორტო ღირებულება 4 მლნ დოლარს აღწევს, დასავლური ანალოგები არანაკლებ 6 მლნ დოლარი ღირს.

ერაყის, სირიისა და სხვა ქვეყნების საომარმა კონფლიქტებმა გამოავლინა ამერიკული და გერმანული ჯავშანტექნიკის სისუსტე, რომელთაც ადრე ექსპერტები რუსულ ანალოგებთან შედარებით უპირატესობას ანიჭებდნენ. მაგალითად, ამერიკული Abrams-ის ტანკები იემენში, საუდის არაბეთის ჯარის შემადგენლობაში, ასანთის ღერებივით იწვოდა. ჰუსიტმა მეამბოხეებმა გაანადგურეს საუდის არაბეთის არანაკლებ 20 ერთეული M1A2S Abarms. შედეგად – ერ-რიადი დღეს რუსული Т-90МС-ს შეძენის შესაძლებლობას განიხილავს.

გერმანული ტანკი Leopard 2 ასევე ითვლებოდა მსოფლიოში საუკეთესოდ, ვიდრე სირიაში თურქეთის ჯარის შემადგენლობაში არ აღმოჩნდა. ეს იყო სრული კრახი: ბრძოლის ველზე დარჩა მოგლეჯილი „ციფრული გუმბათები“ და ნაფლეთებად ქცეული კორპუსები. „ისლამური სახელმწიფოს“ ბოევიკებმა პატარა ქალაქ ელ-ბაბისთვის ბრძოლისას 10 ერთეული Leopard 2A4 გაანადგურეს. სხვათა შორის, საბჭოთა წარმოების „ფაგოტისა“ და „კონკურსის“ მეშვეობით.

მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების ჯავშანსატანკო ტექნოლოგიების ბრძოლა გრძელდება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

51
Patriot

მოსაზრება: ამერიკული ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემა საუდის არაბეთში

97
(განახლებულია 12:23 30.06.2020)
ამერიკულმა საზენიტო სარაკეტო კომპლექსებმა Patriot-მა ვერ დაიცვა საუდის არაბეთის დედაქალაქი ერ-რიადი იემენელი მეამბოხე ჰუსიტების საჰაერო შეტევისგან და კიდევ ერთხელ დაადასტურა „გუშინდელი იარაღის“ რეპუტაცია.

იემენელმა მეამბოხეებმა მოძრაობა „ანსარ ალადან“ 23 ივნისს შეტევა მიიტანეს საუდის არაბეთის ტერიტორიაზე არსებულ ობიექტებზე, ღიად განაცხადეს ამის თაობაზე და თავიანთი იარაღის Patriot-ზე უპირატესობა წარმოაჩინეს.

ჰუსიტების მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიებიდან რამდენიმე მოიერიშე უპილოტო საფრენი აპარატი  და რაკეტა იყო გაშვებული, რომლებმაც 700 კმ-ზე მეტი გადალახეს და ერ-რიადის სამიზნეები დააზიანეს. Reuters-ის მონაცემებით, რაკეტები და უპილოტო აპარატები არმიის შტაბის, თავდაცვის სამინისტროსა და ავიაბაზის მიმართულებით იყო გაშვებული.

საუდის არაბეთის თავდაცვის სამინისტროს განცხადებით, საჰაერო სამიზნეები განადგურდა, მაგრამ მაინც შეიძლება იმის ვარაუდი, რომ ცალკეულმა რაკეტებმა (ან უპილოტოებმა)  და ერ-რიადში თავისი ამოცანა შეასრულეს. თვითმხილველების თქმით, საუდის არაბეთის დედაქალაქში ორი მძლავრი აფეთქების ხმა გაისმა და ბოლის  სქელი კვამლიც შენიშნეს.

ერთ-ერთი ვერსიით, Patriot-ის კომპლექსებმა მოიერიშე უპილოტო საფრენი აპარატები საკუთარ აპარატებად ამოიცნეს და გაატარეს ისინი. შესაძლოა Patriot-ის იდენტიფიკაციის სისტემა გატეხეს ან რადიოელექტრონული საშუალებებით შეუტიეს. უარეს შემთხვევაში ტექნოლოგიურად არასრულყოფილმა „პატრიოტებმა“ უბრალოდ ვერ შენიშნეს დაბალკონტრასტული საჰაერო სამიზნეები. ასე იყო თუ ისე, საუდის არაბეთის კონფლიქტი იემენელ ჰუსიტებთან სულ უფრო მაღალტექნოლოგიური და საშიში ხდება მთელი რეგიონისთვის. ამასთან ამერიკული შეიარაღების რაოდენობრივი ზრდა არაფერზე არ ახდენს გავლენას.

Patriot-ი ის აღარაა

ჰუსიტები ირწმუნებიან, რომ საუდის არაბეთში თავდაცვის სამინისტროსა და სამხედრო-საჰაერო ძალების ბაზას შეუტიეს. კოალიციის მონაცემებით, სამეფოს ჰაერსაწინააღმდეგო ძალებმა 23 ივნისი დილით ოთხი უპილოტო რაკეტა და რამდენიმე უპილოტო-კამიკაძე ჩაიჭირეს, რომლებიც იემენელმა მეამბოხეებმა გაუშვეს ერ-რიადისა და ასევე ნაჯრანისა და ჯიზანის მიმართულებით. დამრტყმელი საშუალებების საერთო რაოდენობა უცნობია, ჰუსიტების თქმით, ჩატარდა „ფართომასშტაბიანი ოპერაცია“, რომელიც ჯერ კიდევ არ არის დასრულებული.

შედარებისთვის: გასული წლის შემოდგომის ოპერაციისას მეამბოხეებმა 18 დრონი და შვიდი ფრთოსანი რაკეტა აამოქმედეს. ჰუსიტების წარმომადგენელი აღნიშნავდა, რომ ახალ დრონებს — „კასეფსა“ და „სამად-3-ს“ 1700 კმ-ს გადალახვის უნარი ჰქონდათ. აქ მნიშვნელოვანია გვესმოდეს: ფრენის ასეთი სიშორით იემენურ კამიკაძე-დრონს საუდის არაბეთში ნებისმიერი მიმართულებიდან შეუძლია სამიზნეზე შეტევის მიტანა. ასეთ შემთხვევაში Patriot-ები უსარგებლო აღმოჩნდება, ვინაიდან სივრცეს შეზღუდულ სექტორში (90 გრადუსი) აკონტროლებენ. კომპლექს Patriot-ის დანიშნულება თვითმფრინავების, ბალისტიკური სამიზნეებისა და საშუალო სიშორის რაკეტების განადგურებაა. შედარებით მცირე მოიერიშე დრონები და ფრთოსანი რაკეტები — ეს არაპროფილური სამიზნეებია.

აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მაიკ პომპეომ მანამდე განაცხადა: „თვით მსოფლიოს საუკეთესო სისტემაც კი ყოველთვის ვერ ანადგურებს სამიზნეს“.

სარაკეტო შეიარაღება და მოიერიშე უპილოტო საფრენი აპარატები მთელ მსოფლიოში სწრაფად ვითარდება, ხოლო ამერიკული Patriot-ების მოდერნიზაცია ერთი ადგილის ტკეპნას  ჰგავს მრავალი წლის განმავლობაში.

ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლების თანახმად, Patriot-ს შეუძლია იმ საჰაერო ობიექტების განადგურება, რომლებიც საათში 2500 კმ სიჩქარით მოძრაობენ — 100 კილომეტრამდე დისტანციაზე და 25 კმ სიმაღლეზე. საზენიტო-სარაკეტო კომპლექსს ერთდროულად რვა სამიზნის დაცხრილვა შეუძლია. კომპლექსის რეაქციის დრო 15 წამია — რაც ძალიან ნელია. მის რადარს ხედვის 90 გრადუსი აქვს. მოკრძალებულ მახასიათებლებს ემატება არც ისე წარმატებული საბრძოლო გამოცდილება. მაგალითად, 1991 წელს ერაყის მიერ გაშვებული 91 რა კეტიდან ამერიკელებმა მხოლოდ 45-ის ჩამოგდება შეძლეს, რისთვისაც 158 საზენიტო რაკეტა დახარჯეს. ამერიკული კომპლექსების არსებითი ნაკლოვანება გამოდგა მცირე სიშორე და სამიზნის ჩაჭერის მცირე სიმაღლე — ოც და შვიდ კილომეტრზე ნაკლები. მათი შედარება თანამედროვე რუსულ С-350 Витязь-ის ანალოგებთან, არაკორექტულია — ტექნოლოგიის სფეროში ფანტასტიკური განსხვავებაა.  

ამასთან ერთი Patriot-ი საერთაშორისო ბაზარზე დაახლოებით ერთი მილიარდი დოლარი ღირს. მა რტო 2017 წელს აშშ-მა საუდის არაბეთს 110 მლრდ დოლარის შეიარაღება მიჰყიდა — ეს უმსხვილესი გარიგებაა იარაღის კუთხის კაცობრიობის ისტორიაში. დიდი ალბათობით, ამ თანხის დიდი ნაწილი ტყუილუბრალოდ გაიფლანგა — ამერიკული სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის ჰაერსაწინააღმდეგო  სისტემების „სარეკლამო რგოლები“ აღარ გაგრძელებულა.

შემთხვევითი არ არის, რომ იაპონიამ უარი თქვა ამერიკული ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემა Aegis Ashore-ს შეძენასა და საკუთარ ტერიტორიაზე განთავსებაზე.

ადგილობრივი წარმოება?

კიდევ ერთხელ იმის თქმა, რომ იემენელი ამბოხებულები პროირანული წარმოშობისანი არიან და მათ ირანული იარაღი მიეწოდებათ, რეალობის გამარტივებაა.

ჰუსიტები ტექნოლოგიურად საკმაოდ დამოუკიდებლები არიან, თავდაჯერებულად აწარმოებენ მოქმედებებს ზღვაზე, და მანამდე საკუთარი წარმოების ახალი დრონებისა და რაკეტების გამოფენა წარმოადგინეს, რომელთა დანიშნულება საუდის არაბეთთან და არაბულ კოალიციასთან ბრძოლაა. შევნიშნავთ: საჰაერო შეტევის ამ საშუალებებს ასობით კილომეტრის გადალახვა და მიზანში ზუსტად მოხვედრა შეუძლიათ.

იემენში სუნიტებისა (სალაფიტები) და შიიტების (ჰუსიტები) კონფლიქტის ფესვები ღრმა წარსულშია. სამხედრო მოქმედებების მექანიკა მარტივია: ერთ მხარეს შიიტი-ჰუსიტები, რომლებსაც ირანი უჭერს მხარს, მეორე მხარეს სუნიტები, რომლებსაც საუდის არაბეთი უჭერს მხარს. იემენის ჩრდილოეთში ნავთობსაბადოები არსებობს, ხოლო სამხრეთში — ნახშირწყალბადების ტრანზიტისთვის  მნიშვნელოვანი პორტი ადენი. და ამ ფონზე ერ-რიადის სურვილი, აკონტროლოს ნაკადები, ლოგიკურად გამოიყურება.

P.S. რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

97
ხანდაზმული მამაკაცი პირბადით აჩერებს ტაქსის

კორონავირუსი საქართველოში: საგანგებო მდგომარეობის შემდეგ შეზღუდვების სრული სია/3 ივლისი

85359
საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა ერთი თვის წინ მოიხსნა, მაგრამ მთავრობამ შეზღუდვების ნაწილი ძალაში დატოვა.

თბილისი, 3 ივლისი – Sputnik. საქართველოს მთავრობა აგრძელებს კორონავირუსის პანდემიის გამო დაწესებული შეზღუდვების მოხსნას, მაგრამ ამავე დროს მთავრობა და ეპიდემიოლოგები მოუწოდებენ მოქალაქეებს გამოიჩინონ სიფრთხილე და დაიცვან ჯანდაცვის სამინისტროს რეკომენდაციები.

ქვეყნის ტერიტორიაზე მოქმედებს შემდეგი შეზღუდვები:

  • დახურულ სივრცეებში, საჯარო დაწესებულებებში, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, ოფისებსა და მაღაზიებში სავალდებულოა პირბადის ტარება და სოციალური დისტანციის დაცვა;
  • საზოგადოებრივ ტრანსპორტში დაუშვებელია პირბადის გარეშე ყოფნა და კონდიციონერების ჩართვა;

  • ტაქსის მძღოლისთვის სავალდებულოა პირბადის ტარება, ტაქსით ორზე მეტი მგზავრის გადაყვანა არ შეიძლება, ისიც უკანა სავარძელზე;
  • დახურულ სივრცეებში აკრძალულია კულტურული და სპორტული ღონისძიებების გამართვა;
  • კაზინოების და ტოტალიზატორების მუშაობა დაშვებულია მხოლოდ ონლაინ;
  • აკრძალულია 10-ზე მეტი ადამიანის თავშეყრა ტრადიციულ სოციალურ ღონისძიებებზე (ქორწილი, ნებისმიერი იუბილე, ქელეხი და ა.შ.);
  • ყველა სახის ტრენინგი, კონფერენცია და სემინარი უნდა ჩატარდეს დისტანციურად;
  • უნივერსიტეტებში სასწავლო პროცესი კვლავ დისტანციურად განხორციელდება;
  • ადამიანების თავშეყრის ადგილებში აკრძალულია სპლიტ-სისტემის კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც ჰაერს იღებენ შენობიდან, აგრილებენ და ისევ აბრუნებენ. დაშვებულია სამრეწველო კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც კონდიცირება-ვენტილაციის სისტემებს მოიცავს (ჰაერი შენობაში გარედან შეაქვს).

ამ მომენტისათვის ინფიცირებულთა რაოდენობა 939 ადამიანს შეადგენს, აქედან 817 გამოჯანმრთელდა, 15 კი გარდაიცვალა. კიდევ სამი ინფიცირებული მოქალაქე სამკურნალოდ სხვა ქვეყნებიდან ჩამოიყვანეს.

საქართველო სხვა ქვეყნებისთვის კორონავირუსთან ბრძოლაში სამაგალითოა >>

15 ივნისიდან აღდგა შიდა ტურიზმი, ხოლო 1 ივლისიდან საქართველო საზღვრებს უცხოელი ტურისტებისთვის გახსნის.

უწყებათშორისი საკოორდინაციო საბჭო ოპერატიულად აფასებს სიტუაციას და შეიმუშავებს ახალ რეკომენდაციებს და შეზღუდვებს.

მთავრობის სპეციალურ ვებ-გვერდზე stopcov.ge გამოქვეყნებული ბოლო მონაცემების თანახმად, საკარანტინო სივრცეში იმყოფება 3080, სტაციონარებში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 242 ადამიანია.

მთავრობა მოსახლეობას მოუწოდებს, ქვეყანაში კორონავირუსთან დაკავშირებით მხოლოდ და მხოლოდ გადამოწმებულ და ოფიციალურად დადასტურებულ ინფორმაციას ენდონ. ყველა ინფორმაციის მოძიება შესაძლებელია მთავრობის მიერ სპეციალურად შექმნილ ვებ-გვერდზე stopcov.ge.

„ცხელი ხაზის“ ნომრები: ცხელი ხაზი კარანტინის რეჟიმის საკითხებზე – 144. საქართველოს ჯანდაცვა – 15 05 (დღე-ღამის განმავლობაში); დაავადებათა კონტროლის ცენტრი – 116 001 (21:00-მდე სამუშაო დღეებში და 18:00-მდე დასვენების დღეებში).

ყველა მოხალისეს, რომელსაც აქვს დრო და სურვილი დაეხმაროს ხანდაზმულ ადამიანებს, ასევე მათ, ვისაც სპეციალური დახმარება ესაჭიროება, შეუძლია დარეკოს მერიის ცხელ ხაზზე (032)2722222 და წითელი ჯვრის ცხელ ხაზზე - 0800 000 018.

კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
© Sputnik / Konstantin Ivanov.
კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
85359
თემები:
COVID-19 საქართველოში