სავალუტო ჯიხური

Руссо туристо, ანუ საფინანსო ბაზარზე პანიკაა! Ферштейн?

1067
(განახლებულია 22:05 27.06.2019)
რა ხდება საფინანსო ბაზარზე, რატომ მიექანება ეროვნული ვალუტა ფსკერისკენ მაშინაც, როცა ძირითადი ეკონომიკური ფაქტორები არ გაუარესებულა, რა იქნება მომდევნო ნიშნული და გადალახავს თუ არა ლარი ე.წ. ფსიქოლოგიურ ბარიერს?

სამსონ ხონელი

ეროვნული ვალუტის კურსი ეცემა. ლარმა გაუფასურების ისტორიული მაქსიმუმი დააფიქსირა. არავინ იცის როდემდე გაგრძელდება ეს პროცესი და საბოლოოდ, რა ნიშნულზე დაფიქსირდება ლარის ანტირეკორდი... რაც მთავარია, გადალახავს თუ არა ის ე.წ. ფსიქოლოგიურ ბარიერს, რის მერეც 1 ამერიკული დოლარის შეძენა შესაძლებელი იქნება 3 ლარად და... დამეთანხმებით, რომ დღევანდელი გადასახედიდან თეთრების რაოდენობა ჯერ არ არის აქტუალური. საინტერესოა, რა ხდება ფინანსურ ბაზარზე, რატომ მიექანება ეროვნული ვალუტა ფსკერისკენ მაშინაც, როცა ძირითადი მაკროეკონომიკური ფაქტორები არ გაუარესებულა...

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურისა და ქვეყნის მთავარი ბანკის ოფიციალური მონაცემებით, ეკონომიკის პრაქტიკულად ყველა ის ფუნდამენტური ზემოქმედების ფაქტორი, რამაც შეიძლება ლარის კურსზე გავლენა იქონიოს, გაუმჯობესებულია. განვიხილოთ რამდენიმე მათგანი.

პირველი − საგარეო ვაჭრობის უარყოფითი ბალანსი 7 პროცენტით შემცირდა. მიმდინარე წლის პირველ ხუთ თვეში 2018 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით ექსპორტი 14.2 პროცენტით გაიზარდა, ხოლო იმპორტი შემცირდა 3.6 პროცენტით. შედეგად კი 2019 წლის იანვარ-მაისში, წინა წლის ამავე პერიოდისგან განსხვავებით, ქვეყნიდან 314 მილიონი ამერიკული დოლარით ნაკლები გავიდა. მეორე − ფულადი გზავნილების მოცულობა გაზარდა 8.4 პროცენტით. მესამე − ტურიზმიდან შემოსავლებმა 18 პროცენტით მოიმატა. აქვე ისიც უნდა ითქვას, რომ პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები 2019 წლის პირველ კვარტალში, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, 6.3 პროცენტით შემცირდა. ანალიტიკოსების შეფასებებით, კლების ძირითადი მიზეზი მაგისტრალური გაზსადენის მშენებლობის პროექტის დასრულებაა, რაც გასულ წლებში უცხოური ინვესტიციების შემოდინების სტაბილური მიმართულება იყო. ეს ის რეალობაა, სადაც კარგად ჩანს, რომ ეროვნული ვალუტის გაუფასურების მაკროეკონომიკური ფაქტორები პრაქტიკულად არ არსებობს...

კიდევ ერთხელ დავსვამ კითხვას, რა არის ლარის გაუფასურების მიზეზი? ჯერ ჩემეულ ხედვას გაგაცნობთ, შემდეგ ანალიტიკოსებისა და სპეციალისტების მოსაზრებებს მოვიშველიებ. არ არის უცხო, რომ პოლიტიკური დაძაბულობების შემთხვევაში, საფინანსო ბაზარზე გაურკვევლობა წარმოიქმნება. ასეთ დროს ფიზიკური და იურიდიული პირები უცხოური ვალუტის შესყიდვას იწყებენ მიუხედავად იმისა აქვთ თუ არა ამის საჭიროება. ლარის გაუფასურების მოლოდინით დოლარზე მოთხოვნა იზრდება. ეს კი პირდაპირ აისახება ეროვნული ვალუტის კურსზე. უნდა აღინიშნოს, რომ იურიდიული თუ ფიზიკური პირები თავიანთი ქმედებით არა თუ ვერ აზღვევენ მომავალში სავალუტო რისკებს, არამედ სწორედ ამით ახდენენ უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნის ხელოვნურ სტიმულირებას და უარყოფითი მოლოდინების ფორმირებას. საფინანსო ბაზარზე იწყება პანიკა. სამწუხაროდ, პოლიტიკური არასტაბილურობის ფასიც ეს არის გარკვეულწილად!

ამ ფასს გადახდა უნდა. ეს კი მათ ნაკლებად მოუწევთ, ვინც ამ პოლიტიკურ დესტაბილიზაციას ხელს უწყობს და მღვრიე წყალში ოქროს თევზის დაჭერას ცდილობს. მე პოლიტიკურ ფასზე არ ვსაუბრობ... ესეც ჩვენი სამწუხარო რეალობაა.

ანალიტიკოსების დიდი ნაწილი ბოლო დღეების განმავლობაში ლარის კურსის ნახტომისებურ გაუფასურებას დღეს ქვეყანაში არსებული დაძაბული პოლიტიკური ვითარებითა და რუსეთის მხრიდან ტურისტული ემბარგოს დაანონსებით ხსნის. მათივე შეფასებით, ეროვნული ბანკის ჩარევა საჭირო არ არის... მთავარი ამოცანაა სავალუტო ბაზარზე პანიკა დაცხრეს და ეროვნული ვალუტის კურსი განსაზღვროს არა შიშმა და პესიმისტურმა მოლოდინებმა, არამედ ძირითადმა ეკონომიკურმა ფაქტორებმა.

ფინანსისტი ვასილ რევიშვილი: „შექმნილ პოლიტიკურ ვითარებაში ლარს სჭირს ის, რაც უნდა სჭირდეს... ეროვნული ვალუტის მკვეთრი გაუფასურების მიუხედავად ამ ეტაპზე ეროვნული ბანკის ინტერვენციები საჭირო არ არის, ვინაიდან ძირითადი ფუნდამენტური ეკონომიკური ფაქტორები არ გაუარესებულა. ამავე დროს როგორმე უნდა შეჩერედეს უცხოური ვალუტის ძალიან გაცხარებული შესყიდვა, რასაც უკვე ვხედავთ...“  

ანალიტიკოსების ამ პოზიციას იზიარებენ სპეციალისტებიც. მათი შეფასებით, ლარის კურსის მერყეობა გამოწვეულია აჟიოტაჟით, ხოლო პროცესი მოკლევადიანია. 

ეკონომისტი გიორგი პაპავა: „კარგია, რომ ერვნულ ბანკს შევსებული აქვს რეზერვები და იმედია, დამატებითი შესყიდვები აღარ განხორციელდება. რაც შეეხება არსებულ ვითარებაში ქვეყნის მთავარი ბანკის ქმედებებს, ვფიქრობ, უნდა დააკვირდეს, რამდენ ხანს გაგრძელდება ეს პროცესი და ისე მიიღოს გადაწყვეტილება სავალუტო რეზერვების გამოყენების თაობაზე. ამ ეტაპზე ამის საჭიროება არ არის. ლარის კურსი ჯერჯერობით არ ასახულა ინფლაციაზე...“

სპეციალისტების უმრავლესობა თანხმდება, რომ ეროვნული ვალუტის გაუფასურების მთავარი მიზეზი საფინანსო ბაზრზე პროცესების განვითარების პესიმისტურ გათვლებს უკავშირდება. 

ეკონომისტი ზვიად ხორგუაშვილი: „არის მოლოდინი, რომ საქართველოში ნაკლები დოლარი შემოვა, უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნა კიდევ უფრო გაიზრდება. მოსახლეობაც და ფინანსური სექტორიც, შესაბამისად, ცდილობენ, რომ აქცენტი უფრო დოლარზე გააკეთონ და არა ლარზე, ანუ ელოდებიან, რომ ლარი გაუფასურდება და მიზეზი შეიძლება სწორედ ეს იყოს...“  

ამასობაში განცხადებას ავრცელებს ეროვნული ბანკი, რომელიც კიდევ ერთხელ შეგვახსენებს, რომ ჩვენში მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმი მოქმედებს. მოკრძალებულად შევნიშნავ, რომ ლარის თავისუფლად ცურვის წინააღმდეგი არავინ არის, გულისწყრომას მისი ფსკერზე დაშვება იწვევს. კობა გვენეტაძის უწყება განმარტავს, რომ ლარის კურსზე გავლენას ახდენს სხვადასხვა შიდა და გარე ფაქტორი, მათ შორის არის მოლოდინებიც. შესაბამისად, ინფორმაცია რუსეთიდან ტურისტული ნაკადების მოსალოდნელი შემცირების შესახებ სავალუტო ბაზარზეც აისახა...

არა რა... „Руссо туристо − облико морале. Ферштейн?“... მაპატიეთ ეს ლირიული გადახვევა. მთავარი ბანკი მათაც პასუხობს, ვისაც სავალუტო ბაზარზე ინტერვენცია საჭიროდ მიაჩნია და აცხადებს, რომ ასეთ დროს ეროვნული ბანკის მიერ უცხოური ვალუტის გაყიდვა მხოლოდ გადაავადებს გაცვლითი კურსის კორექციას. ეს კიდევ უფრო გააღრმავებს შოკს და საბოლოო გაუფასურების მასშტაბიც გაცილებით დიდი იქნება. ბოლოს კი, მათთვის, ვისაც კრედიტის უცხოურ ვალუტაში აღების იდეა არ ასვენებს, კობა გვენეტაძის უწყება აფრთხილებს, რომ სესხის და შემოსავლის ვალუტა უმჯობესია ერთი და იგივე იყოს. ასეთ შემთხვევაში მსესხებლები მოწყვლადები არ იქნებიან გაცვლითი კურსის მიმართ. ეროვნული ბანკი თავსაც იწონებს და მიგვანიშნებს კიდეც, რომ პასუხისმგებლიანი დაკრედიტების პრინციპების ამოქმედება დროული გადაწყვეტილება იყო... სამწუხაროდ, სანუგეშო არაფერია ნათქვამი მათთვის, ვისაც უცხოურ ვალუტაში აღებული კრედიტი უკვე ახრჩობს...

 

1067
Pfizer-BioNTech-ის ვაქცინა

Le Monde: რა არის ნათქვამი EMA-დან მოპარულ დოკუმენტებში COVID-19-ის ვაქცინების შესახებ

22
(განახლებულია 14:46 18.01.2021)
ევროპელმა ჟურნალისტებმა შეისწავლეს დოკუმენტები, რომლებიც ინტერნეტის ფარული ქსელით გავრცელდა და რომლებშიც ევროპულ სააგენტოზე ამერიკულ-გერმანული ვაქცინის სწრაფად დასარეგისტრირებლად ზეწოლაზეა საუბარი.

ლიზ ბარნეო

მოპარულ მონაცემებში, რომლებიც „დარკნეტში“ (DarkNet - ინტერნეტის ფარული, ბნელი ქსელი) გავრცელდა, საუბარია ზეწოლაზე, რომელსაც სააგენტო ვაქცინა Pfizer-BioNTech-ის დამტკიცებისას შეეჯახა.

EMA-დან მოპარული კონფიდენციალური დოკუმენტები „დარკნეტში“ 2020 წლის 9 დეკემბერს გამოჩნდა. „ლე მონდმა“ ზოგ მათგანზე წვდომა მოახერხა და ევროპელი ჟურნალისტების გუნდმა ეს წერილები შეისწავლა.

საქაღალდე 20 ნაწილისგან შედგება, რომელთა ძირითად ნაწილს კავშირი აქვს Pfizer-BioNTech-ის დამტკიცების დოსიესთან. დოკუმენტებს შორის არის 19 წერილი, რომლებიც 10-დან 25 ნოემბრამდე პერიოდში იყო გაგზავნილი სააგენტოს სხვადასხვა პასუხისმგებელი თანამშრომლების მიერ. როგორც EMA-ს 15 იანვრის კომუნიკეშია ნათქვამი, ზოგ წერილს ჰაკერებმა „მანიპულაციები“ ჩაუტარეს. და, მაინც, „ლე მონდთან“ საუბრისას სააგანტომ აღიარა, რომ „გასაჯაროებული ელექტრონული წერილები არსებულ პრობლემებსა და დისკუსიებს ასახავს“.

სხვადასხვა ადრესატისთვის დაგზავნილი ხუთი ელექტრონული წერილი იძლევა საფუძველს ვისაუბროთ ზეწოლაზე სააგენტოს მიმართ COVID-19-ის პირველი ვაქცინის დამტკიცების პროცესის დასაჩქარებლად.

12 ნოემბრის მიმოწერაში EMA-ს ერთ-ერთი თანამშრომელი ჰყვება, მაგალითად, ევროკავშირის ჯანდაცვის კომისართან, სტელა კირიაკიდესთან საუბრის შესახებ. მოითხოვდა რა, რომ ყველა ევროპულ სახელმწიფოს ვაქცინა ერთდროულად მიეღო, კირიაკიდესი ასევე ხაზს უსვამდა, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია, რომ ქვეყნებმა არ დააჩქარონ ეროვნული პროცედურები, ვინაიდან ამან შეიძლება დაამუხრუჭოს პრეპარატის ოფიციალური დამტკიცების პროცედურა. ევროკავშირის დირექტივის თანახმად, ეპიდემიის შემთხვევაში ქვეყნებს აქვთ უფლება, გამოიყენონ პრეპარატები, რომლებიც EMA-ს არ დაუმტკიცებია.

19 ნოემბერს EMA-ს ერთ-ერთი მაღალჩინოსანი თანამშრომელი ახსენებს ევროპის კომისიასთან თათბირს, რომელიც „საკმაოდ დაძაბულ და დროდადრო უსიამოვნო ატმოსფეროში ჩატარდა. ეს ატმოსფერო იძლევა წარმოდგენას იმის შესახებ, თუ რას შეიძლება შეეჯახოს EMA, თუ მოლოდინები არ გამართლდება - იმისდა მიუხედავად, რეალისტურია ისინი თუ არა“. 

მეორე დღეს დანიის წამლების სააგენტოსთან მიმოწერაში იგივე ჩინოვნიკი აღიარებს, რომ მისთვის მოულოდნელი აღმოჩნდა ევროკომისიის თავმჯდომარის ურსულა ფონ დერ ლიაიენის განცხადება, რომელმაც „მკაფიოდ დაასახელა ორი ვაქცინა, რომლებიც წლის ბოლომდე დამტკიცდებოდა [Pfizer-BioNTech და Moderna]. ორივე პრეპარატის შემთხვევაში აქამდე არსებობს პრობლემები“, – ხაზს უსვამს ჩინოვნიკი.

სწორედ ამ „პრობლემებზეა“ საუბარი სხვა დოკუმენტებში, რომლებიც 2020 წელს მოიპარეს. მათთან დაკავშირებით სააგენტოს მანიპულაციების ეჭვი არ გასჩენია. კერძოდ, საუბარია პრობლემებზე, რომლებიც Pfizer-BioNTech-ის ვაქცინას ეხება.

დადგენილია, რომ ნოემბერში ევროპულმა სააგენტომ სამი „ძირითადი პროტესტი“ ჩამოაყალიბა ამ ვაქცინის წინააღმდეგ. მათგან მესამე – ხარისხობრივი განხვავება ვაქცინის კომერციულ პარტიებსა და იმათ შორის, რომლებიც კლინიკური გამოცდებისას გამოიყენებოდა – იწვევდა კიდეც ვაქცინის ხარისხის შემფასებელი მკვლევარების ყველაზე მეტ შფოთვას.

პრობლემური წერტილი

მართლაც, კლინიკური გამოცდების სტადიიდან კომერციული წარმოების სტადიაზე გადასვლისას წარმოების პროცესის შეცვლა გახდა საჭირო, და კიდევ ახალ ქარხნებსა და სხვა სიმძლავრეებში ინვესტირება.

ამ ცვლილებებით აიხსნება კიდეც ვაქცინების ზუსტ შემადგენლობაში განსხვავება, კერძოდ, ვაქცინის უმნიშვნელოვანესი ელემენტის, რნმ-ის მთლიანობის დონის დაქვეითება. კლინიკური გამოცდებისას ვაქცინებში რნმ-ის მთლიანობა 69%–81%-ს შეადგენდა, ანუ ეს სრული ჯაჭვი იყო. ხოლო ახალ საწარმოებში დამზადებულ პარტიებში უფრო დაბალი მაჩვენებლები ფიქსირდებოდა – საშუალოდ 59%. ზოგ პარტიაში მისი შემადგენლობა 51%–52%-მდე ეცემოდა. ეს იყო კიდეც პრობლემური წერტილი, რის შესახებაც EMA-ში 23 ნოემბერს განაცხადეს.

ჩნდება კითხვა, შეიძლება თუ არა რნმ-ის უფრო დაბალმა დონემ გავლენა მოახდინოს არა მარტო ვაქცინის ეფექტურობაზე, არამედ მის უსაფრთხოებაზეც?

„ამ პროდუქციაში ჩვენ ხშირად ვაწყდებოდით ცოტა უფრო მოკლე ან უფრო გრძელ რნმ-ებს“, – აცხადებს ციურიხის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს მკვლევარი სტივ პასკოლო, რომელიც უკვე ოცი წელია მუშაობს რნმ-ვაქცინებზე. ეს შეკვეცილი რნმ-ები აშკარაა, რომ ვერ შეუწყობს ხელს მოსაჭიდებელი ცილის ფორმირებას. თუმცა კომპანიის მიერ EMA-სთვის წარდგენილ მონაცემებში მითითებულია, რომ ცილა 62%-იანი რნმ-ის პირობებშიც გამომუშავდება. „BioNTech-ის ვაქცინის პირველი გამოცდებისას იმუნური რეაქცია რნმ-ის ერთი მიკროგრამის შემთხვევაში ჩნდებოდა. ვაქცინაში ივარაუდება 30 მიკროგრამი, ე.ი. მათ აქვთ მარაგი“, – ამბობს სტივ პასკოლო.

იგივე აზრისაა აშშ-ის კვების პროდუქტებისა და მედიკამენტების ხარისხის სანიტარული ზედამხედველობის სააგენტო, რომელთანაც EMA-ს კონტაქტი ჰქონდა. სააგენტოში „რნმ-ის შემადგენლობა არ განიხილებოდა სერიოზულ პრობლემად“, ამბობს EMA-ს ჩინოვნიკი 23 ნოემბრით დათარიღებულ ელექტრონულ წერილში.

სინამშვილეში ამ წერილში საუბარია იმაზე, რომ წარმოებისა და ხარისხის კონტროლის პრობლემები არ ეხება სასწრაფო დამტკიცების პროცედურებს (რომლებიც აშშ-ში, კანადასა და დიდ ბრიტანეთში განხორციელდა).

სინამდვილეში ეს უკანასკნელი არის არა თავად ვაქცინაზე, არამედ მის დროებით გამოყენებაზე ნებართვა. ბაზარზე ვაქცინის დანერგვაზე დროებითი ნებართვა, რისი მიღწევაც სურდა EMA-ს, უფრო მეტ შეზღუდვას წარმოადგენს. ამგვარად ჩნდება EMA-ს, კანადის სააგენტოსა და სანიტარული ზედამხედველობის სამმართველოს „ზოგად მოთხოვნებთან შეთანხმების“ აუცილებლობა, რათა „ერთი რეგიონისთვის გამოუსადეგარი მასალის მიწოდება“ თავიდან იყოს აცილებული. ასე ეწერა ერთ-ერთ ელექტრონულ წერილში რამდენიმე დღის შემდეგ.

„მთავარი წინააღმდეგობები“

26 ნოემბერს BioNTech-სა და Pfizer-ს გაუჩნდათ შესაძლებლობა, ეპასუხათ EMA-ს ძირითად წინააღმდეგობებზე. მათ მოხსენებაში საუბარია სხვადასხვა საწარმოში ჩატარებული შემოწმებების შესახებ. ამასთან ისინი რნმ-ის მინიმალური დონის 60%-მდე გაზრდასაც ვარაუდობდნენ წარმოების საწყის ეტაპებზე, რათა ფინალურ პროდუქტში ის 50%-მდე არ შემცირებულიყო. სწორედ ეს კრიტერიუმი იყო მიღებული ყველა დოკუმენტში, რომლებიც შეთანხმებისას იყო გამოყენებული. ვაქცინის მწარმოებლები თავიანთ მოხსენებაში სახელწოდებით „კომირნატი“ (Comirnaty) ირწმუნებიან, რომ რნმ-ის რაოდენობაში განსხვავება „გავლენას ვერ მოახდენს“ ვერც პროდუქციის ეფექტურობაზე და ვერც მის უსაფრხოებაზე. ამ პარტიებიდან ზოგი უკვე გამოყენებული იყო კლინიკური გამოცდებისას.

მაგრამ ამ მონაცემებმა, როგორც ჩანს, მაინც ვერ დაარწმუნა ევროპული სააგენტო, ვინაიდან ბოლო დოკუმენტები და ხელმისაწვდომი შეტყობინებები არ იძლება საშუალებას, დღის წესრიგიდან მოიხსნას „მთავარი წინააღმდეგობა“. ამას ამტკიცებს ეკრანის ფოტო, რომელზეც EMA-სა და მწარმოებლებს შორის 30 ნოემბრის მიმოწერაა აღბეჭდილი. ერთ-ერთი ბოლო ხელმისაწვდომი მოხსენებიდან შეიძლება გავიგოთ, რომ საწარმოო პროცესების კორექტირება საშუალებას იძლევა, მთლიანობის დონე დაახლოებით 75%-მდე აღდგეს, რაც კლინიკური გამოცდებისას გამოყენებული ნიმუშების შესაბამისია.

სამი დღის შემდეგ, 3 დეკემბერს გაზეთმა Wall Street Journal-მა გამოაქვეყნა სტატია Pfizer-ის ვაქცინის წარმოებაში პრობლემების შესახებ. „ზოგ პარტიაში ნედლეულის ხარისხი არ შეესაბამება ნორმებს. ჩვენ აღმოვფხვერით ეს პრობლემა, მაგრამ არ გვეყო დრო მიწოდების განსახორციელებლად, რომლებიც ამ წლისთვის იყო დაგეგმილი“, – განაცხადა ადამიანმა, „რომელიც უშუალო მონაწილეობას იღებდა Pfizer-ის ვაქცინის შექმნაში“.

არის კი ამაში რაიმე კავშირი? კომპანია Pfizer-მა უარი თქვა კომენტარზე და ამის მიზეზად EMA-ს მიერ კიბერშეტევის გამოძიება დაასახელა. 15 იანვარს BioNTech-მა და Pfizer-მა კვლავ განაცხადეს, რომ მიწოდებები კვლავ ყოვნდებოდა, ვინაიდან ბელგიის ქარხანაში აუცილებელი სამუშაოები მიმდინარეობდა.  

ევროპულ სააგენტოში დაადასტურეს, რომ ხარისხის ეს პრობლემა საბოლოოდ გადაიჭრა. სააგენტოში ასევე ირწმუნებიან, რომ ამჟამინდელი ტექნიკური მოთხოვნები რნმ-ის დონესთან დაკავშირებით „მეცნიერულად საფუძვლიანად და მისაღებად მიიჩნევა“.

რუსული თუ რუსოფილური კვალი

აქამდე უცნობია, ვინ შეიძლება იდგეს ბოლო ჰაკერული შეტევის უკან. მოპარული მონაცემები Rutor-ზე გამოჩნდა, სადაც „რუ“ რუსეთს ნიშნავს, ხოლო „ტორ“ – ვებ-ბრაუზერს, რომელიც ინტერნეტში გვერდის ანონიმურად ნახვის საშუალებას იძლევა. ეს შეიძლება იმ ვერსიის სასარგებლოდ მეტყველებდეს, რომ ჰაკერი ან რუსეთიდან იყო, ან რუსოფილურ შეხედულებებს იზიარებდა.

გარდა ამისა, ძნელია გამოირიცხოს ვერსია საწარმოო კიბერშეტევის შესახებ, მით უმეტეს, იმის გათვალისწინებით, რომ დოკუმენტების არჩევისას დამნაშავეები სწორედ Pfizer-ზე იყვნენ ორიენტირებული. ამაზე მიუთითებს ფაილისთვის დარქმეული სახელიც: „მასშტაბური აფერის მტკიცებულებები Pfizer-ის ვაქცინის მონაცემებით“. და რა შეიძლება ითქვას აცრების მოწინააღმდეგეთა ჯგუფზე, რომლებიც ვაქცინების დისკრედიტაციას ცდილობენ? „ნაკლებსარწმუნოა, რომ ვაქცინების მოწინააღმდეგე ჰაკერი მონაცემებს ნაკლებად ცნობილ, მეკობრულ საიტზე გამოაქვეყნებდა“, – აცხადებს კიბერუსაფრთხოების კომპანია Sekoia-ს სპეციალისტი ჟან-მიშელ დოანი.

მიუხედავად ამ დოკუმენტების წაკითხვის შესაძლებლობისა, ფაქტები ასეთია: Pfizer-BioNTech-ის ვაქცინა EMA-მ საბოლოოდ მოიწონა 2020 წლის 21 დეკემბერს – დიდ ბრიტანეთში მისი დამტკიცებიდან სამი კვირის, ხოლო აშშ-ში დამტკიცებიდან – ორი კვირის შემდეგ. ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ევროპულ სააგენტოს გარკვეული დრო დასჭირდა ხარისხის პრობლემის გადასაჭრელად მის მოწონებამდე. ეს დაყოვნება შეფასდა როგორც „ნაკლებად მისაღები ევროპული კომისიისთვის“, როგორც ამაზე სააგენტოს თანამშრომლებს შორის 19 ნოემბრის მიმოწერა მიუთითებს. „რაც არ უნდა გავაკეთოთ, შეთანხმების პროცესის დაჩქარებითა თუ ზუსტი გარანტიების მისაღებად აუცილებელ ვადებში ჩატარებით (…), EMA-ს მოუწევს შეეჯახოს სხვადასხვა მხარეთა კრიტიკას – ევროკომისიის, ევროკავშირის წევრი ქვეყნების, ევროპარლამენტის, მედიისა და ფართო საზოგადოების მხრიდან“, – ნათქვამია სააგენტოს მაღალჩინოსანი თანამშრომლის შეტყობინებაში. ის არ მოელოდა, რომ ყველაფერ ამასთან ერთად სააგენტოს კიბერშეტევაში გარკვევაც მოუწევდა.

პუბლიკაციის ორიგინალის ნახვა შეგიძლიათ აქ:  

22
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში
ცარიელი ადგილები პარლამენტში

ეყოლება თუ არა საქართველოს სრულფასოვანი პარლამენტი: მორიგი რაუნდის მოლოდინში

607
(განახლებულია 20:15 17.01.2021)
ოპოზიცია და „ქართული ოცნება“ პოლიტიკური კრიზისის აღმოსაფხვრელად მოლაპარაკებათა მორიგი რაუნდისთვის ემზადებიან და პირობებს აყენებენ

მმართველ პარტია „ქართული ოცნება - დემოკრატიულ საქართველოს“ და ოპოზიციას შორის გაჭიანურებული პოლიტიკური კრიზისის გადასაჭრელად მოლაპარაკებათა მორიგი რაუნდი იგეგმება.

დღეისათვის, მიუხედავად იმისა, რომ ოპოზიციას არჩევნების შედეგების მიხედვით 150-დან 60 ადგილის დაკავება შეეძლო, პარლამენტის მუშაობაში მონაწილეობას იღებს მხოლოდ 4 ოპოზიციონერი დეპუტატი. თეორიულად მათ შეიძლება შეუერთდეს მაქსიმუმ 5 ადამიანი - სამი „ახალი პოლიტიკური ცენტრი - გირჩიდან“ და ორი - „მოქალაქეებიდან“.

თუმცა ეს ვერ გადაუჭრის პრობლემებს საკანონდებლო ორგანოს, რომელსაც ოპოზიციის პროტესტისა და ხმების უკმარისობის გამო სრულფასოვნად მუშაობა და ისეთი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება არ შეუძლია, როგორიცაა კონსტიტუციის, საკონსტიტუციო კანონების და „მიწის შესახებ“ კანონის შეცვლა.

ჯერჯერობით კრიზისიდან გამოსვლის ძირითად შესაძლებლობას წარმოადგენს მონაწილეობა მოლაპარაკებებში, რომლებიც ევროკავშირისა და აშშ-ის ელჩების პატრონაჟით მიმდინარეობს.

რა თემაზე იქნება საუბარი

ვადამდელი არჩევნები - ერთადერთი თემაა, რომელზეც სასაუბროდ არიან მზად ოპოზიციური პარტიები.

„მზად ვართ, რომ „ქართულ ოცნებასთან“ გავაგრძელოთ მოლაპარაკებები, იმ მოთხოვნებთან მიმართებაში, რომელიც ოპოზიციამ ერთიანად წარუდგინა ხელისუფლებას. მოსალაპარაკებელი და საკონსულტაციო არაფერი არ არის, ჩვენ გვაქვს ძალიან მკაფიოდ განსაზღვრული დღის წესრიგი, რომლის ნაწილიც არის ყველა ოპოზიციური პარტია“, - განაცხადა პარტია „ლელოს“ წარმომადგენელმა საბა ბუაძემ.

ამასთან, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა ლევან ბეჟაშვილმა აღნიშნა, რომ ოპოზიციას იმედი აქვს, რომ არჩევნებთან დაკავშირებით პლებისციტი დაინიშნება.

„საზოგადოებამ უნდა იცოდეს, რომ ეს მოლაპარაკების პროცესი არ არის პოლიტიკური ვაჭრობა ან ტოტალიზატორი. საპირწონედ დგას ამ ქვეყნის დემოკრატიული განვითარების ღირებულებები. გამოსავალი აქ არის მხოლოდ და მხოლოდ ერთი, რომ ხალხს ვკითხოთ და ხალხმა გადაწყვიტოს, ვინ არის დღეს ხელისუფლების ღირსი და ვინ არის დღეს ის ძალა, რომელიც ქვეყანას ამ ეკონომიკურ-სოციალური კრიზისიდან გამოიყვანს“, – განაცხადა ბეჟაშვილმა.

თუმცა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების გარდა, ოპოზიციას მოლაპარაკებებში კიდევ ერთი თემა ექნება - ცვლილებები საარჩევნო სისტემაში.

მმართველი პარტია მზად არის დააჩქაროს საარჩევნო პროცესის დამოუკიდებლობის პროგრესი და უკვე 2022 წელს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები ელექტრონული კენჭისყრით და უბნებზე თითის ანაბეჭდის შემოწმების გამოყენებით ჩაატაროს.

თუმცა ახალი რაუნდის თარიღი ჯერ უცნობია და თავად ოპოზიციაში უთანხმოება შეინიშნება.

ოპოზიციის წყალქვეშა ქვები

დღეისათვის ოპოზიცური პარტიების უმრავლესობას საარჩევნო სიები გაუუქმეს, ხოლო სადეპუტატო  მანდატებზე უარის თქმის შესახებ განაცხადები უკვე საპროცედურო საკითხთა და წესების კომიტეტს გადაეცა. ამ დეპუტატების ჩანაცვლება ვერ მოხერხდება.

მეტიც, პარლამენტში მოხვედრილმა „პატრიოტთა ალიანსმა“ უკვე დაკარგა ადგილები საკანონდებლო ორგანოში - მათი განაცხადი დაკმაყოფილებულია, მაგრამ ადგილები დაიკავეს ყველასათვის უცნობმა ადამიანებმა პარტიული სიიდან, რომლებმაც საკუთარი პარტია „ევროპელი სოციალისტები“ დააარსეს. ახლა ისინი „ქართულ ოცნებასთან“ ერთად მუშაობენ.

რაც შეეხება „გირჩსა“ და „მოქალაქეებს“, ისინი პარლამენტში სხვა პარტიების გარეშე მუშაობაზე უარს აცხადებენ. თუმცა მანდატებზე უარის მთქმელ სხვა ოპოზიციონერებს მათი არ სჯერათ.

„ძალიან სევდიანი ისტორიაა, დავიღალეთ უკვე. შევიდნენ, თუ შესვლა უნდათ. დახვდება იქ კობახიძე, მათი მეგობარი. იმათაც გაუხარდებათ, ჩვენც დავისვენებთ“, - განაცხადა „ლეიბორისტული პარტიის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა გიორგი გუგავამ „მოქალაქეებისა“ და „გირჩის“ სურვილის კომენტირებისას, პარლამენტში დანარჩენი ოპოზიცია „დაპატიჟოს“.

ამასთან, მმართველ პარტიაში მოლაპარაკების პროცესის სრულ მხარდაჭერაზე განაცხადეს.

„რაც შეეხება მეხუთე რაუნდის შესაძლო შედეგებს, ეს მთლიანად დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ აფასებს ოპოზიცია სტატუს კვოს. ხედავთ, რომ სტატუს კვო ნამდვილად არის შეცვლილი, პარლამენტში უკვე პირველი ოპოზიციური პარტია შემოსულია და საქმიანობს. ასევე, ოპოზიციის ჯანსაღ ნაწილში არაერთი გამოთქვამს წუხილს იმასთან დაკავშირებით, რომ ბოიკოტი არის არასწორი გადაწყვეტილება... ვფიქრობ, მეხუთე რაუნდამდე ამას არაერთი ოპოზიციური ლიდერი მეტად გააცნობიერებს. ჩვენ მზად ვართ, იმ სამართლიანი წინადადებების განსახილველად დავბრუნდეთ მოლაპარაკების მაგიდასთან, რაც ეხება პირველ რიგში, მათი პრეტენზიების გადამოწმებას“, - განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძემ.

ამგვარად, არჩევნებიდან ორთვენახევრის შემდეგ და პარლამენტის პირველი სხდომიდან ერთ თვეში კვლავ ღიად რჩება საკითხი - რამდენი დეპუტატი იქნება პარლამენტში. ის უფრო აქტუალური გახდება თებერვალში, როდესაც პარლამენტი საგაზაფხულო სესიაზე შეიკრიბება და ოპოზიციონერი დეპუტატების მიერ მანდატების დატოვების შესახებ განაცხადების განხილვას ვეღარ გააჭიანურებს.

607
ტკივილის შეგრძნება

დასახელდა „ჩუმი ინფარქტის“ წინმსწრები ნიშნები: ნუ დატოვებთ უყურადღებოდ!

0
(განახლებულია 12:23 19.01.2021)
ჰარვარდელი მეცნიერების თქმით, გულის შეტევების ყველა შემთხვევის თითქმის ნახევარი „ჩუმი ინფარქტია“, რის შესახებმაც პაციენტებმა არ იციან

თბილისი. 19 იანვარი — Sputnik. ერთი შეხედვით ისეთი უმნიშვნელო სიმპტომი, როგორიცაა გულძმარვა, შეიძლება პაციენტისთვის შეუმჩნეველ „ჩუმ ინფარქტზე“ მიანიშნებდეს, წერს გაზეთი Daily Express-ი ჰარვარდელ მეცნიერებზე დაყრდნობით.

ინფარქტის ძირითადი სიმპტომებია გულმკერდის არეში ძლიერი ტკივილი და მოჭერილობის შეგრძნება. თუმცა ზოგ შემთხვევაში ასეთი ნიშნები არ არსებობს და ადამიანები ვერ ხვდებიან, რა ხდება სინამდვილეში.

„გულის ჩუმი შეტევები იმაზე მეტადაა გავრცელებული, ვიდრე ჩვენ გვგონია“, — აცხადებენ ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის სწავლულები.

მათი თქმით, ბოლოდროინდელი კვლევები აჩვენებს, რომ გულის შეტევების ყველა შემთხვევის თითქმის ნახევარი შეუმჩნევლად ვითარდება, ადამიანებმა კი ამის შესახებ არ იციან, ვინაიდან ექიმისთვის არ მიუმართავთ.

მეცნიერების განმარტებით, „ჩუმი ინფარქტის“ მაუწყებელი შეიძლება იყოს არა მარტო გულძმარვა, არამედ:

  • დისკომფორტი ზურგის არეში, ხელებში, ყბისა და მკერდის არეში;
  • თავბრუსხვევა ან გულყრა;
  • ქოშინი.

ექიმები გვირჩევენ, არ უგულებელვყოთ გულძმარვა, რომელიც, ერთი შეხედვით უმნიშვნელო დისკომფორტია და აუცილებლად მივმართოთ ექიმს.

 

0
თემები:
ექიმი გირჩევთ