ბენზინგასამართი სადგური

ბენზინი კვლავ ძვირდება: რატომ არის საქართველოში საწვავზე ფასები მსოფლიო რეალობას აცდენილი

1110
(განახლებულია 22:46 29.04.2019)
რა ხდება "შავი ოქროს" მსოფლიო ბაზარზე? ნიუ-იორკისა და ლონდონის ბირჟებზე ნავთობის ფასი ეცემა... რატომ არ იაფდება საწვავი საქართველოში?

სამსონ ხონელი

წინამდებარე სტატია უპირატესად მას დააინტერესებს, ვისი ავტომანქანის გადაადგილებაც ბენზინის ან დიზელის საწვავზეა დამოკიდებული... აგერ უკვე ერთი თვეა, რაც მსოფლიო ბაზარზე „შავი ოქროს“ ფასი იზრდება. ნიუ-იორკისა და ლონდონის ბირჟებზე ფასმა თითქმის ხუთი დოლარით მოიმატა და, 29 აპრილის მდგომარეობით, ერთ ბარელ ნედლ ნავთობზე, შესაბამისად, 65.89 და 74.57 ამერიკული დოლარი შეადგინა.

საერთაშორისო ექსპერტები ბოლოდროინდელი ფასის მატების მთავარ მიზეზად საუდის არაბეთის მხრიდან ნავთობის ექსპორტის 277.000 ბარელით შემცირებას ასახელებენ. გარდა ამისა, შემცირდა ამერიკის შეერთებული შტატების მარაგები, ხოლო ამერიკის სანქციებმა ვენესუელასა და ირანზე ასევე შეამცირა ნავთობის მიწოდება და ჯამურად ამ ყველაფერმა ნავთობის ფასის გაზრდა გამოიწვია.

რაც შეეხება საქართველოს, ბუნებრივია, მსოფლიო ბაზარზე არსებული ტენდენცია ჩვენზეც აისახა. საწვავის ფასმა ბოლო ორი კვირის განმავლობაში საშუალოდ 7-10 თეთრით მოიმატა. ნავთობპროდუქტების იმპორტიორთა კავშირის თავმჯდომარის ვანო მთვრალაშვილის განცხადებით, ფასის ზრდა ყველა ოპერატორ კომპანიას შეეხო. მისი თქმით, უახლოეს მომავალში ფასის კლება მოსალოდნელი არ არის, პირიქით, შესაძლოა, ფასი კიდევ უფრო გაიზარდოს. ამ პროგნოზს ანალიტიკოსთა უმრავლესობა იზიარებს და თანხმდება, რომ საქართველოში საწვავის დღევანდელი ფასები არ ესადაგება აქციზის განაკვეთის ზრდას და, მით უმეტეს, საერთაშორისო ბაზრებზე მიმდინარე ფასების ტრენდს. ჩნდება ბუნებრივი ეჭვები, რომ ფასები ხელოვნურად და არაადეკვატურად არის გაზრდილი.  

ვიდრე ექსპერტები ვარაუდებს გამოთქვამენ, „ახალგაზრდა ფინანსისტთა და ბიზნესმენთა ასოციაცია“ საქართველოში საწვავის ბაზრის კვლევის შედეგებს აქვეყნებს...

„საწვავის ბაზარი ისევ ერთ-ერთ ყველაზე დაბალკონკურენტულ ბაზრად რჩება, სადაც მწვავედ დგას ოლიგოპოლიის პრობლემა“, − ასეთია ერთ-ერთი დებულება. ორგანიზაციის ვიცე-პრეზიდენტი პაატა ბაირახტარი აცხადებს, რომ ბაზარზე რამდენიმე ათეული ახალი კომპანია შემოვიდა, მაგრამ ისინი ჯერჯერობით ვერ ახერხებენ, რომ ქვეყნის ხუთ გიგანტ კომპანიასთან რეალურ კონკურენციაში შევიდნენ. ამ გარემოებას კი, თავის მხრივ, კარგად იყენებენ კარტელში არაერთგზის დადანაშაულებული ის კომპანიები, რომელთა საფასო პოლიტიკა და ბაზარზე არსებული მდგომარეობა მუდმივად აცდენილია საერთაშორისო ტენდენციებს, ამას გარდა, ის არ ემთხვევა ქვეყანაში მიმდინარე მაკროეკონომიკურ პროცესებს.

პაატა ბაირახტარი: „ჩვენ გვაქვს გონივრული ეჭვი, რომ კომპანიები აგრძელებენ ბაზარზე შეთანხმებული ფასებით ოპერირებას, რაც მნიშვნელოვნად აზარალებს მოსახლეობას და ამძიმებს სოციალურ ფონს. მიმდინარე პროცესების მართვას ვერ ახერხებს კონკურენციის სააგენტოც, არადა, ის ამ მიმართულებით მთავარი მაკონტროლებელია. მეტიც, სწორედ კონკურენციის სააგენტოს ბუნდოვანმა ქმედებამ, რომელიც კომპანიებისთვის ჯარიმის თვრამეტჯერ შემცირებაში გამოიხატა, მნიშვნელოვნად წაახალისა კომპანიების საეჭვო ქმედებები და ხელი შეუწყო ბაზარზე არაკონკურენტული გარემოს გაღვივებას...“

როგორც კვლევის ავტორები აცხადებენ, საქართველოში საწვავზე ფასების მატების ახალი ტალღა გასული წლის პირველი კვარტლის შემდეგ დაიწყო, თუმცა მეტად საგულისხმოა ის, თუ რამდენად ემთხვეოდა ჩვენთან საწვავის გაძვირება ადგილობრივ ეკონომიკურ თუ გლობალურ პროცესებს. მაისში ფასების ზრდის ძირითად მიზეზად მსოფლიო ბაზრებზე ნედლი ნავთობის გაძვირება დასახელდა. იმ მომენტისთვის მართლაც ფიქსირდებოდა ნავთობზე ფასების მცირედი მატება. უფრო კონკრეტულად კი ამ პერიოდში ნედლ ნავთობზე ფასი სამი დოლარით გაიზარდა. მაგრამ კომპანიებისთვის ეს საკმარისი აღმოჩნდა, რომ ფასები საცალო ქსელში დაუყოვნებლივ დაკორექტირებულიყო და საშუალოდ 3-5 თეთრით გაზრდილიყო.

მაისიდან ივნისამდე ნავთობზე ფასების მატება გაგრძელდა, რაც კიდევ რამდენჯერმე გახდა საქართველოში საწვავის გაძვირების მიზეზი. შემდეგ კი მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის გაიაფება დაიწყო და ივნისის მეორე ნახევარში ერთი ბარელი ნავთობის ფასი 64 დოლარამდეც კი დაეცა. საგულისხმოა, რომ ეს ცვლილება უკვე დადებითად არ ასახულა ადგილობრივ ბაზარზე, მეტიც, მსოფლიო ბაზარზე დაღმავალი ტრენდის პარალელურად ჩვენთან საწვავზე ფასები გაიზარდა კიდეც – საშუალოდ 3-5 თეთრით. მნიშვნელოვანია, რომ აღნიშნულ სამთვიან მონაკვეთში სტაბილურობით ხასიათდებოდა ეროვნული ვალუტის კურსიც და ერთი დოლარის შეძენა საშუალოდ 2.44–2.45 ფარგლებში იყო შესაძლებელი. ასე რომ, ფასების ზრდის მიზეზად ვალუტის კურსის მერყეობაზე აპელირება ყოველგვარ საფუძველს მოკლებულია. აგვისტოს პირველ ნახევარში საწვავზე ფასებმა საქართველოში კიდევ მოიმატა, რასაც, ექსპერტ-ანალიტიკოსების შეფასებით, ეკონომიკური ახსნა არა აქვს, რადგან ამ პერიოდში მსოფლიო ბაზარზე ნედლი ნავთობის ფასი ოთხი დოლარით იყო შემცირებული.  

სამართლიანობა მოითხოვს ვთქვათ, რომ ზუსტად ამავე პერიოდში ეროვნული ვალუტა 15 პუნქტით გაუფასურდა, თუმცა, კვლევის ავტორთა შეფასებით, ასე მყისიერად ეროვნული ვალუტის ცვლილებით საწვავის ფასის კორექტირება შეუძლებელია და არ ემორჩილება არანაირ ეკონომიკურ პრინციპებს. ბირჟებზე ნავთობის გაძვირების პროცესი გასული წლის სექტემბრის მეორე ნახევრიდან დაიწყო და ორი კვირა გასტანა. ამ პერიოდში დაფიქსირდა წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი ფასი ბარელ ნავთობზე. მაშინ ადგილობრივ ბაზარზე საწვავის ფასები კიდევ ორჯერ გაიზარდა, რასაც, საკამათო არ არის, ეროვნული ვალუტის სამი პუნქტით გაუფასურებამაც შეუწყო ხელი. ოქტომბრიდან ბირჟებზე ნავთობის მკვეთრი გაიაფება დაიწყო. მიმდინარე წლის იანვრამდე ერთი ბარელი ნავთობის ფასი საშუალოდ 39 პროცენტით შემცირდა. პარალელურად იანვრის თვეში თითქმის 7 პუნქტით გამყარდა ეროვნული ვალუტა. აღნიშნული პროცესები და ვადები სავსებით საკმარისია საიმისოდ, რათა ნებისმიერმა კომპანიამ მნიშვნელოვნად გადახედოს საკუთარ საფასო პოლიტიკას და მკვეთრად შეამციროს ფასები. ასეც მოხდა, ხუთმა ბრენდულმა კომპანიამ საშუალოდ 7-10 თეთრით შეამცირა საწვავის ფასები, რაც მსოფლიო ბაზარზე ნავთობზე ფასების შემცირების არადეკვატური იყო. მაშინ, როცა მსოფლიო ბაზარზე ფასები ნავთობზე 20.5 პროცენტით დაეცა, ჩვენთან ამავე პერიოდში ფასები მხოლოდ 5 პროცენტით შემცირდა. მკითხველმა, შესაძლოა, მიმანიშნოს, რომ ეს ნედლი ნავთობის უკვე მზა საწვავთან შედარებაა. მცირედი განსხვავება დასაშვებია. მაგრამ რა უყოთ, რომ ოცპროცენტიანი სხვაობა მცირედი არ არის? და, ბოლოს, რატომ არ მცირდება საწვავის ფასი საქართველოში? კონკურენციის სააგენტოს უმოქმედობამ საწვავის ბაზარი სრულ განუკითხაობამდე მიიყვანა. საქართველოში საწვავის ფასი აცდენილია ყოველგვარ ეკონომიკურ და საერთაშორისო პროცესებს – ასე ფიქრობენ ექსპერტები...

 

1110
ვალუტის კურსი

რა უჯდება ეროვნულ ბანკს ეროვნული ვალუტის სტაბილურობა

202
(განახლებულია 20:13 13.07.2020)
კორონავირუსის პანდემიამ ეკონომიკის იმ სფეროებს, საიდანაც ქვეყანაში უცხოური ვალუტის შემოდინება ხდება, სერიოზული დარტყმა მიაყენა.

ტურიზმის გაჩერებამ, უცხოეთიდან ფულადი გზავნილებისა და პირდაპირი უცხოური ინვესტიცების კლებამ ისედაც გაუფასურებული ლარი კიდევ უფრო მეტად გაუფასურების საფრთხის წინაშე დააყენა.

ლარის კურსმა ვარდნა 9 მარტიდან დაიწყო, როდესაც კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებულ გაურკვევლობას მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობის ფასების მკვეთრი ვარდნა დაემატა. 25 მარტისთვის ლარი უკვე 24%-ით იყო გაუფასურებული და 3,45 ნიშნულამდე იყო მისული.

სავალუტო ბაზრის სტაბილიზების მიზნით ეროვნულმა ბანკმა მარტიდან მოყოლებული სამ თვეში რვა აუქციონი გამართა, რომლებზეც ჯამში 230 მილიონი დოლარი გაყიდა.

მიმდინარე წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, ეროვნული ბანკის სავალუტო რეზერვი უკვე 3 616 მილიონი აშშ დოლარია.

ეკონომისტი ნიკა შენგელია მიიჩნევს, რომ წლის ბოლომდე ეროვნულ ბანკს ლარის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად საკუთარი რეზერვების დახარჯვა კიდევ ბევრჯერ მოუწევს.

„ეროვნულს ბანკს აქვს საკმარისი სავალუტო რეზერვი, რათა ლარის კურსის სტაბილურობა 3-იან ნიშნულთან ახლოს შეინარჩუნოს, ვფიქრობთ, რომ წლის ბოლომდე ეროვნული ვალუტის კურსის მითითებულ ნიშნულთან სიახლოვეს შენარჩუნება ეროვნულ ბანკს დამატებით 250-300 მილიონი დოლარი დაუჯდება“, – აღნიშნა ნიკა შენგელიამ „Sputnik–საქართველოსთან“ საუბრისას.

საქართველოში მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმი მოქმედებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის მთლიანად განისაზღვრება სავალუტო ბაზრის მიერ, რომელიც შედგება კომერციული ბანკებისგან, საინვესტიციო ფონდებისგან და იმ კორპორაციებისა თუ ინდივიდებისგან, რომელთა ინტერესში უცხოური ვალუტის ყიდვა–გაყიდვა შედის.

თუმცა ქვეყანაში, სადაც იმპორტს დიდი წილი უჭირავს, არასტაბილური და გაუფასუფრებული ეროვნული ვალუტა საფრთხეს ფასების სტაბილურობასაც უქმნის, რაც, თავის მხრივ, უკვე ეროვნული ბანკის რეგულირების სფეროა.

სავალუტო აუქციონების გარდა ეროვნული ბანკი რყევების შესამცირებლად ყოველდღიურ ინტერვენციებს იყენებს. კერძოდ, როდესაც დღის განმავლობაში გაცვლითი კურსის რყევები აჭარბებს წინასწარ განსაზღვრულ ნიშნულს, ეროვნული ბანკი უცხოური ვალუტით ვაჭრობაში გარკვეული თანხით ერთვება.

13 ივლისის მდგომარეობით, საქართველოს ეროვნული ვალუტა აშშ დოლარის მიმართ 3,0624 GEL/$1 ნიშნულზეა.

ნიკა შენგელიას აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული ბანკი ბაზარზე სავალუტო ინტერვენციებს ისევ გააგრძელებს, ლარის კურსის მერყეობა თვალშისაცემი სექტემბრის მეორე ნახევრიდან გახდება და ამის მიზეზი იმპორტის ზრდა იქნება.

„რაც შეეხება ინფლაციას, რომელიც თარგეთირებულთან შედარებით 3,1%-ით მეტია, ვფიქრობთ, ივლისი-აგვისტოს თვეში ამ მაჩვენებლის მნიშვნელოვანი ცვლილება მოსალოდნელი არ არის“, – აღნიშნა ნიკა შენგელიამ.

„საქსტატის“ ცნობით, წლიური ინფლაცია (2020 წლის ივნისი 2019 წლის ივნისთან შედარებით) კვლავ მაღალ დონეზე რჩება – 6,1%.

ეკონომისტი ვეფხია გიორგაძე კი თვლის, რომ ეროვნული ბანკი რეზერვების გაყიდვით ლარის კურსის სტაბილურობას დიდხანს ვერ უზრუნველყოფს. 

„ეროვნული ბანკი თუ არ შეამცირებს რეალურად ფულის მასას ეკონომიკაში და მის რაოდენობას ეკონომიკის ადეკვატურს არ გახდის, მაშინ მას მოუწევს ქარის წისქვილებთან ბრძოლა, ლარის კურსიც მეტად გაუფასურდება, ვერც ინფლაციას გაართმევს თავს და ეს რეზერვიც შემოელევა გზადაგზა“, – აღნიშნა ვეფხია გიორგაძემ „Sputnik–საქართველოსთან“ საუბრისას.

როგორც ვეფხია გიორგაძემ განმარტა, ეროვნულ ბანკს ეკონომიკაში ფულის მასის შემცირება რეზერვების გამოყენების გარეშეც შეუძლია რეფინანსირების სესხების შემცირების ხარჯზე.

„რეფინანსირების სესხი ის ინსტრუმენტია, რომლითაც ეროვნული ბანკი ახდენს კომერციული ბანკებისთვის მოკლევადიანი ლიკვიდობის მიწოდებას, აქ დავამატებდი, რომ ეროვნული ბანკი ვერ აკონტროლებს რეალურად – აქვს თუ არა მოკლევადიანი ლიკვიდობის პრობლემა კომერციულ ბანკს, ის ენდობა კომერციული ბანკებისგან შემოსულ მოთხოვნას, რის შემდეგაც ფული უკვე ეკონომიკაში ხვდება“, – აღნიშნა ვეფხია გიორგაძემ.

ვეფხია გიორგაძის თქმით, დღეს საქართველოს სავალუტო რეზერვების მოცულობა ისედაც ნაკლებია საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ განსაზღვრულ მინიმალურ მაჩვენებელზე. რეზერვები კი ქვეყნის მხრიდან საგარეო ვალდებულებების შესრულების – უცხოური ვალუტით გადახდების შეუფერხებლად განხორციელების ერთგვარი გარანტია და ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია, რომელსაც საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციები ქვეყნისთვის სესხების გაცემისას ითვალისწინებენ.

ნატა პატარაია

 

202
ავტოგასამართი სადგური

უხარისხო ბენზინისთვის ციხე საქართველოში საწვავის ხარისხის კონტროლი მკაცრდება

89
(განახლებულია 18:44 13.07.2020)
საკანონმდებლო ცვლილებების თანახმად, საქართველოში უხარისხო საწვავის შემოტანა და გაყიდვა შეიძლება არა მხოლოდ ჯარიმით, არამედ სამ წლამდე თავისუფლების აღკვეთითაც დაისაჯოს.

თბილისი, 13 ივლისი – Sputnik. საქართველოს ხელისუფლება საწვავის ხარისხის კონტროლს ამკაცრებს – შესაბამის საკანონმდებლო ცვლილებებს დაჩქარებული რეჟიმით ორშაბათს რიგგარეშე სესიაზე განიხილავენ.

გარემოს დაცვის საპარლამენტო კომიტეტის ინიციატივით სანქციები გამკაცრდება უხარისხო ბენზინის ან დიზელის საწვავის საქართველოში იმპორტზე, წარმოებასა და რეალიზაციაზე.

ცვლილებების პაკეტი ითვალისწინებს არა მხოლოდ ჯარიმების გაზრდას, არამედ სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის დაწესებასაც.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსს ემატება ახალი მუხლი: „საქართველოს ტერიტორიაზე ისეთი საავტომობილო ბენზინის ან/და დიზელის საწვავის იმპორტი, წარმოება ან/და მიწოდება, რომლის ხარისხიც ვერ აკმაყოფილებს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ საავტომობილო ბენზინის ხარისხობრივ ნორმებს ან/და დიზელის საწვავის შემადგენლობის ნორმებს“.

რისთვისაა საჭირო სანქციები?

საყოველთაოდ აღიარებული ფაქტია, რომ ატმოსფეროს დაბინძურების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზს ავტომობილების გამონაბოლქვი და საწვავის ხარისხის მაჩვენებელი წარმოადგენს – ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პარამეტრი ეკოლოგიური სიტუაციის შეფასებისას, განუცხადა საქართველოს ნავთობპროდუქტების იმპორტიორთა კავშირის თავმჯდომარემ ვანო მთვრალაშვილმა „Sputnik-საქართველოს“.

მისი სიტყვებით, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ წელს ავტოგასამართ სადგურებზე აიღო საწვავის სინჯები და ყოველი მესამე არ შეესაბამებოდა ხარისხის სტანდარტებს.

„ეს იმის მაჩვენებელია, რომ ავტოგასამართი სადგურების ზოგიერთი ოპერატორი სისტემატურად ყიდის უხარისხო პროდუქტს“, – აღნიშნა მთვრალაშვილმა.

მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობი გაიაფდა, რა ღირს საწვავი  საქართველოში>>

საქართველოში ამჟამად ხუთი მსხვილი კომპანია ოპერირებს, რომელთაც მთელ ქვეყანაში დაახლოებით 600 ავტოგასამართი სადგური ეკუთვნით. გარდა ამისა, ფუნქციონირებს ათობით წვრილი და საშუალო არაბრენდირებული კომპანია, რომელთაც ჯამში ასევე დაახლოებით 600 ავტოგასამართი სადგური ეკუთვნით.

„განსაკუთრებულ შეშფოთებას იწვევს ის, რომ დიზელის საწვავის სინჯებში გოგირდის შემცველობა მნიშვნელოვნად აღემატება ხარისხის ნორმას, რომელიც საქართველოს მთავრობის დადგენილებითაა გათვალისწინებული. რაც შეეხება ბენზინს, მასში ოქტანობის რიცხვი კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მაჩვენებელზე ნაკლებია“, – აღნიშნა მთვრალაშვილმა.

ამასთან მან დასძინა, რომ უხარისხო საწვავი შეიძლება იყოს როგორც შემოტანილი, ისე ადგილობრივი.

„ეს ყველაფერი ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების და, აქედან გამომდინარე, ჩვენი ჯანმრთელობის, ჩვენი შვილების ჯანმრთელობის გაუარესების მიზეზია. აუცილებელია იმპორტირებული თუ ადგილობრივი წარმოების ნავთობპროდუქტების ხარისხი მუდმივად კონტროლდებოდეს შესაბამისი ორგანოების მიერ, რაც ერთმნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს საქართველოში ეკოლოგიური ვითარების გაუმჯობესებას“, – განაცხადა მთვრალაშვილმა.

სახელმწიფოს პასუხი ადეკვატური იქნება

სახელმწიფოს პასუხი ყოველ დარღვევაზე ადეკვატური და პრინციპული უნდა იყოს, განაცხადა გარემოს დაცვის საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარემ ნინო წილოსანმა.

„ბოლო წლების სტატისტიკა შეშფოთებას იწვევს, ვინაიდან შემოწმების შედეგად არაერთხელ დაფიქსირდა საწვავში გოგირდის მაღალი შემცველობა, ხოლო ოქტანობის რიცხვი არ შეესაბამებოდა დადგენილ ნორმებს. ზოგიერთ შემთხვევაში საწვავში გოგირდის დონე 10-ჯერ აღემატებოდა დასაშვებ ზღვარს. ეს ყველაფერი ხდება იმის პარალელურად, რომ სახელმწიფო, ადამიანის ჯანმრთელობისთვის საუკეთესო მიზნებიდან გამომდინარე, მაქსიმალურად უახლოვდება საწვავის ხარისხით ევროპულ სტანდარტს. ამიტომ სახელმწიფოს პასუხი ყოველ დარღვევაზე უნდა იყოს ადეკვატური და პრინციპული“, – განუცხადა წილოსანმა ჟურნალისტებს.

საპარლამენტო კომიტეტმა წარმოადგინა სტატისტიკა, რომელმაც უბიძგა დეპუტატებს საკანონმდებლო შესწორებების მომზადებისკენ: 2019 წლის ივნისში 88 ობიექტზე აღებული 120 სინჯის შემოწმებისას გამოვლინდა 33 დარღვევა; 2019 წლის დეკემბერში 100 ობიექტზე აღებული 150 ნიმუშის შემოწმების შედეგად გამოვლინდა 31 დარღვევა; 2020 წლის აპრილში 23 ობიექტიდან აღებული სინჯების შემოწმებისას კი გამოვლინდა 14 დარღვევა დიზელის საწვავის შემთხვევაში და 18 დარღვევა ბენზინის შემთხვევაში.

ჯარიმები იზრდება

ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ახალი შესწორებები ითვალისწინებს 30 ათასი ლარის ოდენობით ჯარიმას საქართველოში ისეთი საავტომობილო ბენზინის ან დიზელის საწვავის იმპორტზე, რომლის ხარისხიც არ შეესაბამება მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ ნორმებს.

ამას გარდა დამრღვევი იმპორტიორი იხდის უხარისხო საწვავის ფაქტობრივი რაოდენობის (ლიტრებში) თვითღირებულებაზე 15-ჯერ მეტ ჯარიმასაც.

რაც შეეხება უხარისხო საწვავის გამყიდველს, საქართველოს ტერიტორიაზე უხარისხო საავტომობილო ბენზინის ან დიზელის საწვავის გაყიდვის გამო დამრღვევები დაჯარიმდებიან 20 ათასი ლარით. ამასთან ერთად დამრღვევი გადაიხდის ავტოგასამართ სადგურში/საცავში საწვავის ფაქტობრივი რაოდენობის ფასის ათმაგი ოდენობის ჯარიმას.

ცვლილებების შესაბამისად, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსს კი ემატება ახალი მუხლი: „საქართველოს ტერიტორიაზე ისეთი საავტომობილო ბენზინის ან/და დიზელის საწვავის იმპორტი, წარმოება ან/და მიწოდება, რომლის ხარისხიც ვერ აკმაყოფილებს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ საავტომობილო ბენზინის ხარისხობრივ ნორმებს ან/და დიზელის საწვავის შემადგენლობის ნორმებს“.

ახალი მუხლის თანახმად, ასეთი ქმედება, ადმინისტრაციული სახდელის დადების შემდეგ, ისჯება ჯარიმით და გამასწორებელი სამუშაოთი ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამ წლამდე.

აღნიშნული მუხლით გათვალისწინებული ქმედებისთვის იურიდიული პირი ისჯება ჯარიმით, საქმიანობის უფლების შეზღუდვით ან ლიკვიდაციით და ჯარიმით.

როდის გადადის საქართველო „ევრო-5“ სტანდარტზე?

საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად, „ევრო-5“ დიზელის საწვავის სტანდარტების ამოქმედება დაგეგმილია 2021 წლის 1 იანვრიდან.

ახალი სტანდარტების ამოქმედება ჯერ 2020 წლის 1 იანვრიდან იგეგმებოდა, თუმცა ბიზნეს-გაერთიანებების წარმომადგენლებმა მისი გადავადება ითხოვეს.

სპეციალისტების თქმით, „ევრო-5“ სტანდარტების ამოქმედების შემდეგ საწვავის შემოტანა აზერბაიჯანიდან შეწყდება და მისი იმპორტი მხოლოდ რუსეთიდან იქნება შესაძლებელი.

ამასთან, აზერბაიჯანში უკვე მიმდინარეობს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის მოდერნიზება, რის შემდეგაც დიზელის საწვავის წარმოება დაიწყება. 

ნავთობპროდუქტების იმპორტი

რუსეთი ტრადიციულად ნავთობპროდუქტების ყველაზე მსხვილ მომწოდებლად რჩება – იანვარი-მაისში რუსეთიდან 136,6 ათასი ტონა ნავთობპროდუქტი შემოვიდა, რაც მთელი იმპორტის 34,2%-ს შეადგენს.

სულ 2020 წლის დასაწყისიდან საქართველოში 398,9 ათასი ტონა ნავთობპროდუქტი შემოვიდა, რაც 1,3%-ით ნაკლებია ერთი წლის წინანდელ მაჩვენებელზე.

საქართველოში საწვავი შემოაქვთ ასევე რუმინეთიდან, აზერბაიჯანიდან, თურქმენეთიდან, ბულგარეთიდან, საბერძნეთიდან, ყაზახეთიდან და თურქეთიდან. ნავთობპროდუქტები ქვეყანაში შემოდის როგორც სარკინიგზო გზით, ისე ზღვით.

2020 წლის მაისში საქართველოში 86 ათასი ტონა ნავთობპროდუქტი შემოვიდა, რაც 25,5%-ით აღემატება მიმდინარე წლის აპრილის მაჩვენებელს და 0,9%-ით – 2019 წლის იმავე თვის მაჩვენებელს. ამის შესახებ საქართველოს ნავთობპროდუქტების იმპორტიორთა კავშირში განაცხადეს.

ბენზინის იმპორტმა 2020 წლის მაისში 41,1 ათასი ტონა შეადგინა, დიზელის საწვავის იმპორტმა – 44,8 ათასი ტონა. ბენზინის იმპორტი 2019 წლის მაისთან შედარებით 3,5%-ით გაიზარდა, დიზელის საწვავისა კი 1,5%-ით შემცირდა, აღნიშნეს კავშირში.

საწვავის ფასი

ერთი ლიტრი საწვავის ფასი მარტიდან ივნისამდე საშუალოდ 70-80 თეთრით შემცირდა.

„პანდემიის დაწყებას ემთხვევა ნავთობის ფასის ვარდნა გლობალურ ბაზრებზე, მათ შორის, მნიშვნელოვნად მცირდება ნავთობპროდუქტების საერთაშორისო ფასები Platts-ის მიხედვით. სწორედ ამ პერიოდში, დაახლოებით 3-3,5 თვე საქართველოში ყველა სახის საწვავის ფასი საშუალოდ 70-80 თეთრით შემცირდა“, – განაცხადა ვანო მთვრალაშვილმა.

ნავთობპროდუქტების იმპორტი: რატომ შემცირდა საწვავის შემოტანა საქართველოში>>

როგორც მან აღნიშნა, ამ პერიოდში დოლარის მიმართ ლარი რომ არ გაუფასურებულიყო, საწვავი ბევრად უფრო გაიაფდებოდა.

ამასთან, მისი სიტყვებით, ბრენდირებული ავტოგასამართი სადგურების ქსელებში საშუალო ფასი შეადგენს: პრემიუმი – 1,88-1,99 ლარი; რეგულარი – 1,77-1,86 ლარი; ევროდიზელი – 1,89-2,04 ლარი.

89
თემები:
გარემოს დაცვა და ეკოლოგია
სუპერმარკეტი

„ჯაკომო", „კალვე", აჯიკა „აფხაზური": საშიში პროდუქცია მაღაზიის დახლებზე

22
(განახლებულია 12:26 14.07.2020)
სურსათში „სუდანის" საღებავების გამოყენება აკრძალულია, რადგან მისი სისტემატური მოხმარება ხელს უწყობს სიმსივნის წარმოქმნასა და გენების გადაგვარებას.

თბილისი, 14 ივლისი — Sputnik. საქართველოს მაღაზიების დახლებზე არსებულ ხუთ პროდუქტში საღებავი სუდან-1 აღმოჩნდა, რომელიც ღვიძლის დაავადებასა და სიმსივნეს იწვევს, ნათქვამია არასამთავრობო ორგანიზაცია Momxmarebeli.ge-ის ვებგვერდზე გავრცელებულ განცხადებაში.

არასამთავრობო ორგანიზაციის წარმომადგენლებმა სხვადასხვა მაღაზიაში შეიძინეს პროდუქცია და ექსპერტიზაზე გერმანიაში, ლაბორატორია „ევროფინსში" გააგზავნეს.

კვლევის დროს შემოწმდა 41 პროდუქტი, მათგან საშიში ნივთიერება მხლოდ ხუთ შემთხვევაში აღმოჩნდა. სუდან-1 გამოავლინეს როგორც ადგილობრივი წარმოების, ისე იმპორტირებულ პროდუქციაში.

სურსათში სუდან-1-ის საღებავების გამოყენება კატეგორიულად აკრძალულია, რადგან მისი სისტემატური მოხმარება ხელს უწყობს სიმსივნის წარმოქმნასა და გენების გადაგვარებას.

არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებმა გამოვლენილი შეუსაბამობების შესახებ ინფორმაცია მიაწოდეს ყველა მეწარმეს. კვლევის გაგრძელებისთვის ორგანიზაციამ სურსათის ეროვნულ სააგენტოს მიმართა.

საშიში ნივთიერება აღმოჩნდა შემდეგ პროდუქტებში: ცხარე საწებელი „ჯაკომო", ტომატის კეტჩუპი „კალვე", აჯიკა „აფხაზური", „ხათოს აფხაზური აჯიკა", და აჯიკა „ნენა". რეალიზატორებს დაევალათ პროდუქციის ქსელიდან ამოღება.

აკრძალული საღებავი „სუდანი“ საკვებ პროდუქტებში ისევ აღმოჩნდა>>>

კვლევის შედეგების გასაჯაროების შემდეგ, ყველა მეწარმე არ დაეთანხმა დასკვნას. ნაწილი აღნიშნული შეუსაბამობის მიზეზად იმპორტირებულ წითელ წიწაკას ასახელებს, სხვებმა კომენტარის გაკეთებისგან თავი შეიკავეს. კომპანია "ნენამ" კი კატეგორიულად უარყო კვლევის შედეგები და განაცხადა, რომ ალტერნატიულ კვლევას ჩაატარებს.

დანარჩენ 36 პროდუქტში საშიში ნივთიერება არ აღმოჩნდა. უსაფრთხო პროდუქციის ჩამონათვალში მოხვდა "კულა" და "მარნეული", თუმცა, გასულ წელს ანალოგიური კვლევისას ამ კომპანიების პროდუქციის ნაწილი საშიში პროდუქციის სიაში მოხვდა. უნდა ვივარაუდოთ, რომ მათ დასკვნა გააკეთეს და ნაკლოვანებები აღმოფხვრეს.

ორგანიზაციამ ანალოგიური კვლევა 2019 წლის აგვისტოში და 2020 წლის მარტშიც ჩაატარა. საშიში საღებავები ცხრა ნიმუშში აღმოჩნდა. 2019 წელს სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ პროდუქტების დაბინძურების სავარაუდო წყაროდ წითელი წიწაკა დაასახელა. ასეთი პროდუქციის გაყიდვა აკრძალული იყო.

რისკების შემცირების მიზნით სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ წითელი წიწაკის იმპორტზე კონტროლი გაამკაცრა. კერძოდ, საქართველოში წითელი წიწაკის იმპორტის დროს თითოეულ პარტიას თან უნდა ახლდეს შესაბამისი აკრედიტაციის მქონე ლაბორატორიის ოქმი, სუდანის ჯგუფის საღებავების შემცველობაზე უარყოფითი პასუხით. წინააღმდეგ შემთხვევაში პროდუქცია საქართველოს ტერიტორიაზე არ დაიშვება. ნორმა ძალაში 2019 წლის 3 ოქტომბრიდან შევიდა.

2020 წლის მარტში ჩატარებული კვლევების შემდეგ სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ ბაზრიდან დაბინძურებული პროდუქტის პარტიები ამოიღო.

22