ხორბლის მოსავლის აღება კახეთში

საქართველო ხორბლის ახალ მომწოდებლებს ეძებს

252
(განახლებულია 16:08 07.07.2019)
დღეს ყველაზე მომგებიანია ხორბლის რუსეთიდან შემოტანა, მაგრამ საქართველოს არ სურს იყოს დამოკიდებული მხოლოდ ერთ მომწოდებელზე

საქართველომ ყაზახეთთან ხორბლის იმპორტის გაზრდის თაობაზე მოლაპარაკებების პროცესი მას შემდეგ დააჩქარა, რაც გავრცელდა ხმები რუსეთის მხრიდან შესაძლო შეზღუდვების შესახებ.

საგარეო სავაჭრო ბრუნვა: რით და ვისთან ვაჭრობს საქართველო >>

ურთიერთობები რუსეთთან გამწვავდა თბილისში რუსი დეპუტატი სერგეი გავრილოვის ჩამოსვლის და შემდგომი საპროტესტო ტალღის შემდეგ. აქციებზე ანტირუსული ლოზუნგების და საქართველოს პირველ პირთა მკვეთრი განცხადებების საპასუხოდ, მოსკოვმა 8 ივლისიდან საქართველოსთან პირდაპირი ავიამიმოსვლა აკრძალა, ხოლო „როსპოტრებნადზორმა“ საქართველოდან შესული ალკოჰოლური პროდუქციის ხარისხის კონტროლი გაამკაცრა.

„იყო ხმები, რომ ტურისტულის შემდეგ ემბარგო გავრცელდება ღვინოზეც, ჩვენი მიმართულებითაც არსებობს ხმები, რომ განხორციელდება გარკვეული სანქციები, ამიტომ ყურადღებით ვართ“, - უმბო „Sputnik-საქართველოს“ „ფქვილის მწარმოებელთა ასოციაციის“ ხელმძღვანელმა ლევან სილაგავამ.

მრავალი წლის განმავლობაში რუსეთი ხორბლის მთავარი იმპორტიორია საქართველოში.

სამშაბათს ასოციაციის წარმომადგენლებს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი ნათია თურნავა შეხვდა. განიხილებოდა ქვეყანაში არსებული ხორბლის მარაგი, ამ პროდუქტის იმპორტის ახალი წყაროების მოძიების შესაძლებლობები და შიდა წარმოების ზრდის პერსპექტივები.

„ძირითადად შევეხეთ გარდამავალი მარაგების რაოდენობას ქვეყანაში. ამ დღეებში საქართველოში იწყება ხორბლის მოსავლის აღება და ეს გვაძლევს დროს იმისათვის, რომ გადავერთოთ... იცით, რომ მთავრობა და კერძო სექტორი დიდი ხანია მუშაობს ხორბლის იმპორტის დივერსიფიკაციის მიმართულებით“, - განუცხადა „Sputnik-საქართველოს“ სილაგავამ.

რუსეთი - მთავარი იმპორტიორი

სილაგავას თქმით, საქართველო წლის განმავლობაში დაახლოებით 700 ათას ტონა ხორბალს მოიხმარს. აქედან მხოლოდ 10% ადგილობრივი წარმოებისაა, რუსეთზე 90% მოდის.

ხორბლის მწარმოებელთა ასოციაციის მონაცემებით, ტრანსპორტირების ხარჯების ჩათვლით რუსეთიდან ჩამოტანილი ერთი ტონა ხორბალი დაახლოებით 244 დოლარი ჯდება, რაც დღეისათვის საქართველოსთვის ყველაზე მისაღები ფასია.

მაჭავარიანი ხორბლის იმპორტზე: „ხელების გადაგრეხვის გზით არ წავალთ“ >>

„რუსული ფასი დომინირებს... რუსეთიდან ხორბლის ტრანსპორტირება - ზღვითა და რკინიგზით - დაახლოებით 30 დოლარი ჯდება“, - განაცხადა სილაგავამ.

ბოლო წლების განმავლობაში რამდენი უჯდებოდა საქართველოს ერთი ტონა რუსული ხორბალი, ამის ოფიციალური სტატისტიკა არ არსებობს.

„სტატისტიკაში ერთად არის თავმოყრილი სასურსათო და არასასურსათო ხორბალი, არის მხოლოდ ზოგადი მონაცემი - 200 დოლარი, და ეს აბალანსებს ფასს. დიდი ხანია ვითხოვთ, რომ გაკეთდეს კლასიფიკაცია, რათა ზუსტი სურათი გამოჩნდეს“, - განაცხადა სილაგავამ.

რუსული ხორბალი საქართველოში შემოდის ზღვით (ფოთის პორტის გავლით), რკინიგზით (აზერბაიჯანის გავლით) და ავტოტრანსპორტით (ზემო ლარსიდან).

„როდესაც მოსავლის აღება იწყება, ის კი რუსეთში სამხრეთ რეგიონებიდან - სტავროპოლის და კრასნოდარის ოლქებიდან იწყება, და როდესაც მოსავალი კარგია, მაშინ ის ლარსის გავლით შემოდის. მაგრამ სხვა თვეებში - დეკემბრიდან მაისამდე - ხორბლის უმეტესობა რკინიგზით და ზღვით შემოაქვთ, რადგან სამხრეთ რეგიონებში მას აღარ ყიდიან და გარდამავალ მარაგებს ქმნიან“, - აღნიშნა ექსპერტმა.

ფსონი ყაზახეთზე

ბოლო წლებში ერთი ტონა ხორბლის იმპორტი ყაზახეთიდან რუსეთთან შედარებით უფრო ძვირი ჯდება - 260 დოლარი. ეს დიდ სატრანსპორტო ხარჯებს უკავშირდება.

სილაგავას თქმით, იყო დრო, როდესაც ყაზახური ხორბლის წილი ამ პროდუქტის საერთო იმპორტში 40-45%-ს შეადგენდა. მაგრამ მაშინ ყაზახეთის მთავრობა თავის ტერიტორიაზე გაწეულ სატრანსპორტო ხარჯების სუბსიდირებას ახდენდა და იმპორტი მომგებიანი იყო. 5-6 წლის წინ შეღავათები გაუქმდა და ფასიც, შესაბამისად, საქართველოსთვის მისაღები აღარ იყო.

2019 წლის აპრილის ბოლოს, საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის ყაზახეთში ვიზიტისას, მხარეები ხორბლის ტრანსპორტირების ხარჯების შემცირებაზე და საქართველოში მისი ექსპორტის მოცულობის გაზრდის შესახებ შეთანხმდნენ.

„წელს ისედაც შემოვიტანეთ ყაზახეთიდან დაახლოებით 60 ათასი ტონა ხორბალი, მაგრამ ეს ძველი მექანიზმებით მოხდა. ახლა ამ დღეებში ჩამოვა ყაზახეთის სამთავრობო დელეგაცია, რათა განვიხილოთ დეტალები და გადავწყვიტოთ, რა მიმართულებებით და როგორი სატრანსპორტო ხარჯები გვექნება“, - განაცხადა სილაგავამ.

მოსალოდნელია, რომ ტრანსპორტირების ფასი 20-25 დოლარით შემცირდება.

ეკონომიკის მინისტრი: რატომ იზრდება ლარის კურსი >>

„ყაზახეთიდან არის ორი ხაზი - კასპიის ზღვით და რკინიგზით. ერთი ტონის ტრანსპორტირება 80-85 დოლარი ჯდება. თუ დააკლდება 20-25 დოლარი, ფასი რუსულთან შედარებით კონკურენტული გახდება“, - განაცხადა სილაგავამ.

სიტუაცია საბოლოოდ გაირკვევა მხოლოდ სექტემბერში, როდესაც ყაზახეთში ხორბლის მოსავლის აღება დაიწყება.

„რუსული ფასი დომინირებს, რადგან ახლა ხორბლის მოსავალს იღებენ. როდესაც ახალი მოსავალი მწიფდება, ფასი ყოველთვის იკლებს. სექტემბერში კი, როდესაც ყაზახეთში მოსავალი დამწიფდება, ვფიქრობთ, რომ რუსეთში ფასი მოიმატებს“, - აღნიშნა ექსპერტმა.

თუმცაღა, ყველაფერი დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად მდიდარი მოსავალი იქნება ყაზახეთში, რომლის მოცულობაც ხორბლის საბაზრო ღირებულებას განსაზღვრავს.

გააქტიურების დროა

იმპორტის ალტერნატიული წყაროების მოძიების გარდა, მთავრობას არ ავიწყდება შიდა წარმოების განვითარების მნიშვნელობა. ბოლო წლებში, პურის მრეწველთა კავშირის მონაცემებით, ადგილობრივი ფერმერები უმნიშვნელოდ, მაგრამ ზრდიან წარმოებას. თუმცა, რა თქმა უნდა, ეს საკმარისი არ არის.

„მაგალითად, გასულ წელს საქართველოში ხორბლის მოსავალი იყო 230 ათასი ტონა. წელს მოსალოდნელია 300 ათასამდე. ასეთი რამ დიდი ხანია არ ყოფილა. ადგილობრივი წარმოების გაზრდა ძალიან მნიშვნელოვანია“, - განაცხადა „Sputnik-საქართველოსთან“ ინტერვიუში პურის მრეწველთა კავშირის თავმჯდომარე მალხაზ დოლიძემ.

აშინებთ თუ არა ქართველ მეღვინეებს ახალი ემბარგო? >>

საქართველოს შეუძლია გაზარდოს წარმადობა, მაგრამ ამისათვის ტექნოლოგიები მაღალ დონეზე უნდა იყოს, აღნიშნა ლევან სილაგავამ.

„სტატისტიკით, ჩვენ ვთესავთ სადღაც 100 ათას ჰექტარს. საშუალო წარმადობა - 2,5 ტონა ჰექტარზე, და გამოდის 200 ათასი ტონა. აქედან დაახლოებით 60-70 ათასი ტონა - სასურსათო ხორბალია“, - განაცხადა სილაგავამ.

საქართველოსთვის კარგი მაჩვენებელი იქნება, თუ ის შიდა მოთხოვნას საკუთარი რესურსებით მესამედით მაინც დააკმაყოფილებს.

„მსოფლიოში არსებობს კარგი ტექნოლოგიები. მსოფლიოში საშუალო მოსავლიანობაა - 5-6 ტონა ჰექტარზე. თუ ჩვენ მოვიყვანთ ხორბალს ცოდნისა და ტექნოლოგიების ხარჯზე, კარგ თესლს გამოვიყენებთ, რომელიც კონკრეტულ რაიონებს მიესადაგება, მოსავალი 500 ათას ტონამდე გაიზრდება. და თუკი საქართველო საკუთარ თავს 30-40%-ით უზრუნველყოფს, ეს კარგი მაჩვენებელი იქნება“, - აღნიშნა სილაგავამ.

„საქსტატის“ მონაცემებით, ხორბლის მოსავალი 2018 წელს იყო 107,1 ათასი ტონა, აქედან 86,1 ათასი ტონა კახეთში მოიყვანეს. გასულ წელს ხორბალი დაითესა 43 ათას ჰექტარზე.

ასეა თუ ისე, საქართველოში ხორბლის მარაგი ჯერჯერობით საკმარისია.

ზურაბიშვილი საქართველოს მოქალაქეებს სამშობლოში დასვენებისკენ მოუწოდებს >>

„ჩვენ ვქმნით გარდამავალ მარაგებს. დარწმუნებით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მარაგი თვენახევარ-ორ თვეს გვეყოფა. თანაც საქართველოში მოსავალი მწიფდება, და თუ რამე მოხდება, ეს ჩვენ დაგვეხმარება... ამ მარაგებით მინიმუმ სექტემბრამდე გავიტანთ თავს“, - ირწმუნება სილაგავა.

სირთულეების წარმოქმნის შემთხვევაში მათი გადალახვის სხვა შესაძლებლობებიც არსებობს.

„ხორბლის გარეშე ჩვენ არ დავრჩებით. ჩვენთვის გახსნილია უკრაინის მიმართულება, რუმინეთისა და უნგრეთის მიმართულება ზღვით. დაახლოებით 5-6 წლის წინ უნგრული ხორბალი შემოგვქონდა. ხორბლის შემოტანის პრობლემა არ არსებობს, აქ პრობლემა ფასშია - რა ფასში შემოვიტანოთ“, - დასასრულს აღნიშნა მან.

252
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა (637)
თბილისის ერთ-ერთი ისტორიული რაიონი

როგორია COVID-19-ის გავლენა ეკონომიკაზე? ანუ რეალობა და პერსპექტივა

1041
(განახლებულია 16:51 03.07.2020)
ბოლო ოთხი თვის განმავლობაში 22%-ით გაუფასურებული ლარი, მზარდი ინფლაცია, ფასების კატასტროფულად ზრდა, დაკარგული სამუშაო ადგილები, გაჩერებული ტურისტული ინდუსტრია, უცხოეთიდან შემცირებული ფულადი გზავნილები და ა.შ. ეკონომიკური სტაგნაცია ციფრებში და მომავლის პროგნოზი...

სამსონ ხონელი

წინამდებარე სტატიას ერთი, უკვე ძალზე ბანალური ჭეშმარიტების შეხსენებით დავიწყებ – კორონავირუსი არსად წასულა, ის აქ არის, ჩვენს გვერდით. დარწმუნებული ვარ, მკითხველს არც მომდევნო ფრაზა გააკვირვებს: უნდა ვისწავლოთ COVID-19-თან თანაცხოვრება, უნდა შევეგუოთ ამ მოცემულობას! სიტყვათა ეს წყობა დღეს ჩვენი დროების მთავარი მოწოდებაა.

მერე რა, რომ არავინ იცის, რამდენ ხანს გასტანს უხილავ მტერთან თანაცხოვრება. ეს მედლის მხოლოდ ერთი მხარეა. სავარაუდოდ, დროა, ბოლომდე გავაცნობიეროთ და, გვინდა თუ არ გვინდა, შევეგუოთ, რომ ახალი კორონავირუსის პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური შოკი ჩვენს ისედაც „გალაღებულ“ ცხოვრებას უმძიმეს დაღს დაასვამს. ყველაფერი სწორედ ამაზე მეტყველებს.

ბოლო ოთხი თვის განმავლობაში 22 პროცენტით გაუფასურებული ეროვნული ვალუტა, მზარდი ინფლაცია, ფასების კატასტროფულად ზრდა სურსათსა და პირველადი მოხმარების საგნებზე, ჰიგიენურ საშუალებებსა და მედიკამენტებზე, დაკარგული სამუშაო ადგილები, გაჩერებული ტურისტული ინდუსტრია, უცხოეთიდან შემცირებული ფულადი გზავნილები და ა.შ. ერთი სიტყვით, ეკონომიკური სტაგნაცია.

„საქსტატის“ მონაცემებით, მიმდინარე წლის პირველ ხუთ თვეში, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, მთლიანი შიდა პროდუქტის მოცულობა 5.4 პროცენტით შემცირდა. კლების ტენდენცია კი უკლებლივ ყველა სექტორში გამოვლინდა. ქვეყნის ეკონომიკაში არსებულ მძიმე რეალობას ასახავს „თიბისი კაპიტალის“ მორიგი კვლევაც, რომელიც ეკონომიკაზე COVID-19-ის გავლენას აფასებს. კვლევაში მოცემულია მიმდინარე მდგომარეობის, ძირითადი მაკროპარამეტრების დინამიკის ანალიზი და უახლოესი მომავლის პროგნოზი. თანმიმდევრულად მივყვეთ.

„თიბისი კაპიტალის“ ანალიტიკოსთა მონაცემებით, შეზღუდვების ეტაპობრივად შერბილების შემდეგ უნაღდო ანგარიშსწორებით ხარჯვაში ზრდა დაფიქსირდა. ამავე დროს საგრძნობლად შემცირდა ხელფასებზე გაცემული თანხის მოცულობა. საქართველოში 2020 წლის მაისში, თებერვალი-მარტის პერიოდთან შედარებით, 91 ათასით ნაკლებმა მოქალაქემ აიღო ხელფასი, აპრილთან შედარებით ხელფასის ამღებთა რაოდენობა 11.7 ათასით შემცირდა. პროცენტულად ხელფასის მიმღებთა ყველაზე მკვეთრი შემცირება რესტორნების, სასტუმროების და კვების ინდუსტრიაში შეინიშნება. რაოდენობრივად კი ხელფასის გაცემა ყველაზე მეტად ვაჭრობის სექტორში შემცირდა. დიდია ნეგატიური ეფექტი უძრავი ქონების, გართობა/ხელოვნების, მშენებლობის, პროფესული და სხვა მომსახურების სფეროებში. უნდა აღინიშნოს, რომ კლება მეტწილად ხელფასის დაბალ (<1200 ლარი) და საშუალო კატეგორიებში (1200–2400 ლარი) შეინიშნებოდა, შესაბამისად, 48 ათასი და 24 ათასი ადამიანით.

საანგარიშო პერიოდში, მაისის თვის განმავლობაში სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავალმა საშემოსავლო გადასახადიდან 234.1 მილიონი ლარი შეადგინა, რაც გასული წლის ამავე პერიოდთან შედარებით 39.9 მილიონი ლარით, ანუ 14.6 პროცენტით ნაკლებია. შესაბამისად, საშემოსავლო გადასახადების სახით ბიუჯეტში შესული თანხის კლება ქვეყანაში გაცემული ხელფასების მოცულობის შემცირებაზე მიანიშნებს. კონკრეტულად კი ეს კლება გაცემული ხელფასების თითქმის 200 მილიონი ლარით შემცირებაზე მეტყველებს. გავკადნიერდები და მკითხველის ყურადღებას ერთ გარემოებას მივაპყრობ: ხელფასების მკვეთრი შემცირების მთავარი არგუმენტია საშემოსავლო გადასახადების კლების დინამიკა. კვლევაში არსად ჩანს, გათვალისწინებულია თუ არა სამთავრობო პროგრამის ის დებულება, რომლის თანახმადაც, ყოველ შენარჩუნებულ სამუშაო ადგილზე დამსაქმებელი სახელმწიფო სუბსიდიას იღებს. შეგახსენებთ, 750 ლარის ოდენობის ხელფასი ნახევარი წლის განმავლობაში საშემოსავლო გადასახადისგან სრულიად თავისუფლდება, ხოლო 1500 ლარამდე ხელფასის შემთხვევაში დამსაქმებელი 750 ლარის ოდენობაზე თავისუფლდება საშემოსავლო გადასახადისგან, რაც ამ მოცულობის თანხაზე 150 ლარს შეადგენს. ეს ისე, რეპლიკის სახით, თორემ საკამათო არ არის, რომ განსაკუთრებით კერძო სექტორში დასაქმებულთა საკმაოდ დიდ ნაწილს შემოსავალი შეუმცირდა. ბევრმა დასაქმებულმა სამსახური და, შესაბამისად, შემოსავალიც დაკარგა, რასაც დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტოს ინფორმაციაც ადასტურებს. ამ უწყების ცნობით, 1 ივლისის მდგომარეობით, ჯანდაცვის სამინისტროს სარეგისტრაციო პორტალის მეშვეობით სულ კომპენსაციის მიმღები თვითდასაქმებული 165 626 პირი დარეგისტრირდა. მათგან 104 547 პირმა მიიღო 300-ლარიანი კომპენსაცია – სულ 31.364 მილიონი ლარი. რაც შეეხება დასაქმებულებს, რომლებიც პანდემიის გამო დაზარალდნენ, 200 ლარის ოდენობით კომპენსაცია ჩაერიცხა 125 165 პირს. გადარიცხული თანხა 25.033 მილიონ ლარს შეადგენს.

კვლევის შედეგებს დავუბრუნდეთ... როგორია პროგნოზი? კვლევის თანახმად, 2020 წელს ეკონომიკის კვლავ 4.5-5.5 პროცენტიანი კლებაა ნავარაუდევი. გაუარესებულია მიმდინარე წლის ტურისტული შემოდინებების და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების საპროგნოზო მაჩვენებელიც. თუმცა გაუმჯობესებულია საგარეო ვაჭრობის და გზავნილების მოლოდინი. „თიბისი კაპიტალის“ პროგნოზით, ლარის მკვეთრი გაუფასურება ნაკლებად არის სავარაუდო. წლის ბოლოსთვის ეროვნული ვალუტა 3.0 ნიშნულზე დასტაბილურდება. ამავე პერიოდისთვის მოსალოდნელია ინფლაციის 5 პროცენტიდან 4.5 პროცენტამდე შემცირება. კვლევის ავტორები ვარაუდობენ, რომ წლის ბოლოსთვის რეფინანსირების განაკვეთი 7.75 პროცენტამდე დაიკლებს. რამდენად გამართლდება „თიბისი კაპიტალის“ ანალიტიკოსთა ეს პროგნოზი – დრო გვიჩვენებს...

ამასობაში საქართველოს ეკონომიკაზე COVID-19-ის გავლენის შესარბილებლად მსოფლიო ბანკის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭომ საქართველოსთვის „ეკონომიკური მართვისა და კონკურენტუნარიანობის განვითარების პოლიტიკის ღონისძიებებისათვის“ დამატებით 45 მილიონი ევროს ოდენობის დაფინანსება დაამტკიცა. ეს თანხა მთავრობას COVID-19-ის პანდემიის ზემოქმედებით გამოწვეული მოულოდნელი ფინანსური დეფიციტის შევსებაში დაეხმარება.

მსოფლიო ბანკის რეგიონული დირექტორი სამხრეთ კავკასიაში სებასტიან მოლინეუსი: „რთულ პერიოდში ჩვენ, როგორც ძლიერი პარტნიორი, გვერდში ვუდგავართ საქართველოს და მხარს ვუჭერთ მთავრობის მიერ განხორციელებულ სწრაფ და ეფექტურ ანტიკრიზისულ ზომებს, რომელთა მიზანიც არის − ადამიანების სიცოცხლის გადარჩენა, მათი საარსებო საშუალებების დაცვა, COVID-19-ის ეკონომიკური შედეგების შემსუბუქება და ეკონომიკური რეფორმების მძლავრი ტენდენციის შენარჩუნება“. 

ქვეყნის პირველი ფინანსისტის შეფასებით, მსოფლიო ბანკის მიერ საქართველოსთვის გამოყოფილი დამატებითი ფინანსური სახსრები კრიტიკულად დროული და აუცილებელი დახმარებაა.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრი ივანე მაჭავარიანი: „მაშინ, როდესაც საქართველოს მიერ დაწესებულმა შეზღუდვებმა ვირუსის გავრცელება წარმატებით შეაკავა, ქვეყანას, სხვა ბევრი სახელმწიფოს მსგავსად, ფისკალური და ეკონომიკური ხარჯების გაღება მოუწია. მსოფლიო ბანკის მხარდაჭერა ჩვენი ქვეყნისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ის კონკრეტულად COVID-19-ით გამოწვეული პრობლემების მოგვარებისკენ არის მიმართული. ხოლო საერთო მიზანი რეფორმების ხელშეწყობაა, რომლებიც სამუშაო ადგილების შექმნას, ეკონომიკური ინკლუზიურობის ზრდას უზრუნველყოფს... ყურადღება გამახვილებულია სახელმწიფო რესურსების გამოყენების ეფექტურობის გაუმჯობესებაზე, უფრო კონკურენტული ბაზრების ხელშეწყობაზე, ფინანსური სექტორის დივერსიფიკაციაზე, მასწავლებლის მუშაობისა და ანაზღაურების გაუმჯობესებაზე და ინვესტიციების ხელშეწყობის გაძლიერებაზე“.

რამდენად ეფექტურად შეძლებს მთავრობა საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებიდან და დონორი ორგანიზაციებიდან მიღებული ამ და სხვა დახმარებისა თუ საკრედიტო რესურსის გამოყენებას, ამას დრო გვიჩვენებს. დარწმუნებული ვარ, მკითხველი იმაშიც დამეთანხმება, რომ პასუხი ამ კითხვაზე დიდწილად განსაზღვრავს სახელისუფლებო გუნდის რეიტინგსა და, შესაბამისად, ელექტორალურ მხარდაჭერას...  

 

1041
Tancul rusesc T-90MS

მოსაზრება: რატომ ირჩევს ეგვიპტე 500 ერთეულ Т-90МС ტანკს

67
(განახლებულია 20:13 01.07.2020)
რუსეთს შეიარაღების მსოფლიო ბაზრის თითქმის მესამედი უკავია და მნიშვნელოვან უპირატესობას ინარჩუნებს: ხარისხიანი პროდუქცია ადეკვატურ ფასად.

ეგვიპტის ტრანსპორტის მინისტრმა, გენერალ-მაიორმა ქამელ ალ-ვაზირმა 26 ივნისს განაცხადა, რომ რუსეთთან გააფორმა ხელშეკრულება ეგვიპტური არმიისთვის 400-500 ერთეული Т-90МС ტანკის მიწოდებაზე: „Т-90МС-ს წარმოება ეგვიპტეს შესაძლებლობას მისცემს, შეიძინოს ტანკებისა და ჯავშანტექნიკის შექმნის ტექნოლოგიები და გაამდიდროს ამერიკულ მხარესთან М1А1 Abrams ტანკების ერთობლივი წარმოების უკვე არსებული გამოცდილება“. ალ-ვაზირმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს გარიგება მნიშვნელოვნად გაზრდის ეგვიპტის სამხედრო პოტენციალს და მას Т-90МС ტანკების უმსხვილეს ოპერატორად აქცევს.

კონტრაქტის შესახებ ცნობები საინფორმაციო ველში 2017 წლიდან გამოჩნდა. როგორც ჩანს, მხარეთა შორის მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა ყველა დეტალზე და გარკვეული დრო მოითხოვა. ამას წინათ მოსკოვმა და კაირომ ხელი მოაწერეს შეთანხმებების პაკეტს 3,5 მლრდ დოლარის ღირებულების შეიარაღებისა და სამხედრო ტექნიკის მიწოდებაზე. ამას მოჰყვა კიდევ რამდენიმე კონტრაქტი მსხვილი შეიარაღების თაობაზე. ეგვიპტე, ტრადიციულად, რუსული შეიარაღების მსხვილი იმპორტიორია.

კაირო ფლობს მძლავრ სატანკო ჯარებს: 4000-ზე მეტ მანქანას – 30-ზე მეტ Т-80У ტანკს, 1100 ერთეულ М1А1 Abrams-ს, დაახლოებით 200 ერთეულ Т-62-ს, 800-ზე მეტ Т-54/55-ს და 260 ერთეულ Рамзес II-ს, 300 ძველ ამერიკულ M60A1-სა და 850 M60A3-ს. რასაკვირველია, 500 უახლეს რუსულ Т-90МС-ს შეუძლია ტექნოლოგიური რევოლუცია მოახდინოს არაბული რესპუბლიკის სატანკო ჯარში. ინფორმაციამ კონტრაქტის შესახებ უკვე შეაფიქრიანა ისრაელის თავდაცვის სამინისტრო.

შეთანხმება ითვალისწინებს რუსული ტექნოლოგიის გადაცემასა და საბრძოლო მანქანების ერთობლივი წარმოების წამოწყებას ეგვიპტის ტერიტორიაზე. ინტრიგა ისაა, რომ 1992 წლიდან ეგვიპტელები თავიანთი ჯარისთვის აგროვებენ M1A1 Abrams ტანკებს კომპანია General Dynamics-თან კონტრაქტის საფუძველზე. ეგვიპტური „აბრამსები“ ავთენტურ ამერიკულზე ძვირი აღმოჩნდა. დიდია ალბათობა, რომ Т-90МС-ს აწყობა უფრო რენტაბელური იქნება, რადგან რუსული ჯავშანტექნიკის ფასი მსოფლიო ბაზარზე საგრძნობლად, ორჯერ-სამჯერ ნაკლებია დასავლურ ანალოგებზე. მაგალითად, სალიცენზიო კონტრაქტი ინდოეთთან 1000 ერთეული Т-90С ტანკის წარმოებაზე შეფასებული იყო 2,5 მილიარდ დოლარად (2,5 მილიონი ერთი ცალი). ბოლო დრომდე ამერიკული ტანკის საშუალო სტატისტიკური ღირებულება 12 მილიონ დოლარს აღემატებოდა.

საბრძოლო მახასიათებლები

ბევრი Т-90-ს უახლესი Т-14 „არმატას“ ღირსეულ კონკურენტად მიიჩნევს (ამ ორ მოდელს ბევრი საერთო აქვს: შეიარაღების, აქტიური დაცვის, კავშირისა და საბრძოლო ინფორმაციის მიღების სისტემები). ინდოეთში ფიქრობენ, რომ „ეფექტურობით Т-90С-ს შეიძლება ვუწოდოთ ბირთვული იარაღის შემდეგ რიგით მეორე შემაკავებელი ფაქტორი“. სირიის სამთავრობო ჯარისთვის გადაცემულმა საბაზო მოდიფიკაციის Т-90А ტანკებმა კარგი შედეგი აჩვენა ბრძოლის ველზე გამოცდისას.

Т-90МС-ს საექსპორტო ვერსია ფლობს ახალ საბრძოლო განყოფილებას 125 მმ-იანი 2А46М-5 ყუმბარმტყორცნით და დისტანციურად მართული ტყვიამფრქვევებით, ცეცხლსასროლი მართვის სისტემით „კალინა“. რუსულ ტანკს გააჩნია ავტომატიზაციის მაღალი ხარისხი, აღჭურვილია ლაზერული დამიზნების სისტემით. დღისით მიზნის აღმოჩენის სიშორე 5 კმ-ს აღწევს. ამავე მანძილზე შეუძლია Т-90 ტანკს მოწინააღმდეგისთვის ცეცხლის გახსნა მართული რაკეტებით მთავარი იარაღის 125 მმ-იანი კალიბრის ლულიდან. ჯავშანგამტანი კუმულატიური საბრძოლო მასალით სროლისას მაქსიმალური სამიზნე მანძილი 4 კმ-ს შეადგენს, მსხვრევადი-ფუგასური საბრძოლო მასალით ბალისტიკური ტრაექტორიით – 10 კმ-მდე. იარაღის ავტომატური დამტენი საშუალებას იძლევა, შეამციროს ეპიკაჟი სამ კაცამდე (დასავლურ ტანკებში იარაღის დასატენად ეკიპაჟის მეოთხე წევრს იყენებენ).

კორპუსისა და გუმბათის ფრონტალური მრავალშრიანი ჯავშანი 850 მმ-იანი ჯავშნიანი ფოლადის ეკვივალენტურია. ტრადიციული ჯავშნის გარდა, მანქანა აღჭურვილია დინამიკური დაცვის კომპლექსით – „რელიქტით“. საბრძოლო მასალის დეტონაციის გამოსარიცხად (40 ჭურვი) საბრძოლო პირობებში ავტომატური დამტენი დაჯავშნილია და საბრძოლო მასალა გადანაწილებულია ოპტიმალურად. Т-90МС-ს აქვს უფრო მძლავრი ძრავა (1130 ცხენის ძალის) და დამატებითი ენერგოაგრეგატი გაჩერებული მანქანის ელექტრომომარაგებისთვის, ასევე ყველაზე დაბალი სილუეტი ძირითად თანამედროვე ტანკებს შორის. ტანკი, თავისი საბრძოლო კომპლექტით, 48 ტონას იწონის. მაქსიმალური სიჩქარე 70 კმ/სთ-ია, სვლის მარაგი – 500 კმ.

გადაუჭარბებლად – ტექნიკა „კოსმოსურია“. ნავიგაციას უზრუნველყოფს ორიენტირების კომბინირებული სისტემა თანამგზავრული ნავიგაციის აპარატურით, რომელსაც ელექტრონული კარტოგრაფიული და ობიექტებს შორის კავშირის რეჟიმები გააჩნია. მონაცემთა უსაფრთხო გადაცემისათვის გამოიყენება დაშიფვრის აპარატურა.

აღსანიშნავია, რომ რუსეთი თავის ტანკისტებს არ ივიწყებს. ამას წინათ გამოცემა Military Watch-მა გამოაქვეყნა სტატია, სადაც აღნიშნა: „რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა აპრილში ევროპაში მიიღეს რევოლუციური Т-90М ტანკების პირველი ნაწილები. ეს მანქანები Т-90-თან შედარებით მნიშვნელოვნადაა მოდერნიზებული. მანქანაში ინტეგრირებულია ტყვიამფრქვევი 2А82-1М და რამდენიმე მოწინავე ტექნოლოგია, რომელიც შემუშავებულია გაცილებით უფრო მძიმე, მომდევნო თაობის T-14 „არმატა“ ტანკისთვის. იარაღი და ცეცხლის მართვის სისტემა „კალინა“ Т-14-სთვის შექმნილი სპეციალური ჭურვების ფართო სპექტრის გამოყენების საშუალებას იძლევა. რუსული არმია უახლოეს მომავალში რამდენიმე ასეული Т-90М ტანკის მიღებას იმედოვნებს და, როგორც აცხადებენ, ძველი Т-90 ტანკებიც ანალოგიურ სტანდარტამდე იქნება მოდერნიზებული იმავე ახალი ტექნოლოგიების გამოყენებით“.

დიდი კონკურენცია

რუსეთმა შეძლო ახალი ტანკების ბაზარზე აღიარებული ლიდერი გამხდარიყო, რადგან შეინარჩუნა და გაზარდა წარსულის მიღწევები. „საბჭოთა კლასიკის“ – Т-72-ის ბაზაზე შექმნილი ტანკი Т-90 უზარმაზარი ტექნოლოგიური ნახტომია მომავალში და მხოლოდ ამიტომ არის მასზე ასეთი დიდი მოთხოვნა და ამიტომ იყიდება ყველაზე კარგად XXI საუკუნეში.

უახლესი Т-90МС გამოფენაზე Russian Expo Arms 2011 წელს წარადგინეს. მას შემდეგ გამოშვებულია 2000 ერთეულზე მეტი სხვადასხვა მოდიფიკაციის Т-90, რომელთა დიდი ნაწილი, 1500 ერთეული საექსპორტოა. მრავალი ასობით მანქანა დაჯავშნილია წლებით ადრე. კონტრაქტები გაფორმებულია ერაყთან (73 მანქანა), ვიეტნამთან (64 მანქანა), კუვეიტთან (146 მანქანა), ინდოეთთან (464 მანქანა). უახლოეს წლებში რუსეთის ქარხანა ექსპორტზე გაგზავნის სულ მცირე 2500 Т-90МС-ს. შეძენილი მანქანების მნიშვნელოვანი რაოდენობა ათწლეულებით განსაზღვრავს საბრძოლო მასალების, სათადარიგო ნაწილების, შეკეთებისა და მოდერნიზების მომავალ მოცულობას. კომერციული წარმატების მიღწევაში როლი ითამაშა სანაქებო საბრძოლო მახასიათებლებმა და ფასისა და ხარისხის ოპტიმალურმა თანაფარდობამ. Т-90МС-ს საექსპორტო ღირებულება 4 მლნ დოლარს აღწევს, დასავლური ანალოგები არანაკლებ 6 მლნ დოლარი ღირს.

ერაყის, სირიისა და სხვა ქვეყნების საომარმა კონფლიქტებმა გამოავლინა ამერიკული და გერმანული ჯავშანტექნიკის სისუსტე, რომელთაც ადრე ექსპერტები რუსულ ანალოგებთან შედარებით უპირატესობას ანიჭებდნენ. მაგალითად, ამერიკული Abrams-ის ტანკები იემენში, საუდის არაბეთის ჯარის შემადგენლობაში, ასანთის ღერებივით იწვოდა. ჰუსიტმა მეამბოხეებმა გაანადგურეს საუდის არაბეთის არანაკლებ 20 ერთეული M1A2S Abarms. შედეგად – ერ-რიადი დღეს რუსული Т-90МС-ს შეძენის შესაძლებლობას განიხილავს.

გერმანული ტანკი Leopard 2 ასევე ითვლებოდა მსოფლიოში საუკეთესოდ, ვიდრე სირიაში თურქეთის ჯარის შემადგენლობაში არ აღმოჩნდა. ეს იყო სრული კრახი: ბრძოლის ველზე დარჩა მოგლეჯილი „ციფრული გუმბათები“ და ნაფლეთებად ქცეული კორპუსები. „ისლამური სახელმწიფოს“ ბოევიკებმა პატარა ქალაქ ელ-ბაბისთვის ბრძოლისას 10 ერთეული Leopard 2A4 გაანადგურეს. სხვათა შორის, საბჭოთა წარმოების „ფაგოტისა“ და „კონკურსის“ მეშვეობით.

მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების ჯავშანსატანკო ტექნოლოგიების ბრძოლა გრძელდება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

67
პოლიციის ლენტი

კასპში ახალშობილი გარდაცვლილი იპოვეს

0
გამოძიება 112-ე მუხლით დაიწყო, რაც დედის მიერ ახალშობილის განზრახ მკვლელობას გულისხმობს. აღნიშნული დანაშაული ისჯება შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან ხუთ წლამდე.

თბილისი, 4 ივლისი – Sputnik. კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალქალაქში პარასკევს ახალშობილი გარდაცვლილი იპოვეს, იუწყება ტელეკომპანია Imedi.

არსებული ინფორმაციით, ახალგაზრდა ქალმა სახლში 2 ივლისს იმშობიარა, ახალშობილი კი საპირფარეშოში დატოვა. მას მშობიარობის შედეგად სამედიცინო დახმარება დასჭირდა, ექიმებმა კი სამართალდამცველებს შეატყობინეს.

ბავშვის ცხედარი ექსპერტიზაზეა გადასვენებული, შესაბამისი სამედიცინო შემოწმება ჩაუტარდა ქალსაც. მას ერთი შვილი ჰყავს.

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გამოძიება 112-ე მუხლით დაიწყო, რაც დედის მიერ ახალშობილის განზრახ მკვლელობას გულისხმობს.

აღნიშნული დანაშაული ისჯება შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან ხუთ წლამდე.

0
თემები:
შემთხვევები საქართველოში