ღვინის მარანი საგურამოში

აშინებთ თუ არა ქართველ მეღვინეებს ახალი ემბარგო?

166
(განახლებულია 15:49 03.07.2019)
საქართველოსა და რუსეთს შორის ბოლო ათი წლის განმავლობაში ყველაზე სერიოზული კრიზისის ფონზე და ქართული ღვინის ხარისხის გაუარესების შესახებ „როსპოტრებნადზორის“ განცხადების შემდეგ საქართველოში კვლავ ალაპარაკდნენ მოსკოვის მხრიდან ღვინის პროდუქციაზე ემბარგოს შესაძლო ამოქმედებაზე.

შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე „Sputnik-საქართველოს“ კორესპონდენტი ქართველ მეღვინეებს ესტუმრა.

„როსპოტრებნადზორმა“ რუსეთში ქართული ღვინის შეტანა პირველად 2006 წელს აკრძალა და საკუთარი გადაწყვეტილება სასმელში პესტიციდების გადაჭარბებული რაოდენობით ახსნა. ემბარგო მხოლოდ 2013 წელს მოიხსნა და უკვე ერთ წელიწადში ქართული ღვინის მთლიანი ექსპორტის 60% რუსეთში გადიოდა.

უკვე ხუთი წელია, რუსეთი იმპორტიორი ქვეყნების სიის სათავეშია.

დამზადებულია სიყვარულით

„მინდა საქართველოს რუკაზე საგურამო კიდევ ერთ ღვინის წერტილად ვაქციო“, – აცხადებს გიორგი გაგუა, ღვინის კომპანია Sevsamora Winery-ის დამფუძნებელი.

Виноградники в Сагурамо
© Sputnik / Alex Shlamov
ვენახები საგურამოში

საგურამოში მეღვინეები ყურძნის ძველი ქართული ჯიშების მოშენებას გეგმავენ. მათ შორისაა გორული მწვანე, ხიხვი, ქისი, ჩინური, თავკვერი, შავკაპიტო, დანახარული, თეთრი ბუდეშური, ბუზა. გიორგი გაგუა ერთ-ერთი მათგანია, ვინც გადაწყვიტა ამ საქმეს მოჰკიდოს ხელი.

Георгий Гагуа - владелец винодельни, бизнесмен
© Sputnik / Alex Shlamov
გიორგი გაგუა, მეღვინე

გიორგი ამ შემოდგომაზე პირველ მოსავალს ელოდება. ის დამწყები მეღვინეა. ღვინის სარდაფის - Sevsamora-ს გახსნაც შემოდგომაზე იგეგმება. ბიზნესმენი აპირებს ეს ღირსშესანიშნავი მოვლენა რთველს დაამთხვიოს.

განსაკუთრებით ამაყობს გაგუა თავისი ე.წ. ბიოვენახებით.

„უკვე მივიღე სპეციალური სერტიფიკატი „ბიო“. ეს ადასტურებს, რომ ჩვენ ვაშენებთ ბიოვენახებს, რომელთაგან პრემიუმ-კლასის ბიოღვინოს ვაწარმოებთ“, – აღნიშნავს გიორგი.

ბიოღვინო არის ბიოლოგიური ყურძნისგან დამზადებული ღვინო. ასეთი ვაზის გასახარებლად არ იყენებენ ქიმიურ სასუქებსა და პესტიციდებს. მათ ანაცვლებენ მწვანე და ორგანული სასუქით, ასევე სპილენძის შაბიამნითა და გოგირდით.

Виноградники в Сагурамо
© Sputnik / Alex Shlamov
ვენახები საგურამოში

ვაზის მწკრივებში აქა-იქ სურნელოვანი ვარდები იწონებენ თავს. და ეს მხოლოდ სილამაზისთვის არ არის, ამბობს გიორგი.

„ზოგიერთი ფიქრობს, რომ ვარდებს ვენახში იმისთვის რგავენ, რომ მისი ნაყოფი უფრო არომატული იყოს, ზოგი ცრურწმენებზე საუბრობს, ზოგი კი ამტკიცებს, რომ ვენახში ყველაფერი მშვენიერი უნდა იყოს და ვარდს უბრალოდ ესთეტიკისთვის რგავს“, – ღიმილით ამბობს მეღვინე.

სინამდვილეში ყველაფერი გაცილებით რთულადაა – ვარდი სხვადასხვა დაავადებისა და ნაკლის „ინდიკატორი მცენარის“ როლს ასრულებს. ის ძალიან მგრძნობიარე მცენარეა და ყოველთვის ნებისმიერი დაავადებისა და მავნებელი მწერის თავდასხმის ობიექტი ვაზზე ადრე ხდება. ამასთან, ვარდის ფურცლების მდგომარეობით შეიძლება განსაზღვრო, განიცდის თუ არა ნიადაგი მინერალური ნივთიერებების ნაკლებობას. 

Виноградники в Сагурамо
© Sputnik / Alex Shlamov
ვენახები საგურამოში

საინტერესო ლექციის შემდეგ გიორგი ჯერ კიდევ მოსაწყობ მარანში მეპატიჟება. აქ მელოდება მაგიდა ბოკლებით და ექსკურსიის ყველაზე სასიამოვნო ნაწილი – ღვინის დეგუსტაცია ამ სოფელში შეძენილი ყურძნისგან დაწურული ექსპერიმენტული პარტიიდან.

Винный погреб в Сагурамо
© Sputnik / Alex Shlamov
ღვინის მარანი

არჩევანი შესანიშნავია – ქისი, ჩინური და საფერავი. რომელიმეს გამოყოფა რთულია, რადგან ყოველი მათგანი არაჩვეულებრივია. ამ ღვინის დაგემოვნების შემდეგ უდავოდ გრძნობთ განსხვავებას პრემიუმ-კლასის ღვინოსა და სუპერმარკეტებში ნაყიდ ღვინოს შორის.

ხმები ემბარგოზე

„მე პირადად ძალიან მეწყინება, თუ რუსეთის მოქალაქეები, რომელთაც დიდ პატივს ვცემ, ვერ მიიღებენ იმ პროდუქტს, რომლითაც თავს ვიწონებთ. ვფიქრობ, რუს მომხმარებელს არ უნდა შეეშალოს ხელი – გასინჯოს კარგი, ხარისხიანი ქართული ღვინო. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენი წარმოება ჯერ არ გახსნილა, რასაკვირველია, რუსეთის ბაზარს ჩვენც განვიხილავთ. შექმნილი ვითარებაც გვაშფოთებს“, – ამბობს გაგუა.

Виноградники в Сагурамо
© Sputnik / Alex Shlamov
ვენახები საგურამოში

ქართულ პროდუქციაზე განმეორებითი ემბარგოს დაწესების რისკი მეღვინეების ყველაზე აქტუალური განსახილველი თემაა.

„თუ ეს მოხდება, ეს დიდი დარტყმა იქნება, პირველ რიგში, მსხვილი კომპანიებისთვის“, – განმარტავს გიორგის კოლეგა, ღვინის საერთაშორისო ექსპერტი ქეთი ჯურხაძე.

მისი თქმით, მსხვილ კომპანიებს რთველის მოლოდინში მშვიდი დღეები არ ელით.

„მეღვინეებს მიმდინარე მოვლენების გათვალისწინებით უსაფუძვლო პანიკა დაეწყოთ. ყველას თავისი გეგმა აქვს, თავისი განრიგი აქვს. როდის, რა და სად მიდის. ამიტომ პირველივე ბიძგის დროს ყველას ნერვებმა უმტყუნა, როდესაც ემბარგოზე საუბარი ჯერ არც არის“, – ხაზი გაუსვა ჯურხაძემ.

Кети Джурхадзе - Винный эксперт
© Sputnik / Alex Shlamov
ქეთი ჯურხაძე - ღვინის ექსპერტი

ექსპერტის თქმით, თუ ემბარგო დაწესდება, ეს შოკი იქნება, მაგრამ ბაზარი ამას გაუძლებს. იგი იხსენებს პირველი ემბარგოს მოულოდნელ ეფექტს – მაშინ კრიზისი უძლიერესი იყო, მაგრამ მეღვინეები მას გაუმკლავდნენ, იძულებული გახდნენ, მკვეთრად გაეზარდათ ღვინის ხარისხი და დაეწყოთ ახალი ბაზრების ათვისება.

ამასობაში, მეღვინეები სერიოზულად არიან შეშფოთებული.

Винный погреб в Сагурамо
© Sputnik / Alex Shlamov
ღვინის მარანი

„მოდით, ასეთი მაგალითი მოვიყვანოთ – ბიზნესისთვის მტკივნეულია ისიც, თუ მის პროდუქციაზე უარს იტყვის პატარა მეზობელი ქვეყანაც კი. აქ კი საუბარია მრავალმილიონიან სახელმწიფოზე, რომელიც ისტორიულად ყოველთვის იყო ჩვენი ღვინის მომხმარებელი და მოყვარული. ეს ნებისმიერ ბიზნესს ერთ წამში თავდაყირა დააყენებს“, – ამბობს გიორგი.

ვინ დალევს ხვანჭკარას?

შექმნილი ვითარებით განსაკუთრებით არიან შეშფოთებული ის კომპანიებიც, რომლებიც დიდი ხანია ბაზარზე მუშაობენ. „ჭრებალოს ღვინის მარანი“ არც ისე დიდი კომპანიაა, რომელიც ღვინოებს – „ხვანჭკარას“, „უსახელოურს“, „ალექსანდროულს“, „რაჭულ თეთრას“, „ბარაკონს“, „ტვიშს“ რაჭა-ლეჩხუმის მაღალმთიან რეგიონში მოყვანილი ყურძნისგან ამზადებს.

Бутылка Хванчкары
"ხვანჭკარა"

ყურძენს აშენებს 2003 წლიდან, საკუთარი ღვინის ჩამოსხმა კი 2017 წლიდან დაიწყო. ამავე წლიდან გააქვს ღვინო რუსეთში.

„დაახლოებით ერთ წელიწადში რვა ათას ბოთლს ვგზავნით. ჩვენ არ ვართ დაბალბიუჯეტიანი სეგმენტი. ერთი ბოთლი საშუალოდ 9,5 აშშ დოლარი ღირს“, – ამბობს კომპანიის ხელმძღვანელი მირიან ჭიღვარია. 

კომპანია ყოველწლიურად მხოლოდ რუსეთის ბაზრიდან დაახლოებით 216,2 ათასი ლარის მოგებას იღებს. ბიზნესმენის სიტყვებით, ღვინო იგზავნება ასევე ევროპის, ცენტრალური და აღმოსავლეთი აზიის ზოგიერთ ქვეყანაში.

ქართველი მეღვინე რუსული ბაზრის მნიშვნელობაზე საუბრობს.

თავისი კომპანიის მთავარ სიმდიდრედ ჭიღვარია „ხვანჭკარას“ მიიჩნევს – ბუნებრივად მუქ ლალისფერ, ნახევრად ტკბილ ღვინოს. ის რუსეთში „ტვიშთან“ და „უსახელოურთან“ ერთად დიდი პოპულარობით სარგებლობს. ესაა უნიკალური ღვინო, დაწურული ენდემური ჯიშის ყურძნისგან. „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონით, 2010 წლიდან სახელწოდება „ხვანჭკარა“ საქართველოს აპელასიონების სიაშია შეტანილი და არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ღვინის მწარმოებლების მიერ გარკვეული გეოგრაფიული რეგიონის ფარგლებს გარეთ.

ნამდვილი ხვანჭკარა მხოლოდ აქ ხარობს და სხვაგან ვერსად განმეორდება. ყურძნის გარკვეული ჯიშების გაშენებისათვის საჭირო უნიკალური მიკროკლიმატის გარდა, უნიკალურია მისი დამზადების ტექნოლოგიაც. ყურძნის წვენი კანთან და წიპწასთან ერთად ღვინდება ქვევრში, მაგრამ მაღალმთიანი რაჭის დაბალი ტემპერატურის გამო შაქრით გაჯერებული ყურძენი ბოლომდე არ დუღდება და ღვინო სიტკბოს ინარჩუნებს.

მირიანი დარწმუნებულია წარმოებული პროდუქტის ხარისხში და ამბობს, რომ მაღალი რუსული სტანდარტებისა და მოთხოვნების მიუხედავად, მის ნაწარმს წუნს ვერ დაუდებენ.

ასოციაცია „ქართული ღვინო“: ქვეყნის ეკონომიკას გარკვეულ პოლიტიკურ ინტერესებს ნუ შევწირავთ>>>

„შესანიშნავად ვიცი რუსული მხარის მკაცრი მოთხოვნები ქართული ღვინის სტანდარტების მიმართ და ვიცავ კიდევ მათ. ამიტომ მზადდება „ხვანჭკარა“ ყურძნის ძვირადღირებული ჯიშისგან – ალექსანდროულისგან, რომლის ერთი კილოგრამი 7 ლარი ღირს და არსებობს მისი ფალსიფიცირების დიდი რისკიც. ჩვენ მივესალმებით შემოწმების მკაცრ სტანდარტებს, რადგან საუბარია ჩვენ პრესტიჟზე“, – ამბობს ჭიღვარია.

© video: Sputnik . Anna Anastasiadi / Alex Shlamov
ქართველმა მეღვინემ რუსული ბაზრის მნიშვნელობაზე ისაუბრა

ჭიღვარიას სიტყვებით, ყოველწლიურად ადგილობრივი მოსახლეობის შემოსავალი ალექსანდროულის მოყვანის, აღებისა და გაყიდვის შედეგად 10-12 მილიონ ლარს შეადგენს, რაც ძალიან შთამბეჭდავი რიცხვია.

„როდესაც დაიხურა ბაზარი, რომელიც სპეციალიზებული იყო „ხვანჭკარაზე“, ყურძნის ფასი ბაზარზე ნაკლები იყო. თავადაც ხომ გესმით, თუ არ იქნება მოთხოვნილება, ეს ყურძენიც აღარავის დასჭირდება, ღვინოსაც არავინ იყიდის“, – ამბობს ჭიღვარია.

თუ ემბარგო მაინც დაწესდება, ბევრი შრომა მოგვიწევს იმისათვის, რომ ახალი იმპორტიორები და დისტრიბუტორები მოვიძიოთ, ფიქრობს ჭიღვარია. აუცილებელია დიდი ძალისხმევა, რომ ეს არ დავუშვათ.

 

166
თემები:
ღვინის კულტურა და მეღვინეობა (71)
თხევადი გაზის გადამზიდი ტანკერი

მიმოხილვა: ევროპა და აზია ამერიკულ გაზზე უარს ამბობენ

53
(განახლებულია 19:10 09.07.2020)
ევროპასა და აზიაში ცისფერი აირის ფასები მრავალწლიან მინიმუმამდეა დაცემული. აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროშიც კი აღიარეს, რომ ამერიკული გათხევადებული ბუნებრივი აირის შეძენას არანაირი აზრი არ აქვს.

ნატალია დემბინსკაია

კლიენტებმა ზაფხულში დაგეგმილ ასზე მეტ მიწოდებაზე თქვეს უარი. შედეგად – ექსპორტი თითქმის 63,6%-მდე დაეცა. რატომ არ სჭირდება არავის ოკეანისგაღმური გაზი?

ფასები დაეცა

გასულ წელს აშშ-ში ბუნებრივი გაზის ნეტო–ექსპორტმა 54,7 მლრდ კუბომეტრს მიაღწია — 20,7 მილიარდით მეტს, ვიდრე 2018 წელს. გათხევადებული ბუნებრივი აირის უმსხვილესი მწარმოებლის Cheniere Energy-ს მონაცემებით, პირველ კვარტალში მსოფლიო გაყიდვების მოცულობამ 100 მლ ტონას მიაღწია — 10 მილიონით მეტს, ვიდრე 2019 წელს. ზრდა ძირითადად ამერიკელებმა უზრუნველყვეს.

გეგმები ამბიციური იყო: 2020 წელს 67,2 მლრდ კუბომეტრი, 2021 წელს კი — 79,5 მლრდ. ეს მაჩვენებლები იანვარში აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციის სამმართველომ (EIA) გაახმოვანა. მაგრამ უკვე ნათელია, რომ ეს არ მოხდება.

თბილი ზამთრისა და კორონავირუსის პანდემიის გამო ევროპასა და აზიაში გაზის ბაზრები ჩამოიშალა. მაგალითად, ჰოლანდიურ ჰაბ TTF-ზე ფასები პირველად ოთხი თვის განმავლობაში ორჯერ დაეცა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ხოლო სპოტური მიწოდებები იაპონიაში 44%-ით შემცირდა.

უკვე აპრილში ამერიკული თხევადი გაზის ექსპორტი ევროპაში ეკონომიკურად მიზანშეუწონელი გახდა. მსხვილმა ევროპულმა და აზიურმა კომპანიებმა ივნისი–ივლისის კონტრაქტები გააუქმეს.

Bloomberg-ის მონაცემებით, აშშ-ში თხევადი გაზის ქარხნების განტვირთვა აპრილში თითქმის 30%-ით შემცირდა, მაისში ექსპორტმა მესამედზე მეტით დაიკლო, მათ შორის, კორონავირუსული შეზღუდვების გამოც.

ეკონომიკურად არასიცოცხლისუნარიანი

აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ენერგეტიკული ინფორმაციის სამმართველოს ივნისის პროგნოზი მეტად პესიმისტურია. ევროპელმა და აზიელმა კლიენტებმა უარი თქვეს თხევადი გაზის 110 პარტიაზე. გაზის მიწოდება ამერიკულ საზღვაო ტერმინალებზე მარტის შემდეგ ორჯერ შემცირდა.

„დაბალმა სპოტურმა ფასებმა ბუნებრივ აირსა და გათხევადებულ გაზზე ევროპასა და აზიაში შეასუსტა აშშ-დან ექსპორტის სიცოცხლისუნარიანობა, რომელიც მეტად მგრძნობიარეა ფასების მიმართ“, — აცხადებენ EIA-ს ანალიტიკოსები.

მათი შეფასებით, ივნისში აშშ-დან ევროპასა და აზიაში საშუალოდ 101 მლნ კუბომეტრია გაგზავნილი დღე-ღამეში, ხოლო ივლისსა და აგვისტოში 62 მლნ იქნება. ეს კი საექსპორტო პოტენციალის 25%-ზე მეტი არ არის.

განაგრძობს დაცემას

დადასტურდა ექსპერტების გაფრთხილება იმასთან დაკავშირებით, რომ კლიენტები ოკეანისგაღმურ გაზზე უარს მინიმუმ ზაფხულის ბოლომდე იტყვიან: აშშ-ში ფიუჩერსული ფასები ევროპულს სექტემბრამდე აჭარბებს.

„ვინაიდან ფასობრივი უპირატესობა პრაქტიკულად გაქრა, ამერიკულ მიწოდებებზე უარის თქმა მხოლოდ დროის ამბავი იყო“, — განაცხადა აშშ-ის სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის ექსპერტმა ნიკოს ცაფოსმა.

როგორც ეროვნული ენერგეტიკული უსაფრთხოების ფონდის წამყვანი ანალიტიკოსი იგორ იუშკოვი განმარტავს, ახლა მყიდველები მზად არიან გადაიხადონ ამერიკულ გათხევადებულ გაზში იმდენი, რამდენიც გათხევადებისა და ტრანსპორტირების საოპერაციო ხარჯებსაც კი ვერ დაფარავს. მთავარი დაზარალებული — პირველი და უმსხვილესი ამერიკული ტერმინალი Sabine Pass-ია: ქარხანა 2016 წლიდან მხოლოდ წაგებაზე მუშაობს.

ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციით, აშშ-დან გათხევადებული აირის ექსპორტმა 2020 წლის პირველ ოთხ თვეში საშუალოდ 218 მლნ კუბომეტრი შეადგინა დღე-ღამეში, მაგრამ 17%-ით დაეცა აპრილიდან მაისამდე პერიოდში. EIA-ში ელოდებიან, რომ მიწოდებები სექტემბერში დაიწყებს ზრდას, ვინაიდან მსოფლიო მოთხოვნა ბუნებრივ აირზე თანდათანობით აღდგება.

ჭარბი გაზი

მაგრამ უმსხილესი საინვესტიციო ბანკები ასე ოპტიმისტურად არ არიან განწყობილი. როგორც ანალიტიკოსები განმარტავენ, მსოფლიოში საწვავის უზარმაზარი მარაგი დაგროვდა. გათხევადებული ბუნებრივი აირის საერთაშორისო ვაჭრობა ჩამოიშალა, გადაიკეტა რა მნიშვნელოვანი არხები ამერიკელი მეფიქალეებისთვის. ხოლო რამდენადაც ნავთობი ისევ გაძვირდა ერთ ბარელზე 40 დოლარამდე, მენავთობეებმა მოპოვება განაახლეს და გვერდითი პროდუქტის სახით ბაზარზე ბევრ იაფ გაზს უშვებენ.

ევროპაში ფასების ვარდნის გამო ამერიკულ თხევად გაზზე მოთხოვნა აღარ არის. ახლა საზღვარგარეთ გაყიდვის ნაცვლად მას რეზერვუარებსა და საცავებში ქაჩავენ.

Goldman Sachs-ის დათვლით, ექსპორტის გაუქმების გამო ამერიკული მარაგები 21,52 მლრდ კუბომეტრით გაიზრდება. ერთი წლის წინ დაფიქსირებული დონე უკვე თითქმის მესამედითაა გაზრდილი, ხოლო ბოლო ხუთი წლის საშუალო მაჩვენებელს 18%-ით აღემატება. ოქტომბრისთვის ქვეყნის შესაძლებლობები გაზის შენახვასთან დაკავშირებით შესაძლოა ამოიწუროს, რაც გათხევადებული აირის მოპოვებასა და წარმოებას რეკორდულად შეამცირებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

53
უპილოტო საფრენი აპარატი

მიმოხილვა: რუსეთმა ახალი „იდეალური იარაღი“ შექმნა

203
(განახლებულია 16:23 07.07.2020)
რუსეთი წარმატებით ცდის მოიერიშე უპილოტო აპარატებს, ხელოვნური ინტელექტის მქონე ჯავშანტექნიკას, პოტენციური მოწინააღმდეგის მაღალტექნოლოგიური საბრძოლო სისტემებისა და რობოტების გამანადგურებელ დიდი რადიუსის მქონე საშუალებებს.

რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსში არსებული წყაროების თქმით, რუსეთის ელექტრომაგნიტური ქვემეხების საცდელი ნიმუშების მიერ სამიზნის დაზიანების სიშორე 10 კმ-ს აღწევს. ეს იმას ნიშნავს, რომ პირდაპირი ხედვის ზონაში მოწინააღმდეგის მაღალტექნოლოგიური საჰაერო და სახმელეთო შეიარაღება მყისიერად შეიძლება ლითონის გროვად იქცეს. უხმაურო გასროლას მილიწამი სჭირდება, რასაც არ ახლავს ცეცხლი, კვამლი და უკუდარტყმა. ელექტრომაგნიტური ქვემეხის პოზიციის გამოვლენა რადიოლოკაციის ან თანამგზავრული დაზვერვის სტანდარტული საშუალებებით შეუძლებელია.

მანამდე ელექტრომაგნიტური ქვემეხის მოქმედების სიშორე სამი კილომეტრი იყო. ახალი ტიპის შეიარაღების გამოცდა 2015 წლიდან მიმდინარეობს, ქვემეხები წარმატებით „წვავს“ უპილოტო აპარატებს ჰაერში და სხვადასხვა დანადგარებს ხმელეთზე.

ახალი ელექტრომაგნიტური ქვემეხების შეიარაღებაში შეტანის ვადა მონიშნული არ არის, თუმცა რუსეთი უკვე მჭიდროდ მიუახლოვდა მას — წარმატება ხილულია. დღეს საცდელ ნიმუშებს უკვე აქვთ უნარი, მნიშვნელოვან მანძილზე დააზიანონ მოწინააღმდეგის უპილოტო საფრენი აპარატები, ვერტმფრენები და ფრთოსანი რაკეტები. ახალმა ქვემეხმა რეკორდი სწორედ ჰაერსაწინააღმდეგო საშუალების სახით დაამყარა: „დაწვა“ 10 კმ დაშორებით განთავსებული სასწავლო საჰაერო სამიზნე. თუ მოქმედების სიშორის გაზრდა 20 კილომეტრამდე იქნება შესაძლებელი, მაშინ სამიზნეებს შორის აღმოჩნდება თანამედროვე საბრძოლო თვითმფრინავებიც. სავარაუდოდ, რუსულ სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსს ამ კუთხით დიდი დრო არ დასჭირდება.

ელექტრომაგნიტური ქვემეხები მოწინავე ხაზზე

იარაღი, რომელიც ელექტრომაგნიტური გამოსხივების ტექნოლოგიას ეყრდნობა, მოქმედების პრინციპით ახლოსაა რადიოელექტრონულ საბრძოლო სისტემებთან. დენთისა და ლითონის ნაცვლად, რუსული ელექტრომაგნიტური ქვემეხი მაღალი სიხშირის გამოსხივებას იყენებს, რომელიც სინათლის სისწრაფით მოძრაობს. ჯერჯერობით პრობლემად რჩება უზარმაზარი ენერგოდანახარჯები თითოეულ გასროლაზე, მაგრამ ტექნოლოგია გამუდმებით იხვეწება.

პერსპექტივაში ელექტრომაგნიტური ქვემეხების დადგმა შესაძლებელი გახდება მეექვსე თაობის მძიმე გამანადგურებელ უპილოტო აპარატებზე, ქვეითი ჯარების ტექნიკასა და სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ხომალდებზე. თუ ერთ დღეს ბრძოლის ველზე მოწინააღმდეგის თვითმფრინავებმა და ვერტმფრენებმა, უპილოტო აპარატებმა, ფრთოსანმა რაკეტებმა, ტანკებმა და სხვა ჯავშანტექნიკამ „უმიზეზოდ გაჭედა“, ე.ი. ისინი ახალ ტექნოლოგიას აქვს მიზანში ამოღებული.  

ელექტრომაგნიტური ქვემეხი არალეტალურ იარაღად მიიჩნევა — ანადგურებს ელექტრონიკას, მაგრამ ინდობს ცოცხალ ძალას. ძლიერი ელექტრომაგნიტური გამოსხივება სახიფათოა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის, შეუძლია დააზიანოს ნერვული, იმუნური და სხვა სისტემები. და მაინც, თუ ელექტრომაგნიტური იმპულსი „დაწვავს“ მიკროსქემებს და პილოტირებულ საფრენ აპარატს გააჩერებს, მაშინ პილოტი განწირულია — კატაპულტა ასევე არ იმუშავებს.  

ელექტრომაგნიტური იარაღი — ეს კონკრეტულ სექტორებში მუშაობისთვის გამიზნული ინსტრუმენტების მთელი სპექტრია. მაგნიტური ველი შესაძლოა გამოყენებული იყოს ჭურვისთვის საწყისი სიჩქარის მისანიჭებლად, როგორც დენთის ალტერნატივა.

რუსეთში პრიორიტეტულად ვითარდება რადიოელექტრონული ბრძოლის სისტემები, ელექტრომაგნიტურ ბომბებს აქვთ უნარი, გათიშონ მოწინააღმდეგის მთელი ელექტრონული და რადიოაპარატურა 4 კმ რადიუსში; ანუ დატოვონ მოწინააღმდეგის ჯარი კავშირისა და მართვის გარეშე, გადააქციონ მათი ქვედანაყოფები არაორგანიზებულ ბრბოდ.

საინტერესოა, რომ ელექტრომაგნიტური ქვემეხის შექმნის იდეა ერთდროულად გაჩნდა რუსეთსა და საფრანგეთში პირველი მსოფლიო ომის დროს. მას საფუძვლად დაედო გერმანელი მკვლევარის იოჰან კარლ ფრიდრიხ ჰაუსის, ელექტრომაგნეტიზმის თეორიის ავტორის ნაშრომები. იდეამ დროს გაუსწრო და ამიტომ სამხედრო ტექნიკაში გამოყენება ვერ ჰპოვა: ფრანგულმა მოდელმა 50-გრამიანი ჭურვი 200 მილიწამამდე ააჩქარა და ღიად დამარცხდა ჩვეულებრივ არტილერიასთან. „მაგნიტო-ფუგალური“ ქვემეხის რუსული პროექტი კი ნახაზებად დარჩა.

ელექტრომაგნიტური იარაღის იდეის რენესანსი 21-ე საუკუნის დასაწყისში დადგა. 2011 წელს არციმოვიჩის რელსოტრონმა წარმატებით ჩააბარა გამოცდა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის მაღალი ტემპერატურის ლაბორატორიაში. ელექტრომაგნიტური ქვემეხი ძალიან პატარა ჭურვებს ისროდა, მაგრამ ელექტრომაგნიტური აჩქარების მქონე ეს „მარცვლები“ ფოლადის დაფებს პლაზმად აქცევდა. ხუთი წლის შემდეგ რუსმა სპეციალისტებმა მასალა პრაქტიკულად პირველ კოსმოსურ სისწრაფემდე ააჩქარეს.

პარტნიორები ჩამორჩებიან

ელექტრომაგნიტური ქვემეხების პროექტებზე მუშაობენ აშშ-ში, ისრაელში, თურქეთში, საფრანგეთსა და ჩინეთში. მაგრამ არც ერთ ამ ქვეყანას არ მიუღწევია „მაღალი ხარისხის ცეცხლის“ სიშორის ათკილომეტრიანი ეფექტისთვის. მაგალითად, აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა გასულ წელს რელსოტრონული ქვემეხი გამოსცადა, რომლის ჭურვის გაშვების სიჩქარე დაახლოებით 2041 მ/წამი იყო. შევნიშნავ, რომ ეს მყარსხეულიანი საბრძოლო მასალა (არა ელექტრომაგნიტური იმპულსი) მაინც ვერ აჭარბებდა თანამედროვე არტილერიის მაქსიმალურ სიჩქარეს — 2500 მ/წამს. მომავლის ომებისთვის ეს აჩქარება აშკარად არ არის საკმარისი.

რელსოტრონი — ეს ელექტრომაგნიტური ქვემეხის სახეობაა, რომლის ძირითადი ელემენტებია კვების წყარო, კომუტაციური აპარატურა და ერთიდან ხუთ მეტრამდე სიგრძის ორი ელექტროგამტარი რელსი. გასროლა მაღალი ძაბვის მიწოდების მომენტში ხდება პლაზმისა და ელექტრომაგნიტური ველის ენერგიების ხარჯზე.

ამერიკელები 475 მმ-იანი რელსოტრონული ქვემეხის გამოცდას 2000-იანი წლების დასაწყისიდან აწარმოებენ, მაგრამ წარუმატებლად. 23 კილოგრამიანი ჭურვი, რომელიც ლულიდან დაახლოებით 2200 მ/წმ სიჩქარით ფრინდება, საშინელ ნგრევას იწვევს. უცნობია, საით და რამდენად შორს მიფრინავს იგი.

ამერიკული რელსოტრონული ქვემეხის მოწინავე ამერიკულ ესკადრონულ ნაღმმზიდ Zumwalt-ზე განთავსების იდეაზე საბოლოოდ უარი თქვეს იმის გამო, რომ ის უზარმაზარი რაოდენობის ენერგიას ხარჯავდა რამდენიმე ათეულ გასროლაზე. ხომალდი არ შეიძლება იყოს საკუთარი შეიარაღების მსხვერპლი, ხოლო ელექტრომაგნიტური ქვემეხის გამოყენება ნაღმმზიდის თითქმის მთელი ელექტრონიკის გათიშვას მოიაზრებდა, ჰაერსაწინააღმდეგო და რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემების ჩათვლით. აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ინსტიტუტის სპეციალისტებმა Zumwalt-ის ტიპის ნაღმმზიდების საკომანდო ხომალდებად გამოყენების წინადადება დააყენეს. კვლევები გრძელდება. მაღალტექნოლოგიური შეიარაღების სფეროში მოწინავე ქვეყნები აშკარად ჩამორჩებიან რუსეთს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

203
მყიდველები ბაზარში

კორონავირუსი საქართველოში: საგანგებო მდგომარეობის შემდეგ შეზღუდვების სრული სია/10 ივლისი

86412
საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა ერთი თვის წინ მოიხსნა, მაგრამ მთავრობამ შეზღუდვების ნაწილი ძალაში დატოვა.

თბილისი, 10 ივლისი – Sputnik. საქართველოს მთავრობა აგრძელებს კორონავირუსის პანდემიის გამო დაწესებული შეზღუდვების მოხსნას, მაგრამ ამავე დროს მთავრობა და ეპიდემიოლოგები მოუწოდებენ მოქალაქეებს გამოიჩინონ სიფრთხილე და დაიცვან ჯანდაცვის სამინისტროს რეკომენდაციები.

ქვეყნის ტერიტორიაზე მოქმედებს შემდეგი შეზღუდვები:

  • დახურულ სივრცეებში, საჯარო დაწესებულებებში, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, ოფისებსა და მაღაზიებში სავალდებულოა პირბადის ტარება და სოციალური დისტანციის დაცვა;
  • საზოგადოებრივ ტრანსპორტში დაუშვებელია პირბადის გარეშე ყოფნა და კონდიციონერების ჩართვა;

  • ტაქსის მძღოლისთვის სავალდებულოა პირბადის ტარება, ტაქსით ორზე მეტი მგზავრის გადაყვანა არ შეიძლება, ისიც უკანა სავარძელზე;
  • დახურულ სივრცეებში აკრძალულია კულტურული და სპორტული ღონისძიებების გამართვა;
  • კაზინოების და ტოტალიზატორების მუშაობა დაშვებულია მხოლოდ ონლაინ;
  • აკრძალულია 10-ზე მეტი ადამიანის თავშეყრა ტრადიციულ სოციალურ ღონისძიებებზე (ქორწილი, ნებისმიერი იუბილე, ქელეხი და ა.შ.);
  • უნივერსიტეტებში სასწავლო პროცესი კვლავ დისტანციურად განხორციელდება;
  • ადამიანების თავშეყრის ადგილებში აკრძალულია სპლიტ-სისტემის კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც ჰაერს იღებენ შენობიდან, აგრილებენ და ისევ აბრუნებენ. დაშვებულია სამრეწველო კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც კონდიცირება-ვენტილაციის სისტემებს მოიცავს (ჰაერი შენობაში გარედან შეაქვს).

ამ მომენტისათვის ინფიცირებულთა რაოდენობა 968 ადამიანს შეადგენს, აქედან 844 გამოჯანმრთელდა, 15 კი გარდაიცვალა. კიდევ სამი ინფიცირებული მოქალაქე სამკურნალოდ სხვა ქვეყნებიდან ჩამოიყვანეს.

საქართველო სხვა ქვეყნებისთვის კორონავირუსთან ბრძოლაში სამაგალითოა >>

15 ივნისიდან აღდგა შიდა ტურიზმი, ხოლო 1 ივლისიდან საქართველო საზღვრებს უცხოელი ტურისტებისთვის გახსნის.

უწყებათშორისი საკოორდინაციო საბჭო ოპერატიულად აფასებს სიტუაციას და შეიმუშავებს ახალ რეკომენდაციებს და შეზღუდვებს.

მთავრობის სპეციალურ ვებ-გვერდზე stopcov.ge გამოქვეყნებული ბოლო მონაცემების თანახმად, საკარანტინო სივრცეში იმყოფება 4851, სტაციონარებში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 231 ადამიანია.

მთავრობა მოსახლეობას მოუწოდებს, ქვეყანაში კორონავირუსთან დაკავშირებით მხოლოდ და მხოლოდ გადამოწმებულ და ოფიციალურად დადასტურებულ ინფორმაციას ენდონ. ყველა ინფორმაციის მოძიება შესაძლებელია მთავრობის მიერ სპეციალურად შექმნილ ვებ-გვერდზე stopcov.ge.

„ცხელი ხაზის“ ნომრები: ცხელი ხაზი კარანტინის რეჟიმის საკითხებზე – 144. საქართველოს ჯანდაცვა – 15 05 (დღე-ღამის განმავლობაში); დაავადებათა კონტროლის ცენტრი – 116 001 (21:00-მდე სამუშაო დღეებში და 18:00-მდე დასვენების დღეებში).

ყველა მოხალისეს, რომელსაც აქვს დრო და სურვილი დაეხმაროს ხანდაზმულ ადამიანებს, ასევე მათ, ვისაც სპეციალური დახმარება ესაჭიროება, შეუძლია დარეკოს მერიის ცხელ ხაზზე (032)2722222 და წითელი ჯვრის ცხელ ხაზზე - 0800 000 018.

კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
© Sputnik / Konstantin Ivanov.
კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
86412
თემები:
COVID-19 საქართველოში