გიორგი გახარია

ვინ ვინ არის და რას აკეთებს, ანუ გიორგი გახარიას მინისტრების დოსიე

156
(განახლებულია 19:52 08.09.2019)

საქართველოს პარლამენტმა დღეს ქვეყნის ახალი მთავრობა დაამტკიცა შინაგან საქმეთა ყოფილი მინისტრის, გიორგი გახარიას მეთაურობით. პრემიერ-მინისტრის პოსტი სწორედ გახარიამ, ზაფხულის საპროტესტო აქციების ანტიგმირმა დაიკავა. 

გიორგი გახარიას მინისტრთა კაბინეტი მისი წინამორბედის, მამუკა ბახტაძის კაბინეტისგან დიდად განსხვავებული არ იქნება. შეიცვალნენ მხოლოდ თავდაცვისა და შინაგან საქმეთა მინისტრები.

Sputnik საქართველო  განახლებული მინისტრთა კაბინეტის წევრების დამსახურებებს გაგაცნობთ.

გიორგი გახარია 

© Sputnik / Alex Shlamov
„ფსონი გახარიაზეა“: ის, რაც ახალ პრემიერზე უნდა იცოდეთ

ყოფილი ბიზნეს−ომბუდსმენი და მთავრობის მრჩეველი გიორგი გახარია პოლიტიკურ არენაზე 2016 წლის ნოემბერში გამოჩნდა, როდესაც მაშინდელმა პრემიერ−მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა ჯერ კიდევ 2012 წელს ჩამოყალიბებული მინისტრთა კაბინეტის განახლება დაიწყო. მაშინ გახარიას ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის პოსტი ჩაბარდა.

ერთი წლის შემდეგ პრემიერმა კვირიკაშვილმა კვლავ ჩაატარა მინისტრების წმენდა და ძველი სახეების დიდი ნაწილი ჩამოაშორა თანამდებობებს, გიორგი გახარია კი შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტზე დაინიშნა.

გახარიასთვის ეს რთული პერიოდი გამოდგა: მთავარი ძალოვანის პოსტზე მისი კარიერის დასაწყისში თბილისში სკოლის მოსწავლის გახმაურებული მკვლელობა მოხდა, რასთან დაკავშირებით გამოძიება ჯერაც არ დასრულებულა.

2018 წლის მაისში თბილისი ახალგაზრდულმა პროტესტებმა მოიცვა მას შემდეგ, რაც დედაქალაქის ღამის კლუბებში პოლიციამ სპეცოპერაცია ჩაატარა და ნარკომოვაჭრეები დააკავა. მაშინ გახარიას, პოლიციის ქმედებების გამო, კლუბერების წინაშე ბოდიშის მოხდამ მოუწია.

ახლა თბილისში კვლავ მიმდინარეობს საპროტესტო აქცია გიორგი გახარიას წინააღმდეგ, რომელსაც 21 ივნისს გამართული ანტირუსული აქციის სასტიკ დარბევაში ადანაშაულებენ. იმ ღამით აქციის მონაწილეები პარლამენტის შენობაში შეჭრას ცდილობდნენ, რის აღსაკვეთადაც პოლიციამ ცრემლსადენი გაზი, წყლის ჭავლი და რეზინის ტყვიები გამოიყენა. დაშლის პროცესში დაშავდა 240 ადამიანი, რომელთაგან 80 პოლიციელი იყო.

გიორგი გახარიას მინისტრობის დროს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ დაიწყო დანაშაულის დეტალური სტატისტიკის გამოქვეყნება. ამასთან, მინისტრმა გაამკაცრა პოლიტიკა ქურდული სამყაროსა და ნარკომოვაჭრეების მიმართ, დაიწყო გზებზე უსაფრთხო მოძრაობის პრობლემების გადაჭრა და ასევე სტარტი აიღო კრიმინალური პოლიციის რეფორმამ. გარდა ამისა, შინაგან საქმეთა სამინისტროში გაჩნდა ადამიანის უფლებათა დეპარტამენტი.

ვახტანგ გომელაური - შინაგან საქმეთა მინისტრი

Вахтанг Гомелаури
ვახტანგ გომელაური

გიორგი გახარიამ შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტზე ვახტანგ გომელაური დანიშნა, რომელიც წარსულში უკვე იყო შს მინისტრი 2015 წლის იანვრიდან აგვისტომდე.

ამის შემდეგ გომელაურმა მუშაობა საქართველოს უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე განაგრძო. ოთხი წლის განმავლობაში მისმა უწყებამ მნიშვნელოვან წარმატებებს მიაღწია. სწორედ უსაფრთხოების სამსახურის დამსახურებით გახდა ცნობილი 2017 წელს, რომ ქვეყანაში ცნობილი ტერორისტი ახმედ ჩატაევი იმყოფებოდა. მის დასაკავებლად სპეცოპერაცია რამდენიმე დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა, რის შემდეგაც პანკისის ხეობაში ჩატაევის თანამოაზრეებიც დააკავეს.

გომელაურის უწყება ეფექტურად ებრძოდა კორუფციასაც. სწორედ მისი ხელმძღვანელობის დროს აღმოჩნდა არაერთი მაღალი თანამდებობის პირი ქრთამის აღებისთვის საპატიმროში.

ირაკლი ღარიბაშვილი - თავდაცვის მინისტრი

Ираклий Гарибашвили
© photo: Sputnik /
ირაკლი ღარიბაშვილი

თავდაცვის სამინისტრო ფაქტობრივად ერთადერთი უწყებაა, რომელშიც ახალმა პრემიერმა ასევე ახალი მინისტრი დანიშნა. ეს ირაკლი ღარიბაშვილია, რაც ბევრისთვის სრული მოულოდნელობა გამოდგა.

ღარიბაშვილს მთავრობაში მუშაობის დიდი გამოცდილება აქვს. ის პოლიტიკაში მაშინ მოვიდა, როდესაც ქვეყნის პრემიერი მმართველი პარტია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე ბიძინა ივანიშვილი გახლდათ და ერთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ეკავა შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტი.

2013 წლის ნოემბერში ირაკლი ღარიბაშვილი საქართველოს პრემიერ-მინისტრი გახდა და ამ თანამდებობაზე 2015 წლის დეკემბრამდე დარჩა. მისი გადადგომა სრული მოულოდნელობა გამოდგა ქვეყნის მოსახლეობისთვის.

ღარიბაშვილის შესახებ მიმდინარე წლის იანვრამდე არაფერი ისმოდა, 2019 წლის დასაწყისში კი ის კვლავ დაუბრუნდა პოლიტიკას და მმართველი პარტიის პოლიტიკური მდივანი გახდა. მისი ამოცანა იყო ურთიერთობები დაელაგებინა იმათთან, ვისაც პარტიის პოლიტიკამ იმედები გაუცრუა.

თეა წულუკიანი — იუსტიციის მინისტრი

Министр юстиции Грузии Тея Цулукиани
© Sputnik / Alexander Imedashvili
თეა წულუკიანი

თეა წულუკიანი საქართველოს მთავრობის ყველაზე დამსახურებული მინისტრია. მისთვის გიორგი გახარია რიგით მეხუთე პრემიერია.

წულუკიანს იუსტიციის მინისტრის თანამდებობა 2012 წლიდან უკავია. 2018 წელს მისი უწყება კიდევ უფრო გაფართოვდა და ახლა პატიმრებისა და პრობაციონერების საქმეებითაც არის დაკავებული.

მინისტრობის ექვსი წლის განმავლობაში თეა წულუკიანმა უზარმაზარი სამუშაო გასწია. უნდა აღინიშნოს, რომ იუსტიციის სამინისტრო არაერთ სააგენტოსა და უწყებას მოიცავს, რომლებიც ასევე წარმატებით ფუნქციონირებენ. მაგალითად, იუსტიციის სახლი, საჯარო რეესტრის სააგენტო და სამოქალაქო რესსტრის სააგენტო.

ამასთან, იუსტიციის სამინისტრო საქართველოს წარმოადგენს ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოშიც, სადაც უკვე მოიგო არაერთი საქმე.  

მაია ცქიტიშვილი — რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი

Министр регионального развития и инфраструктуры Грузии Майя Цкитишвили на стройплощадке порта Анаклия
მაია ცქიტიშვილი

მაია ცქიტიშვილმა რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის პოსტი 2018 წლის მარტში დაიკავა.

მინისტრობის წელიწადნახევრის განმავლობაში მისმა უწყებამ ბევრი პროექტი განახორციელა, რომელთა შორისაა გვირაბის აგება საქართველოს სამხედრო გზის პრობლემურ მონაკვეთზე და ასევე საერთაშორისო მნიშვნელობის ტრასის, აღმოსავლეთი−დასავლეთის რემონტი და ახალი უბნების მშენებლობა.  

ერთადერთი შეკითხვა, რომელიც ცქიტიშვილის უწყებასთან ჰქონდათ, ეს ბიუჯეტით გათვალისწინებული პროექტების შესრულება იყო. თუმცა წელს ცნობილი გახდა, რომ სამინისტრო წარმატებით ართმევს თავს დასახულ ამოცანას.

ივანე მაჭავარიანი — ფინანსთა მინისტრი

Иване Мачавариани министр финансов Грузии
© Sputnik / Vladimir Umikashvili.
ივანე მაჭავარიანი

ივანე მაჭავარიანი საქართველოს მთავრობაში შედარებით ახალი პერსონაა, ფინანსთა სამინისტროს ის ერთ წელზე ცოტა მეტი ხნის წინ ჩაუდგა სათავეში.

კერძო სექტორიდან მთავრობაში მოსულმა მაჭავა რიანმა შეძლო შეემცირებინა ადმინისტრაციული ხარჯები  და ზუსტად გაეთვალა ქვეყნის ბიუჯეტი 2019 წლისთვის.

მინისტრი ახლა 2020 წლის ბიუჯეტის ფორმირებაზე მუშაობს და მოსახლეობასთან ერთად მსჯელობს სამომავლო პრიორიტეტებზე.

მის კომპეტენციაში შედის საგამოძიებო და საგადასახადო სამსახურები, რომლებმაც წარმატებით წარმოაჩინეს თავი როგორც ურჩი გადამხედელების, ისე ფინანსური მაქინაციებისა და კონტრაბანდის წინააღმდეგ ბრძოლაში.

ნათია თურნავა — ეკონომიკის მინისტრი

ნათია თურნავამ მინისტრის პორტფელი ოთხი თვის წინ ჩაიბარა, თუმცა მანამდე, 2000−2005 წლებში უკვე ფლობდა ამ თანამდებობას.

ეკონომიკის მინისტრის პოსტზე დაბრუნებამდე თურნავა სახელმწიფო ორგანიზაცია „საქართველოს საპარტნიორო ფონდში“ მუშაობდა, რომლის მთავარი ამოცანა — ეს ინვესტიციების მოზიდვა და ბიზნესის დახმარებაა.

ჩაუდგა რა ეკონომიკის სამინისტროს სათავეში, რომელიც ასევე არის დაკავებული ტურიზმის საკითხებით, თურნავა სერიოზულ გამოწვევას შეეჯახა. საქართველოს ტურისტული სფერო კატასტროფის წინაშე აღმოჩნდა მას შემდეგ, რაც საქართველოსა და რუსეთს შორის პირდაპირი ავიარეისები შეწყდა. ამ დროისათვის თურნავას უწყება ტურისტული ბიზნესისთვის ხელშეწყობის პროგრამის განხორციელებაზე მუშაობს.

დავით ზალკალიანი — საგარეო საქმეთა მინისტრი

Глава МИД Грузии Давид Залкалиани
დავით ზალკალიანი

გამოცდილი დიპლომატი დავით ზალკალიანი საგარეო საქმეთა სამინისტროს თითქმის წელიწადნახევარია, ხელმძღვანელობს. მანამდე ის, თითქმის ხუთნახევარი წლის განმავლობაში მინისტრის პირველი მოადგილე იყო და წარმოადგენდა საქართველოს ყველა საერთაშორისო მოლაპარაკებაზე — მათ შორის, ჟენევაშიც.

ზალკალიანი, რომელსაც დიპლომატიაში მუშაობის 27 წლიანი გამოცდილება აქვს, მინისტრის პოსტზე საქართველოს საერთაშორისო თანამშრომლობის გაფართოვებითაა დაკავებული და აქტიურად წარმოაჩენს ქვეყანას საერთაშორისო არენაზე.

ლევან დავითაშვილი — სოფლის მეურნეობის მინისტრი

 Министр сельского хозяйства Леван Давиташвили
© Sputnik / Alexander Imedashvili
ლევან დავითაშვილი

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლევან დავითაშვილი 2016 წლის ივლისში ჩაუდგა სათავეში. ამ ხნის განმავლობაში საკუთარ უწყებაში მან არაერთი რეფორმა განახორციელა და სიახლეებიც დანერგა.

სწორედ მისი მინისტრობის დროს გაერთიანდა ერთ სტრუქტურად ფერმერთა დახმარების სერვისები, აქტიურად დაიწყო განვითარება მეცხოველეობამ, აღორძინების პროცესშია ჩაის წარმოება, შენდება ხილის ახალი ბაღები და აქტიურად ჩნდება კოოპერატივები.

გარდა ამისა, 2018 წლიდან უწყება გარემოს დაცვაზეც  ზრუნავს. სწორედ დავითაშვილის თანამდებობაზე ყოფნისას დაარსდა იშვიათი ჯიშის ფრინველებისა და ცხოველების სანაშენეები.

მიხეილ ბატიაშვილი — განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრი

მიხეილ ბატიაშვილი
მიხეილ ბატიაშვილი

მიხეილ ბატიაშვილა საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის პორტფელი წლინახევრის წინ ჩაიბარა. სწორედ მის დროს გაერთიანდა ერთ უწყებად სამი სამინისტრო — განათლებისა და მეცნიერების, სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა და კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროები.

მიხეილ ბატიაშვილი გახდა განათლების სფეროში რეფორმების ახალი ტალღის ფუძემდებელი. მის დროს გაუქმდა საქართველოს სკოლებში გამოსაშვები გამოცდები, რამაც ერთობ გაახარა მოსწავლეები.

მიხეილ ბატიაშვილი განაგრძობს დაწყებულ რეფორმას და კიდევ ბევრ სიახლეს გვპირდება სფეროში უახლოესი ორი წლის განმავლობაში.

ეკატერინე ტიკარაძე

Екатерина Тикарадзе
ეკატერინე ტიკარაძე

საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის თანამდებობაზე ეკატერინე ტიკარაძე სამი თვის წინ დაინიშნა.

საჩხერელმა ექიმმა თანამდებობაზე მინისტრი დავით სერგეენკო ჩაანაცვლა, რომელიც უწყებას თითქმის 6,5 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა.

ტიკარაძის პოსტზე დანიშვნიდან ძალიან ცოტა დროა გასული, თუმცა მინისტრი უკვე არაერთ სიახლეს გვპირდება უწყებაში.

ქეთევან ციხელაშვილი

Кетеван Цихелашвили
ქეთევან ციხელაშვილი

ქეთევან ციხელაშვილი სახელმწიფო მინისტრი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში 2016 წელს გახდა.

მინისტრი აქტიურად ეხმარება საქართველოს კონტროლს მიღმა დარჩენილი აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონების მოსახლეობას ყველა იმ სერვისისა და სიკეთის მიღებაში, რასაც მათ საქართველოს მთავრობა სთავაზობს. გარდა ამისა, ქეთევან ციხელაშვილი დაკავებულია ქვეყანაში მცხოვრები ეროვნული უმცირესობების საკითხებითაც.

156
ახალი სახლები თბილისში

უფრო იაფად, ვიდრე გუშინ... ანუ  შეიძინე ბინა და გადმოდი დღესვე!...

36
(განახლებულია 12:29 14.07.2020)
ვის და როგორ შეუძლია საცხოვრისის შეძენისას სახელმწიფოს ფინანსური დახმარებით ისარგებლოს... რას მოუტანს სამშენებლო და საბანკო სექტორს, ზოგადად ქვეყნის ეკონომიკას იპოთეკური სესხების სუბსიდირების სამთავრობო პროგრამა?

სამსონ ხონელი

ტელეფონი არ ჩერდება... შეტყობინებას შეტყობინება მოსდევს...  

დეველოპერულ კომპანიებს კომერციული ბანკები ენაცვლებიან და პირიქით... „ისარგებლე იპოთეკური სესხების სუბსიდირების სამთავრობო პროგრამით, შეიძინე ბინა და გადმოდი დღესვე...“, − ასეთია გზავნილის მოკლე შინაარსი.

მოგეხსენებათ, COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური შოკით სამშენებლო სექტორიც დაზარალდა. განვმარტავ, რატომ? მკვეთრად გაუფასურდა ეროვნული ვალუტა, საკრედიტო ბაზარზე ბოლო ერთ წელიწადში ლარში გაცემული სესხის საპროცენტო განაკვეთი კი 14.8 პროცენტიდან 16.6 პროცენტამდე გაიზარდა. სესხის გაძვირება ყველაზე მეტად ფიზიკური პირებისთვის ეროვნულ ვალუტაში გაცემულ კრედიტებს შეეხო. არადა, საცხოვრებელი ბინისა თუ სხვა ტიპის უძრავი ქონების შეძენის მსურველთათვის ძირითადი ფინანსური წყარო სწორედ საბანკო კრედიტია. ასე რომ, გაყიდვები შემცირდა და ეს არსებული საფინანსო-ეკონომიკური მდგომარეობის ლოგიკური შედეგია.

პატივცემულ მკითხველს შევახსენებ, რომ სამშენებლო სექტორის მხარდაჭერად მთავრობამ, ეროვნულმა ბანკმა და დეველოპერულმა კომპანიებმა, ერთობლივი პროგრამა შეიმუშავეს. ის ბინის შესაძენად ეროვნულ ვალუტაში გაცემულ იპოთეკურ სესხზე საპროცენტო ტვირთის შემსუბუქებას ითვალისწინებს. კერძოდ, მოქალაქეს, რომელიც ბინის შესაძენად მიმდინარე წლის 31 დეკემბრამდე ეროვნულ ვალუტაში იპოთეკურ სესხს აიღებს, მთავრობა კრედიტის საპროცენტო განაკვეთის 4 პროცენტს დაუსუბსიდირებს. პროგრამის ეს დებულება ყველა იმ სასესხო ხელშეკრულებას შეეხება, რომლის საკრედიტო თანხის ჯამური მოცულობა 200 ათას ლარს არ აღემატება. სუბსიდირების ვადა ხელშეკრულების გაფორმებიდან 5 წელია. ეს არის ის პერიოდი, როცა მსესხებელი ყველაზე მეტ საპროცენტო ხარჯს გასწევს და სახელმწიფო ეხმარება მას, რომ საპროცენტო ტვირთი შეუმსუბუქოს. ბიუჯეტიდან ამ მიზნით 70 მილიონი ლარი დაიხარჯება...

ერთი სიტყვით ქვეყნის წამყვანი ბანკები სამთავრობო პროგრამაში უკვე ჩაერთნენ. ამასობაში ინიციატივის გარშემო, რომელიც მაისის ბოლოს გაჟღერდა დისკუსია არ წყდება. სამშენებლო და საბანკო სფეროს წარმომადგენელთა შეფასებები დადებითია. საცხოვრისის პოტენციური მყიდველებიც კმაყოფილებას გამოხატავენ... რატომაც არა, ისინი პროგრამის მომხმარებლები არიან, სიკეთით ისარგებლებენ, მაგრამ ვიღაცეებმა შედარებით იაფი კრედიტით ბინები რომ შეიძინონ, საამისოდ ბიუჯეტიდან ხალხის ფული რატომ უნდა დაიხარჯოს, − შესაძლოა, ბრძანოს მკითხველმა და... აბა, რა გითხრათ, ყველამ თავისთვის განსაჯოს, რამდენად სწორია ამგვარი მიდგომა...

ექსპერტ-ანალიტიკოსთა აზრი გაიყო... ეკონომისტების ერთი ნაწილი სუბსიდირების ფაქტს არ მიესალმება. მათი შეფასებით, იპოთეკური სესხების სუბსიდირებით მთავრობა ბიუჯეტის ფულით ბანკებს აფინანსებს. არსებობს სერიოზული რისკი, რომ იმ მოსახლეობის ფულით, რომელსაც კრიზისში თავად გაუჭირდა, ბინების შეძენის მსურველ შეძლებულ მოქალაქეებს იპოთეკური სესხები დაუფინანსდეთ... 

„ძალიან მნიშვნელოვანია სუბსიდიის ფორმა, გამოდის რომ სახელმწიფო ბანკებს 70 მილიონ ლარს ჩუქნის. არადა, ეროვნული ბანკის დახმარებით შესაძლებელია, სხვადასხვა ფინანსური ინსტრუმენტების გამოყენება და ამ თანხის ბანკებისთვის სესხება, იმისათვის რომ იპოთეკურ სესხებზე ლარში დაბალი საპროცენტო განაკვეთები დააწესონ. ფაქტობრივად გამოდის, რომ ბიუჯეტის და მოსახლეობის გადასახადების ფული ტყუილად იფანტება. გარდა ამისა, ასეთი სტიმულირება სიგნალს აძლევს ბაზარს, დეველოპერები ეცდებიან ამ სუბსიდირების ფონზე მაღალი ფასები შეინარჩუნონ. ეს ძირეულად არასწორია. თუ უნდათ, ფართები გაიყიდოს, ფასები მინიმუმამდე უნდა დაწიონ. ახლა ისინი ცდილობენ თან მარჟაც შეინარჩუნონ, ბინები მაღალ ფასში გაყიდონ და ამავდროულად სახელმწიფოს მხარდაჭერით ისარგებლონ. ფასი ბაზარმა თავად უნდა დაარეგულიროს...“, − აცხადებს ეკონომისტი დავით კიკვაძე, რომელიც არ იზიარებს ეროვნული ბანკის შეფასებას, რომ სამშენებლო სექტორი, როგორც დამატებითი ღირებულების გადასახადის ყველაზე დიდი გადამხდელი, ქვეყნის ეკონომიკის ხერხემალია.

ექსპერტთა ერთი ნაწილი კობა გვენეტაძის უწყების ხედვას ეთანხმება და აღნიშნავს, რომ სუბსიდირება ხელს უწყობს ეკონომიკის სტიმულირებას და ტრანზაქციების გაზრდას, რაც საბიუჯეტო შემოსავლებზე პირდაპირ აისახება. სამშენებლო სექტორი ეკონომიკის ერთ-ერთი მთავარი და თანაც მაღალანაზღაურებადი დარგია. შესაბამისად, მასზე ძალიან ბევრი მომიჯნავე დარგი და უამრავი დასაქმებული თუ თვითდასაქმებულია დამოკიდებული. სტატისტიკური მონაცემების მოშველიება შორს წაგვიყვანს, მკითხველს შეუძლია, თავადაც გაეცნოს „საქსტატის“ ვებგვერდზე. სუბსიდირება ხელს უწყობს ეკონომიკის სტიმულირებას და ტრანზაქციების გაზრდას, რაც საბიუჯეტო შემოსავლებზე პირდაპირ აისახება. გარდა ამისა, გადაწყვეტილება დროულად არის მიღებული, რადგან, თუ კრიზისი გაღრმავდება, მერე ძალიან რთულია იქიდან გამოსვლა...  

„სახელმწიფო მხარდაჭერა კიდევ უფრო წაახალისებს არსებულ ბაზარს. თავის მხრივ საბანკო სექტორი მაქსიმალურად უწყობს ხელს რომ დაკრედიტება გაიზარდოს. ბინათმშენებლობის სექტორი ისედაც აღდგებოდა, უბრალოდ მთავრობის ინიციატივით, რაც სესხების გაცემებში მხოლოდ ახლა გამოჩნდება, სექტორის აღდგენა უფრო ადრე მოხდება. იპოთეკური სესხების სუბსიდირება ბანკებისთვისაც პოზიტიურია, თუმცა მთავარი გათვლა მაინც სამშენებლო სექტორზე და ზოგადად ეკონომიკაზეა...“, − აცხადებს ეკონომისტი ოთარ ნადარაია.  

ამასობაში ივლისის დასაწყისისთვის გაცემული ახალი იპოთეკური სესხების შვიდი დღის საშუალო მაჩვენებელმა პანდემიის პირობებში პირველად გადაუსწრო იანვარ-თებერვლის პერიოდის საშუალო მაჩვენებელს... სავარაუდოდ, წლის ბოლომდე კომერციული ბანკების საკრედიტო პორტფელში ეროვნულ ვალუტაში გაცემული იპოთეკური სესხების წილი კიდევ უფრო გაიზრდება... რა ეფექტი ექნება სუბსიდირების სამთავრობო პროგრამას სამშენებლო, საბანკო სექტორისთვის და ზოგადად ქვეყნის ეკონომიკისთვის, ამას დრო გვიჩვენებს...

 

36
ვალუტის კურსი

რა უჯდება ეროვნულ ბანკს ეროვნული ვალუტის სტაბილურობა

211
(განახლებულია 20:13 13.07.2020)
კორონავირუსის პანდემიამ ეკონომიკის იმ სფეროებს, საიდანაც ქვეყანაში უცხოური ვალუტის შემოდინება ხდება, სერიოზული დარტყმა მიაყენა.

ტურიზმის გაჩერებამ, უცხოეთიდან ფულადი გზავნილებისა და პირდაპირი უცხოური ინვესტიცების კლებამ ისედაც გაუფასურებული ლარი კიდევ უფრო მეტად გაუფასურების საფრთხის წინაშე დააყენა.

ლარის კურსმა ვარდნა 9 მარტიდან დაიწყო, როდესაც კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებულ გაურკვევლობას მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობის ფასების მკვეთრი ვარდნა დაემატა. 25 მარტისთვის ლარი უკვე 24%-ით იყო გაუფასურებული და 3,45 ნიშნულამდე იყო მისული.

სავალუტო ბაზრის სტაბილიზების მიზნით ეროვნულმა ბანკმა მარტიდან მოყოლებული სამ თვეში რვა აუქციონი გამართა, რომლებზეც ჯამში 230 მილიონი დოლარი გაყიდა.

მიმდინარე წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, ეროვნული ბანკის სავალუტო რეზერვი უკვე 3 616 მილიონი აშშ დოლარია.

ეკონომისტი ნიკა შენგელია მიიჩნევს, რომ წლის ბოლომდე ეროვნულ ბანკს ლარის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად საკუთარი რეზერვების დახარჯვა კიდევ ბევრჯერ მოუწევს.

„ეროვნულს ბანკს აქვს საკმარისი სავალუტო რეზერვი, რათა ლარის კურსის სტაბილურობა 3-იან ნიშნულთან ახლოს შეინარჩუნოს, ვფიქრობთ, რომ წლის ბოლომდე ეროვნული ვალუტის კურსის მითითებულ ნიშნულთან სიახლოვეს შენარჩუნება ეროვნულ ბანკს დამატებით 250-300 მილიონი დოლარი დაუჯდება“, – აღნიშნა ნიკა შენგელიამ „Sputnik–საქართველოსთან“ საუბრისას.

საქართველოში მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმი მოქმედებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის მთლიანად განისაზღვრება სავალუტო ბაზრის მიერ, რომელიც შედგება კომერციული ბანკებისგან, საინვესტიციო ფონდებისგან და იმ კორპორაციებისა თუ ინდივიდებისგან, რომელთა ინტერესში უცხოური ვალუტის ყიდვა–გაყიდვა შედის.

თუმცა ქვეყანაში, სადაც იმპორტს დიდი წილი უჭირავს, არასტაბილური და გაუფასუფრებული ეროვნული ვალუტა საფრთხეს ფასების სტაბილურობასაც უქმნის, რაც, თავის მხრივ, უკვე ეროვნული ბანკის რეგულირების სფეროა.

სავალუტო აუქციონების გარდა ეროვნული ბანკი რყევების შესამცირებლად ყოველდღიურ ინტერვენციებს იყენებს. კერძოდ, როდესაც დღის განმავლობაში გაცვლითი კურსის რყევები აჭარბებს წინასწარ განსაზღვრულ ნიშნულს, ეროვნული ბანკი უცხოური ვალუტით ვაჭრობაში გარკვეული თანხით ერთვება.

13 ივლისის მდგომარეობით, საქართველოს ეროვნული ვალუტა აშშ დოლარის მიმართ 3,0624 GEL/$1 ნიშნულზეა.

ნიკა შენგელიას აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული ბანკი ბაზარზე სავალუტო ინტერვენციებს ისევ გააგრძელებს, ლარის კურსის მერყეობა თვალშისაცემი სექტემბრის მეორე ნახევრიდან გახდება და ამის მიზეზი იმპორტის ზრდა იქნება.

„რაც შეეხება ინფლაციას, რომელიც თარგეთირებულთან შედარებით 3,1%-ით მეტია, ვფიქრობთ, ივლისი-აგვისტოს თვეში ამ მაჩვენებლის მნიშვნელოვანი ცვლილება მოსალოდნელი არ არის“, – აღნიშნა ნიკა შენგელიამ.

„საქსტატის“ ცნობით, წლიური ინფლაცია (2020 წლის ივნისი 2019 წლის ივნისთან შედარებით) კვლავ მაღალ დონეზე რჩება – 6,1%.

ეკონომისტი ვეფხია გიორგაძე კი თვლის, რომ ეროვნული ბანკი რეზერვების გაყიდვით ლარის კურსის სტაბილურობას დიდხანს ვერ უზრუნველყოფს. 

„ეროვნული ბანკი თუ არ შეამცირებს რეალურად ფულის მასას ეკონომიკაში და მის რაოდენობას ეკონომიკის ადეკვატურს არ გახდის, მაშინ მას მოუწევს ქარის წისქვილებთან ბრძოლა, ლარის კურსიც მეტად გაუფასურდება, ვერც ინფლაციას გაართმევს თავს და ეს რეზერვიც შემოელევა გზადაგზა“, – აღნიშნა ვეფხია გიორგაძემ „Sputnik–საქართველოსთან“ საუბრისას.

როგორც ვეფხია გიორგაძემ განმარტა, ეროვნულ ბანკს ეკონომიკაში ფულის მასის შემცირება რეზერვების გამოყენების გარეშეც შეუძლია რეფინანსირების სესხების შემცირების ხარჯზე.

„რეფინანსირების სესხი ის ინსტრუმენტია, რომლითაც ეროვნული ბანკი ახდენს კომერციული ბანკებისთვის მოკლევადიანი ლიკვიდობის მიწოდებას, აქ დავამატებდი, რომ ეროვნული ბანკი ვერ აკონტროლებს რეალურად – აქვს თუ არა მოკლევადიანი ლიკვიდობის პრობლემა კომერციულ ბანკს, ის ენდობა კომერციული ბანკებისგან შემოსულ მოთხოვნას, რის შემდეგაც ფული უკვე ეკონომიკაში ხვდება“, – აღნიშნა ვეფხია გიორგაძემ.

ვეფხია გიორგაძის თქმით, დღეს საქართველოს სავალუტო რეზერვების მოცულობა ისედაც ნაკლებია საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ განსაზღვრულ მინიმალურ მაჩვენებელზე. რეზერვები კი ქვეყნის მხრიდან საგარეო ვალდებულებების შესრულების – უცხოური ვალუტით გადახდების შეუფერხებლად განხორციელების ერთგვარი გარანტია და ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია, რომელსაც საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციები ქვეყნისთვის სესხების გაცემისას ითვალისწინებენ.

ნატა პატარაია

 

211
დიმიტრი ხუნდაძე

დიმიტრი ხუნდაძემ განმარტა რაში  სჭირდება საკანონმდებლო ცვლილება კორონოვირუსის მართვას

0
(განახლებულია 13:25 14.07.2020)
პარლამენტს შეუძლია მთავრობას საგანგებო მდგომარეობის გარეშე გარკვეული შეზღუდვების შემოღების უფლება 2020 წლის ბოლომდე გაუგრძელოს. „საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ“ კანონში შესაბამის ცვლილებებზე  დეპუტატები ისევ  მსჯელოდენ.
დიმიტრი ხუნდაძემ განმარტა რაში სჭირდება საკანონმდებლო ცვლილება კორონოვირუსის მეორე ტალღის მართვას
„იქიდან გამომდინარე, რომ მსოფლიო და მათ შორის ჩვენც ვრჩებით პანდემიის რეჟიმში და როგორ ექსპერტები ვარაუდობენ მოსალოდნელია COVID  ვირუსის მეორე, უფრო მძიმე ტალღა, საჭიროა ხელისუფლებას ჰქონდეს ბერკეტები, ისევე წარმატებით მართოს კრიზისი, როგორც ეს იყო აქამდე. ამიტომ შემოგვაქვს კანონი, რომელსაც ძალა ექნება წლის ბოლომდე და ხელისუფლებას -  საშუალება, რომ კრიზისი მართოს სწორად, ეფექტურად და დაიცვას მოსახლეობის ჯანმრთელობა“ - განაცხადა პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე დიმიტრი ხუნდაძემ საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის ეთერში.

საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, მთავრობას უფლება აქვს საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების გარეშე პანდემიის ან გართულებული ეპიდსიტუაციის პერიოდში ერთპიროვნულად, პარლამენტის თანხმობის გარეშე საჯარო უწყებების საქმიანობასთან აკავშირებით შემოიღოს შეზღუდვები ან რეგულირების ისეთი წესები, რომლებიც განსხვავდება მოქმედი კანონმდებლობისგან.

0