სამუშაოები ანაკლიაში

ფინანსური გარიგება ანაკლიის პორტთან დაკავშირებით დადგენილ ვადაში არ დაიხურება

88
(განახლებულია 13:42 14.06.2019)
ხელისუფლება და პროექტის კრედიტორები კომერციული რისკების დაზღვევის საკითხზე ჯერ ვერ შეთანხმდნენ.

თბილისი, 14 ივნისი – Sputnik. საქართველოს მთავრობამ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს“ ფინანსური გარიგების დახურვის ვადა კიდევ ნახევარი წლით გაუხანგრძლივა, განაცხადა საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა, ვიცე-პრემიერმა მაია ცქიტიშვილმა.

საქართველოში ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობა 2017 წლის დეკემბერში დაიწყო. ამჟამად მიმდინარეობს სამუშაოები ფსკერის გასაღრმავებლად. სამუშაოებს აწარმოებს „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“, რომელიც ქართული „თი-ბი-სი ჰოლდინგისა“ და ამერიკული კომპანია Conti International LLC-ის დაფუძნებულია. კონსორციუმში გაერთიანებული არიან ასევე SSA Marine (აშშ), British Wondernet Expres (ცენტრალური აზია) და G-Star Ltd (ბულგარეთი).

„ჩვენ შეხვედრაზე შევთანხმდით ბანკებთან და კონსორციუმთან, რომ ისინი წარმოადგენდნენ მათი ხედვით მათთვის სასურველ ვადას, რომელიც საჭიროა ყველა ფორმალობის დასასრულებლად. ჩვენ კონსორციუმიდან წინა კვირაში მივიღეთ ინფორმაცია, რომ ეს სასურველი ვადა იქნებოდა ექვსი თვე“, – განუცხადა ცქიტიშვილმა ჟურნალისტებს.

ცქიტიშვილის განცხადებით, ეს ცვლილება შესათანხმებელია მთავრობასთან და საკითხი უახლოეს სხდომაზე იქნება განხილული.

თურნავა: ანაკლიის პორტი პირველ გემს 2020 წელს ვერ მიიღებს>>

„პორტის მშენებლობის ვადა ხელშეკრულებით არის დადგენილი 2020 წლის ბოლოსთვის. შესაბამისად, არავისთვის არ არის სასურველი გადავადება. ახლა რა გადავადებაზეც ვსაუბრობთ, ამაზეც კიდევ გვექნება საუბარი კონსორციუმთან და საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან“, – განაცხადა ცქიტიშვილმა.

როგორც მინისტრი აცხადებს, ფინანსური გარიგების დახურვის გადავადება აისახება პორტის მშენებლობის ვადებზეც. ამიტომ ცქიტიშვილმა იმედი გამოთქვა, რომ ვადების გადაწევა მეტად აღარ გახდება საჭირო.

„ბუნებრივია, დაფინანსების გადავადება არ შეიძლება არ აისახებოდეს პორტის მშენებლობის ვადების გადავადებაზე და ეს არის ის, რაც ყველას ერთად გვადარდებს. ამასთან, კონსორციუმს კვლავ აქვს მოსაძიებელი არა მხოლოდ საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების, არამედ საკუთარი კაპიტალი, რომელზეც მას აქვს სამუშაო. ეს არის უკვე ის ვალდებულება, რომელშიც სახელმწიფო არანაირად არ არის ჩართული“, – აღნიშნა ცქიტიშვილმა.

კონსორციუმი კმაყოფილია

ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი, თავის მხრივ, მთავრობის ამ გადაწყვეტილებას მნიშვნელოვან ნაბიჯად მიიჩნევს, რადგან ეს საერთაშორისო ბანკებთან კონსორციუმის მოლაპარაკების პროცესის წარმატებით დასრულებას შეუწყობს ხელს.

„კონსორციუმი მთელი პასუხისმგებლობით აცხადებს, რომ მას სრულად აქვს მობილიზებული პროექტისთვის აუცილებელი კაპიტალი და ამის ოფიციალური გაცხადება მოხდება მაშინ, როდესაც საქართველოს მთავრობა და საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტები მიაღწევენ შეთანხმებას“, – ნათქვამია კონსორციუმის მიერ გამოქვეყნებულ განცხადებაში.

აქვე აღნიშნულია, რომ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“ მოცემულ ვადებში მაქსიმალურად ასრულებს საკუთარ ვალდებულებებს. კონსორციუმმა უკვე დაასრულა ყველა საერთაშორისო ტენდერი, გამოავლინა გამარჯვებული სამშენებლო კომპანიები და მზად არის ანაკლიის პორტის მშენებლობის ახალ, კიდევ უფრო აქტიურ ფაზაში გადასასვლელად.

„რაც შეეხება სამშენებლო ვადებს, თუ შემდეგი ერთი თვის მანძილზე მთავრობასა და ბანკებს შორის მოხდა შეთანხმება მერვე პუნქტთან დაკავშირებით, დარწმუნებით ვაცხადებთ, რომ ანაკლიის პორტი დადგენილ ვადებში – 2020 წლის ბოლოს ან 2021 წლის დასაწყისში შეძლებს პირველი გემის მიღებას“, – ნათქვამია განცხადებაში.

სტრატეგიული მნიშვნელობის პროექტს „დიდი“ ფული სჭირდება

საქართველოს ხელისუფლება პორტზე დიდ იმედებს ამყარებს, რადგან ის გააძლიერებს ქვეყნის სატრანზიტო როლს, მოიზიდავს დამატებით ინვესტიციებს და დადებითად აისახება ქვეყნის ეკონომიკაზე.

ანაკლიის პორტი ცხრა ფაზად განვითარდება. პროექტის საერთო ღირებულება 2,5 მილიარდი აშშ დოლარია.

პორტის ამოქმედება 2021 წლიდან იგეგმება. ორ წელიწადში იქ უნდა მომზადდეს ინფრასტრუქტურა, რომელიც შესაძლებელს გახდის გემების მიღებას, ტვირთის ტრანსპორტირებასა და შენახვას, რისთვისაც ფინანსებია საჭირო.

პორტის პირველი ფაზის მშენებლობისთვის აუცილებელია 600 მილიონ დოლარზე მეტი. სახელმწიფომ 100 მილიონი დოლარის ოდენობის კრედიტის გამოყოფის პირობა დადო, კონსორციუმმა კი უნდა დააბანდოს 120-მილიონიანი ინვესტიცია. დანარჩენი 400 მილიონი კონსორციუმმა უცხოელი ინვესტორებისგან კრედიტის სახით უნდა მოიზიდოს.

ფინანსური გარიგების დახურვასთან დაკავშირებული პრობლემები

კონსორციუმმა კრედიტორები უკვე მოიძია, მაგრამ თანხის მისაღებად მხარეებმა უნდა დადონ ფინანსური გარიგება. სწორედ აქ წარმოიქმნა პრობლემა.

უმთავრესი მოთხოვნა არის ტვირთბრუნვის რისკის დაზღვევა. კრედიტორი ბანკები ითხოვენ, რომ სახელმწიფომ, ერთი მხრივ, უზრუნველყოს ეს კრედიტები, მეორე მხრივ - დაფაროს ტვირთის შემოსვლის რისკი.

სახელმწიფომ უნდა შექმნას სარეზერვო ანგარიში, რომელზეც განთავსდება თანხა კრედიტის უზრუნველსაყოფად. სახელმწიფოს ამ ანგარიშის შევსების უფლება ექნება, ხოლო თუ იგი ამას არ შეასრულებს, ბანკები შეძლებენ შეთანხმების გაწყვეტას. შეთანხმების გაწყვეტის შემთხვევაში კი კრედიტის მთელი თანხის ანაზღაურება სახელმწიფოს მოუწევს.  

კომპრომისი არ იქნება

მთავრობა, თავის მხრივ, აცხადებს, რომ არ აპირებს კომერციული რისკების დაზღვევას.

როგორც ადრე ფინანსთა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა აღნიშნა, საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან შეთანხმებული პროგრამა არ ითვალისწინებს იმას, რომ სახელმწიფომ თავის თავზე აიღოს ფინანსური რისკი ამ ნაწილში.

ფინანსური გარიგების დახურვა, რომლის შემდეგაც უნდა დაიწყოს მშენებლობის აქტიური ფაზა, თავდაპირველად 2017 წლის 15 აგვისტოსთვის იგეგმებოდა. თუმცა, კონსორციუმის ინიციატივით, ეს თარიღი რამდენჯერმე შეიცვალა. ამჯერადაც ფინანსური გარიგების დახურვის ვადა, რომელიც 15 ივნისს იწურებოდა, 6 თვით გადაიდო.

ამასთანავე, ამ პროცესში სახელმწიფომ კონსორციუმს აპატია 11 მილიონი დოლარის ოდენობის ჯარიმა თავდაპირველი ვადების დარღვევისთვის.

88
თემები:
ანაკლია – მომავლის ქალაქი (44)
უპილოტო საფრენი აპარატი

მიმოხილვა: რუსული უპილოტო „მონადირე“ ხელოვნური ინტელექტით

147
(განახლებულია 17:13 13.08.2020)
აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მძიმე უპილოტო საფრენი აპარატები ძირითადად „მესამე სამყაროს“ ქვეყნებში მეამბოხეების წინააღმდეგ ბრძოლისთვის გამოიყენება.

რუსეთი კი ამზადებს მეხუთე თაობის გამანადგურებლების მკვლელს ხელოვნური ინტელექტით, რომელსაც ამოცანების Су-57-თან ერთად შესრულების უნარი ექნება.

დასავლელ „პარტნიორებს“ იმდენად აფრთხობს რუსეთის წარმატება მაღალტექნოლოგიური შეიარაღების სფეროში, რომ მთავარ თემებს ავტორიტეტულმა საფინანსო-ეკონომიკურმა ჟურნალმა Forbes-მაც კი გადაუხვია და 7 აგვისტოს გამოცემაში სტატია დაუთმო რუსული მძიმე უპილოტო S-70 Okhotnik-ის (Hunter, „მონადირე“) შედარებას აშშ-ის ანალოგიურ უპილოტო საფრენ აპარატებთან. 

ამერიკული გამოცემა აღნიშნავს: აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების MQ-9 Reaper-სგან განსხვავებით, რუსული მზვერავი-დამრტყმელი დრონი გამოიყენება არა მეამბოხეებთან საბრძოლველად, არამედ სრულმასშტაბიანი სამხედრო კონფლიქტებისთვის.

მას შეუძლია დასაზვერი მოწყობილობებისა და 6 ტონა ბომბების ან რაკეტების („მიწა-ჰაერი“ და „ჰაერი-ჰაერი“) 5000 კილომეტრ მანძილზე ზიდვა. „მონადირე“ ფლობს უპრეცედენტო შესაძლებლობებს შეიარაღების მრავალფეროვნებისა და სიშორის თვალსაზრისით. გარეგნულად ჰგავს X-47B Northrop Grumman პროექტს, მაგრამ სხვა გზით მიდის. ცნობილია, რომ იგეგმება რთულად შესამჩნევი დამრტყმელი უპილოტო „მონადირის“ შექმნის მნიშვნელოვნად დაჩქარება. სერიული წარმოება 2024 წელს დაიწყება.

აშშ-ში ანალოგიური პროექტი ფერხდება. პირველი ფრენა ამერიკულმა მძიმე უპილოტო X-47B-მ 2011 წელს შეასრულა. პენტაგონმა სამხედრო-საზღვაო ძალებისთვის პერსპექტიული უპილოტო თვითმფრინავის ადაპტაციის პროგრამა – UCLASS – 2013 წელს აამოქმედა. მიზანი – 2020 წლისთვის მანქანის ოპერატიული მზადყოფნის მიღწევა იყო (ოთხმა მონაწილე კომპანიამ 15-15 მლნ დოლარი მიიღო). ჯერ კიდევ 2015 წელს სამხედრო-საზღვაო ძალების სპეციალისტებს გემბანის დამრტყმელი დრონის საჭიროებაში ეჭვი ეპარებოდათ. შემდეგ კი საქმე უკან-უკან წავიდა. UCLASS პროგრამის ფარგლებში უპილოტო თვითმფრინავის სტატუსი თანდათანობით ეცემოდა დამრტყმელიდან მზვერავამდე და უბრალო მფრინავ აპარატამდე, რომელიც თვითმფრინავის საწვავით შევსების ფუნქციით შემოიფარგლება.   

აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები დღეს სიფრთხილით ცდიან სხვა, შედარებით მცირე ზომის დამრტყმელ აპარატს XQ-28 Valkyrie, რომელსაც სულ რაღაც 450 კგ სასარგებლო ტვირთის (ერთ-ორი ბომბი ან რაკეტა) ზიდვა შეუძლია და არ ფლობს „სტელსის“ მახასიათებლებს.

Forbes იძულებულია განაცხადოს: უპილოტო აპარატების შექმნის უფრო ადრეული სტარტის მიუხედავად, „ფინიშთან აშშ-ს შეიძლება რუსეთმა მიასწროს“. მაღალტექნოლოგიური შეიარაღების სფეროში ეს უკვე ტენდენციაა.

საბრძოლო ინტელექტი

ამერიკულმა გამოცემა The Drive-მა ასევე მიუძღვნა პუბლიკაციების მთელი სერია რუსულ მძიმე უპილოტო საფრენ აპარატს: „მონადირე“ ჰგავს გამანადგურებელს და საკმაოდ შთამბეჭდავად გამოიყურება – დაახლოებით 38 ფუტი სიგრძეში და 62-ფუტიანი ფრთის გაშლილობით (შესაბამისად, 11 და 19 მეტრი). ზომები მას იარაღის კორპუსში მოთავსების, კონსტრუქცია კი ზებგერითი სიჩქარით ფრენის შესაძლებლობას აძლევს. გარდა ამისა, მას უახლეს Су-57 გამანადგურებელთან ერთად მოქმედებაც შეუძლია.

ინტერესი კანონზომიერია. ძალიან ცოტა ქვეყანას თუ შეუძლია მძიმე მზვერავი-დამრტყმელი უპილოტო უხილავი აპარატების შექმნა. დამრტყმელი უპილოტოების მეხუთე თაობის გამანადგურებლებთან ინტეგრირების ტექნოლოგია კი ჯერ არავის აუთვისებია. როგორც ჩანს, რუსეთი პირველი იქნება.

„მონადირის“ ზუსტი მახასიათებლები, საბრძოლო დანიშნულება, აღჭურვილობა და შეიარაღება კიდევ დიდხანს დარჩება საიდუმლოდ. ცნობილია, რომ უპილოტო შესრულებულია სქემით „მფრინავი ფრთა“, კომპოზიტური მასალების გამოყენებით, რაც მოწინააღმდეგის რადიოლოკაციურ სადგურებზე აპარატის ხილვადობას ამცირებს.

აღჭურვილია წევის მართული ვექტორის მქონე რეაქტიული ძრავით, ავითარებს საათში დაახლოებით 1000 კმ სიჩქარეს. შეუძლია 5-6 ტონა საბრძოლო ტვირთის ზიდვა. ასაფრენი მასა 20 ტონას აღწევს. საცდელი ფრენები მეორე წელია გრძელდება.

გარდა ამისა, „მონადირე“ და მისი „უმცროსი ძმები“ ხელოვნური ინტელექტით აღიჭურვებიან. შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ მძიმე გამანადგურებლებთან – Су-57-თან ერთად მოქმედებისას „ჭკვიანი“ „მონადირის“ საბრძოლო შესაძლებლობები საგრძნობლად გაიზრდება. Су-57-ს ხომ შეუძლია საჰაერო და სახმელეთო სამიზნეების აღმოჩენა 400 კმ-ის მანძილზე და დამრტყმელი უპილოტო აპარატებისთვის სამიზნეების შესახებ მითითებების გაგზავნა. მეხუთე თაობის ამერიკულ გამანადგურებლებთან შედარებით Су-57-ის აშკარა უპირატესობის გათვალისწინებით, „მონადირის“ ტიპის საბრძოლო რობოტებისა და მფრინავის ეფექტური ერთობლივი მოქმედების უსაზღვრო შესაძლებლობები იხსნება.

მძიმე მზვერავ-დამრტყმელ უპილოტო აპარატს შეუძლია რუსეთის სამხედრო-კოსმოსურ ძალებსა და სამხედრო-საზღვაო ძალებში იმსახუროს. ამასთან, პერსპექტიულ ავიამზიდ ხომალდებზე „მონადირესა“ და მოდიფიცირებულ Су-57-ს საბრძოლო ამოცანების ერთად შესრულების უნარი შესწევთ. მოსალოდნელია, რომ მომავალში რუსულ მძიმე უპილოტო აპარატს ცაში ბევრი საბრძოლო სამუშაო გამოუჩნდება და ეს „ფუჭი სიტყვები“ არ არის.

დაფრინავენ პირველ გასროლამდე

აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა 7 აგვისტოს განაცხადეს, რომ ნევადის შტატში დასრულდა სამდღიანი სწავლება, რომელშიც მონაწილეობდნენ: სტელსის ტიპის გამანადგურებლები F-22 Raptors და F-35A Joint Strike Fighter, უხილავი ბომბდამშენი B-2A Spirit, სტელს-დრონი RQ-170 Sentinel (საიდუმლო 44-ე მზვერავი ესკადრილიიდან), ასევე „ხილული“ გამანადგურებლები F-15E Strike Eagle და რადიოელექტრონული ბრძოლის თვითმფრინავი EA-18G Growler ВМС. 1,4 მლნ დოლარად ღირებული ეს ღონისძიება გამოიყურება, როგორც სერიოზული მზადება აგრესიისთვის მაღალტექნოლოგიური მტრის წინააღმდეგ, რომელიც აშშ-ს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში არ ჰყავს.

მანევრირებისას თვითმფრინავები ამუშავებდნენ ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ზონაში ფარული შეღწევის ოპერაციას, პირობითი მტრის თავდაცვითი საშუალებებისა და სისტემების რადიოლოკაციურ ჩახშობასა და განადგურებას. რისთვის ემზადებოდნენ, ამის გამოცნობა რთული არ არის. გასული წლის სექტემბერში ევროპაში აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მეთაურმა ჯეფრი ჰარიგანმა განაცხადა, რომ პენტაგონს გააჩნია კალინინგრადის ოლქის მრავალშრიანი ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის გარღვევის გეგმა, ოქტომბერში კი პოლონეთისა და აშშ-ის მხრიდან კალინინგრადის ოლქში შეჭრის გეგმა გამოქვეყნდა.

პენტაგონი სულ უფრო აქტიურად ცდილობს „შეაკავოს“ რუსეთი მისივე საზღვრებთან. ბალტიისა და შავი ზღვების საჰაერო სივრცეში ამერიკელ მზვერავებს სახიფათო დავალებებზე გზავნიან. ეს არის დაუფარავი და უპასუხისმგებლო პროვოკაციები, რომლებიც მიზნად ისახავს კონცეპტუალური კონფლიქტის ტრანსფორმაციას შეიარაღებულ კონფლიქტში.

ამასთან, 2020 წელს რუსეთის საზღვრების მახლობლად აშშ-ის მზვერავი თვითმფრინავების გახშირებული გამოჭერა ტრაგიკული შედეგებით სრულდება. ამერიკული ჟურნალ The National Interest-ის ექსპერტები პირდაპირ აცხადებენ, რომ ინციდენტებზე პასუხისმგებლობა ვაშინგტონს ეკისრება, ვინაიდან ნატოს სამხედრო თვითმფრინავები დაფრინავენ რუსეთის საზღვრებთან და არა პირიქით. რუსეთი იძულებულია რეაგირება მოახდინოს – გაზარდოს თავდაცვითი და დამრტყმელი საშუალებები ხმელეთზე, ზღვასა და ჰაერში. ჰორიზონტზე მძიმე უპილოტო „მონადირის“ გამოჩენა კი კანონოზომიერი და დროული ნაბიჯია.

Global Firepower-ის მონაცემებით, აშშ-ს დაახლოებით 2000 დამრტყმელი თვითმფრინავი ჰყავს. სულ პენტაგონის საფრენი აპარატების რაოდენობა 5000-ს აღწევს. ამაში არ შედის ნატოში მისი მოკავშირეების საბრძოლო ავიაცია. შესადარებლად: რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს განკარგულებაშია 870 გამანადგურებელი, ბომბდამშენი და მოიერიშე, სულ 4000 საფრენი აპარატი. მექსიკისა და კუბის ტერიტორიებიდან ვაშინგტონის ჰიპოთეტური „შეკავებისთვის“ რუსული თვითმფრინავები ალბათ საკმარისი არ არის, მაგრამ ეს არც არის მოსკოვის მიზანი.

ევრაზიის კონტინენტზე რუსეთის საჰაერო-კოსმოსური ძალები მხოლოდ თავდაცვაზე ზრუნავენ და გამანადგურებელი (დამრტყმელი) ავიაციის შესაძლებლობები არსებითად ავსებენ ჰაერსაწინააღმდეგო და რაკეტსაწინააღმდეგო საშუალებებსა და სისტემებს, რომლებიც რუსეთის საზღვრების პერიმეტრზეა განთავსებული. ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემების გარღვევის გეგმები და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების „უხილავი“ აპარატების შესაბამისი წვრთნები ნევადაში ტაქტიკურად უსარგებლოა და სახიფათო „რეალობიდან ამოვარდნილი“ ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურეებისთვის.

უპილოტო „მონადირე“ – არის გარღვევა მომავალში და ცაში ბატონობის მისაღწევად ასობით პერსპექტიულ რუსულ ინსტრუმენტთაგან მხოლოდ ერთ-ერთი.

რუსეთის მაღალტექნოლოგიური თავდაცვითი შესაძლებლობები პასუხობს მზარდ საფრთხეებს, შეესაბამება დასავლელი „პარტნიორების“ ყველაზე ცუდ მოლოდინს, პრაქტიკულად უთანაბრდება პენტაგონისა და ნატოს რაოდენობრივ უპირატესობას შეიარაღებული ძალებისა და ჩვეულებრივი შეიარაღების ცალკეული კომპონენტებით.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

147
აფეთქება ბეირუთში

„რუსთავი რომ მეორე ბეირუთი არ გახდეს“ ქარხნის ყოფილი თანამშრომელი რისკების შესახებ

944
(განახლებულია 13:50 13.08.2020)
თუ ტრაგედია ლიბანში 2 750 ტონა ამონიუმის ნიტრატმა გამოიწვია, რუსთავის ქიმიური ქარხნის ტერიტორიაზე შეიძლება ამაზე რამდენჯერმე მეტი პროდუქცია ინახებოდეს, აღნიშნა ქარხნის ყოფილმა თანამშრომელმა.

თბილისი, 13 აგვისტო – Sputnik. ყველა ქვეყანამ, რომელიც ამონიუმის ნიტრატს აწარმოებს, მათ შორის საქართველომ, უნდა გადახედოს უსაფრთხოების პროტოკოლებსა და სამოქალაქო თავდაცვის საკუთარ სტრატეგიას, განაცხადა „Sputnik–საქართველოსთან“ ინტერვიუში ქიმიური ქარხანა „რუსთავის აზოტის“ ყოფილმა თანამშრომელმა, საქართველოს მეტალურგიული, სამთო და ქიმიური მრეწველობის მუშათა პროფკავშირების პრეზიდენტმა თამაზ დოლაბერიძემ.

„რუსთავის აზოტი“ აზოტის სასუქის უმსხვილესი მწარმოებელია. საწარმოს პროდუქციის რეალიზება ხდება როგორც ქართულ ბაზარზე, ისე საზღვარგარეთ. ქარხანა, რომელიც მინერალური სასუქის გამოშვებაზეა სპეციალიზებული, ერთადერთია კავკასიის რეგიონში, რომელიც ამონიუმის ნიტრატს აწარმოებს.

„ეს ტრაგედია – აფეთქება ლიბანში ყველასთვის სამაგალითო უნდა გახდეს. საერთოდ, უბედური შემთხვევა მაშინ ხდება, როდესაც ამას ყველაზე ნაკლებად ელოდები. ყველა ქვეყანამ, სადაც ასეთი პროდუქცია იწარმოება – საქართველო, რუსეთი, ჩინეთი, ბელარუსი – უნდა გააძლიერონ უსაფრთხოების პროტოკოლი და სპეციალური წესები უნდა შემოიღონ ამონიუმის ნიტრატის შენახვის, გადაზიდვისა და დასაწყობების პროცესისთვის“, – განაცხადა დოლაბერიძემ.

მისი თქმით, რუსთავის ქიმიური ქარხანა აწარმოებს სწორედ იმ პროდუქციას, რომელმაც ბეირუთში აფეთქება გამოიწვია.

„დარწმუნებული ვარ, რომ ასეთ საწარმოებში დასაქმებულების გარკვეულმა ნაწილმა არც კი იცის, რომ ამონიუმის ნიტრატი ასაფეთქებელი ნივთიერებაა. ყოველ შემთხვევაში, „რუსთავის აზოტში“ 16 წელი ვიმუშავე და კოლექტივში არ იციან, რომ საქმე საშიშ ასაფეთქებელ ნივთიერებასთან აქვთ. რა თქმა უნდა, ამონიუმიუს ნიტრატი ადვილად არ ფეთქდება, მაგალითად, ასანთის გაკვრით, ამისთვის დეტონაციაა საჭირო, მაგრამ აფეთქების დროს მას დამანგრეველი ეფექტი აქვს“, – განმარტა დოლაბერიძემ.

წარმოება რუსთავში

როგორც დოლაბერიძემ აღნიშნა, „რუსთავის აზოტს“ ამონიუმის ნიტრატი (ამონიუმის გვარჯილა) მსოფლიოს ათობით ქვეყანაში გააქვს. პროდუქცია პოლიეთილენის ტომრებში 50 და 500 კილოგრამად იფუთება და ის რკინიგზით ბათუმამდე ჩააქვთ.

წლის განმავლობაში არის პერიოდები, როდესაც მოთხოვნა პროდუქციაზე მცირდება, მაგრამ მომავალი სეზონის აუცილებელი მარაგისთვის ქარხანა გამოშვებულ ამონიუმის ნიტრატს თავის ტერიტორიაზე სპეციალურად ორგანიზებულ ფართობზე ინახავს.

პროდუქციას პირამიდის ფორმით რამდენიმე სართულად აწყობენ და მისი რაოდენობა ბევრად მეტია, ვიდრე ის, რაც ბეირუთის პორტში ინახებოდა. დოლაბერიძის განმარტებით, თუ ტრაგედია ლიბანში 2 750 ტონა ამონიუმის ნიტრატმა გამოიწვია, რუსთავის ქიმიური ქარხნის ტერიტორიაზე შეიძლება ამაზე რამდენჯერმე მეტი პროდუქცია ინახებოდეს.

ამას გარდა, ქარხნის ტერიტორიაზე განთავსებულია სხვადასხვა ქიმიური ნივთიერებების საცავები, მათ შორის ზოგიერთი ნივთიერება ფეთქებადსაშიშია, ზოგი – მხუთავი, ზოგი აგრესიული გამხსნელია და ზოგიც – ტოქსიკური.

დოლაბერიძე აცხადებს, რომ ასეთივე, ან შედარებით ნაკლები სიმძლავრის ამონიუმის ნიტრატის აფეთქების შემთხვევაში აუცილებლად შეეხება ეს სხვა ნივთიერებების საცავებსაც, რაც წარმოუდგენელი მასშტაბის ტრაგედიამდე მიგვიყვანს როგორც ადამიანების სიცოცხლის მხრივ, ისე დასახლებული პუქტებისა და გარემოს თვალსაზრისით.

„რუსთავის აზოტი“ – ბეირუთში აფეთქებასთან კავშირის შესახებ

ბეირუთში მომხდარი ტრაგედიის შემდეგ მასმედიაში გაჩნდა ინფორმაცია, რომ აფეთქების მიზეზი საქართველოდან, კერძოდ, რუსთავიდან 2013 წელს იმპორტირებული ამონიუმის ნიტრატი გახდა. თავად დოლაბერიძე ეჭვით უყურებს ამგვარ განცხადებას და მიიჩნევს, რომ არანაირი მნიშვნელობა არა აქვს, საიდან შეიტანეს პროდუქცია ბეირუთში.

„მხოლოდ ბეირუთის პორტის უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომლების შეცდომის გამო მოხდა ძალიან დიდი უბედურება“, – აღნიშნა მან.

მასმედიაში გავრცელებულ ინფორმაციასთან დაკავშირებით ოფიციალური განცხადება გააკეთა ქიმიური ქარხნის ხელმძღვანელობამაც და აღნიშნა, რომ არ ფლობს ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ ამონიუმის ნიტრატი, რომელიც ბეირუთის პორტში აფეთქდა, ქართული წარმოებისაა.

განცხადებაში აღნიშნულია, რომ „რუსთავის აზოტი“ ქვეყნის ერთ-ერთი დიდი ექსპორტიორია და მსოფლიოში ამონიუმის ნიტრატის 1%-ს აწარმოებს, იცავს საერთაშორისო სტანდარტებს არა მხოლოდ წარმოების, არამედ შენახვის დროსაც.

კომპანიაში ასევე აღნიშნეს, რომ პორტში ექვსი წლის განმავლობაში ასეთი პროდუქციის შენახვა უსაფრთხოების წესების უხეში დარღვევაა, რადგანაც წარმოების შემდეგ ექვს თვეში იგი საჭირო თვისებებს კარგავს.

რა მოხდა ბეირუთში

ოფიციალური მონაცემებით, ბეირუთში ამონიუმის ნიტრატის დიდი პარტია – დაახლოებით 2 750 ტონა აფეთქდა, რომელიც პორტის ტერიტორიაზე არასათანადო პირობებში ექვსი წლის განმავლობაში ინახებოდა.

ბეირუთში ზარალი დათვალეს: ქვეყანას მილიარდობით დოლარის ზიანი მიადგა – ფოტო>>

აფეთქების ტალღამ დაანგრია და დააზიანა სახლები. ბოლო მონაცემებით, დაიღუპა 174 ადამიანი და დაშავდა 6 ათასზე მეტი. ბევრი ადამიანი დღემდე უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ითვლება. ტრაგედიასთან დაკავშირებით ლიბანში სამდღიანი გლოვა და ორი კვირით საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა.

944
მეხანძრე–მაშველები

დიდუბეში აფეთქება მოხდა

34
(განახლებულია 11:29 14.08.2020)
აფეთქების შედეგად დაშავდა ორი ადამიანი. საშუალო სიმძიმის დამწვრობით ისინი საავადმყოფოში გადაიყვანეს.

თბილისი, 14 აგვისტო – Sputnik. დიდუბეში აფეთქება მოხდა, რასაც მსხვერპლი, ხანძარი და ნგრევა არ მოჰყოლია, განუცხადეს Sputnik–საქართველოს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურში.

უწყებაში აღნიშნეს, რომ აფეთქება საცხობში მოხდა. საშუალო სიმძიმის დამწვრობა მიიღო ორმა თანამშრომელმა და ისინი უკვე გადაიყვანეს საავადმყოფოში.

ამჟამად ირკვევა მომხდარის მიზეზები, აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე.

34
თემები:
შემთხვევები საქართველოში