საქართველოს საპატრიარქო

საეკლესიო სკანდალი - სერიოზული გამოწვევა „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებისთვის

729
(განახლებულია 16:44 30.10.2019)
ხვალ თბილისში წმინდა სინოდის სხდომა გაიმართება, რომელსაც დიდი ინტერესით ელის როგორც საეკლესიო და საერო ხელისუფლება, ასევე მთელი საზოგადოება.

 

წინასწარი ინფორმაციით, სინოდის სხდომაზე საუბარი იქნება მეუფე იაკობის განცხადებებთან დაკავშირებით, თუმცა მთავარი მაინც ეკლესიაში გავლენის სფეროებისათვის დაუნდობელი ბრძოლაა, რომელმაც უკვე საჯაროდ გამოჟონა.

ეკლესიასა და ხელისუფლებას შორის არსებული ურთიერთობების სამართლებრივი მოწესრიგება ჯერ კიდევ ორი ათეული წლის წინ დაიწყო. საქართველო სეკულარული და არა რელიგიური სახელმწიფოა, რომელსაც სახელმწიფო ინსტიტუტები მართავენ. ეკლესიასა და სახელმწიფოს შორის გაფორმებულია კონკორდატი, რომელმაც გამიჯნა საეკლესიო და საერო საქმეები და ის, რომ მართალია, სახელმწიფო აღიარებს ქართული ეკლესიის როლს ქვეყნის გადარჩენის საქმეში, მაგრამ მაინც არც საერო ხელისუფლება აპირებს საეკლესიო საქმეებში ჩარევას და არც - ეკლესია ჩაერევა საერო საქმეებში.

თუმცა კონკორდატი მაინც დაწერილი სამართლებრივი აქტია, რომელმაც რეალური ძალა ჯერ ვერ შეიძინა. საპატრიარქოს და ეკლესიას უზარმაზარი გავლენა აქვს საზოგადოებაზე და თითქმის ყველა სოციოლოგიური კვლევით, მის მიმართ ნდობა ბევრად უფრო მაღალია, ვიდრე პარლამენტის, მთავრობისა და სასამართლო ხელისუფლების მიმართ. დღეს რომ ვინმემ კვლევა ჩაატაროს, ეს შედეგები და განსხვავებები, ალბათ, უფრო თვალში საცემი იქნება.

საქართველოს ყველა ხელისუფლება ცდილობდა და ცდილობს, ახლო მეგობრულ ურთიერთობაში იყოს საპატრიარქოსთან, ჰქონდეს მისი მხარდაჭერის იმედი საარჩევნოდ და კეთილგანწყობილი ურთიერთობები.

თუმცა ცხადია, რომ დღეს ბრძოლა პატრიარქის ტახტისათვის უკვე დაუნდობელ ფაზაში გადავიდა. ამ პროცესებს გაგრძელება აუცილებლად მოჰყვება და ის მხოლოდ სინოდის გადაწყვეტილებით არ შემოიფარგლება.

ის ფაქტი, რომ საპატრიარქოდან მეუფე იაკობის განცხადებები არავის დაუგმია და პირიქით, ისიც კი ითქვა, რომ მისი დასჯა უკვე მოხდა ერთი საეკლესიო წოდების ჩამორთმევით, მიანიშნებს იმაზე, რომ საპატრიარქოს გავლენიანი ფრთის ნაწილი, ასე თუ ისე, იზიარებს მეუფე იაკობის განწყობას.

ვინაა და რა თქვა მეუფე იაკობმა?

ხელისუფლებასთან ძალიან დაახლოებულმა მეუფემ თქვა, რომ 2018 წელს ხელისუფლების პირველი პირები პატრიარქის გადაყენებას გეგმავდნენ. რომ მას შეხვედრა ჰქონდა პრემიერ კვირიკაშვილის კაბინეტში თავად კვირიკაშვილთან, ამჟამინდელ პრემიერ გახარიასა და სუსის მაშინდელ უფროს ვახტანგ გომელაურთან და მათ პატრიარქის გადაყენებაში მონაწილეობა სთხოვეს. ამ განცხადების შემდეგ რომ მონასტერი სერიოზულად აირია, ამაზე უკვე აღარავინ დავობს. მიუხედავად იმისა, რომ ქართულ ოცნებას დღეს რეალური კონკურენტი არ ჰყავს, ხვალ რომ არჩევნები იყოს ეს ამბავი სერიოზულად იმოქმედებდა მის იმიჯზე.

დღეს ძნელი სათქმელია, რამდენად შეესაბამება მეუფე იაკობის განცხადებები სიმართლეს. მეორეს მხრივ, ეს ადამიანი პატრიარქის ქორეპისკოპოსი, მეუფე და ბიძინა ივანიშვილთან დაახლოებული პირი იყო. შესაძლოა, განაწყენებულიც. მაგალითად, ჟურნალისტი ელისო კილაძე წერს, რომ ის სუსის შეფის ყოფილი მოადგილის, სოსო გოგაშვილის თანამოაზრეა და განაწყენებულია გავლენის სფეროების დაკარგვის გამო. სხვათაშორის, ზოგიერთი ექსპერტი არ გამორიცხავს, რომ მისი სახით ხელისუფლებას ჩამოშორებული ეს ჯგუფი, ამჟამინდელ ხელისუფლებას აშანტაჟებდეს. ასე რომ არ იყოს, ახლა რატომ აცხადებს იმას, რაც ორი წლის წინ მოხდაო. თუმცა ამაზე მეუფე იაკობს ის პასუხი აქვს, რომ ამის შესახებ თავად პატრიარქს უამბო. ექსპერტ არჩილ გამზარდიას თქმით, მას არ უკითხავს ვინმესთვის, გაეკეთებინა თუ არა განცხადებები ამ თემაზე, რადგან „ტვ პირველის“ ეთერში მან მძიმე სულიერ მდგომარეობაში ისაუბრა.

განსხვავებულია უფლებადამცველ ნანა კაკაბაძის ვერსია მომხდართან დაკავშირებით. ის თვლის, რომ პატრიარქის დაცვის ყოფილ უფროსს, სოსო ოხანაშვილსა და ნიკა გვარამიას სერიოზული კომპრომატები აქვთ მეუფე იაკობთან დაკავშირებით და ამით აიძულებენ, ისეთი რაღაცეები ილაპარაკოს, რაც სიმართლეს არ შეესაბამება. კაკაბაძე არ გამორიცხავს, რომ მეუფე იაკობის უკან მდგარი ძალები „ნაციონალური მოძრაობიდან“ იყვნენ და მათი მიზანი როგორც არეულობა, ასევე ხელისუფლებისა და საპატრიარქოს დაპირისპირება იყოს.

ყოფილმა პრემიერმა გიორგი კვირიკაშვილმა სასწრაფოდ უარყო პატრიარქის წინააღმდეგ რაიმე შეთქმულებაში მონაწილეობა. როგორც ჩანს, ზუსტად იცის, რა გავლენა აქვს ილია მეორეს და ისიც, რომ მასთან დაპირისპირებასა არავის აპატიებს ქართული საზოგადოება. საერთოდ უარყო ასეთ შეხვედრაში მონაწილეობა შს მინისტრმა ვახტანგ გომელაურმა.

ექსპერტების ნაწილი ფიქრობს, რომ ხელისუფლებამ გაიმარჯვა და მეუფე იაკობის განცხადებებს პატრიარქის გადადგომა მოჰყვება, მაგრამ ჩვენი ინფორმაციით, ეს ასე სულაც არაა.

არც ილია მეორის მხარდამჭერები აპირებენ გულხელდაკრეფილი ჯდომას

ასაკის მიუხედავად, პატრიარქის შემოდგომა ჯერ არ დამდგარა. მასთან დაპირისპირება კი ხელისუფლებას შესაძლოა, ძალიან ძვირი დაუჯდეს.

ახლა უკვე ყოფილი მეუფის სკანდალურ განცხადებებზე საპარლამენტო ტრიბუნიდან ითხოვენ საქმის აღძვრას და გამოძიებას. უმრავლესობის ლიდერი გია ვოლსკი ფიქრობს, რომ ასეთი მძიმე ბრალდებები ჩვენი ყოველდღიურობის ნაწილად იქცა და პროკურატურა ყოველდღიურად ვერ დაიწყებს გამოძიებას.

არადა, ყოფილმა ქორეპისკოპოსმა უფრო სკანდალური განცხადებები გააკეთა. მისი თქმით, ყოფილი გენპროკურორი ფარცხალაძე და უჩა მამაცაშვილი ნაციონალების ყოფილ ლიდერს, რამაზ ნიკოლეიშვილს 15 მილიონ დოლარს სთხოვდნენ.

თუ ეს განცხადება მეუფე იაკობის გარდა თუნდაც ერთმა ადამიანმა დაადასტურა, პროკურატურას მაინც მოუწევს საქმის აღძვრა და იმის გარკვევა, სასულიერო პირი სიმართლეს ამბობს თუ ცილს სწამებს ადამიანებს. თუმცა ისიც ფაქტია, რომ გენერალურმა პროკურორმა შალვა თადუმაძემ დღეს კიდევ ერთხელ განაცხადა, რომ ის მეუფის განცხადებებში დანაშაულის ნიშნებს ვერ ხედავს და არც არანაირი სისხლის სამართლის საქმის აღძვრას არ აპირებს.

ზოგადად, ციანიდის საქმიდან მოყოლებული, ბევრი ისეთი ფაქტი და ინფორმაცია გამოვიდა სააშკარაოზე, რამაც საზოგადოების ნაწილს, შესაძლოა, რწმენაც დაუკარგოს, მაგრამ კარგი ისაა, რომ ეს გამჭვირვალეობა მეტ სიცხადეს შეიტანს ეკლესიისა და ერის ურთიერთობებში.

და კიდევ - დიდი ხანია, საეკლესიო და საერო წრეებში, გულისტკივილით საუბრობენ, რომ ისევე როგორც ერს, ეკლესიასაც გაწმენდა სჭირდება და რუის-ურბნისის კრებაა მოსაწვევი. მართალია, არც დავით აღმაშენებელი ჩანს ქართულ პოლიტიკურ წრეებში და არც გიორგი ჭყონდიდელი, მაგრამ შესაძლოა, ამ განხილვებში ბევრი სიმართლე ითქვას. ფაქტია, რომ ასაკის მიუხედავად ილია მეორის შემოდგომა ჯერ არ დამდგარა და ბრძოლა პატრიარქის ტახტისათვის კიდევ გაგრძელდება.

 

 

729
თხევადი გაზის გადამზიდი ტანკერი

მიმოხილვა: ევროპა და აზია ამერიკულ გაზზე უარს ამბობენ

53
(განახლებულია 19:10 09.07.2020)
ევროპასა და აზიაში ცისფერი აირის ფასები მრავალწლიან მინიმუმამდეა დაცემული. აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროშიც კი აღიარეს, რომ ამერიკული გათხევადებული ბუნებრივი აირის შეძენას არანაირი აზრი არ აქვს.

ნატალია დემბინსკაია

კლიენტებმა ზაფხულში დაგეგმილ ასზე მეტ მიწოდებაზე თქვეს უარი. შედეგად – ექსპორტი თითქმის 63,6%-მდე დაეცა. რატომ არ სჭირდება არავის ოკეანისგაღმური გაზი?

ფასები დაეცა

გასულ წელს აშშ-ში ბუნებრივი გაზის ნეტო–ექსპორტმა 54,7 მლრდ კუბომეტრს მიაღწია — 20,7 მილიარდით მეტს, ვიდრე 2018 წელს. გათხევადებული ბუნებრივი აირის უმსხვილესი მწარმოებლის Cheniere Energy-ს მონაცემებით, პირველ კვარტალში მსოფლიო გაყიდვების მოცულობამ 100 მლ ტონას მიაღწია — 10 მილიონით მეტს, ვიდრე 2019 წელს. ზრდა ძირითადად ამერიკელებმა უზრუნველყვეს.

გეგმები ამბიციური იყო: 2020 წელს 67,2 მლრდ კუბომეტრი, 2021 წელს კი — 79,5 მლრდ. ეს მაჩვენებლები იანვარში აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციის სამმართველომ (EIA) გაახმოვანა. მაგრამ უკვე ნათელია, რომ ეს არ მოხდება.

თბილი ზამთრისა და კორონავირუსის პანდემიის გამო ევროპასა და აზიაში გაზის ბაზრები ჩამოიშალა. მაგალითად, ჰოლანდიურ ჰაბ TTF-ზე ფასები პირველად ოთხი თვის განმავლობაში ორჯერ დაეცა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ხოლო სპოტური მიწოდებები იაპონიაში 44%-ით შემცირდა.

უკვე აპრილში ამერიკული თხევადი გაზის ექსპორტი ევროპაში ეკონომიკურად მიზანშეუწონელი გახდა. მსხვილმა ევროპულმა და აზიურმა კომპანიებმა ივნისი–ივლისის კონტრაქტები გააუქმეს.

Bloomberg-ის მონაცემებით, აშშ-ში თხევადი გაზის ქარხნების განტვირთვა აპრილში თითქმის 30%-ით შემცირდა, მაისში ექსპორტმა მესამედზე მეტით დაიკლო, მათ შორის, კორონავირუსული შეზღუდვების გამოც.

ეკონომიკურად არასიცოცხლისუნარიანი

აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ენერგეტიკული ინფორმაციის სამმართველოს ივნისის პროგნოზი მეტად პესიმისტურია. ევროპელმა და აზიელმა კლიენტებმა უარი თქვეს თხევადი გაზის 110 პარტიაზე. გაზის მიწოდება ამერიკულ საზღვაო ტერმინალებზე მარტის შემდეგ ორჯერ შემცირდა.

„დაბალმა სპოტურმა ფასებმა ბუნებრივ აირსა და გათხევადებულ გაზზე ევროპასა და აზიაში შეასუსტა აშშ-დან ექსპორტის სიცოცხლისუნარიანობა, რომელიც მეტად მგრძნობიარეა ფასების მიმართ“, — აცხადებენ EIA-ს ანალიტიკოსები.

მათი შეფასებით, ივნისში აშშ-დან ევროპასა და აზიაში საშუალოდ 101 მლნ კუბომეტრია გაგზავნილი დღე-ღამეში, ხოლო ივლისსა და აგვისტოში 62 მლნ იქნება. ეს კი საექსპორტო პოტენციალის 25%-ზე მეტი არ არის.

განაგრძობს დაცემას

დადასტურდა ექსპერტების გაფრთხილება იმასთან დაკავშირებით, რომ კლიენტები ოკეანისგაღმურ გაზზე უარს მინიმუმ ზაფხულის ბოლომდე იტყვიან: აშშ-ში ფიუჩერსული ფასები ევროპულს სექტემბრამდე აჭარბებს.

„ვინაიდან ფასობრივი უპირატესობა პრაქტიკულად გაქრა, ამერიკულ მიწოდებებზე უარის თქმა მხოლოდ დროის ამბავი იყო“, — განაცხადა აშშ-ის სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის ექსპერტმა ნიკოს ცაფოსმა.

როგორც ეროვნული ენერგეტიკული უსაფრთხოების ფონდის წამყვანი ანალიტიკოსი იგორ იუშკოვი განმარტავს, ახლა მყიდველები მზად არიან გადაიხადონ ამერიკულ გათხევადებულ გაზში იმდენი, რამდენიც გათხევადებისა და ტრანსპორტირების საოპერაციო ხარჯებსაც კი ვერ დაფარავს. მთავარი დაზარალებული — პირველი და უმსხვილესი ამერიკული ტერმინალი Sabine Pass-ია: ქარხანა 2016 წლიდან მხოლოდ წაგებაზე მუშაობს.

ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციით, აშშ-დან გათხევადებული აირის ექსპორტმა 2020 წლის პირველ ოთხ თვეში საშუალოდ 218 მლნ კუბომეტრი შეადგინა დღე-ღამეში, მაგრამ 17%-ით დაეცა აპრილიდან მაისამდე პერიოდში. EIA-ში ელოდებიან, რომ მიწოდებები სექტემბერში დაიწყებს ზრდას, ვინაიდან მსოფლიო მოთხოვნა ბუნებრივ აირზე თანდათანობით აღდგება.

ჭარბი გაზი

მაგრამ უმსხილესი საინვესტიციო ბანკები ასე ოპტიმისტურად არ არიან განწყობილი. როგორც ანალიტიკოსები განმარტავენ, მსოფლიოში საწვავის უზარმაზარი მარაგი დაგროვდა. გათხევადებული ბუნებრივი აირის საერთაშორისო ვაჭრობა ჩამოიშალა, გადაიკეტა რა მნიშვნელოვანი არხები ამერიკელი მეფიქალეებისთვის. ხოლო რამდენადაც ნავთობი ისევ გაძვირდა ერთ ბარელზე 40 დოლარამდე, მენავთობეებმა მოპოვება განაახლეს და გვერდითი პროდუქტის სახით ბაზარზე ბევრ იაფ გაზს უშვებენ.

ევროპაში ფასების ვარდნის გამო ამერიკულ თხევად გაზზე მოთხოვნა აღარ არის. ახლა საზღვარგარეთ გაყიდვის ნაცვლად მას რეზერვუარებსა და საცავებში ქაჩავენ.

Goldman Sachs-ის დათვლით, ექსპორტის გაუქმების გამო ამერიკული მარაგები 21,52 მლრდ კუბომეტრით გაიზრდება. ერთი წლის წინ დაფიქსირებული დონე უკვე თითქმის მესამედითაა გაზრდილი, ხოლო ბოლო ხუთი წლის საშუალო მაჩვენებელს 18%-ით აღემატება. ოქტომბრისთვის ქვეყნის შესაძლებლობები გაზის შენახვასთან დაკავშირებით შესაძლოა ამოიწუროს, რაც გათხევადებული აირის მოპოვებასა და წარმოებას რეკორდულად შეამცირებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

53
უპილოტო საფრენი აპარატი

მიმოხილვა: რუსეთმა ახალი „იდეალური იარაღი“ შექმნა

203
(განახლებულია 16:23 07.07.2020)
რუსეთი წარმატებით ცდის მოიერიშე უპილოტო აპარატებს, ხელოვნური ინტელექტის მქონე ჯავშანტექნიკას, პოტენციური მოწინააღმდეგის მაღალტექნოლოგიური საბრძოლო სისტემებისა და რობოტების გამანადგურებელ დიდი რადიუსის მქონე საშუალებებს.

რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსში არსებული წყაროების თქმით, რუსეთის ელექტრომაგნიტური ქვემეხების საცდელი ნიმუშების მიერ სამიზნის დაზიანების სიშორე 10 კმ-ს აღწევს. ეს იმას ნიშნავს, რომ პირდაპირი ხედვის ზონაში მოწინააღმდეგის მაღალტექნოლოგიური საჰაერო და სახმელეთო შეიარაღება მყისიერად შეიძლება ლითონის გროვად იქცეს. უხმაურო გასროლას მილიწამი სჭირდება, რასაც არ ახლავს ცეცხლი, კვამლი და უკუდარტყმა. ელექტრომაგნიტური ქვემეხის პოზიციის გამოვლენა რადიოლოკაციის ან თანამგზავრული დაზვერვის სტანდარტული საშუალებებით შეუძლებელია.

მანამდე ელექტრომაგნიტური ქვემეხის მოქმედების სიშორე სამი კილომეტრი იყო. ახალი ტიპის შეიარაღების გამოცდა 2015 წლიდან მიმდინარეობს, ქვემეხები წარმატებით „წვავს“ უპილოტო აპარატებს ჰაერში და სხვადასხვა დანადგარებს ხმელეთზე.

ახალი ელექტრომაგნიტური ქვემეხების შეიარაღებაში შეტანის ვადა მონიშნული არ არის, თუმცა რუსეთი უკვე მჭიდროდ მიუახლოვდა მას — წარმატება ხილულია. დღეს საცდელ ნიმუშებს უკვე აქვთ უნარი, მნიშვნელოვან მანძილზე დააზიანონ მოწინააღმდეგის უპილოტო საფრენი აპარატები, ვერტმფრენები და ფრთოსანი რაკეტები. ახალმა ქვემეხმა რეკორდი სწორედ ჰაერსაწინააღმდეგო საშუალების სახით დაამყარა: „დაწვა“ 10 კმ დაშორებით განთავსებული სასწავლო საჰაერო სამიზნე. თუ მოქმედების სიშორის გაზრდა 20 კილომეტრამდე იქნება შესაძლებელი, მაშინ სამიზნეებს შორის აღმოჩნდება თანამედროვე საბრძოლო თვითმფრინავებიც. სავარაუდოდ, რუსულ სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსს ამ კუთხით დიდი დრო არ დასჭირდება.

ელექტრომაგნიტური ქვემეხები მოწინავე ხაზზე

იარაღი, რომელიც ელექტრომაგნიტური გამოსხივების ტექნოლოგიას ეყრდნობა, მოქმედების პრინციპით ახლოსაა რადიოელექტრონულ საბრძოლო სისტემებთან. დენთისა და ლითონის ნაცვლად, რუსული ელექტრომაგნიტური ქვემეხი მაღალი სიხშირის გამოსხივებას იყენებს, რომელიც სინათლის სისწრაფით მოძრაობს. ჯერჯერობით პრობლემად რჩება უზარმაზარი ენერგოდანახარჯები თითოეულ გასროლაზე, მაგრამ ტექნოლოგია გამუდმებით იხვეწება.

პერსპექტივაში ელექტრომაგნიტური ქვემეხების დადგმა შესაძლებელი გახდება მეექვსე თაობის მძიმე გამანადგურებელ უპილოტო აპარატებზე, ქვეითი ჯარების ტექნიკასა და სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ხომალდებზე. თუ ერთ დღეს ბრძოლის ველზე მოწინააღმდეგის თვითმფრინავებმა და ვერტმფრენებმა, უპილოტო აპარატებმა, ფრთოსანმა რაკეტებმა, ტანკებმა და სხვა ჯავშანტექნიკამ „უმიზეზოდ გაჭედა“, ე.ი. ისინი ახალ ტექნოლოგიას აქვს მიზანში ამოღებული.  

ელექტრომაგნიტური ქვემეხი არალეტალურ იარაღად მიიჩნევა — ანადგურებს ელექტრონიკას, მაგრამ ინდობს ცოცხალ ძალას. ძლიერი ელექტრომაგნიტური გამოსხივება სახიფათოა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის, შეუძლია დააზიანოს ნერვული, იმუნური და სხვა სისტემები. და მაინც, თუ ელექტრომაგნიტური იმპულსი „დაწვავს“ მიკროსქემებს და პილოტირებულ საფრენ აპარატს გააჩერებს, მაშინ პილოტი განწირულია — კატაპულტა ასევე არ იმუშავებს.  

ელექტრომაგნიტური იარაღი — ეს კონკრეტულ სექტორებში მუშაობისთვის გამიზნული ინსტრუმენტების მთელი სპექტრია. მაგნიტური ველი შესაძლოა გამოყენებული იყოს ჭურვისთვის საწყისი სიჩქარის მისანიჭებლად, როგორც დენთის ალტერნატივა.

რუსეთში პრიორიტეტულად ვითარდება რადიოელექტრონული ბრძოლის სისტემები, ელექტრომაგნიტურ ბომბებს აქვთ უნარი, გათიშონ მოწინააღმდეგის მთელი ელექტრონული და რადიოაპარატურა 4 კმ რადიუსში; ანუ დატოვონ მოწინააღმდეგის ჯარი კავშირისა და მართვის გარეშე, გადააქციონ მათი ქვედანაყოფები არაორგანიზებულ ბრბოდ.

საინტერესოა, რომ ელექტრომაგნიტური ქვემეხის შექმნის იდეა ერთდროულად გაჩნდა რუსეთსა და საფრანგეთში პირველი მსოფლიო ომის დროს. მას საფუძვლად დაედო გერმანელი მკვლევარის იოჰან კარლ ფრიდრიხ ჰაუსის, ელექტრომაგნეტიზმის თეორიის ავტორის ნაშრომები. იდეამ დროს გაუსწრო და ამიტომ სამხედრო ტექნიკაში გამოყენება ვერ ჰპოვა: ფრანგულმა მოდელმა 50-გრამიანი ჭურვი 200 მილიწამამდე ააჩქარა და ღიად დამარცხდა ჩვეულებრივ არტილერიასთან. „მაგნიტო-ფუგალური“ ქვემეხის რუსული პროექტი კი ნახაზებად დარჩა.

ელექტრომაგნიტური იარაღის იდეის რენესანსი 21-ე საუკუნის დასაწყისში დადგა. 2011 წელს არციმოვიჩის რელსოტრონმა წარმატებით ჩააბარა გამოცდა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის მაღალი ტემპერატურის ლაბორატორიაში. ელექტრომაგნიტური ქვემეხი ძალიან პატარა ჭურვებს ისროდა, მაგრამ ელექტრომაგნიტური აჩქარების მქონე ეს „მარცვლები“ ფოლადის დაფებს პლაზმად აქცევდა. ხუთი წლის შემდეგ რუსმა სპეციალისტებმა მასალა პრაქტიკულად პირველ კოსმოსურ სისწრაფემდე ააჩქარეს.

პარტნიორები ჩამორჩებიან

ელექტრომაგნიტური ქვემეხების პროექტებზე მუშაობენ აშშ-ში, ისრაელში, თურქეთში, საფრანგეთსა და ჩინეთში. მაგრამ არც ერთ ამ ქვეყანას არ მიუღწევია „მაღალი ხარისხის ცეცხლის“ სიშორის ათკილომეტრიანი ეფექტისთვის. მაგალითად, აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა გასულ წელს რელსოტრონული ქვემეხი გამოსცადა, რომლის ჭურვის გაშვების სიჩქარე დაახლოებით 2041 მ/წამი იყო. შევნიშნავ, რომ ეს მყარსხეულიანი საბრძოლო მასალა (არა ელექტრომაგნიტური იმპულსი) მაინც ვერ აჭარბებდა თანამედროვე არტილერიის მაქსიმალურ სიჩქარეს — 2500 მ/წამს. მომავლის ომებისთვის ეს აჩქარება აშკარად არ არის საკმარისი.

რელსოტრონი — ეს ელექტრომაგნიტური ქვემეხის სახეობაა, რომლის ძირითადი ელემენტებია კვების წყარო, კომუტაციური აპარატურა და ერთიდან ხუთ მეტრამდე სიგრძის ორი ელექტროგამტარი რელსი. გასროლა მაღალი ძაბვის მიწოდების მომენტში ხდება პლაზმისა და ელექტრომაგნიტური ველის ენერგიების ხარჯზე.

ამერიკელები 475 მმ-იანი რელსოტრონული ქვემეხის გამოცდას 2000-იანი წლების დასაწყისიდან აწარმოებენ, მაგრამ წარუმატებლად. 23 კილოგრამიანი ჭურვი, რომელიც ლულიდან დაახლოებით 2200 მ/წმ სიჩქარით ფრინდება, საშინელ ნგრევას იწვევს. უცნობია, საით და რამდენად შორს მიფრინავს იგი.

ამერიკული რელსოტრონული ქვემეხის მოწინავე ამერიკულ ესკადრონულ ნაღმმზიდ Zumwalt-ზე განთავსების იდეაზე საბოლოოდ უარი თქვეს იმის გამო, რომ ის უზარმაზარი რაოდენობის ენერგიას ხარჯავდა რამდენიმე ათეულ გასროლაზე. ხომალდი არ შეიძლება იყოს საკუთარი შეიარაღების მსხვერპლი, ხოლო ელექტრომაგნიტური ქვემეხის გამოყენება ნაღმმზიდის თითქმის მთელი ელექტრონიკის გათიშვას მოიაზრებდა, ჰაერსაწინააღმდეგო და რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემების ჩათვლით. აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ინსტიტუტის სპეციალისტებმა Zumwalt-ის ტიპის ნაღმმზიდების საკომანდო ხომალდებად გამოყენების წინადადება დააყენეს. კვლევები გრძელდება. მაღალტექნოლოგიური შეიარაღების სფეროში მოწინავე ქვეყნები აშკარად ჩამორჩებიან რუსეთს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

203
მყიდველები ბაზარში

კორონავირუსი საქართველოში: საგანგებო მდგომარეობის შემდეგ შეზღუდვების სრული სია/10 ივლისი

86405
საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა ერთი თვის წინ მოიხსნა, მაგრამ მთავრობამ შეზღუდვების ნაწილი ძალაში დატოვა.

თბილისი, 10 ივლისი – Sputnik. საქართველოს მთავრობა აგრძელებს კორონავირუსის პანდემიის გამო დაწესებული შეზღუდვების მოხსნას, მაგრამ ამავე დროს მთავრობა და ეპიდემიოლოგები მოუწოდებენ მოქალაქეებს გამოიჩინონ სიფრთხილე და დაიცვან ჯანდაცვის სამინისტროს რეკომენდაციები.

ქვეყნის ტერიტორიაზე მოქმედებს შემდეგი შეზღუდვები:

  • დახურულ სივრცეებში, საჯარო დაწესებულებებში, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, ოფისებსა და მაღაზიებში სავალდებულოა პირბადის ტარება და სოციალური დისტანციის დაცვა;
  • საზოგადოებრივ ტრანსპორტში დაუშვებელია პირბადის გარეშე ყოფნა და კონდიციონერების ჩართვა;

  • ტაქსის მძღოლისთვის სავალდებულოა პირბადის ტარება, ტაქსით ორზე მეტი მგზავრის გადაყვანა არ შეიძლება, ისიც უკანა სავარძელზე;
  • დახურულ სივრცეებში აკრძალულია კულტურული და სპორტული ღონისძიებების გამართვა;
  • კაზინოების და ტოტალიზატორების მუშაობა დაშვებულია მხოლოდ ონლაინ;
  • აკრძალულია 10-ზე მეტი ადამიანის თავშეყრა ტრადიციულ სოციალურ ღონისძიებებზე (ქორწილი, ნებისმიერი იუბილე, ქელეხი და ა.შ.);
  • უნივერსიტეტებში სასწავლო პროცესი კვლავ დისტანციურად განხორციელდება;
  • ადამიანების თავშეყრის ადგილებში აკრძალულია სპლიტ-სისტემის კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც ჰაერს იღებენ შენობიდან, აგრილებენ და ისევ აბრუნებენ. დაშვებულია სამრეწველო კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც კონდიცირება-ვენტილაციის სისტემებს მოიცავს (ჰაერი შენობაში გარედან შეაქვს).

ამ მომენტისათვის ინფიცირებულთა რაოდენობა 968 ადამიანს შეადგენს, აქედან 844 გამოჯანმრთელდა, 15 კი გარდაიცვალა. კიდევ სამი ინფიცირებული მოქალაქე სამკურნალოდ სხვა ქვეყნებიდან ჩამოიყვანეს.

საქართველო სხვა ქვეყნებისთვის კორონავირუსთან ბრძოლაში სამაგალითოა >>

15 ივნისიდან აღდგა შიდა ტურიზმი, ხოლო 1 ივლისიდან საქართველო საზღვრებს უცხოელი ტურისტებისთვის გახსნის.

უწყებათშორისი საკოორდინაციო საბჭო ოპერატიულად აფასებს სიტუაციას და შეიმუშავებს ახალ რეკომენდაციებს და შეზღუდვებს.

მთავრობის სპეციალურ ვებ-გვერდზე stopcov.ge გამოქვეყნებული ბოლო მონაცემების თანახმად, საკარანტინო სივრცეში იმყოფება 4851, სტაციონარებში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 231 ადამიანია.

მთავრობა მოსახლეობას მოუწოდებს, ქვეყანაში კორონავირუსთან დაკავშირებით მხოლოდ და მხოლოდ გადამოწმებულ და ოფიციალურად დადასტურებულ ინფორმაციას ენდონ. ყველა ინფორმაციის მოძიება შესაძლებელია მთავრობის მიერ სპეციალურად შექმნილ ვებ-გვერდზე stopcov.ge.

„ცხელი ხაზის“ ნომრები: ცხელი ხაზი კარანტინის რეჟიმის საკითხებზე – 144. საქართველოს ჯანდაცვა – 15 05 (დღე-ღამის განმავლობაში); დაავადებათა კონტროლის ცენტრი – 116 001 (21:00-მდე სამუშაო დღეებში და 18:00-მდე დასვენების დღეებში).

ყველა მოხალისეს, რომელსაც აქვს დრო და სურვილი დაეხმაროს ხანდაზმულ ადამიანებს, ასევე მათ, ვისაც სპეციალური დახმარება ესაჭიროება, შეუძლია დარეკოს მერიის ცხელ ხაზზე (032)2722222 და წითელი ჯვრის ცხელ ხაზზე - 0800 000 018.

კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
© Sputnik / Konstantin Ivanov.
კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
86405
თემები:
COVID-19 საქართველოში