ვერტმფრენი Ка-52 „ალიგატორი“ სამხედრო სწავლებებზე

„მისტრალების“ პასუხად: როგორი ვერტმფრენმზიდების აგებას აპირებს რუსეთი

164
(განახლებულია 17:31 05.12.2019)
სამხედრო მიმომხილველი ნიკოლაი პროტოპოპოვი რუსული ფლოტის ახალ გეგმებზე, საბჭოთა პერიოდის გამოცდილებასა და ამერიკულ უნივერსალურ სადესანტო ხომალდებზე საუბრობს.

თბილისი, 5 დეკემბერი — Sputnik. რუსეთის ფლოტი 2020-იანი წლების შუა პერიოდიდან პრინციპულად ახალი კლასის, უნივერსალურ სადესანტო საზღვაო ხომალდებს მიიღებს, გემთმშენებლები, კონსტრუქტორები და სამხედროები უკვე ათანხმებენ პროექტის დეტალებსა და ამოცანებს, იუწყება საინფორმაციო სააგენტო РИА Новости. 

სააგენტოს სამხედრო მიმომხილველი ნიკოლაი პროტოპოპოვი რუსული ფლოტის ახალ გეგმებზე, საბჭოთა პერიოდის გამოცდილებასა და ამერიკულ უნივერსალურ სადესანტო ხომალდებზე საუბრობს.   

დიდი გეგმები

ვერტმფრენმზიდები ქერჩის გემთმშენებელ ქარხანა „ზალივში“ აიგება. ორი უნივერსალური ხომალდ-დოკისთვის საძირკვლის ჩაყრა 2020 წლისთვის იგეგმება, ხოლო რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტისთვის გადაცემა — 2025 და 2026 წლებში.

ჯერჯერობით უცნობია, სახელდობრ რომელი პროექტით აიგება ხომალდები. საფრანგეთთან „მისტრალების“ მიწოდების შესახებ კონტრაქტის ჩაშლის შემდეგ რუსეთის საკონსტრუქტორო ბიუროებმა რამდენიმე ვარიანტი მოამზადეს.

2015 წელს ნევის საპროექტო-საკონსტრუქტორო ბიურომ წარმოადგინა კონცეფცია „პრიბოი“ — 14 ათასი ტონა წყალწყვის ხომალდი, რომელსაც ავტომატურ რეჟიმში ცურვა ორი თვის განმავლობაში შეუძლია. ამასთან, მისი მარშრუტის სიშორე 11 ათასი კილომეტრია. „პრიბოი“ 8 ვერტმფრენისა და 6 სადესანტო კატარღის დატევაზეა გათვლილი. გარდა ამისა, შეუძლია 500 მედესანტისა და 60 ერთეული ჯავშანტექნიკის გადაზიდვა. 

სადესანტო ხომალდ „პრიბოის“ მაკეტი
© photo: Sputnik / Alexander Vilf
სადესანტო ხომალდ „პრიბოის“ მაკეტი

კრილოვის სახელმწიფო სამეცნიერო ცენტრმა ვერტმფრენმზიდის საკუთარი პროექტი წარმოადგინა. ეს ნახევრად ტრიმარანია, 24 ათასი ტონა წყალწყვით. მის გემბანსა და ტრიუმებში 16 მოიერიშე ვერტმფრენი და 50 საბრძოლო ტექნიკა თავსდება და აქვს 500 მედესანტის გადაყვანის უნარი. ცურვის სიშორე „პრიბოის“ მსგავსი აქვს, ავტომატური ცურვის უნარი კი შედარებით დაბალი — ერთი თვე.

რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსებს უკვე აქვთ ამგვარი ხომალდების მშენებლობის გამოცდილება. თუმცა სამხედრო დოქტრინის თავისებურებები გულისხმობდა, რომ საბჭოთა ვერტმფრენმზიდები უცხოური ანალოგებისგან მნიშვნელოვნად განსხვავებული უნდა ყოფილიყო როგორც გარეგნულად, ისე გადასაჭრელი ამოცანების სპექტრის მიხედვით.

ნადირობა წყალქვეშა ნავებზე

საბჭოთა ადმირალებს უფრო სავარაუდო მოწინააღმდეგის ატომური წყალქვეშა ნავები აინტერესებდათ. 1960 წელს გემთმშენებლებმა მიიღეს დავალება, შეექმნათ სუბმარინებთან მებრძოლი კრეისერი-ვერტმფრენმზიდი, რომელსაც ექნებოდა უნარი, აღმოეჩინა, კვალში ჩადგომოდა და გაენადგურებინა ბაზებიდან საკმაოდ შორს მყოფი მოწინააღმდეგის წყალქვეშა ნავები.

საბჭოთა კრეისერი „ლენინგრადი“
საბჭოთა კრეისერი „ლენინგრადი“

რამდენიმე წლის შემდეგ შავი ზღვის ფლოტი პროექტ „კონდორის“ ორი ასეთი კრეისერით აღჭურვეს, სახელწოდებით „მოსკოვი“ და „ლენინგრადი“. მათ, შეიძლება ითქვას, რომ უჩვეულო კონსტრუქცია ჰქონდათ: წინა ნაწილი სრულიად ჩვეულებრივად გამოიყურებოდა, ლათინური V-ს მსგავსად, მაგრამ მიდელში, ანუ შუა ნაწილში მნიშვნელოვნად ფართოვდებოდა. ზემოდან კი ხომალდი მსხალს ჰგავდა. ამგვარმა გადაწყვეტილებამ შესაძლებელი გახადა, ასაფრენი გემბანის ფართობი მეტად გაეზარდათ.

ხომალდზე 14 ანტისუბმარინული ვერტმფრენი ეტეოდა, რომლებიც რიგ-რიგობით მიფრინავდნენ საბრძოლო პატრულირებაზე, ზღვაში ჰიდროაკუსტიკურ ტივტივებს ყრიდნენ და დაზვერვას აწარმოებდნენ.

„კონდორებს“ ბორტზე მძლავრი რადიოლოკაციური აღჭურვილობა და შეიარაღება ჰქონდათ. კრეისერები აღჭურვილი იყო ანტისუბმარინული სარაკეტო დანადგარით, რომელიც სხვადასხვა სახის ჭურვებს ისროდა, მათ შორის, ბირთვულქობინიანს.

თუმცა, ხომალდებს ნაკლიც ჰქონდა. მაგალითად, არასტანდარტული ფორმის გამო კრეისერი შტორმისას ტალღაში ეფლობოდა და გემბანზე გადავლილ წყალს იოლად შეეძლო წყობიდან გამოეყვანა დანადგარები. გარდა ამისა, ხომალდის მართვასა და მისი სისტემების მომსახურებას ძალიან ბევრი ხელი სჭირდებოდა — ეკიპაჟის რაოდენობა 800 მეზღვაურსა და ოფიცერს აღწევდა.

საბჭოთა კრეისერი „მოსკოვი“
საბჭოთა კრეისერი „მოსკოვი“

მიუხედავად ამისა, ვერტმფრენმზიდები წარმატებით ასრულებდნენ დავალებებს ხმელთაშუა ზღვასა და ატლანტიკის ოკეანეში — არა მარტო საბრძოლო დავალებებს, არამედ მონაწილეობდნენ სამაშველო და სამძებრო ოპერაციებშიც.

კრეისერი „მოსკოვი“ სამსახურიდან 1991 ჩამოწერეს და ჯართად მიჰყიდეს ინდურ კომპანიას, ხოლო „ლენინგრადს“ იგივე ბედი ოდნავ მოგვიანებით, 1993 წელს ეწია, რის შემდეგაც ის მცურავი ყაზარმის როლს ასრულებდა. 1997 წელს კი ისიც „ნემსებად“ გაიყიდა.

საერთო იდეა

დასავლეთის ქვეყნებს ვერტფრენმზიდების აგების ბევრად დიდი გამოცდილება აქვთ. განსაკუთრებით წარმატებულები ამ მხრივ ამერიკელები არიან. 1970-იანი წლებიდან აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების შეიარაღებაში უკვე იყო უნივერსალური სადესანტო ხომალდი „ტარავა“. ეს უზარმაზარი საექსპედიციო ხომალდებია, რომლებსაც სადესანტო ოპერაციის ადგილამდე ორი ათასი საზღვაო ქვეითის, ათობით ჯავშანტექნიკისა და ვერტმფრენების გადაყვანა შეუძლია.

„ამერიკის“ ტიპის უნივერსალური სადესანტო ხომალდი
„ამერიკის“ ტიპის უნივერსალური სადესანტო ხომალდი

„ტარავებმა“ ამერიკულ ფლოტში 2015 წლამდე იმსახურეს, რის შემდეგაც ისინი ბევრად თანამედროვე „უოსპებმა“ ჩაანაცვლა.

გარდა ამისა, აშშ-ში უკვე აგებულია და ფლოტის შემადგენლობაში ჩართულია სადესანტო ხომალდების ახალი სერიის ფლაგმანი გემი „ამერიკა“.

აღსანიშნავია, რომ საბჭოთა კავშირში არსებობდა ამერიკულის მსგავსი სადესანტო ხომალდების აგების გეგმა. 1980-იანების შუა წლებში კონსტრუქტორებმა შეიმუშავეს უნივერსალური სადესანტო ხომალდის პროექტი შიფრით „11780“. ის იმდენად ჰგავდა ამერიკულ ანალოგს, რომ არაოფიციალურად „ივან ტარავა“ შეარქვეს.

30 ათას ტონაზე მეტი წყალწყვის უზარმაზარი მცურავი დოკის გემბანზე დაჯდომა შეეძლო როგორც ვერტმფრენს, ისე საზღვაო ბაზირების თვითმფრინავ Як-38-ს. უნივერსალური სადესანტო ხომალდი ათასზე მეტ მეზღვაურს, 40 ტანკსა და 15 ჯავშანტრანსპორტიორს იტევდა. მაგრამ უმაღლესი სამხედრო სარდლობის შიგნით მომხდარი უთანხმოების გამო პროექტის რეალიზება ვერ მოხერხდა. ხოლო საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მასზე საბოლოოდ შეწყდა საუბარი.

164
სამშვიდობოები მთიან ყარაბაღში

სირიელი თურქომანები ყარაბაღში: ომში წასვლა თუ დიდი გადასახლება?

10
(განახლებულია 18:19 27.11.2020)
შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ

სირიელი ბოევიკი-ახალმოსახლეები ომის შემდგომი მთიანი ყარაბაღისთვის რეალობად შეიძლება იქცნენ. ისტორიაში ამის არაერთი ანალოგი მოიპოვება, მაგალითად, ალბანელების გადასახლება სერბეთის კოსოვოში ოსმალეთის იმპერიის ეპოქაში. თურქეთისთვის ეს ორგანიზებული მიგრაცია - დამატებითი შესაძლებლობაა, საფუძვლიანად მოიკიდოს ფეხი სამხრეთ კავკასიაში, თანაც დიდი ხნით.

შეიარაღებულმა კონფლიქტმა მთიან ყარაბაღში რამდენიმე ათასი სირიელი ბოევიკი მიიზიდა, რომლებიც საბრძოლო მოქმედებების ზონაში თურქეთის შუამდგომლობით აღმოჩნდნენ და აზერბაიჯანის მხარეს იბრძოდნენ. სამმხრივი შეთანხმების მიღწევისა და ომის შეწყვეტის დღიდან არაფერი თქმულა ტურისტი-ტერორისტების სამშობლოში დაბრუნებაზე. დიდია ალბათობა, რომ სირიელები თავიანთი ოჯახებით აზერბაიჯანისთვის დაბრუნებულ რაიონებში დასახლდნენ.

ტელეარხ Sky News Arabia-ს ინფორმაციით, თურქეთის მთავრობა ხელს უწყობს თურქომანული ოჯახების მიგრაციას სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან მთიანი ყარაბაღის რაიონებში (მათ აზერბაიჯანის მოქალაქეობას ჰპირდებიან), რათა რეგიონის დემოგრაფია შეცვალოს. თურქეთს უკვე აქვს მსგავსი ტრანსფორმაციის გამოცდილება ქალაქ აფრინში (სირიის ჩრდილო-აღმოსავლეთი), სადაც დღეს ადგილობრივი მოსახლეობის მხოლოდ შვიდი პროცენტიღაა დარჩენილი.

ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიის ავტონომიური ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა შაფან ალ-ხაბურიმ Sky News Arabia-სთვის მიცემულ ინტერვიუში დაადასტურა ინფორმაცია თურქეთის მთავრობის ინიციატივის შესახებ, რომელიც მთიანი ყარაბაღის რეგიონში სირიელი ოჯახების გადასახლებას ეხება, და ხაზი გაუსვა, რომ თურქეთის ხელისუფლება არ ივიწყებს 1923-1929 წლებში ყარაბაღის ტერიტორიაზე „წითელი ქურთისტანის რესპუბლიკის“ არსებობას, რომლის დედაქალაქიც ლაჩინში მდებარეობდა.

ეს პროექტი სულაც არ განეკუთვნება ფანტასტიკის სფეროს. ახალმოსახლე თურქომანები ტერორისტული გამოცდილებით წარმოადგენენ სავსებით მომზადებულ „სამხედრო კონტინგენტს“, რომელიც მზადაა, მოკრძალებული ანაზღაურების სანაცვლოდ ნებისმიერ ადგილას ნებისმიერს დაუპირისპირდეს. ხოლო ყარაბაღის ჰიპოთეტური გარდაქმნა „კავკასიურ კოსოვოდ“ ანკარას შესაძლებლობას მისცემს, ნებისმიერ დროს მიიღოს ზომები მოძმე ხალხის დასაცავად. თურქეთის პარლამენტმა უკვე მოიწონა აზერბაიჯანში ჯარის გაგზავნის საკითხი. და ეს მხოლოდ დასაწყისია სამხრეთ კავკასიაში დიდი გეოპოლიტიკური თამაშისა - რუსეთში აკრძალული ტერორისტული ორგანიზაციების - „ჯებხათ ან-ნუსრას“, „ფირქათ ხამზას“, „სულთან მურადის“ და ექსტრემისტული ქურთული დაჯგუფებების მონაწილეობით.

კავკასიის ახალი „იანიჩრები“

თურქეთის მხარე ოფიციალურად უარყოფს აზერბაიჯანში დაქირავებული მეომრების გაგზავნას და აცხადებს, რომ სომხეთს ეხმარებიან ქურთისტანის მუშათა პარტიის ბოევიკები, რომლებიც ათწლეულებია, თურქეთის ხელისუფლებას ებრძვიან. ბაქოში ამტკიცებენ, რომ სომხეთის მხარეს არიან სირიელი და ლიბანელი ბოევიკები, რაც ტექნიკურად შესაძლებელია, მაგრამ უკვე არააქტუალური. მყიფე მშვიდობას დრო გამოცდას უწყობს. აუცილებელია ყარაბაღის ჩიხიდან დიპლომატიური გამოსავლის ძიება და არა ახლო აღმოსავლეთიდან საეჭვო წარსულის მქონე „კოლონიალისტების“ ჩასახლება.

შეგახსენებთ, რომ ლატაკიისა და ალეპოს პროვინციებში 100 ათასამდე სირიელი თურქომანი ცხოვრობს, რომლებიც არაერთ ტერორისტულ ორგანიზაციასთან არიან დაკავშირებული და მრავალი წელია, სირიის სამთავრობო ძალებს ებრძვიან. თურქეთის ხელისუფლება თურქომანების შეიარაღებულ ფორმირებებს ეხმარება. მედიარესურსმა Аfrinpost-მა 23 ნოემბერს განაცხადა, რომ თურქეთის ხელისუფლებამ სირიის ჩრდილოეთში, ქურთული რეგიონის ცენტრში, აფრინში გახსნა ორი ოფისი მთიან ყარაბაღში, „აზერბაიჯანის არმიის მიერ დაკავებულ ტერიტორიაზე“, ოჯახებით გადასახლების მსურველთა დასარეგისტრირებლად. ოფისებთან უკვე რიგები დგას (უპირატესად, ხომსის პროვინციიდან). როგორც ჩანს, ამ ხალხის მოტივაციაზე კარგად იზრუნეს. მთიან ყარაბაღში მიგრანტების გასაგზავნად თურქეთის დაზვერვას მათი მონაცემები თავის ბაზაში შეჰყავს.

ქურთული კულტურის აზერბაიჯანული ცენტრის ხელმძღვანელის, ფაჰრადინ ფაშაევის შეფასებით, დღეს აზერბაიჯანში 240 ათასამდე ქურთი ცხოვრობს, მაგრამ თურქეთი მთიან ყარაბაღში არა ახლო აღმოსავლეთში მცხოვრები ქურთების, არამედ თურქომანების გადმოსახლებას გეგმავს. მისაღებია თუ არა ეს აზერბაიჯანისთვის, რომ აღარაფერი ითქვას სომხურ მოსახლეობაზე?

1923 წლის აღწერის თანახმად, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში მოსახლეობის 94%-ს სომხები შეადგენდნენ, 6%-ს კი აზერბაიჯანელები. ქურთები და რუსები აშკარა უმცირესობაში იყვნენ. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში ყარაბაღში სომხური მოსახლეობა 77%-მდე შემცირდა, აზერბაიჯანული კი 21%-მდე გაიზარდა. 1990-იანი წლების დასაწყისში გაჩაღებულმა ომმა ვითარება შეცვალა. დემოგრაფიული შემადგენლობა რთულად პროგნოზირებადი გახდა.

სამხედროების საქმიანი დღეები

რუსი სამშვიდობოები მთიანი ყარაბაღის სომხურ ნაწილში ძალას არ იშურებენ ომის შემდგომი ცხოვრების მოსაწესრიგებლად. ინჟინერ-გამნაღმველები საინჟინრო დაზვერვას აწარმოებენ, რათა განაღმონ გზები, გაწმინდონ დამწვარი ტექნიკისგან. სტეპანაკერტში აღდგენილია საგზაო მოძრაობა, საცხოვრებელი სახლებისა და სამოქალაქო ობიექტების ელექტრო- და წყალმომარაგება, მოქმედებს ჰუმანიტარული ცენტრი... სახლებს დაუბრუნდა რამდენიმე ათასი ადგილობრივი მოსახლე.

აზერბაიჯანისა და რუსეთის პრეზიდენტებისა და სომხეთის პრემიერ-მინისტრის მიერ 9 ნოემბერს ხელმოწერილი სამმხრივი განცხადების თანახმად, 25 ნოემბერს აზერბაიჯანული ჯარის ქვედანაყოფებმა ქელბაჯარის რაიონი დაიკავეს, 20 ნოემბერს - აგდამის რაიონი და მალე (1 დეკემბერს) მათ ხელში ლაჩინის რაიონი გადავა. აზერბაიჯანული მხარისთვის ტერიტორიების გადაცემა, რუსი სამშვიდობოების შუამდგომლობით, არ ითვალისწინებს 1992 წელს იძულებით გადაადგილებულ პირთა მომენტალურ დაბრუნებას.

ყარაბაღის შემდგომი ბედი დიდწილად დამოკიდებულია ავტონომიური რესპუბლიკის ჯარსა და სამხედრო-პოლიტიკურ ხელმძღვანელობაზე. შვიდი რაიონის ტრანსფორმაცია სომხური „უსაფრთხოების ზონიდან“ ისეთივე დაცლილ და სახიფათო აზერბაიჯანულ ზონად - მეტად არასასურველია. შვიდი რაიონის სირიელი თურქომანებით დასახლების ალბათობა არსებობს. 28 წლის შემდეგ „არსად“ ასობით ათასი აზერბაიჯანელი დევნილის დაბრუნება, რომლებმაც უკვე მოიკიდეს ფეხი ახალ ადგილებზე, ძალიან რთული ამოცანაა. ასე შეიძლება ჩანაცვლდეს ერთი ეთნოსი მეორით.

ამას წინათ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა თურქეთის თავდაცვის სამინისტროს მაღალჩინოსნებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ რუსეთსა და თურქეთს „თანაბარი როლი“ მიუძღოდათ კონფლიქტის გადაჭრაში. თურქეთის სამხედრო მრჩევლები ქვეყანაში მრავლად არიან. მათი სოლიდური რაოდენობა ყარაბაღისგან მოშორებულ, მაგრამ სომხეთთან მოსაზღვრე ნახჭევნის ავტონომიაში, მეტყველებს ბაქოსა და ანკარის მზადყოფნაზე დიდი ომისთვის მთელ „სომხურ ფრონტზე“. რუსეთმა საომარი მოქმედებების შეწყვეტას ხელი შეუწყო და ამით ყველა კმაყოფილი არ არის.

თურქეთის თავდაცვის მინისტრმა ხულუსი აკარმა 24 ნოემბერს განაცხადა, რომ რუსეთთან მოლაპარაკება სამმხრივი შეთანხმების მიღწევის შემდეგაც გრძელდება. თურქეთის პატრულირება ყარაბაღში სადამკვირვებლო პუნქტებს შორის იგეგმება და, როგორც ჩანს, ყველაზე მნიშვნელოვანია: „ჩვენ მას აზერბაიჯანელებთან მოლაპარაკებების შესაბამისად განვახორციელებთ“.

სავსებით ნათელია, რომ საუბარი არ არის ერთობლივ სადამკვირვებლო ცენტრზე. ანკარა მზადაა მოქმედებისთვის რეგიონის ინტერესებისა და კონფლიქტის მხარეთა შორის მშვიდობის დამყარების ლოგიკის საწინააღმდეგოდ. შესაძლოა, „ახალი მშვიდობა“ ყარაბაღში ვიღაცას ძალიან უშლიდეს ხელს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

10
თემები:
რუსეთი დღეს
გოგონა გაკვეთილზე

სამი მთავარი პრობლემა, რომლებსაც განათლება გადააწყდა პანდემიის დროს

11
(განახლებულია 16:40 27.11.2020)
ვინ ადაპტირდება ონლაინ–სწავლებაზე ყველაზე მარტივად, შეიძლება თუ არა ტრადიციული სწავლება ვირტუალური კურსებით შეიცვალოს და როგორ შეიძლება „დავამეგობროთ“ ასაკოვანი პედაგოგები სოციალურ ქსელებთან?

დიანა კურმანოვა

ამ კითხვებზე პასუხების გაცემას „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ფორუმზე შეეცადნენ.

კორონავირუსი, რა თქმა უნდა, ნეგატიური მოვლენაა. თუმცა განათლების სფეროსთვის აქაც შეიძლება მოიძებნოს ახალი შესაძლებლობები. ამგვარ დასკვნამდე მივიდნენ „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ფორუმის სპიკერები 2019-2020 წლების პროგრამებზე მსჯელობისას, რომელიც ფედერალური პროექტის „კადრები ციფრული ეკონომიკისთვის“ ფარგლებში გაიმართა 26 ნოემბერს Россия сегодня-ს მულტიმედიურ პრეს-ცენტრში.

„როსსოტრუდნიჩესტვომ“ 40 საგანმანათლებლო პროექტი გამოუშვა სარეალიზაციოდ, რომლებითაც 92 ქვეყნის 100 ათასზე მეტმა მცხოვრებმა ისარგებლა“, — აღნიშნა სააგენტოს ხელმძღვანელის მოადგილემ პაველ შევცოვმა.

ყველა ამ პროექტს აერთიანებდა საერთო მიზანი: დახმარებოდნენ მოსწავლეებს, სტუდენტებსა და პედაგოგებს ახალ ტექნოლოგიებში გარკვევაში, ვინაიდან თანამედროვე ცხოვრება „ციფრულში“ გადადის: ონლაინ სულ უფრო მეტი საკითხის გადაჭრა ხდება შესაძლებელი. 2019 წლისგან განსხვავებით, „როსსოტრუდნიჩესტვო“ 2020 წელს, პანდემიის გამო, თითქმის ყველა პროექტს ონლაინ რეჟიმში ახორციელებდა. ერთი მხრივ, პროგრამას ეს წაადგა, მეორე მხრივ კი პანდემიამ გამოავლინა პრობლემები, რომლებსაც ინტერნეტში მოსწავლეებიც აწყდებიან და პედაგოგებიც.

ციფრული უთანასწორობა სოციალურ ნაპრალს ნიშნავს

რუსეთის საზოგადოება „ზნანიეს“ თავმჯდომარის ლიუბოვ დუხანინას თქმით, პანდემია აღრმავებს ნაპრალს ტექნიკურად მომზადებულ ადამიანებსა და იმ მოქალაქეებს შორის, რომლებსაც ან შესაბამისი აღჭურვილობა არ აქვთ ონლაინზე გადასასვლელად, ან ცოდნა მედიაგანათლების სფეროში.

„ამიტომაც მნიშვნელოვანია არა მარტო IT–სპეციალისტებზე ორიენტირებული პროექტები, არამედ მასობრივი პროექტები“, — განაცხადა მან.

მარტო 2019 წელს „როსსოტრუდნიჩესტვომ“ 250 მასობრივი ღონისძიება გამართა: ვირტუალური რეალობის დღეები, VR-მუზეუმები, სასწავლო კურსები და ბიზნეს–ჰაკატონები — გუნდური შეჯიბრები ინოვაციური პროექტების შემქმნელებისთვის. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ონლაინ–პლატფორმები ხელმისაწვდომი იყო ყველასთვის — მაგალითად, შეიძლებოდა მუზეუმის ექსპოზიციების ნახვა ვირტუალური რეალობის სათვალის გარეშე, ამასთან შეიძლებოდა პროგრამების უმეტესობაში ტელეფონით შესვლა.  

თაობათა პრობლემა

„გაკვეთილების ონლაინ–ფორმატთან ადაპტირება ყველაზე მეტად „ძველი სკოლის“ პედაგოგებს გაუჭირდათ — ყოველდღიურ ცხოვრებაში ისინი იშვიათად სარგებლობენ ინტერნეტით. ამ ნაკლის აღმოფხვრაში მათ პროექტი „ციფრული კურატორი“ ეხმარება, რომელიც ბელარუსზეც ვრცელდება“, — ამბობს ლიუბოვ დუხანინა.

ციფრული განათლების კურსები 1800-მა ადმიანმა გაიარა ბელარუსში, მათ შორის იყვნენ როგორც მინსკელი, ისე სხვა ქალაქების მასწავლებლები.

კვალიფიკაციის ასამაღლებელი კურსები პედაგოგებს ახალგაზრდების გაგებაშიც ეხმარება. მაგალითად, იყენებენ რა აქტიურად ონლაინ–ინსტრუმენტებს, მასწავლებლებს ესმით, რომ ბავშვებს აქვთ უნარი, აღიქვან დიდი ტექსტები ინტერნეტში, თუ ისინი სწორად იქნება გაფორმებული.

ახლა პედაგოგებისთვის განკუთვნილი ამ პროექტებით ყაზახეთი და უზბეკეთიც დაინტერესდნენ.

ბავშვებს განსაკუთრებული მიდგომა სჭირდებათ

„ონლაინ–პროგრამებს ყველაზე უკეთ ბავშვები ითვისებენ“, — მიაჩნია პაველ შევცოვს. მის მოსაზრებას ადასტურებენ პროექტ „ინჟინირიუმის“ ავტორები, რომელიც „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ დახმარებით შექმნეს ბაუმანის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის სპეციალისტებმა.

„ინჟინირიუმი — ეს საგანმანათლებლო ცენტრების ქსელია, რომლებშიც უკვე მიიღო მონაწილეობა 40 ქვეყნის შვიდი ათასმა ბავშვმა, — ამბობს ცენტრ „რუსეთის კომპოზიტების“ ხელმძღვანელი მარგარიტა სტოიანოვა. — ჩვენ წერტილი გვაქვს ყაზახეთში, ალმათში, სადაც პროგრამირების, 3D მოდელირებისა და რობოტოტექნიკის გაკვეთილები მიმდინარეობს. ჩვენს ონლაინ–კურსებზე მოთხოვნაა არა მარტო დსთ-ში. ჩვენ უკვე შემოგვიერთდა ავსტრალია, ვინაიდან პროგრამებს ინგლისური სუბტიტრები ახლავს. და ეს ეფექტური პოპულარიზაციაა არა მარტო ინჟინერიისა, არამედ რუსული ენისაც. ენის სწავლა ყოველთვის უფრო მარტივია საინტერესო თემებით“.

სტოიანოვას აზრით, ონლაინ–გარემოს განვითარება ვერ შეცვლის ტრადიციულ განათლებას,  ვინაიდან თანამშრომლობისთვის ურთიერთობაა მნიშვნელოვანი, და იმედი აქვს, რომ 2021 წელს ყველანი ისევ ჩვეულ ფორმატში შეხვდებიან ერთმანეთს.

11
თემები:
რუსეთი დღეს
ბრიუს ლი

ბრიუს ლი 80: ბრძენი სულელური კითხვიდან მეტს იღებს, ვიდრე სულელი ბრძნული პასუხიდან

0
(განახლებულია 19:03 27.11.2020)
არ მეშინია იმის, ვინც 10 000 სხვადასხვა დარტყმას სწავლობს. მეშინია იმის, ვინც ერთ დარტყმას 10 000-ჯერ სწავლობს – ბრიუს ლი

დღეს ბრიუს ლის დაბადების დღეა. მას 80 წელი შეუსრულდებოდა.

...მხოლოდ ღამე სრულდება განთიადით>>

საბრძოლო ხელოვნების სამყაროში გამორჩეული ვარსკვლავი ბრიუს ლი ნამდვილი ლეგენდაა, რომელიც მსოფლიო ისტორიაში შევიდა, როგორც არა მარტო აღმოსავლური ორთაბროლების უბადლო ოსტატი, არამედ როგორც უნიკალური მოაზროვნე, რომლის ფილოსოფია დღემდე აღაფრთოვანებს მილიონობით ადამიანს.

ბრიუს ლი (ლი ჯუნ ფენი – 1940–1973) იყო ჩინელი კუნგ ფუს ოსტატი, ფილოსოფოსი, მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი, საბრძოლო ხელოვნების ერთ-ერთი მიმდინარეობის ჯიტ კუნ დოს დამაარსებელი. მან მხოლოდ 33 წელი იცოცხლა, მაგრამ ეს დრო საკმარისი აღმოჩნდა, რომ ყველასთვის საყვარელი მსახიობისა და ორთაბრძოლების ნამდვილი ოსტატის სახელი დაემკვიდრებინა.

ბრიუს ლი ბავშვობიდან ეზიარა ჩინურ ტრადიციებში ერთმანეთისგან განუყოფელ აღმოსავლურ სიბრძნესა და საბრძოლო ხელოვნებას. მისი გამონათქვამები დღემდე ეხმარება მრავალ ადამიანს თვითგანვითარებასა და თვითშემეცნებაში.

იდეალისკენ სწრაფვაში არ დაგავიწყდეთ, რომ უნდა იცხოვროთ!>>

გავიხსენოთ ბრიუს ლის ზოგიერთი გამონათქვამი, რომლებიც კიდევ ერთხელ დაგვაფიქრებს ცხოვრებაზე, ურთიერთობებზე, მეგობრობაზე და, უბრალოდ, ამ წუთისოფელზე.

ბრიუს ლის ძეგლი ჰონგ-კონგში
ბრიუს ლის ძეგლი ჰონგ-კონგში

•    მნიშვნელობა არა აქვს, რომ ნელა მიიწევ წინ, მთავარია, რომ არ ჩერდები;

•    მარცხი მარცხი არაა, თუ მას ასეთად არ აღიარებთ თქვენ ცნობიერებაში;

•    ნამდვილი მეგობრები ალმასივითაა — ძვირფასია და იშვიათი. ცრუ მეგობრები შემოდგომის ფოთლებივითაა — ყველგან არიან;

•    არ იფიქრო — იგრძენი! ეს მთვარეზე თითის მიშვერას ჰგავს. კონცენტრაციას თითზე ნუ აკეთებ, თორემ ამ ღვთაებრივ სილამაზეს გამოტოვებ;

•    რაზეც ფიქრობ, იმად იქცევი;

•    აღმოსავლეთის ხალხი ამბობს: „უფრო მოქნილი იყავი. სიცოცხლეში ადამიანი რბილი და მოქნილია, ხისტად მას სიკვდილი აქცევს“. ეს სხეულსაც ეხება, გონებასაც და სულსაც;

•    სხვისი განსჯის ნაცვლად მის გაგებას ვსწავლობ. არ შემიძლია, ბრმად გავყვე ბრბოს და მისი დამოკიდებულება მივიღო;

•    თუ რამეზე ფიქრობ, რომ ეს შეუძლებელია, ამით ის მართლა შეუძლებელი ხდება;

•    კარგი მებრძოლი ის კი არაა, ვინც დაძაბულია, არამედ ის, ვინც მზადაა. ის არ ფიქრობს და არ ოცნებობს, ის ყველაფრისთვის მზადაა, რაც შეიძლება მოხდეს;

მხოლოდ ერთი ცოდვა არსებობს – ქურდობა, ყველა სხვა ცოდვა ქურდობის ვარიაციაა...>>

•    გაათავისუფლე ტვინი, გახდი უსხეულო, უფორმო, როგორც წყალი. წარმოიდგინე, რომ წყალს ჭიქაში ასხამ — ის ჭიქა ხდება, თუ ჩაიდანში ასხამ — ჩაიდანი ხდება. წყალს შეუძლია იდინოს, ილივლივოს, იწვეთოს ან შხეფებად დაიღვაროს — იყავი წყალი, მეგობარო;

•    ცარიელ თავს გრძელი ენა აქვს;

•    აუცილებელი არაა, მიზანს მიაღწიო. ხანდახან ეს, უბრალოდ, მიმართულებაა შემდგომი მოძრაობისთვის;

•    შეცდომების პატიება საკუთარი თავისთვის ყოველთვის შეიძლება, თუ მათი აღიარების სითამამე გეყოფა;

•    იყავი რბილი, მაგრამ არა — მორჩილი, იყავი მყარი, მაგრამ არა — სასტიკი;

•    უბრალოება ხელოვნების უმაღლესი საფეხურია;

•    ბრძენს სულელური კითხვიდან მეტის მიღება შეუძლია, ვიდრე სულელს ბრძნული პასუხიდან;

•    მნიშვნელობა არა აქვს, რას გასცემ, მნიშვნელოვანია, როგორ გასცემ;

ცივილიზაციის ჯებირები და ხელფეხშეკრული თავისუფლება...>>

•    არ მეშინია იმის, ვინც 10 000 სხვადასხვა დარტყმას სწავლობს. მეშინია იმის, ვინც ერთ დარტყმას 10 000-ჯერ სწავლობს.

0
თემები:
აზრების ფოიერვერკი: ცნობილი ადამიანების ბრძნული გამონათქვამები