ეროვნული პარკი „რუსული არქტიკა“

ყინულის გუმბათების საგანძური: ვინ და რისთვის იბრძვის ანტარქტიდაში

115
(განახლებულია 11:06 29.01.2020)
ზუსტად 200 წლის წინ რუსმა მეზღვაურებმა კიდევ ერთი კონტინენტი - ანტარქტიდა აღმოაჩინეს. იმ დღიდან მოყოლებული მისი ათვისება მხოლოდ სამეცნიერო მიზნით მიმდინარეობს.

შედეგად, ამინდის პროგნოზები უფრო ზუსტი გახდა, აღდგა დედამიწის კლიმატური მატიანე მილიონობით წლის განმავლობაში, ნათელი მოეფინა დედამიწის მომავალს გლობალური დათბობის ეპოქაში. უმნიშვნელოვანეს აღმოჩენებსა და ყველაზე აქტუალურ პროექტებზე „რია ნოვოსტი“ მოგითხრობთ.

სამხრეთის ზღვების ათვისება

ადამიანებს უხსოვარი დროიდან სწამდათ, რომ სამხრეთის ოკეანეში იყო მატერიკი - წონასწორობისთვის, რომ დედამიწა თავდაყირა არ ამობრუნებულიყო. ამის დასტურად ძველისძველი რუკებიც გამოდგება, რომლებზეც სამხრეთ პოლუსის ირგვლივ გამოსახულია ხმელეთი სახელწოდებით - Terra Australis Incognita - უცნობი სამხრეთი მიწა.

სამხრეთ ოკეანეში გამოუკვლეველი ტერიტორიის არსებობას ვარაუდობდა მიხეილ ლომონოსოვიც. რადგან იქ აისბერგები დაცურავენ, ამბობდა მეცნიერი, ესე იგი ისინი გამოეყოფიან ყინულს, რომელიც ხმელეთზეა. ვინაიდან აისბერგი უზარმაზარია, ესე იგი მიწაც დიდია. 

„ხმელეთს სამხრეთის წყლებში ეძებდა ჯეიმს კუკიც - XVIII საუკუნის ყველაზე ცნობილი ზღვაოსანი. თუმცა ყინულებამდე მან ვერ მიაღწია, რადგან ხომალდები იმ დროს მცირე ზომისა და აფრიანი იყო. მომდევნო ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ყინულის მატერიკის ძებნა აღარავის უცდია. რუსეთის ექსპედიცია მსოფლიოს გარშემო პირველი აღმოჩნდა, რომელმაც ეს მოახერხა“, - აღნიშნავს უამრავი პოლარული კვლევის მონაწილე, გლაციოლოგი, აკადემიკოსი ვლადიმერ კოტლიაკოვი.

1819 წლის ივლისში კრონშტადტიდან სამხრეთის ზღვებისკენ ორი გემი გაემართა. „აღმოსავლეთისა“ და მთელ ექსპედიციას ფადეი ბელინსჰაუზენი ხელმძღვანელობდა, „მსოფლიოს გარშემო“ ექსპედიციას - მიხეილ ლაზარევი. 1820 წლის 28 იანვარს ექსპედიციის მონაწილეები მატერიკს აღმოსავლეთიდან მიუახლოვდნენ.

დაახლოებით იმ პერიოდში იმავე განედზე იმყოფებოდნენ ამერიკელებისა და ინგლისელების კარტოგრაფიული და სამრეწველო გემები, რომლებიც იუწყებოდნენ, რომ დაინახეს ხმელეთი. მაგრამ რუსული ექსპედიცია კვლევითი და კარგად აღჭურვილი იყო, მასში მონაწილეობდნენ სხვადასხვა სპეციალობის მეცნიერები. ანტარქტიკიდან ზღვაოსნებმა უზარმაზარი სამეცნიერო მასალა ჩამოიტანეს, რომელიც მოგვიანებით ფრანგულ ენაზე გამოიცა.

 „ამიტომ ამ აღმოჩენას რუსებს პირდაპირ არავინ ედავება“, - აღნიშნავს კოტლიაკოვი.

ანტარქტიდა უზარმაზარი ყინულის ფენის ქვეშ მდებარეობს, რომელმაც დაახლოებით 35 მილიონი წლის წინ დაიწყო ფორმირება.

„ჩრდილოეთის ნახევარსფეროში ყინულები პერიოდულად დნებოდა. მაგალითად, მოსკოვის ტერიტორია ყინულით ათი ათასი წლის წინათ იყო დაფარული. ანტარქტიდაში კი ის არასდროს დნება. მისი სისქე ხმელეთზე ოთხ კილომეტრს აღწევს“, - განმარტავს მეცნიერი.

 

საერთაშორისო კონვენციის თანახმად, ანტარქტიდა მთელ კაცობრიობას ეკუთვნის, იქ აკრძალულია ნებისმიერი სამეურნეო საქმიანობა და გეოლოგიური კვლევები. შეიძლება მხოლოდ მეცნიერული კვლევების ჩატარება.

 

მყიფე წონასწორობა

მაშინ, როცა არქტიკას ჩრდილოეთი ნახევარსფეროს ამინდის „სამზარეულოს“ უწოდებენ, ანტარქტიდას სამხრეთი ნახევარსფეროს კლიმატზე პასუხისმგებელ მატერიკად მიიჩნევენ.

„უტყუარი ამინდის პროგნოზისთვის საჭიროა კოლოსალური რაოდენობის ნედლი მონაცემის დამუშავება. როდესაც ანტარქტიდიდან ინფორმაციის მიღება დავიწყეთ, ამინდის პროგნოზი მთელ დედამიწაზე გაუმჯობესდა“, - მოჰყავს მაგალითი ვლადიმერ კოტლიაკოვს.

ანტარქტიდა გარშემორტყმულია სამხრეთის ოკეანით - დედამიწის ბიორესურსების ყველაზე დიდი წყაროთი. ანტარქტიდის ცენტრში ტემპერატურა არასდროს არ ადის მინუს 20 გრადუს ცელსიუსზე ზევით. როგორც წესი - მინუს 50-60 გრადუსზე ნაკლებია. რეკორდი - მინუს 89,2 გრადუსი - დაფიქსირდა 1983 წელს.

„ასეთ პირობებში თოვლი არასდროს დნება. იქ აგვისტოს მიწურულს ვიყავი. ტემპერატურა მინუს 60 გრადუსი იყო, მოწმენდილი ცა, ღრუბლის ნასახიც არ ჩანდა, არც ქარი უბერავდა. ციდან კი ყინულის წმინდა კრისტალები ცვიოდა. ასე თოვს განუწყვეტლივ, ყინულის მასა იზრდება, თანდათანობით მიიწევს ზღვისკენ, სადაც მას აისბერგები გამოეყოფა. ასე ნარჩუნდება ყინულის მასის ბალანსი“, - ამბობს მკვლევარი.

ჩვენს დროში ყინულის მასას მუდმივად აკვირდებიან თანამგზავრებიდან. საფრთხეს დასავლეთი ანტარქტიდა წარმოადგენს, რომელიც მასას უფრო სწრაფად კარგავს, ვიდრე იძენს. 

2010 წლამდე მეცნიერები მიიჩნევდნენ, რომ აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში ყინულის მასა იზრდებოდა. ეს იმით აიხსნება, რომ დათბობის პერიოდში მეტი ნალექი მოდის. ახლა გაჩნდა მონაცემები, რომ ყინულის ფარის ამ ნაწილის ბალანსი უარყოფითს უახლოვდება. ოკეანეში ყინული უფრო სწრაფად ჩაედინება.

„აისბერგი ზღვაში მოხვედრის შემდეგ, არქიმედეს კანონით, გამოდევნის წყლის მოცულობას, რომლის წონაც აისბერგის წონის ტოლია. შედეგად, მსოფლიო ოკეანის დონე მილიმეტრის მეასედით იმატებს. გლობალური დათბობის ეპოქაში მთავარი საფრთხე დასავლეთ ანტარქტიდას უკავშირდება, რომლის ძირიც ზღვის დონის დაბლა მდებარეობს. თუ ზღვის წყალი ხმელეთის სიღრმეში აღწევს, წარმოიქმნება წყალში ყინულის უფრო დიდი ნატეხების მოხვედრის საფრთხე. იქ მომუშავე ამერიკელი კოლეგები აცხადებენ, რომ ასი წლის განმავლობაში დასავლეთ ანტარქტიდის ყინულის საფარი შეიძლება ნაწილობრივ ან მთლიანად დაიშალოს. უარეს შემთხვევაში ზღვის დონე ხუთი მეტრით აიწევს. თუმცა, არ არის გამორიცხული, ისინი საფრთხეს აზვიადებდნენ“, - დასძენს ვლადიმერ ლიპენკოვი.

აღმოსავლეთის ტბა

1961 წელს გეოგრაფიის ინსტიტუტის თანამშრომელმა იგორ ზოტიკოვმა გამოაქვეყნა სტატია გათვლებით, რომლებიც მიუთითებდა ანტარქტიდის ყინულოვანი საფარის ქვეშ მტკნარი წყლის ტბის არსებობას. მაშინ მას ბევრმა არ დაუჯერა. თუმცა ჰიპოთეზა მალევე დადასტურდა და 1970 წელს საბჭოთა მეცნიერებმა „აღმოსავლეთის“ სადგურზე ჭაბურღილის გაჭრა დაიწყეს. აღმოჩნდა, რომ სადგური სწორედ ერთ-ერთ ასეთ ტბაზე იდგა.

„იმ მომენტამდე ფიქრობდნენ, რომ გეოგრაფიული აღმოჩენების ეპოქა დასრულებული იყო. ჩვენ კი ანტარქტიდაში ყველაზე დიდი ტბა ვიპოვეთ. ახლა ორასამდე ასეთი ტბის შესახებაა ცნობილი. ჩვენ პირველებმა დავიწყეთ ბურღვა, სხვებზე ადრე მივაგენით ყინულის ქვეშ ტბას, რომლის არსებობაც ზოტიკოვმა იწინასწარმეტყველა. ეს უზარმაზარი მიღწევაა, აღიარებული მთელ მსოფლიოში“, - ხაზს უსვამს კოტლიაკოვი. 

აღმოსავლეთის ტბა - დედამიწაზე მტკნარი წყლის სიდიდით მეხუთე ტბაა - დაახლოებით ექვსი ათასი კუბური კილომეტრი წყლით. მას ოთხი კილომეტრის სისქის ყინული ფარავს.  

„ზედა 3318 მეტრი - არის ატმოსფერული ყინული დაურღვეველი სტრატიგრაფიით“, - ამბობს ვლადიმერ ლიპენკოვი.

სტრატიგრაფია - გეოლოგიური ფენების თანამიმდევრობაა. სწორედ მისი მეშვეობით არის შესაძლებელი ბოლო 420 ათასი წლის განმავლობაში დედამიწის ატმოსფეროს შემადგენლობისა და კლიმატის შესახებ ინფორმაციის მოპოვება.

მომდევნო 220 მეტრი ასევე ატმოსფერული ყინულისგან შედგება, მაგრამ ფენების დარღვეული თანამიმდევრობით. უფრო ქვემოთ 230 მეტრის მანძილზე სრულიად სხვა წარმომავლობის ყინულია. ესაა გაყინული ტბის წყალი, რომელიც ყინულის ქვედა ფენას ძალიან ნელა ეყინებოდა, დაახლოებით ხუთი მილიმეტრი წელიწადში. ყინული ძალიან სუფთაა, ფაქტობრივად, ორმაგი დისტილატია. ყველაფერი, რაც ტბის წყალზეა ცნობილი, ამ ყინულის შესწავლის შედეგია.

როგორც გაირკვა, აღმოსავლეთის ტბა გაჯერებულია აირებით, განსაკუთრებით ჟანგბადით, რაც მასში ცოცხალი ორგანიზმების არსებობას კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს. ტბის გაყინულ ფენებში აღმოჩენილია ფსკერიდან ამოღებული მინერალები და თერმოფილური ბაქტერიების დნმ, რომლებიც 50-60 გრადუსამდე ცხელ წყაროებში ცხოვრებასთან არიან შეგუებული. ამიტომ ბიოლოგები მიიჩნევენ, რომ ის ყინულში მოხვდა არა წყლიდან, რომლის ტემპერატურაც მინუს 2,8 გრადუსია, არამედ წყალსატევის ქვეშ მდებარე მიწის ქერქის ნაპრალებიდან.

2012 წელს ჭაბურღილმა ყინულის ქვედა ზედაპირს მიაღწია. მოხდა გაუთვალისწინებელი რამ. სიღრმიდან ამოხეთქილი წყალი რეაქციაში შევიდა ფრეონთან (იყენებენ საბურღი ჭაურისთვის) და წარმოქმნა ჰიდრატული საცობი - წყალსატევის ერთგვარი ბუნებრივი დაცვა გარეშე გავლენისგან. მისი გაჭრა ტბის წყლის ნიმუშების ამოსაღებად შეუძლებელი იყო.

ლიპენკოვის თქმით, კვლევის ეს ეტაპი - ტბის გაჭრა - დასრულებულია, რადგან მან სასურველი შედეგი ვერ გამოიღო.

ფსკერისკენ

როგორც ვლადიმერ ლიპენკოვი აღნიშნავს, ახალი ჭაბურღილის გასაჭრელად, სხვადასხვა სიღრმიდან წყლის ნიმუშების ამოსაღებად და შესამოწმებლად საჭიროა უზარმაზარი ფინანსური რესურსი, რომელიც კოსმოსური პროექტების დაფინანსებას უტოლდება.

კიდევ უფრო გრანდიოზული ამოცანაა - ფსკერიდან ნალექის ამოღება. ის შეიძლება შეიცავდეს ინფორმაციას ანტარქტიდის ყინულით დაფარვისა და მის ცენტრში გიგანტური ყინულქვეშა წყალსატევების წარმოქმნის შესახებ, ასევე ბოლო რამდენიმე მილიონი წლის განმავლობაში ბუნებრივი გარემოს ცვლილების შესახებ.

ახლა მეცნიერთა უმრავლესობა ფიქრობს, რომ აღმოსავლეთის ტბა - არის ყინულის ფსკერის დნობის შედეგი და არა იმ ეპოქის რელიქტი, როდესაც ანტარქტიდა თავისუფალი იყო ყინულის საფარისგან.

„ვიცით, რომ ყინულქვეშ არსებობს დაქსაქსული ჰიდროლოგიური სისტემა - ტბები, მდინარეები, ჭაობები. აღმოსავლეთის ტბა - მისი უმსხვილესი ობიექტია. ისმის საინტერესო კითხვა: არსებობს თუ არა იქიდან წყლის გადინების შესაძლებლობა? წარსულში ისეთი კატასტროფული მოვლენები, როგორიცაა წყლის დიდი მოცულობის გამოდევნა, როგორც ჩანს, ხდებოდა, მაგრამ ჩვენს ეპოქაში ტბა სტაბილურ მდგომარეობაშია“, - დასძენს მეცნიერი.

საინტერესო იქნებოდა აღმოსავლეთის ტბის წარმოქმნის საიდუმლოს გარკვევა და იქ მიკროორგანიზმების აღმოჩენა. თუ ის რელიქტურია, ცოცხალ არსებებს შესაძლოა ევოლუცია ყველაზე უჩვეულო გზით განეცადათ. ეს კი უკვე არის პოტენციური კვლევის ობიექტი ასტრობიოლოგებისთვის.

თუ მიკრობები ტბაში გარედან მოხვდნენ, უნდა გაირკვეს, როგორ შეეგუენ ისინი ჟანგბადით გაჯერებულ და შესაბამისად, მომწამვლელ გარემოს. არანაკლებ უცნაური იქნებოდა ასეთ დიდ მტკნარ წყალსატევში ცოცხალი ორგანიზმების არარსებობა.

ახლა „აღმოსავლეთის“ სადგურზე შენდება ახალი კომპლექსი, რომლის ბაზაზეც შეიძლება დაიწყოს ტბის შესწავლის ახალი ეტაპი.

მახეში გაბმული ჰაერი

მეცნიერები ანტარქტიკის ყინულისგან დედამიწის კლიმატის შესახებ უმნიშვნელოვანეს ინფორმაციას მოიპოვებენ. მაგრამ მთელი ეს ინფორმაცია უსარგებლო იქნებოდა იმის ცოდნის გარეშე, თუ როდის წარმოიქმნა ეს ყინული. ტრადიციული, შემოწმებული მეთოდები მუშაობს, თუ ყინულის სტრატიგრაფია დარღვეული არ არის. ასე დადგინდა, რომ ევროპული სადგურის, „კონკორდიის“ ჭაბურღილიდან ამოღებული კერნი 800 ათასი წლისაა. „აღმოსავლეთის“ სადგურის ყინულის სვეტი შეიცავს კლიმატის უწყვეტ მატიანეს ბოლო 420 ათასი წლის განმავლობაში. უფრო ქვემოთ დეფორმირებული ატმოსფერული ყინულია. როგორ უნდა განისაზღვროს მისი ასაკი?

საქმე ისაა, რომ ყინული შეიცავს ჰაერის ბუშტუკებს. ახალი ფენების წარმოქმნისას ძველები უფრო ღრმად იმალება, ჰაერის წნევა ბუშტუკებში მატულობს. გარკვეული მაჩვენებლების შემთხვევაში ბუშტუკები გარდაიქმნება ჰაერის კლატრატული ჰიდრატების კრისტალებად. ყინულის ასაკის მატებასთან ერთად კრისტალების მოცულობაც იზრდება. ფიზიკოსები ამ პროცესს ოსტვალდის მომწიფებას უწოდებენ.

ყველაზე ღრმა ჭრილიდან ამოღებული კერნის შესწავლისას აღმოჩნდა, რომ ჰიდრატების კრისტალები მკვეთრად ფართოვდება სიღრმის მატებასთან ერთად. იმთავითვე ნათელი გახდა, რომ ეს ყინული ძალიან ძველია და მისი ასაკის გამოსათვლელად საჭირო იყო ყინულის მიმართ ჰიდრატების ზრდის მათემატიკური მოდელის შემუშავება.

მოდელი შეიქმნა მათემატიკის პროფესორ ანდრეი სალამატინის მონაწილეობით, მაგრამ კრისტალების გაფართოების ზოგიერთი პარამეტრი უცნობი რჩებოდა. ამ პროცესის აღდგენა ლაბორატორიის პირობებში შეუძლებელი იყო მისი მეტისმეტად ნელი ტემპის გამო.

ჰიდრატების ზრდის პარამეტრების განსასაზღვრად მეცნიერებმა გამოიყენეს ძველი, კარგად დათარიღებული ყინულის ნიმუშები „კონკორდიის“ სადგურიდან, რომლებიც ყინულის მინუს 55 გრადუს ტემპერატურაზე თოვლის ქვეშ, ქვაბულში ინახებოდა. მხოლოდ ამ პირობებში არ იშლება ჰიდრატების კრისტალები ჰაერის ბუშტუკებად. ნიმუშების გამოტანა კონტინენტიდან არ შეიძლება, რადგან ისინი შეიძლება გაფუჭდეს. საბოლოოდ „აღმოსავლეთის“ კერნის სვეტის ქვედა ნაწილის ყინულის ასაკის გამოთვლა მოხერხდა და ის 1,2 მილიონ წელზე ოდნავ მეტი აღმოჩნდა.

სიძველით მას უსწრებს ალან ჰილსის რაიონიდან ტრანსანტარქტიკულ მთებში ამერიკელების მიერ ამოღებული კერნი, რომლის ასაკიც 2,7 მილიონი წელია. ნიმუშები აღებულია სულ რაღაც 200 მეტრის სიღრმიდან. თუმცა ასაკი განსხვავებული მეთოდითაა გამოთვლილი და მისი ცდომილება 400 ათას წელიწადს შეადგენს.

 „ჩვენ სამ მეთოდს ვიყენებთ. ერთი მათგანი არ აუმჯობესებს დათარიღებას, თუმცა ადასტურებს მას. ის მხოლოდ უხეში შეფასებისთვის გამოიყენება“, - ამბობს მეცნიერი და დასძენს, რომ „აღმოსავლეთის“ სადგურიდან უძველესი ყინულის დათარიღება და შესწავლა რუსეთის სამეცნიერო ფონდის მხარდაჭერით მიმდინარეობს.

სიღრმისეული რეკორდები

პრობლემა ის არის, რომ ალან ჰილსიდან და აღმოსავლეთიდან ნიმუშები აღებულია დარღვეული სტრატიგრაფიის ფენებიდან. მათ მიხედვით შესაძლებელია იმის გაგება, როგორი იყო ატმოსფეროს შემადგენლობა დროის გარკვეულ მონაკვეთში, მაგრამ შეუძლებელია მისი ევოლუციის რეკონსტრუირება. ყველა ისწრაფვის კლიმატური ცვლილებების რაც შეიძლება გრძელი უწყვეტი ჩანაწერის მიღებისკენ.

ეს მეცნიერებს იმის დადგენაში დაეხმარება, რატომ გარდაიქმნა კლიმატური სისტემა დაახლოებით მილიონი წლის წინ. ერთ-ერთი შესაძლო მიზეზი - ატმოსფეროში CO2-ის შემცირებაა. უძველესი ყინულის ნიმუშების ანალიზი აჩვენებს, რომ ეს თითქოს ასე არ არის. მაგრამ არც „აღმოსავლეთის“ ყინული, არც ალან ჰილსის ყინული დროითი კლიმატური რიგის მიღებისა და დედამიწის ატმოსფეროს ევოლუციის ისტორიის დადგენის შესაძლებლობას არ იძლევა.

შესაბამისად, საჭიროა თანამიმდევრული ფენების შემცველი უძველესი ყინულის პოვნა. მისი აღმოჩენა შესაძლებელია ანტარქტიდის ყინულოვანი გუმბათების საძირკველში, საიდანაც იწყება ყინულის საფარის გაშლა. იქ თოვლის აკუმულაციის დაბალი სიჩქარეა, ნელი დინებაა, ყინულის სისქე ყველაზე დიდი არ არის, ამიტომ არ მიმდინარეობს დნობის პროცესი.

საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოება აქტიურად ეძებს ანტარქტიდაზე დედამიწის უძველეს ყინულს. ერთბაშად ოთხი პროექტი მოქმედებს. ჩინელები ბურღავენ A გუმბათზე, იაპონელები ეძებენ თავიანთი სადგურის მახლობლად, ევროპელების კონსორციუმი, რომელიც 10 ქვეყნის 14 ორგანიზაციას აერთიანებს, ბურღავს С გუმბათის რაიონში, რუსი მეცნიერები კი გეგმავენ უძველესი ყინულის მოძიებას В გუმბათის რაიონში.

ვლადიმერ ლიპენკოვი დარწმუნებულია, რომ ყინულის უძველესი ფენების აღმოჩენა დაურღვეველი სტრატიგრაფიით შესაძლებელია, თუ ჭაბურღილები სწორი მიმართულებით გაიჭრება.

ამ სეზონზე მეცნიერები В გუმბათზე მცირე ექსპედიციას მოაწყობენ. უახლოესი გეგმაა - იქ საველე სამუშაოების ორგანიზება, რადიოლოკაციური ზონდირება და თუ ყველაფერი გეგმის შესაბამისად განვითარდება, ყინულის ბურღვის დაწყება.

115
თემები:
რუსეთი დღეს (602)
განახლებული მოესანი პარლამენტის წინ

საარჩევნო ალიანსები, პირველი დამკვირვებლები და რეიტინგები - კვირის შედეგები

74
მოულოდნელი გაერთიანებები, ყოფილი მინისტრების აჩრდილები და ბოლო მომენტში მიღებული გადაწყვეტილებები - ქვეყანამ, რომელიც ყველაფერთან ერთად აქტიურად ებრძვის კორონავირუსს, წინასაარჩევნო რბოლის კიდევ ერთი რთული კვირა გადაიტანა

გასული კვირა უხვად იყო გაჯერებული საარჩევნოდ შექმნილი კავშირებით და პოლიტიკური რეიტინგებით, რომლებიც ამ დღეებში ამომრჩევლებს ერთი მეორეს მიყოლებით მიაყარეს. ამ უამრავ რეიტინგში აქტიური წინასაარჩევნო რბოლის წინ წინასაწარი შედეგები შეჯამდა.

საპარლამენტო არჩევნები 31 ოქტომბერს გაიმართება, და, ხელისუფლება ირწმუნება, რომ კორონავირუსით ინფიცირებულთა ნებისმიერი რაოდენობის შემთხვევაში მაინც შედგება.

კორონავირუსი ხელს ვერ შეუშლის ვერც საერთაშორისო ამომრჩევლების ჩამოსვლას - პირველივე კვირაში რეგისტრაცია ექვსმა საერთაშორისო ორგანიზაციამ გაიარა. ადგილობრივი ორგანიზაციების რაოდენობა ბევრჯერ მეტი იქნება - 49-მ უკვე გაიარა რეგისტრაცია, განაცხადების მიღება კი ახალი დაწყებულია.

საარჩევნოდ თითქმის მთლიანად დაკომპლექტებულია ყველა საუბნო კომისია. ცესკომ 21 942 ვაკანტურ ადგილზე 21 894 ადამიანი უკვე შეარჩია.

კვირის მთავარი მოვლენა

ამჯერად კვირის მთავარი მოვლენა გახდა ერთბაშად ორი შერწყმა - ხუთი პარტიის კავშირი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ მეთაურობით, ასევე „პატრიოტთა ალიანსის“ და „მემარცხენე ალიანსის“ კავშირი. ამგვარად, საქართველოში გაჩნდა ახალი წინასაარჩევნო ბლოკი, ხოლო „მემარცხენე ალიანსმა“ წინასაარჩევნო რბოლა შეწყვიტა.

ახალი წინასაარჩევნო ბლოკი ატარებს სახელწოდებას „ძალა ერთობაშია“ და მასში შევიდნენ: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, „სახელმწიფო ხალხისათვის“, „პროგრესი და თავისუფლება“, „საქართველოს რესპუბლიკური პარტია“ და „ევროპული დემოკრატები“.

ყველაზე უჩვეულოა ამ გაერთიანებაში რესპუბლიკელების ხილვა. ჯერ კიდევ რვა წლის წინ ეს პარტია იყო კოალიციაში „ნაცმოძრაობის“ დაუძინებელ მოწინააღმდეგესა და ბლოკის ამჟამინდელ მთავარ კონკურენტებთან, მოქმედ მმართველ პარტიასთან „ქართული ოცნება - დემოკრატიულ საქართველო“, ხოლო მათ ლიდერებს მთავრობასა და პარლამენტში ხელმძღვანელი პოსტები ეკავათ.

კვირის სკანდალი

თუმცა, შექმნიდან რამდენიმე დღეში ბლოკში ნამდვილი სკანდალი აგორდა.

მიზეზი უყო ჭორები, თითქოს ბლოკის სიაში თუ მომავალ მთავრობაში ყოფილი შინაგან საქმეთა მინისტრ ვანო მერაბიშვილის გვარი წერია.

სკანდალი ააგორა პარტიის გენერალურმა მდივანმა ნიკა მელიამ, რომელმაც განაცხადა, რომ საკუთარ თავს ვერ ხედავს იმ პარტიაში, რომლის წევრი ვანო მერაბიშვილი იქნება.

აღსანიშნავია, რომ მელია ოპოზიციის ერთადერთი მაჟორიტარობის კანდიდატია, რომელსაც, რეიტინგების მიხედვით, არჩევნებზე მოგების შანსი აქვს.

კვირის აქცია

სანამ მთავარ ოპოზიციურ ძალაში სიის გამო ვნებათაღელვა არ ცხრებოდა, სხვა ოპოზიციურმა პარტიამ „ქართული მარში - ეროვნული მოძრაობა“ გააკეთა თავისი სვლა ბანკირ მამუკა ხაზარაძის პარტია „ლელოს“ წინააღმდეგ.

ვინ გახდება პრემიერი? ახალმა კვლევამ პარტიების გამარჯვების შანსები შეაფასა >>

ულტრანაციონალისტურმა „ქართულმა მარშმა“ „ლელოს“ ოფისთან საპროტესტო აქცია გამართა და მის ლიდერს ხალხის ფულის მოპარვა დასდო ბრალად. პოლიციის ჩარევის წყალობით აქციამ მშვიდობიანად ჩაიარა. თუმცა, თავად „ლელოში“ „ქართული მარშის“ უკან მმართველი პარტიის ინტერესები დაინახეს.

ოპოზიციური მხარდაჭერა

ამ კვირაში საბოლოოდ გახდა ცხადი განხეთქილება ბლოკ „ძალა ერთობაშიას“ და დანარჩენ ოპოზიციურ სპექტრს შორის.

ბოლო შტრიხი ამაში შეიტანა პარტიამ „ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“, რომელმაც მცხეთა-მთიანეთის საარჩევნო ოლქში მხარი დაუჭირა არა ბლოკის კანდიდატ ცეზარ ჩოჩელს, არამედ „ლეიბორისტული პარტიის“ კანდიდატ ბექა ნათელაშვილს.

საზოგადოება გააკვირვა ოპოზიციური პარტია „ქართული დასის“ ლიდერმა ჯონდი ბაღათურიამ, რომელიც საარჩევნოდ გაერთიანდა ორ ძალასთან, რომელიც არჩევნებში მონაწილეობას საერთოდ არ იღებს. მისმა პარტიამ მიიღო გადაწყვეტილება არ წამოაყენოს კანდიდატები თბილისში და მხარი მმართველი პარტიის კანდიდატებს დაუჭიროს.

გამოკითხვები, გამოკითხვები, გამოკითხვები...

გასულ კვირას პარტიების რამდენიმე რეიტინგი დაიდო. საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვის შედეგები გამოაქვეყნა ერთბაშად ოთხმა ორგანიზაციამ: GORBI, Edison Research, NDI და IRI.

გამოკითხვის შედეგებით, ამომრჩეველთა უმრავლესობა მზად არის ხმა მმართველ პარტია „ქართულ ოცნებას“ მისცეს. სხვადასხვა გამოკითხვებით, მისი რეიტინგი 17%-დან 56,3%-მდე მერყეობს. მეორე ადგილზეა „ნაცმოძრაობა“ რეიტინგით 5%-დან 15%-მდე.

გამოკითხვებმა ასევე აჩვენა, რომ მოსახლეობის დიდ ნაწილს არჩევანი ჯერ არ გაუკეთებია და ის გადაწყვეტილებას ბოლო მომენტში მიიღებს.

74
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020
მშენებლობა

როგორ იმოქმედა იპოთეკის სუბსიდირების პროგრამამ ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებაზე

68
(განახლებულია 19:13 17.09.2020)
ქვეყანაში 1 აგვისტოსთვის 2,1 მილიარდი ლარის საერთო ღირებულების უძრავი ქონების იპოთეკაზე 46,6 ათასი კრედიტი გაიცა.

თბილისი, 17 სექტემბერი – Sputnik. საქართველოს ეკონომიკის სექტორებისთვის მთავრობის დახმარების პროგრამა, პირველ რიგში, იპოთეკური კრედიტის პროცენტების სუბსიდირება, ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის შერბილების ანალოგიურია, იუწყება ეროვნული ბანკი.

საქართველოს ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტმა გუშინ რეფინანსირების განაკვეთის უცვლელად, 8%-ზე დატოვების გადაწყვეტილება მიიღო.

  • რეფინანსირების განაკვეთი არის პროცენტის მოცულობა წლიური დაანგარიშებით, რომელსაც ეროვნულ ბანკს ორგანიზაციები მათთვის გაცემული კრედიტებისთვის უხდიან. განაკვეთი არის ეროვნული ბანკის ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის ძირითადი ინსტრუმენტი და საფინანსო სექტორში საბაზრო განაკვეთებისთვის ორიენტირად მიიჩნევა.

როგორ ეხმარება ხელისუფლება იპოთეკის მიღების მსურველებს

„ერთობლივ მოთხოვნაზე პოზიტიურად მოქმედებს მნიშვნელოვანი ფისკალური სტიმული, მათ შორის, იპოთეკური სესხების საპროცენტო ხარჯის ნაწილობრივი სუბსიდირება, რასაც, ფაქტობრივად, მონეტარული პოლიტიკის შერბილების მსგავსი ეფექტი აქვს“, – ნათქვამია ეროვნული ბანკის განცხადებაში.

გაყიდვების შემცირების პრობლემის მოსაგვარებლად ხელისუფლებამ გადაწყვიტა მოქალაქეებისთვის ბინების შეძენის პროცესის გამარტივება. მაისში მთავრობამ იპოთეკის საპროცენტო განაკვეთის სუბსიდირებისთვის 70 მილიონი ლარის გამოყოფის გადაწყვეტილება მიიღო. გარდა ამისა, 14 მილიონი ლარი გამოიყო იპოთეკური კრედიტების პორტფელის სახელმწიფო გარანტიებისთვის.

საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებისა და 2020 წლის ბოლომდე ბინების შეძენის მსურველებს მთავრობა იპოთეკური კრედიტების საპროცენტო განაკვეთის დასაფარად სუბსიდიებს გამოუყოფს. 4%-იანი სუბსიდია 5 წლის განმავლობაში გავრცელდება ყველა საკრედიტო შეთანხმებაზე, რომელიც 200 ათას ლარს არ აღემატება.

გარდა ამისა, კრედიტების გასასტუმრებლად ვადამდელი შენატანების მატების, ასევე საპროცენტო განაკვეთის ზრდის თავიდან ასაცილებლად მთავრობა იძლევა 20%-ის გარანტიას ყველა კრედიტზე, რომელიც 2020 წლის ბოლომდეა აღებული. გარანტია შეეხება კრედიტებს პირველი შენატანის არანაკლებ 10%-ის მოცულობით.

რა უნდა ვიცოდეთ, სანამ ბინას ვიგირავებთ... ანუ სად იმალება ეშმაკი>>

საერთაშორისო პროგნოზებისა და კვლევების ცენტრის ვიცე-პრეზიდენტი ნიკა შენგელია ფიქრობს, რომ მთავრობა, ძირითადად, მოსახლეობის შედარებით შეძლებულ ფენებს ეხმარება.

„დღეს ბინას ყიდულობენ ისინი, ვისაც აქვს ფული ან მაღალი ხელფასი. რატომ უნდა დაუფარონ კრედიტის პროცენტი ბიუჯეტიდან იმათ, ვისაც უკვე შეუძლია თავს ამის უფლება მისცეს? აჯობებდა ამ თანხის გამოყენება სოციალური დახმარების პაკეტებში“, – განუცხადა შენგელიამ „Sputnik-საქართველოს“.

თუმცა, მისი თქმით, მეორე მხრივ, მთავრობა ცდილობს წაახალისოს არა მხოლოდ მოსახლეობის შედარებით შეძლებული ფენები, არამედ დეველოპერები და საბანკო სექტორი.

„გაიზარდა არა მხოლოდ ბინების, არამედ სამშენებლო მასალების გაყიდვების მოცულობა, გარდა ამისა, შეჩერდა ფასების ვარდნა ახალაშენებულ ფართსა და მშენებარე ბინებზე, ზოგ შემთხვევაში კი გაიზარდა კიდეც“, – აღნიშნა ექსპერტმა.

მთლიანობაში, შენგელიას აზრით, სახელმწიფოს მიერ ნებისმიერი საქონლის გაყიდვის სუბსიდირება არ იქნება შეცდომა, პირიქით, ეს სარგებელს მოუტანს ეკონომიკასაც და მოსახლეობასაც.

„მით უმეტეს, რომ სექტემბრის ბოლოდან საბაზრო მოთხოვნილება საგრძნობლად დაიწევს, რადგან ადამიანებს სულ უფრო ნაკლები ფული ექნებათ საქონლისა და მომსახურების შესაძენად“, – აღნიშნა ექსპერტმა.

რამდენი კრედიტია გაცემული საქართველოში

არასამთავრობო ორგანიზაცია „საზოგადოება და ბანკების“ მონაცემებით, 2020 წლის 1 აგვისტოსთვის საქართველოში საერთო ჯამში 6,2 მილიარდი ლარის მოცულობის 120,3 ათასი კრედიტი გაიცა. კრედიტების საერთო რაოდენობიდან მნიშვნელოვანი ნაწილის საპროცენტო განაკვეთი მიბმულია რეფინანსირების განაკვეთზე.

არასამთავრობო ორგანიზაციის ინფორმაციით, 1 აგვისტოსთვის ქვეყანაში გაცემულია 2,1 მილიარდი ლარის ოდენობის 46,6 ათასი იპოთეკური კრედიტი. მათი საშუალო საპროცენტო განაკვეთი შეადგენს 10,35%-ს.

რადგან ეროვნულმა ბანკმა რეფინანსირების განაკვეთი უცვლელი დატოვა, შესაბამისად, არ შეიცვლება საპროცენტო განაკვეთი უკვე აღებულ კრედიტებზეც.

როგორ იცვლებოდა წელს რეფინანსირების განაკვეთი

ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის შერბილება ხანგრძლივი გამკაცრების პერიოდის შემდეგ, მიმდინარე წლის აპრილიდან დაიწყო. ეროვნული ვალუტის კურსის ვარდნით გამოწვეული ინფლაციის ზეწოლის გასანეიტრალებლად განაკვეთის აწევა რეგულატორმა 2019 წლის სექტემბრიდან დაიწყო.

სექტემბრიდან დეკემბრამდე რეფინანსირების განაკვეთი 6,5%-დან 9%-მდე გაიზარდა. საქართველოში კორონავირუსის გავრცელების საფრთხის გამო ქვეყნის ხელისუფლებამ 2020 წლის 21 მარტს კარანტინი და კომენდანტის საათი დააწესა. ეკონომიკური აქტივობის სტიმულირებისთვის ეროვნულმა ბანკმა აპრილიდან სამ ეტაპად შეამცირა მონეტარული პოლიტიკის ძირითადი განაკვეთი 8%-მდე.

ნიკა შენგელიამ უკმაყოფილება გამოთქვა რეგულატორის ბოლო გადაწყვეტილებით – დაეტოვებინა რეფინანსირების განაკვეთი იმავე დონეზე.

„ჩვენ იმედი გვქონდა, რომ რეგულატორი შეამცირებდა განაკვეთს, ვინაიდან მთელ მსოფლიოში – ევროპაში, აშშ-ში, ჩინეთში, რუსეთშიც კი, განაკვეთი შემცირდა. უკვე დროა მონეტარული პოლიტიკა შეიცვალოს, ვგულისხმობ, რომ საჭიროა რეფინანსირების განაკვეთის ნულთან მიახლოება, რადგან ეკონომიკა რეცესიაშია და საჭიროა მისი წამოწევა“, – აღნიშნა შენგელიამ „Sputnik-საქართველოსთან“ საუბრისას.

ექსპერტის აზრით, ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება ნამდვილად არ იმოქმედებს პოზიტიურად ეკონომიკაზე, უბრალოდ არ ჩაძირავს მას.

როგორ იცვლებოდა ინფლაცია წლის დასაწყისიდან

ინფლაციის დონის რეგულირება საქართველოს ეროვნული ბანკის საქმიანობის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულებაა.

უფრო იაფად, ვიდრე გუშინ, ანუ შეიძინე ბინა და გადმოდი დღესვე!>>

„ბოლო თვეებში ფასების დინამიკა ეროვნული ბანკის პროგნოზებს შეესაბამება. როგორც მოსალოდნელი იყო, წლიური ინფლაცია შემცირებას განაგრძობს და მან აგვისტოში 4.8 პროცენტი შეადგინა“, – აღნიშნულია რეგულატორის განცხადებაში.

წლიურმა ინფლაციამ 2019 წელს 7% შეადგინა. მის შესაკავებლად ეროვნულმა ბანკმა 2019 წლის სექტემბრიდან მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება დაიწყო. რეფინანსირების განაკვეთი ამ პერიოდში 6,5%-დან 9%-მდე გაიზარდა, ბოლოს – 2019 წლის დეკემბერში.

წლის დასაწყისიდან ინფლაციის დონემ კლება დაიწყო – იანვარსა და თებერვალში მან 6,4%, მარტში – 6,1% შეადგინა.

ეროვნული ბანკის მიმდინარე პროგნოზით, სხვა თანაბარ პირობებში, წლიური ინფლაციის შემცირების ტენდენცია წლის ბოლომდე შენარჩუნდება, ხოლო მიზნობრივ 3%-იან დონეზე დაბლა ინფლაციის დონე 2021 წლის პირველ ნახევარში ჩამოვა.

„ინფლაციის მოსალოდნელ ცვლილებას, ძირითადად, სუსტი ერთობლივი, მეტწილად, საგარეო მოთხოვნა განსაზღვრავს. თუმცა კომიტეტმა ასევე გაითვალისწინა ინფლაციის მოლოდინების კუთხით არსებული რისკები, რომლებიც სავალუტო ბაზრებზე გაზრდილ მერყეობასა და მიზნობრივზე მაღალი ინფლაციის მაჩვენებლის ხანგრძლივად შენარჩუნებას თან ახლავს“, – ნათქვამია განცხადებაში.

ნიკა შენგელია არ იზიარებს ეროვნული ბანკის პროგნოზს ინფლაციის შემცირებასთან დაკავშირებით.

პანდემია და არჩევნები საქართველოში: რა ხდება ლარის კურსთან დაკავშირებით>>

„ჩვენ ველით ინფლაციის მნიშვნელოვან ზრდას, ძირითადად, ოქტომბრის ბოლოდან, რადგან ამ პერიოდიდან კვლავ მოსალოდნელია საქონლისა და მომსახურების გაძვირება. ვინაიდან ამ დროისთვის ადგილობრივი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტის მარაგი უკვე ამოწურულია, ჩვენ კვლავ დამოკიდებული ვიქნებით იმპორტირებულ საქონელზე“, – განუცხადა შენგელიამ „Sputnik-საქართველოს“.

მისი თქმით, ქვეყანას სასურსათო კალათის 80%-მდე კვების პროდუქტების შემოტანა მოუწევს.

68
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
თაკო ნაცვლიშვილი

თაკო ნაცვლიშვილი იტალიის ძვირადღირებულ კურორტს დაუბრუნდა - სექსუალური ფოტოები სანაპიროდან

0
(განახლებულია 17:51 20.09.2020)
ერთ-ერთი ყველაზე რეიტინგული ქართველი მოდელი მოგზაურობას პანდემიის პერიოდშიც არ უშინდება. ელეგანტური მოდელი იტალიის ერთ-ერთ განთქმულ კურორტზე ისვენებს. ვისთან ერთად ისვენებს და როგორ გამოიყურება ტოპ-მოდელი?

„სიყვარულით, იტალიიდან“ - ასე დაასათაურა თაკომ სანაპიროზე გადაღებული ერთ-ერთი ფოტო. აღნიშნული სურათი ძველი Polaroid-ის ფოტოაპარატითაა გადაღებული. თაკომ მეგობრებთან ერთად დალევაც გადაწყვიტა. დაუვიწყარი საღამოს კადრები კი საკუთარ გვერდზე გამოაქვეყნა. თაკოს თავგადასავალი იტალიის კურორტ ფორტე დეი მარმიდან იწყება.

View this post on Instagram

A post shared by Tako Natsvlishvili (@takonats) on

„დოლჩე და გაბანას“ ძვირადღირებული კაბები, ჯულია რობერტსთან ერთად სარეკლამო ვიდეოში გამოჩენა, „ვიქტორია სეკრეტსის" კასტინგებზე მოხვედრა – თაკო ნაცვლიშვილმა წარმატებამდე არც ისე მარტივი გზა გაიარა. მისი თითოეული ნაბიჯი საპასუხისმგებლო და საკმაოდ დამაინტრიგებელია. რამდენიმე წელია ახალგაზრდა მოდელი წამყვან სამოდელო სახლებთან აქტიურად თანამშრომლობს. მეტიც, მას პოდიუმზე ისეთი ბრენდები იწვევენ, როგორებიცაა „ელი სააბი“, „ჯორჯო არმანი“, „კრისტიან დიორი“, „ვერსაჩე“ და სხვა მრავალი.

View this post on Instagram

#withLovefromItaly

A post shared by Tako Natsvlishvili (@takonats) on

თაკოს წარმატების საიდუმლო მისი აღნაგობა, გარეგნობა და, რა თქმა უნდა, ბუნებრივი სილამაზეა, რომლითაც ყველაზე გულგრილ ადამიანსაც კი მოხიბლავს. სულ რაღაც 21 წლის არის, მაგრამ იტალიაში, საფრანგეთსა და საქართველოში პოპულარულ დიზაინერებთან თანამშრომლობს.

თაკომ ევროპიდან მორიგი უახლესი სურათი გამოაქვეყნა. ტრენდულმა გოგონამ ახალი იმიჯის მორგება გადაწყვიტა. მას ექსპერიმენტების არ ეშინია და ფოტოსესიებზე სხვადასხვა თემატიკას მარტივად და შეუდარებლად ირგებს. თაკო ნაცვლიშვილის მოულოდნელი გადაწყვეტილება ნამდვილად მოგეწონებათ. სუპერ-მოდელის ბუნებრივი სილამაზე მის მიერ გამოქვეყნებულ ბავშვობის ფოტოებზეც კარგად ჩანს. აღსანიშნავია, რომ თაკოს ულამაზესი დედმამიშვილები ჰყავს. პოპულარული ოჯახი ოთხ შვილს ზრდის. ერთ-ერთი ქალიშვილი თაკოსთან და დედასთან - ნინო ცქიტიშვილთან ერთად ფოტოსესიებზე ხშირად პოზირებს. სავარაუდოდ, თაკოს უმცროსი და დედის და დის კვალს მიჰყვება. თაკო ნაცვლიშვილის საუცხოო გარეგნობა უამრავი ადამიანის მზერას იპყრობს. მან მოკლე დროში სახელი გაითქვა და ახლა თაკოს დედოფალს ადარებენ.

0
თემები:
სელებრითების ცხოვრება